<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>18/07/1887, Luik, Lodewijk Roersch aan [Guido Gezelle]</title>
        <author>
          <persName>Roersch, Lodewijk</persName>
        </author>
        <editor>Paul Thoen</editor>
        <editor>Universiteit Antwerpen</editor>
        <principal>Els Depuydt</principal>
        <funder>
          <ref target="https://www.brugge.be/bibliotheek">Openbare Bibliotheek Brugge</ref> (Guido Gezellearchief)
        </funder>
        <funder>
          <ref target="https://ctb.kantl.be">Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</ref> (Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren)
        </funder>
        <funder>
          <ref target="https://www.uantwerpen.be/nl/onderzoeksgroep/isln/">Instituut voor de Studie van de Letterkunde in de Lage Landen (ISLN)</ref> (Piet Couttenier, Universiteit Antwerpen)
        </funder>
        <funder>Guido Gezellegenootschap</funder>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>Guido Gezellearchief</publisher>
        <pubPlace>Brugge</pubPlace>
        <publisher>KANTL/CTB</publisher>
        <pubPlace>Gent</pubPlace>
        <date>2023</date>
        <availability>
          <p>Teksten en afbeeldingen beschikbaar onder een 
            <ref target="https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/deed.nl">Creative Commons Naamsvermelding - Niet Commercieel</ref> licentie.
          </p>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <country>België</country>
            <settlement>Brugge</settlement>
            <repository>Guido Gezellearchief</repository>
            <idno type="GGA">5849</idno>
            <idno type="GGA.record">12161</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <msItem>
              <incipit>Het was mij zeer aanmoedigend Uwen</incipit>
            </msItem>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="brieven">
              <supportDesc>
                <support>
                  <p>1 dubbel vel, 177 mm x 111 mm</p>
                  <p>papier, wit</p>
                  <p>papiersoort: 2 zijden beschreven, inkt</p>
                </support>
                <condition>
                  <p>volledig</p>
                </condition>
              </supportDesc>
              <layoutDesc>
                <layout>
                  <p>watermerk: Original Oxford Mill (schild met dierenmotieven)</p>
                </layout>
              </layoutDesc>
            </objectDesc>
            <additions>
              <p>op zijde 1 links in de bovenrand: Aan G. Gezelle (inkt, hand P.A.)</p>
            </additions>
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <projectDesc>
        <p>De briefwisseling van Guido Gezelle.</p>
      </projectDesc>
      <editorialDecl>
        <p>De tekst werd diplomatisch getranscribeerd, en aangevuld met een editoriale laag.</p>
        <p>De oorspronkelijke tekst werd ongewijzigd getranscribeerd; alleen typografische regeleindes en afbrekingstekens, en niet-betekenisvolle witruimte werden genormaliseerd.</p>
        <p>Auteursingrepen in de tekst (toevoegingen, schrappingen), en latere redactie-ingrepen (schrappingen, toevoegingen, taalkundige notities) door de lezer werden overgenomen en expliciet gemarkeerd.</p>
        <p>Voor een aantal tekstfenomenen werden naast de oorspronkelijke vorm ook editeursingrepen opgenomen in de transcriptie: oplossingen voor niet-gangbare afkortingen en correcties voor manifeste fouten. Daarnaast bevat de transcriptie editeursingrepen ter verbetering van de leesbaarheid (toevoegingen, reconstructies) of ter motivering van transcriptie-beslissingen (aanduiding van onzekere lezingen, weglating van onleesbare tekst). Alle editeursingrepen worden expliciet gemarkeerd.</p>
      </editorialDecl>
      <listPrefixDef>
        <prefixDef ident="brief" matchPattern="^(gg\..+)$" replacementPattern="https://edities.kantl.be/gezelle/ed/DALF.db.$1">
          <p>Privé-URI's met het 
            <code>brief</code> prefix verwijzen naar andere brieven in de editie. De URI  
            <code>brief:gg.10184</code> verwijst bijvoorbeeld naar 
            <code>https://edities.kantl.be/gezelle/ed/DALF.db.gg.10184</code>.
          
          </p>
        </prefixDef>
        <prefixDef ident="record" matchPattern="^(\d+)$" replacementPattern="https://anet.be/desktop/gga/nl/opacgga/nr=tg:gga_6.$1">
          <p>Privé-URI's met het 
            <code>record</code> prefix verwijzen naar recordnummers in de catalogus van de Openbare Bibliotheek Brugge. De URI  
            <code>record:1322</code> verwijst bijvoorbeeld naar 
            <code>https://brugge.bibliotheek.be/detail/?itemid=|library/v/obbrugge/gezelle|1322</code>.
