<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>04/06/1886, Val-Saint-Lambert, [Leonard Willem Jakob Lenaerts] aan [Guido Gezelle]</title>
        <author>
          <persName>[Lenaerts, Leonard Willem Jakob]</persName>
        </author>
        <editor>Michael Gijbels</editor>
        <editor>Marc Carlier (research)</editor>
        <editor>Universiteit Antwerpen</editor>
        <principal>Els Depuydt</principal>
        <funder>
          <ref target="https://www.brugge.be/bibliotheek">Openbare Bibliotheek Brugge</ref> (Guido Gezellearchief)
        </funder>
        <funder>
          <ref target="https://ctb.kantl.be">Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</ref> (Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren)
        </funder>
        <funder>
          <ref target="https://www.uantwerpen.be/nl/onderzoeksgroep/isln/">Instituut voor de Studie van de Letterkunde in de Lage Landen (ISLN)</ref> (Piet Couttenier, Universiteit Antwerpen)
        </funder>
        <funder>Guido Gezellegenootschap</funder>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>Guido Gezellearchief</publisher>
        <pubPlace>Brugge</pubPlace>
        <publisher>KANTL/CTB</publisher>
        <pubPlace>Gent</pubPlace>
        <date>2026</date>
        <availability>
          <p>Teksten en afbeeldingen beschikbaar onder een 
            <ref target="https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/deed.nl">Creative Commons Naamsvermelding - Niet Commercieel</ref> licentie.
          </p>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <country>België</country>
            <settlement>Brugge</settlement>
            <repository>Guido Gezellearchief</repository>
            <idno type="GGA">5637</idno>
            <idno type="GGA.record">11934</idno>
            <idno type="iiif-manifest">https://go.wander.be/iiif/bibliotheek-brugge/263f14dd8bd35fe03db5c52b00730df8fa361dc0/manifest</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <msItem>
              <incipit>Dood? neen dat en ben ik nog niet.</incipit>
            </msItem>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="brieven">
              <supportDesc>
                <support>
                  <p>1 dubbel vel, 211 mm x 134 mm</p>
                  <p>papier, wit</p>
                  <p>papiersoort: 4 zijden beschreven, inkt</p>
                </support>
                <condition>
                  <p>volledig</p>
                </condition>
              </supportDesc>
            </objectDesc>
            <additions>
              <p>op zijde 1 linksboven: Lenaerts // (CD) // (potlood, schuin, hand C. D.)</p>
            </additions>
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <projectDesc>
        <p>De briefwisseling van Guido Gezelle.</p>
      </projectDesc>
      <editorialDecl>
        <p>De tekst werd diplomatisch getranscribeerd, en aangevuld met een editoriale laag.</p>
        <p>De oorspronkelijke tekst werd ongewijzigd getranscribeerd; alleen typografische regeleindes en afbrekingstekens, en niet-betekenisvolle witruimte werden genormaliseerd.</p>
        <p>Auteursingrepen in de tekst (toevoegingen, schrappingen), en latere redactie-ingrepen (schrappingen, toevoegingen, taalkundige notities) door de lezer werden overgenomen en expliciet gemarkeerd.</p>
        <p>Voor een aantal tekstfenomenen werden naast de oorspronkelijke vorm ook editeursingrepen opgenomen in de transcriptie: oplossingen voor niet-gangbare afkortingen en correcties voor manifeste fouten. Daarnaast bevat de transcriptie editeursingrepen ter verbetering van de leesbaarheid (toevoegingen, reconstructies) of ter motivering van transcriptie-beslissingen (aanduiding van onzekere lezingen, weglating van onleesbare tekst). Alle editeursingrepen worden expliciet gemarkeerd.</p>
      </editorialDecl>
      <listPrefixDef>
        <prefixDef ident="brief" matchPattern="^(gg\..+)$" replacementPattern="https://edities.kantl.be/gezelle/ed/DALF.db.$1">
          <p>Privé-URI's met het 
            <code>brief</code> prefix verwijzen naar andere brieven in de editie. De URI  
            <code>brief:gg.10184</code> verwijst bijvoorbeeld naar 
            <code>https://edities.kantl.be/gezelle/ed/DALF.db.gg.10184</code>.
