[08/11/1883], Luik, August Cuppens aan [Guido Gezelle] Cuppens, August Miet Hubrechts Universiteit Antwerpen Els Depuydt Openbare Bibliotheek Brugge (Guido Gezellearchief) Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie (Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren) Instituut voor de Studie van de Letterkunde in de Lage Landen (ISLN) (Piet Couttenier, Universiteit Antwerpen) Guido Gezellegenootschap Guido Gezellearchief Brugge KANTL/CTB Gent 2026

Teksten en afbeeldingen beschikbaar onder een Creative Commons Naamsvermelding - Niet Commercieel licentie.

België Brugge Guido Gezellearchief 5367 11677 https://go.wander.be/iiif/bibliotheek-brugge/1146cdeed152c32f849958904abae858cd656f53/manifest Hier in de boekerij ligt er een boek, uit

211 mm x 134 mm

papiersoort: 1 zijde beschreven

volledig

brief van Leonard Willem Jakob Lenaerts aan Guido Gezelle op zijde 1 van 08/11/1883

De briefwisseling van Guido Gezelle.

De tekst werd diplomatisch getranscribeerd, en aangevuld met een editoriale laag.

De oorspronkelijke tekst werd ongewijzigd getranscribeerd; alleen typografische regeleindes en afbrekingstekens, en niet-betekenisvolle witruimte werden genormaliseerd.

Auteursingrepen in de tekst (toevoegingen, schrappingen), en latere redactie-ingrepen (schrappingen, toevoegingen, taalkundige notities) door de lezer werden overgenomen en expliciet gemarkeerd.

Voor een aantal tekstfenomenen werden naast de oorspronkelijke vorm ook editeursingrepen opgenomen in de transcriptie: oplossingen voor niet-gangbare afkortingen en correcties voor manifeste fouten. Daarnaast bevat de transcriptie editeursingrepen ter verbetering van de leesbaarheid (toevoegingen, reconstructies) of ter motivering van transcriptie-beslissingen (aanduiding van onzekere lezingen, weglating van onleesbare tekst). Alle editeursingrepen worden expliciet gemarkeerd.

Privé-URI's met het brief prefix verwijzen naar andere brieven in de editie. De URI brief:gg.10184 verwijst bijvoorbeeld naar https://edities.kantl.be/gezelle/ed/DALF.db.gg.10184.

Privé-URI's met het record prefix verwijzen naar recordnummers in de catalogus van de Openbare Bibliotheek Brugge. De URI record:1322 verwijst bijvoorbeeld naar https://brugge.bibliotheek.be/detail/?itemid=|library/v/obbrugge/gezelle|1322.

