Goed! Maar, hoe dat ne mensch sommes wel deerlek zou mis verstaan! Is er hier gisteren geen soort van Driesken de Nijper

Driesken de Nijper (1880-1881) was een katholiek, hekelend-schertsend blad dat antiliberaal was, de verfransing van het openbaar leven fel op de korrel nam, opkwam voor de vernederlandsing van het onderwijs en een contactblad wilde zijn voor de colleges van de provincies. Het blad werd uitgegeven in Antwerpen, maar was een initiatief van de Mechelse seminaristen met als drijvende kracht onder andere Alfons Verdoodt. Al na twee afleveringen werd het tijdschrift vervangen door De Student (1881) .

Zie, als ik dat las, dat was 't of ik ne slag op den kop kreeg. Hoe is 't mogelek? Hoe is 't mogelek? Zoo dan zou het tegen de studentenbeweging, - hunne vurigheid voor 't herwinnen hunner schoolrechten, voor 't doorgronden der moedertale, voor de herwording van ons Vl. Vlaamsch volk; dan zou het tegen hunne landdagen,

De Landdagbeweging die zich ontwikkelde vanaf de jaren 1860, vormde tot aan de Eerste Wereldoorlog de aanzet tot een reeks al dan niet succesvolle initiatieven tot samenwerking van Vlaamsgezinden over ideologische en partijgrenzen heen. (encyclopedievlaamsebeweging.be/nl/landdagbeweging)

E M aar nee t n ; dat en is, noch en kan niet zijn? Dat moet zeker van onze Nijpers slecht verstaan zijn. Welhoe! neemt de studentenbeweging eweg, en de vlaamsche strijd is, om zoo te zeggen, een zielloos lichaam geworden. Neemt de studenten hunne vierige Vlaamschgezindheid af, en wat wordt er dan nog gedaan voor 't Vl. Vlaamsch volk? Waar zijn de vechters voor taal, voor godsdienst en zeden? Waar zijn, ja, de studeerders, de vorschers, de beoefenaars der Moedertaal. Maar, zoudt ge zeggen, hunne hevigheid dan? Ze verbrodden de zaken! Z' en verstaan der geen boes van! Niet waar, zeg ik; logen en laster, zeggen onze Antwerpsche Ruitenbrekers. Ja, ze verstaan de Groote Vlaamsche Zaak alderbest; ze begrijpen dat het niet genoeg en is Vlaming te zijn, maar dat we ook Vlaamschgezind dienen te wezen, maar Vlaamsch en Vlaamschgezind niet half en gebroken, maar heelegansch; niet alleen om de taal uit heur verleden en bij het volk op te zoeken, niet alleen om tot in de diepste diepten van onzen rijken taalschat door te dringen, maar nog om ons volk, onze broeders, onze stam- en taalgenooten, ja, en om ons eigen te ontslaven van die vreemde banden, waar vreemd gespuis eeuwenlang ons volk heeft in geprangd gehouden, en waarin we nu, sedert meer als een halve eeuw, door ons eigen volk, door andere onzer stambroeders, die aard en taal verloochend hebben, door onze verfranschte geesteleke en wereldleke overheden op de schandigste wijze genepen worden. Ja, dat moet een einde hebben! Aan ons, al onze gestolen rechten, niet gedeeltelek, niet als een toegeworpen brok, maar heel en gansch, in gansch hun eerbiedweerdig voorkomen. Ja, ons Vlaanderen doen herleven, doen herworden, dat willen zij; dat is hun doel waar ze onverpoosd naar streven, voor 't welk ze bereid zijn alles op te offeren, en waarvoor al meer als een onzer makkers op den Vlaamschen Martelaarsboek door onze ongenadige, dweepzuchtige tegenstrevers is gebracht geworden.

Doch, wat wil ik hier in mijne haaste den tijd verspillen, om met eenige flauwe woorden den kloeken studentenkamp te verheffen. Daarbij, 'k ben vast overtuigd dat ge daarover dezelfde gevoelens gehad hebt, en blijft hebben, als ik, en dat, ja, 't gene ik hierboven van den uitleg onzer Antwerpsche Ruitenbrekers zeide, niet anders als een misverstaan zijn en kan. Gij weet te goed, mijn eerweerde, hoe nuttig, hoe noodzakelek onze studentenstrijd is; ge weet genoeg wat zegepralen de studenten voor onze heilige Vl. Vlaamsche zaak al behaald hebben, zonder te spreken van de overwinningen, die we dageleks, dank aan de studenten, te gemoet treden; ge weet genoeg dat het Vl. Vlaamsch studentleger eene macht is, die ja, recht naar heur doel gaat, met opgeheven kop en zonder om te zien; dat alle middelen, hoe klein of hoe groot ze ook zouden wezen, daardoor alleen dat ze wettig zijn, en dat ze eenigszins op de omstandigheden passen, dat die middelen, zeg ik, de onze zijn, en wij ze onbeschroomd, in 't aanschijn van koning en bisschop durven gebruiken; ge weet genoeg, dat de studenten Vlaanderen letterlek om willen wentelen, niet met vier en zweerd, niet om het in eenen afgrond van verbastering, ontaarding, ontkristening, en wat weet ik nog al te storten, maar omwentelen met wettige middelen, omwentelen om het te maken 'tgene het altoos had moeten wezen; zij, de studenten, ze kunnen wel rekening houden van eerbied aan overheid, rekening van de omstandigheden, maar koppig zijn tegen koppigen, maar kappen en kerven, maar schreeuwen en tieren als het pas geeft, dat de verfranschte bazen kiekenvleesch krijgen, en sidderend in hunne fransche schansingen terug kruipen, ja, ja, dat kunnen ze ook, dat doen ze, dat zullen ze blijven doen. met dit zooveel, zoonijg en zoodikwils mogelek, en steeds met vernieuwden iever, met blijden hoop, en.... met verbazender getal.

Neen, dat en geloof ik niet, dat een Vlaming, zooals mijn Heer en Meester Gezelle het altoos geweest is, dat hij zoo, tegen 't gevoelen vanalle echte Vlamingen in, zou kunnen of derren spreken.

Ha! 't was mij pijnlek in de Ruitenbrekers van Antwerpen zoo 'n grove beschuldigingen te moeten lezen. Nochtans, 'k moet het bekennen, en 'k ben zeker dat alle Vlamingen, alle Blauwvoeten,

Verwijst naar een versregel uit het door A. Rodenbach geschreven Lied der Vlaamse Zonen, (“Vliegt de Blauwvoet, Storm op zee”). De beweging die daaraan haar naam ontleende streed tegen de Franse taaldwang in het onderwijs.

Mag ik u iets verzoeken, Eerweerde? 't Is van zoo goed te zijn, mij nogmaals een briefken te willen schrijven, om mij van de waarheid te onderrichten. 'k Ben doodnieuwsgierig. Duizendmaal dank voor uwen verleden brief: zulke stukken blijven bewaard.

Vergeef mij al de openhertigheid van eenen rechtzinnigen Vlaming, alsook mijn haastig gekribbel. 'k En heb geenen tijd meer tot verdere plichtpleging.