          
          </p>
        </prefixDef>
        <prefixDef ident="record" matchPattern="^(\d+)$" replacementPattern="https://anet.be/desktop/gga/nl/opacgga/nr=tg:gga_6.$1">
          <p>Privé-URI's met het 
            <code>record</code> prefix verwijzen naar recordnummers in de catalogus van de Openbare Bibliotheek Brugge. De URI  
            <code>record:1322</code> verwijst bijvoorbeeld naar 
            <code>https://brugge.bibliotheek.be/detail/?itemid=|library/v/obbrugge/gezelle|1322</code>.
          
          </p>
        </prefixDef>
      </listPrefixDef>
    </encodingDesc>
    <profileDesc>
      <langUsage>
        <language ident="nl">Nederlands</language>
      </langUsage>
      <textClass>
        <keywords>
          <term>brief</term>
        </keywords>
      </textClass>
      <correspDesc>
        <correspAction type="sent">
          <persName key="persoon1181" evidence="conjecture">Lenaerts, Leonard Willem Jakob</persName>
          <date when="1886-06-04" when-custom="1886-06-04">04/06/1886</date>
          <placeName key="plaats1711">Val-Saint-Lambert</placeName>
        </correspAction>
        <correspAction type="received">
          <persName key="persoon0905" evidence="conjecture">Gezelle, Guido</persName>
        </correspAction>
        <note type="remarks">adressant gereconstrueerd op basis van toegevoegde notitie ; adressaat gereconstrueerd op basis van contextuele gegevens</note>
      </correspDesc>
    </profileDesc>
    <xenoData>
      <data xmlns="https://www.brugge.be/bibliotheek/brocade">
        <iiif>
          <li type="manifest">
            <manifest>https://go.wander.be/iiif/bibliotheek-brugge/263f14dd8bd35fe03db5c52b00730df8fa361dc0/manifest</manifest>
          </li>
        </iiif>
        <zcatfulltexts>
          <li type="ingrp">
            <ingrp>
              <access>brugge</access>
              <in>11934</in>
              <loc>kantl</loc>
              <ty>link</ty>
            </ingrp>
            <ingrp>
              <in>Val-St Lambert, den 4den Juni 1886. Beste Heer {&lt;-,&gt;&lt;+en&gt;} vlaamsche meester, Dood? neen dat en ben ik nog niet. ontmoedigd? Ja, bekans, en dat onder ge weet wat {&lt;-oogpunt&gt;&lt;+opzicht&gt;}. Als kapelaan61 gaat hier alles nog al stillekens goed. ”'t is zijn&lt;-en&gt; eerste post en de jongen weet niet beter.“ Maar als vlaming. . . . 't is waar, ik en heb niets tegen mij, maar ook niets vóór mij: en wat niet voor is, is tegen, zoo goed hier in den Many als in de H. Boeken. Ik heb nog al wat tijd om te studeeren, maar ik weet niet wat ik ga beginnen. 't Woorden- en raadselkens-zanten is uit: natuurlik. De eentige honderde woorden die ik hier heb van vroeger, staan daar zoo onnoozel te kijken: mijn hoopke zegsels, och arm, en zal niet meer aanwassen! Afleid- of wortelkunst.... ja, daar heb ik altijd goesting in gehad, en daar zou ik nog goesting in hebben, maar er ontbreekt mij een doel.  In 't Seminarie werkte ik om de limburgsche woorden uit te leggen, en al zoekende leerde ik, al had ik dan ook mijne gevonden uitlegging aan niemand dorren voorstellen. - Verder las ik belangwekkende en dorre zaakskens ondereen, en had dan 't vermaak van Cuppens of nen andere vlaming de belangwekkenste vondsten uit te leggen, te “doceeren”, mijne geleerdheid of wangeleerdheid te laten zien. . . . . en bewonderen. De mensch, ge weet wel, heeft altijd zoo wat hooveerdigheid en ijverzucht in zijn hert! Maar nu zijn de limburgsche woorden, de naijver, de voldoening van een gedaan werk (die zoo wat op de hooveerdigheid trekt) en 't overige naar den bliksem: 't is te zeggen alle doel van studeren is weg. Zou ik de woordenboeken van Schuermans en de Bô lezen? En wat heb ik dan als ik ze gelezen heb? Zou ik Grim's Grammatick bestudeeren? Maar die kost veel en ten anderen wat heb ik als ik ze gelezen heb? Zou ik gothisch door studeeren, Angelsassensch leeren? Maar wat heb ik dan als ik die zal geleerd hebben? Zal ik mij toeleggen om eigennamen uit te leggen? maar dat heeft Winkler al gedaan63 en zoo