Nederlands brief Cuppens, August [08/11/1883] Luik Gezelle, Guido datum, adressaat en plaats gereconstrueerd op basis van de brief van Leonard Willem Jakob Lenaerts aan Guido Gezelle van 08/11/1883 op keerzijde
  • https://go.wander.be/iiif/bibliotheek-brugge/1146cdeed152c32f849958904abae858cd656f53/manifest
  • brugge 11677 kantl link brugge + Eerweerde Heer, Hier in de boekerij ligt er een boek, uit <-twee>47 verschilligen bijeengebonden. De titels luiden: De wech der Sa{<-h><+l>}igheydt, gedruct te Utrecht in 1486 en: der Sielen Troest gedruct te Herlem in 1484. 't Zijn dus van de oudste drukwerken die er hier al uitkwamen. Professor Bormans zaliger, volgens {<-[x]><+z>}eggen van Mr professor Daris, archivaris alhier in 't Seminarie, moet er veel in gesnuffeld hebben en zelfs er meê ingezeten om den boek <+van> heruit te geven. 't Eerste deel: wech der saligheydt is een soort van volkstheologie, 't weede eene uitlegging der tien geboden {<-in><+m>}et machtig veel meer voorbeelden, legenden enz. in, als uitleg over gods geboden. Die legenden heeft de schrijver gehaald, zegt hij, uit martelaarsboeken, heilige vaders en chroniken. Daar staat onder anderen wonderschoon in verteld, de legende van Sint Alexius, van sint Joris met den draak, van Judas "den verradere ons Heeren" en van Christophorus. Als gij 't eens woudt nazien, schrijf dan naar Mr Davis professor in 't Seminarie. Ik heb he{<-t><+m>}m nog niet heel uitgelezen: tot hiertoe heb ik de volgende onverstaanbare of ouderwetsche woorden gevonden: Geloven aen witwiven noch aen elvinnen; duvels droch; holden (alvermennekes zeggen ze daar t'huis tegen); hoere werdin wert ghictich (eene ziekte?); ende wert een eensater; dien was veel goe{<-d><+t>} aengestorven; zij voeren hem ter hellen mit pipen ende mit bongen; de koninck... hi sant den bollaert sijns broeders; te hant quamen daer also veel duvelen als grasende <-grient;> griets; ende lieten hangen in <-den> een oestel ende uutreeken; ende 't schaedde hem niets niet; koekelaar, kokelaar = tooveraar; ende waer alle dinc weldich; lufter hant = linkerhant? Als gij wilt zal ik al de woorden die ik niet en versta in den boek, opschrijven en opsturen als ook 't een of 't ander stuk ervan om u te laten oordeelen over stijl en taal. Arthuur zegt u nog eens den goedendag, biedt u zijne groetenisse en doet u zijne beste boodschap alsook Aug. Cuppens text transcription
  • volledig ggacond
  • 211 geheel hi mm 134 geheel wi mm
  • 1 zijde beschreven ggapage
    • 211 mm x 134 mm
  • De eerste “’t Daghetjongens“ en Guido Gezelle. / door August Cuppens. - In: ‘t Daghet in den Oosten. - Jrg. 26 (1910) nr.4, p.54-55
  • /gga_images/GGA_5367v.jpg Pag. 1 /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA_5367r.jpg Pag. 2 /gga_images/thumbnail.JPG
  • GGA, Corr. I, 1883 [17,62] ; CGS, 235J ggasignant
  • a::aat.10278:1.2
  • brief van Leonard Willem Jakob Lenaerts aan Guido Gezelle op zijde 1 van 08/11/1883 brief van Leonard Willem Jakob Lenaerts aan Guido Gezelle op zijde 1 van 08/11/1883 ggaspec datum, adressaat en plaats gereconstrueerd op basis van de brief van Leonard Willem Jakob Lenaerts aan Guido Gezelle van 08/11/1883 op keerzijde datum, adressaat en plaats gereconstrueerd op basis van de brief van Leonard Willem Jakob Lenaerts aan Guido Gezelle van 08/11/1883 op keerzijde ggagen
    • 6/11677
  • brief
  • Guido Gezellearchief
  • 1 dut August Cuppens aan [Guido Gezelle] August Cuppens aan [Guido Gezelle] conti 1 dut Hier in de boekerij ligt er een boek, uit Hier in de boekerij ligt er een boek, uit incbr
  • brieven a::aat.10278:1.2
  • Guido Gezellearchief
    • Guido Gezellearchief
  • Aug. Cuppens handtekening
  • isad:gga:12
  • 5367 obbruggez
    • 5367
  • [08/11/1883] Luik reconstructed
  • a::pg.2621 Cuppens, August bs a::pg.1291 [Gezelle, Guido] reconstructed be
  • tg:gga:1841 dusechild
  • language Nederlands
    • mvass (via Oxygen): update metadata mvass (via Oxygen): update metadata mvass: transformation Word -- DALF
    + Eerweerde Heer,

    Op de keerzijde van deze brief staat een handgeschreven brief van L. Lenaerts aan G. Gezelle van 08/11/1883. Beide gepubliceerd in A. Cuppens, De eerste “’t Daghetjongens” en Guido Gezelle. In: ‘t Daghet in den Oosten: 26 (1910) 4, p. 53-55.

    Hier in de boekerij

    A. Cuppens, De eerste “’t Daghetjongens” en Guido Gezelle. In: ‘t Daghet in den Oosten: 26 (1910) 4, p. 54 schrijft Cuppens als introductie: ”Wij hadden, al snuffelend in de kleine boekerij van 't Groot-Seminarie, die 's Zondags ter beschikking der theologanten stond en waar wij de eenige oude vl. boeken die er waren, één voor één van uitgepluisd hebben - een zeer zeldzaam en merkweerdig oud werk gevonden. Daarover handelt volgend briefke."

    ligt er een boek, uit twee verschilligen bijeengebonden. De titels luiden: De wech der Sa h l igheydt, gedruct te Utrecht in 1486 en: der Sielen Troest gedruct te Herlem in 1484. 't Zijn dus van de oudste drukwerken die er hier al uitkwamen. Professor Bormans zaliger, volgens z eggen van Mr professor Daris, archivaris alhier in 't Seminarie, moet er veel in gesnuffeld hebben en zelfs er meê ingezeten om den boek van heruit te geven. 't Eerste deel: wech der saligheydt is een soort van volkstheologie, 't weede eene uitlegging der tien geboden in m et machtig veel meer voorbeelden, legenden enz. in, als uitleg over gods geboden. Die legenden heeft de schrijver gehaald, zegt hij, uit martelaarsboeken, heilige vaders en chroniken