ver als hij kom ik toch nooit: ten anderen daar heb ik het zoo erg niet op! Zal ik mij aan de gewoone woorden zetten? maar d{&lt;-[xx]&gt;&lt;+ie&gt;} staan in iederen woordenboek uitgelegd! En ongewoone woorden, volkswoorden en uitdrukkingen, enz. die en vindt ik hier bij 't volk niet meer. En [?m]e veronderstel eens dat ik hier in dit waar ballingschap af en toe hier en daar wat opsnuffel, wat goed zal dat aan onze moedertaal doen. Zoo kazel ik al in mijn eigen en goeden raad schijnt mij duur: hebt gij er geenen veil? Ik houd hier huis in eene kleine kapelanij, en zit zoo al wi een jonge kapelaan van den eersten toog. Als ge onze vlaamsche jongens uit Limburg hier langs de Maas eens kont komen bezoeken! Of den een{&lt;-deren&gt;&lt;+en&gt;} of den anderen waren en vlaandereneer kont overschikken! Ik heb wel geene vreemde kamer maar . . . . . de hooischelf is groot genoeg. Cuppens en ik {&lt;-zoud&gt;&lt;+kun&gt;}nen d'een d'ander nog al eens bezoeken: maar noch hij noch ik weet iets nieuws van onzen vorigen wereld: we zitten allebei, en ik in 't bezonder, op een eiland. 't {&lt;-e&gt;&lt;+E&gt;}n is hier geen Kempen of geen Haspengouw, wat den Godsdienst aangaat: de kerk staat leeg en onze Lieve Heer verlaten. De kinderen die voor de eerste communie leeren en weten van God of zijn gebod en kennen zelfs den Vaderons niet van buiten: maar ik troost mij gemakkelik met het gedacht, dat de priester hier grooter noodig is als 't huis. [...]</in>
            </ingrp>
          </li>
        </zcatfulltexts>
        <zhrcondition>
          <li type="condnotegroup">
            <condnotegroup>
              <condnote>volledig</condnote>
              <condnotety>ggacond</condnotety>
            </condnotegroup>
          </li>
        </zhrcondition>
        <zhrdimensions>
          <li type="dmsgroup">
            <dmsgroup>
              <dms>1</dms>
              <dmspart>*</dmspart>
              <dmsunit>dsheet</dmsunit>
            </dmsgroup>
            <dmsgroup>
              <dms>211</dms>
              <dmspart>geheel</dmspart>
              <dmsty>hi</dmsty>
              <dmsunit>mm</dmsunit>
            </dmsgroup>
            <dmsgroup>
              <dms>134</dms>
              <dmspart>geheel</dmspart>
              <dmsty>wi</dmsty>
              <dmsunit>mm</dmsunit>
            </dmsgroup>
          </li>
          <li type="dmsnotegroup">
            <dmsnotegroup>
              <dmsnote>4 zijden beschreven</dmsnote>
              <dmsnotety>ggapage</dmsnotety>
            </dmsnotegroup>
          </li>
          <xdmscmmm>211 mm x 134 mm</xdmscmmm>
          <xdmsheet>1 dubbel vel</xdmsheet>
        </zhrdimensions>
        <zhrdocuments>
          <li type="document">
            <document>
              <docdloi>/gga_images/GGA_5637_01r.jpg</docdloi>
              <docpart>Pag. 1</docpart>
              <docty>/gga_images/thumbnail.JPG</docty>
            </document>
            <document>
              <docdloi>/gga_images/GGA_5637_01v.jpg</docdloi>
              <docpart>Pag. 2</docpart>
              <docty>/gga_images/thumbnail.JPG</docty>
            </document>
            <document>
              <docdloi>/gga_images/GGA_5637_02r.jpg</docdloi>
              <docpart>Pag. 3</docpart>
              <docty>/gga_images/thumbnail.JPG</docty>
            </document>
            <document>
              <docdloi>/gga_images/GGA_5637_02v.jpg</docdloi>
              <docpart>Pag. 4</docpart>
              <docty>/gga_images/thumbnail.JPG</docty>
            </document>
            <document>
              <docdloi>/gga_images/GGA_5637r.jpg</docdloi>
              <docpart>Pag. 1 en 4</docpart>
              <docty>/gga_images/thumbnail.JPG</docty>
            </document>
            <document>
              <docdloi>/gga_images/GGA_5637v.jpg</docdloi>
              <docpart>Pag. 2 en 3</docpart>
              <docty>/gga_images/thumbnail.JPG</docty>
            </document>
          </li>
        </zhrdocuments>
        <zhridentity>
          <li type="altnrgroup">
            <altnrgroup>
              <altnr>GGA, Corr. I, 1886 [20,47] ; CGS, 270A</altnr>
              <altnrty>ggasignant</altnrty>
            </altnrgroup>
          </li>
          <li type="classificationterm">
            <classificationterm>a::aat.10278:1.2</classificationterm>
          </li>
          <li type="idennotegroup">
            <idennotegroup>
              <idennote>adressant gereconstrueerd op basis van toegevoegde notitie ; adressaat gereconstrueerd op basis van contextuele gegevens</idennote>
              <idennote_ggagen>adressant gereconstrueerd op basis van toegevoegde notitie ; adressaat gereconstrueerd op basis van contextuele gegevens</idennote_ggagen>
              <idennotety>ggagen</idennotety>
            </idennotegroup>
          </li>
          <identifier>6/11934</identifier>
          <li type="objectname">
            <objectname>brief</objectname>
          </li>
          <li type="repository">
            <repository>Guido Gezellearchief</repository>
          </li>
          <li type="titlegroup">
            <titlegroup>
              <titleap>1</titleap>
              <titlelg>dut</titlelg>
              <titleti>[Leonard Willem Jakob Lenaerts] aan [Guido Gezelle]</titleti>
              <titleti_conti>[Leonard Willem Jakob Lenaerts] aan [Guido Gezelle]</titleti_conti>
              <titlety>conti</titlety>
            </titlegroup>
            <titlegroup>
              <titleap>1</titleap>
              <titlelg>dut</titlelg>
              <titleti>Dood? neen dat en ben ik nog niet.</titleti>
              <titleti_incbr>Dood? neen dat en ben ik nog niet.</titleti_incbr>
              <titlety>incbr</titlety>
            </titlegroup>
          </li>
          <li type="xclassificationterm">
            <xclassificationterm>
              <classificationterm>brieven</classificationterm>
              <classificationterm_xac>a::aat.10278:1.2</classificationterm_xac>
            </xclassificationterm>
          </li>
          <li type="xrepository">
            <xrepository>
              <repository>Guido Gezellearchief</repository>
            </xrepository>
          </li>
          <xrepository_vw>Guido Gezellearchief</xrepository_vw>
        </zhridentity>
        <zhrinscriptions>
          <li type="inscrgroup">
            <inscrgroup>
              <inscription>ongesigneerd</inscription>
              <inscrty>handtekening</inscrty>
            </inscrgroup>
          </li>
          <li type="inscrnotegroup">
            <inscrnotegroup>
              <inscrnote>op zijde 1 linksboven: Lenaerts // (CD) // (potlood, schuin, hand C. D.)</inscrnote>
              <inscrnotety>gganote</inscrnotety>
            </inscrnotegroup>
          </li>
        </zhrinscriptions>
        <zhrisad>
          <li type="isadgrp">
            <isadgrp>
              <isadloi>isad:gga:12</isadloi>
            </isadgrp>
          </li>
        </zhrisad>
        <zhrlocation>
          <li type="locgroup">
            <locgroup>
              <loc>5637</loc>
              <locpkid>obbruggez</locpkid>
            </locgroup>
          </li>
          <xloc>5637</xloc>
        </zhrlocation>
        <zhrmaterialstechniques>
          <li type="matgroup">
            <matgroup>
              <mat>inkt</mat>
              <matpart>*</matpart>
              <matrole>medium</matrole>
              <xmat>inkt</xmat>
            </matgroup>
            <matgroup>
              <mat>papier</mat>
              <matcol>wit</matcol>
              <matpart>*</matpart>
              <matrole>drager</matrole>
              <xmat>papier, wit</xmat>
            </matgroup>
          </li>
          <li type="techgroup">
            <techgroup>
              <tech>gevouwen</tech>
              <techpart>*</techpart>
            </techgroup>
          </li>
          <xmat_drager>papier, wit</xmat_drager>
          <xmat_medium>inkt</xmat_medium>
        </zhrmaterialstechniques>
        <zhrproduction>
          <li type="contextgroup">
            <contextgroup>