    Der Sielen Troest is geschreven in de vorm van een dialoog tussen een geestelijke vader en zijn geestelijk kind. De bronnen waren onder meer de H. Schrift, de Legenda aurea van Jacobus de Voragine, de Historia Scholastica van Petrus Comestor, het Speculum historiale van Vincentius van Beauvais, de Collationes patrum van Johannes Cassianus en de Vitae patrum. In: J. Deschamps, Middeleeuwse handschriften uit Europese en Amerikaanse bibliotheken, E.J. Brill,1972, p. 193-197.

    . Daar staat onder andere wonder schoon in verteld, de legende van Sint Alexius, van sint Joris met den draak, van Judas "den verradere ons Heeren" en van Christophorus. Als gij 't eens woudt nazien, schrijf dan naar Mr Daris professor in 't Seminarie. Ik heb he t m nog niet heel uitgelezen: tot hiertoe heb ik de volgende onverstaanbare of ouderwetsche woorden gevonden:

    Geloven aen witwiven noch aen elvinnen; duvels droch;

    MNW 1250-1550: ”1. Bedrog, leugen. Nog in de 17de eeuw log en drog (Oudem. 2, 157). Nog over in drogrede, droggrond, droglicht. 2. Bedrieger, leugenaar. Zoo ook mnd. 3. Spookverschijning, spookgestalte, visioen. Kil. Phantasma."

    holden (alvermennekes zeggen ze daar t'huis tegen); hoere werdin wert ghictich

    In zijn antwoordbrief aan A. Cuppens en L. Lenaerts schrijft Gezelle: ”gichtig = jichtig (podagra) ofwel giftig (ch = f) aangestorven gekregen door erf- en sterfgeval."

     (eene ziekte?); ende wert een eensater

    In zijn antwoordbrief aan A. Cuppens en L. Lenaerts schrijft Gezelle: ”Een eensater is zulk een die eene eenzate (hermitage) bewoont."

    ; dien was veel goe d t aengestorven; zij voeren hem ter hellen mit pipen ende mit bongen;

    In zijn antwoordbrief aan A. Cuppens en L. Lenaerts schrijft Gezelle: ”pijpen en bongen (ng = mm) bommen, trommels.”

     de koninck... hi sant den bollaert

    MNW 1250-1550: ”Bolaard("bollaert"): 1. windbuil, pochhans (Kil. 78: homo futilis, fabulator). 2. Gerechtsbode, beul.”

     sijns broeders; te hant

    In zijn antwoordbrief aan A. Cuppens en L. Lenaerts schrijft Gezelle: ” te hant = straks."

     quamen daer also veel duvelen als grasende grient; griets; ende lieten hangen in den een oestel

    A. Oudemans, Bijdrage tot een Middel- en Oudnederlandsch woordenboek, deel V (O.-R.). Arnhem: H.W. Van Marle, 1874, p. 5: ”Oestal, oestel, oestael, oystal: Een verheven tuig, waarin men misdadigers, die men pijnigen en uitrekken wilde, deed hangen. Der Sielen Troest 1484. fol. 23: “Doe wert die Rechter toernich, ende greep Sinte Vincencius an, ende lieten hangen in een Oestel, ende lieten uitrecken, dat dat een lit vanden anderen ginc.”

     ende uutreeken; ende 't schaedde hem niets niet; koekelaar, kokelaar = tooveraar; ende waer alle dinc weldich

    In zijn antwoordbrief aan A. Cuppens en L. Lenaerts schrijft Gezelle: ”weldig zijn = in zijn geweld (macht) hebben."

    ; lufter hant = linkerhant?

    In zijn antwoordbrief aan A. Cuppens en L. Lenaerts schrijft Gezelle: ” lufter = luchter, lochter hand (laevâ)”.

    Als gij wilt zal ik al de woorden die ik niet en versta in den boek, opschrijven en opsturen als ook 't een of 't ander stuk ervan om u te laten oordeelen over stijl en taal. Arthuur zegt u nog eens den goedendag, biedt u zijne groetenisse en doet u zijne beste boodschap alsook

    Aug. Cuppens