              <bdate>04/06/1886</bdate>
              <location>Val-Saint-Lambert</location>
            </contextgroup>
          </li>
          <li type="creatorgroup">
            <creatorgroup>
              <creator>a::pg.817</creator>
              <creator_bs_PG>[Lenaerts, Leonard Willem Jakob]</creator_bs_PG>
              <creatorqualifier>reconstructed</creatorqualifier>
              <creatorrole>bs</creatorrole>
            </creatorgroup>
            <creatorgroup>
              <creator>a::pg.1291</creator>
              <creator_be_PG>[Gezelle, Guido]</creator_be_PG>
              <creatorqualifier>reconstructed</creatorqualifier>
              <creatorrole>be</creatorrole>
            </creatorgroup>
          </li>
        </zhrproduction>
        <zhrsubjects>
          <li type="subjspecgroup">
            <subjspecgroup>
              <subjspeccat>language</subjspeccat>
              <subjspecdesc>Nederlands</subjspecdesc>
            </subjspecgroup>
          </li>
        </zhrsubjects>
      </data>
    </xenoData>
    <revisionDesc>
      <change when="2026-09-30">mvass (via Oxygen): update metadata</change>
      <change when="2026-09-02">mvass: transformation Word -- DALF</change>
    </revisionDesc>
  </teiHeader>
  <text type="brief" xml:id="gg.11934" n="11934">
        <body>
            <div type="correspBlock.content">
                <pb n="p1" type="editor" facs="https://bibmedia.brugge.be/images/gezelle/GGA_5637_01r.jpg"/>
                <opener>
                    <dateline>
                        <name type="plaats" key="plaats1711" n="Val-Saint-Lambert">Val-S<hi rend="sup">t</hi> Lambert</name>, den 4<hi rend="sup underline">den</hi> Juni 1886. </dateline>
                    <salute>Beste Heer <subst>
                            <del>,</del>
                            <add>en</add>
                        </subst> vlaamsche meester, </salute>
                </opener>
                <p>Dood? neen dat en ben ik nog niet. ontmoedigd? Ja, bekans, en dat onder ge weet wat <subst>
                        <del>oogpunt</del>
                        <add>opzicht</add>
                    </subst>. Als kapelaan<note place="foot">
                        <p> Lenaerts werd in 1886 aangesteld als kapelaan van Val-Saint-Lambert.</p>
                    </note> gaat hier alles nog al stillekens goed. ”'t is zijn<del>en</del> eerste post en de jongen weet niet beter.“ Maar als vlaming. . . . 't is waar, ik en heb niets tegen mij, maar ook niets vóór mij: en wat niet voor is, is tegen, zoo goed hier in den Many<note place="foot">
                        <p> Le Many was vooral een steenkoolmijn vlak in de buurt van Val-Saint-Lambert waar Lenaerts in 1886 aangesteld werd als onderpastoor.</p>
                    </note> als in de H. Boeken. </p>
                <p>Ik heb nog al wat tijd om te studeeren, maar ik weet niet wat ik ga beginnen. 't Woorden- en raadselkens-zanten is uit: natuurlik. De eentige honderde woorden die ik hier heb van vroeger, staan daar zoo onnoozel te kijken: mijn hoopke zegsels, och arm, en zal niet meer aanwassen! <pb n="p2" type="editor" facs="https://bibmedia.brugge.be/images/gezelle/GGA_5637_01v.jpg"/>Afleid- of wortelkunst.... ja, daar heb ik altijd goesting in gehad, en daar zou ik nog goesting in hebben, maar er ontbreekt mij een <hi rend="underline">doel</hi>. </p>
                <p>In <name type="instelling" key="instelling0128" n="Grootseminarie Luik">'t Seminarie</name> werkte ik om de limburgsche woorden uit te leggen, en al zoekende leerde ik, al had ik dan ook mijne gevonden uitlegging aan niemand dorren voorstellen. - Verder las ik belangwekkende en dorre zaakskens ondereen, en had dan 't vermaak van <name type="persoon" key="persoon0414" n="Cuppens, August">Cuppens</name> of nen andere vlaming de belangwekkenste vondsten uit te leggen, te “doceeren”, mijne geleerdheid of wangeleerdheid te laten zien. . . . . en bewonderen. De mensch, ge weet wel, heeft altijd zoo wat hooveerdigheid en ijverzucht in zijn hert! </p>
                <p>Maar nu zijn de limburgsche woorden, de naijver, de voldoening van een gedaan werk (die zoo wat op de hooveerdigheid trekt) en 't overige naar den bliksem: 't is te zeggen alle doel van studeren is weg. <pb n="p3" type="editor" facs="https://bibmedia.brugge.be/images/gezelle/GGA_5637_02r.jpg"/>Zou ik de woordenboeken van <name type="werk.ander" key="werk.ander1202" n="Algemeen Vlaamsch Idioticon">Schuermans</name> en <name type="werk.ander" key="werk.ander0465" n="Westvlaamsch idioticon">de Bô</name> lezen? En wat heb ik dan als ik ze gelezen heb? Zou ik <name type="persoon" key="persoon2162" n="Grimm, Jakob">Grim</name>'s <name type="werk.ander" key="werk.ander1990" n="Deutsche Grammatik">Grammatick</name> bestudeeren? Maar die kost veel en ten anderen wat heb ik als ik ze gelezen heb? </p>
                <p>Zou ik gothisch door studeeren, Angelsassensch leeren? Maar wat heb ik dan als ik die zal geleerd hebben? </p>
                <p>Zal ik mij toeleggen om eigennamen uit te leggen? maar dat heeft <name type="persoon" key="persoon2128" n="Winkler, Johan">Winkler</name> al gedaan<note place="foot">
                        <p> Johan Winkler publiceerde verschillende werken over eigennamen, voornamelijk die van Friese oorsprong, zoals zijn <name type="werk.ander" key="werk.ander1160" n="Een en ander over Friesche eigennamen">Een en ander over Friesche eigennamen</name>’ uit 1879.</p>
                    </note> en zoo ver als hij kom ik toch nooit: ten anderen daar heb ik het zoo erg niet op! </p>
                <p>Zal ik mij aan de gewoone woorden zetten? maar d<subst>
                        <del>
                            <gap n="xx" reason="illegible"/>
                        </del>
                        <add>ie</add>
                    </subst> staan in iederen woordenboek uitgelegd! En ongewoone woorden, volkswoorden en uitdrukkingen, enz. die en vindt ik <hi rend="underline">hier</hi> bij 't volk niet meer.</p>
                <p> En <unclear>m</unclear>e veronderstel eens dat ik hier in dit waar ballingschap af en toe hier en daar wat opsnuffel, wat goed zal dat aan onze moedertaal doen. <pb n="p4" type="editor" facs="https://bibmedia.brugge.be/images/gezelle/GGA_5637_02v.jpg"/>Zoo kazel<note place="foot">
                        <p> Babbelen.</p>
                    </note> ik al in mijn eigen en goeden raad schijnt mij duur: hebt gij er geenen veil? </p>
                <p>Ik houd hier huis in eene kleine kapelanij, en zit zoo al wi een jonge kapelaan van den eersten toog. Als ge onze vlaamsche jongens uit Limburg hier langs de Maas eens kont komen bezoeken! Of den een<subst>
                        <del>deren</del>
                        <add>en</add>
                    </subst> of den anderen waren en vlaandereneer kont overschikken! Ik heb wel geene vreemde kamer maar . . . . . de hooischelf is groot genoeg. </p>
                <p>Cuppens en ik <subst>
                        <del>zoud</del>
                        <add>kun</add>
                    </subst>nen d'een d'ander nog al eens bezoeken: maar noch hij noch ik weet iets nieuws van onzen vorigen wereld: we zitten allebei, en ik in 't bezonder, op een eiland.<note place="foot">
                        <p> Ook August Cuppens was in 1886 in Wallonië gestationeerd, meer bepaald in <name type="plaats" key="plaats1567" n="Ans">Ans</name>. </p>
                    </note> </p>
                <p>'t <subst>
                        <del>e</del>
                        <add>E</add>
                    </subst>n is hier geen Kempen of geen Haspengouw, wat den Godsdienst aangaat: de kerk staat leeg en onze Lieve Heer verlaten. De kinderen die voor de eerste communie leeren en weten van God of zijn gebod en kennen zelfs den Vaderons niet van buiten: maar ik troost mij gemakkelik met het gedacht, dat de priester hier grooter noodig is als 't huis.</p>
                <p>
                    <gap n="..." reason="fragment"/>
                </p>
            </div>
        </body>
    </text>
</TEI>