          
          </p>
        </prefixDef>
      </listPrefixDef>
    </encodingDesc>
    <profileDesc>
      <langUsage>
        <language ident="nl">Nederlands</language>
      </langUsage>
      <textClass>
        <keywords>
          <term>brief</term>
        </keywords>
      </textClass>
      <correspDesc>
        <correspAction type="sent">
          <persName key="persoon1512">Roersch, Lodewijk</persName>
          <date when="1887-07-18" when-custom="1887-07-18">18/07/1887</date>
          <placeName key="plaats1354">Luik</placeName>
        </correspAction>
        <correspAction type="received">
          <persName key="persoon0905" evidence="conjecture">Gezelle, Guido</persName>
        </correspAction>
        <note type="remarks">adressaat gereconstrueerd op basis van toegevoegde notitie</note>
      </correspDesc>
    </profileDesc>
    <xenoData>
      <data xmlns="https://www.brugge.be/bibliotheek/brocade">
        <iiif>
          <li type="manifest">
            <manifest>https://go.wander.be/iiif/bibliotheek-brugge/bd6b6a04165ffd02b921684bc93431b18b21475c/manifest</manifest>
          </li>
        </iiif>
        <zcatfulltexts>
          <li type="ingrp">
            <ingrp>
              <access>brugge</access>
              <in>Luik, 18 Julij 1887 Wel Eerwaarde Heer en Collega, Het was mij zeer aanmoedigend Uwen bijval voor myne woordenlijst te verwerven. Indien de andere leden onzen Commissie dit Glossarium insgelijks goedkeuren, zal ik het met Gods hulp zoo spoedig mogelijk trachten af te werken.2 Ik ben geheel van Uw gevoelen, wat de samengestelde woorden betreft. In de letter A geef ik reeds &lt;+behalve&gt; ane arnen het enkele arnen, met de bijvoeging: "zie ane arnen". Over al werende enz. heb ik den tijd niet gehad verder na te denken. Voorloopig blijf ik het &lt;+als deelwoord&gt; beschouwen, gelijk aan het waalsche tot courant, tot lisant = en courant, en lisant. Lodewijk XIV, verhaalt men hier, vroeg aan een luykschen werkman, dien hij tot waterleidingen in Versailles gebruikt had, hoe hij tot zijne uitvinding gekomen was. Hij antwoordde op zijn waalsch: tot tusant, sire, d.i. al denkende, en pensant. Indien al werende door epenthesis ontstaen is uit al weren of al werene, is de laatste vorm de oudste; het tegenovergestelde heeft plaats zoo al werende door afkapping al weren is geworden. Nu vindt men wel in de 13de en 14e eeuw vele voorbeelden van al werende, doch zooveel ik weet, geen enkel van al weren, en ben dus geneigd den laatsten vorm als den jongeren {&lt;-t&gt;&lt;+a&gt;}an te zien. Ik dank U evenwel zeer voor Uwe belangrijke opmerking en zal de zaak verder onderzoeken. Met de hoogste achting blijf ik, Zeer Eerwaarde Heer, Uw dr. L. Roersch</in>
              <loc>text</loc>
              <ty>transcription</ty>
            </ingrp>
            <ingrp>
              <access>brugge</access>
              <in>Luik, 18 Julij 1887 Wel Eerwaarde Heer en Collega, Het was mij zeer aanmoedigend Uwen bijval voor myne woordenlijst te verwerven. Indien de andere leden onzen Commissie dit Glossarium insgelijks goedkeuren, zal ik het met Gods hulp zoo spoedig mogelijk trachten af te werken.2 Ik ben geheel van Uw gevoelen, wat de samengestelde woorden betreft. In de letter A geef ik reeds &lt;+behalve&gt; ane arnen het enkele arnen, met de bijvoeging: "zie ane arnen". Over al werende enz. heb ik den tijd niet gehad verder na te denken. Voorloopig blijf ik het &lt;+als deelwoord&gt; beschouwen, gelijk aan het waalsche tot courant, tot lisant = en courant, en lisant. Lodewijk XIV, verhaalt men hier, vroeg aan een luykschen werkman, dien hij tot waterleidingen in Versailles gebruikt had, hoe hij tot zijne uitvinding gekomen was. Hij antwoordde op zijn waalsch: tot tusant, sire, d.i. al denkende, en pensant. Indien al werende door epenthesis ontstaen is uit al weren of al werene, is de laatste vorm de oudste; het tegenovergestelde heeft plaats zoo al werende door afkapping al weren is geworden. Nu vindt men wel in de 13de en 14e eeuw vele voorbeelden van al werende, doch zooveel ik weet, geen enkel van al weren, en ben dus geneigd den laatsten vorm als den jongeren {&lt;-t&gt;&lt;+a&gt;}an te zien. Ik dank U evenwel zeer voor Uwe belangrijke opmerking en zal de zaak verder onderzoeken. Met de hoogste achting blijf ik, Zeer Eerwaarde Heer, Uw dr. L. Roersch</in>
              <loc>text</loc>
              <ty>transcription</ty>
            </ingrp>
            <ingrp>
              <access>brugge</access>
              <in>12161</in>
              <loc>kantl</loc>
              <ty>link</ty>
            </ingrp>
            <ingrp>
              <access>brugge</access>
              <in>bran038biog01_01/bran038biog01_01_3463.php</in>
              <loc>dbnl-tekst</loc>
              <ty>link</ty>
            </ingrp>
          </li>
        </zcatfulltexts>
        <zhrcondition>
          <li type="condnotegroup">
            <condnotegroup>
              <condnote>volledig</condnote>
              <condnotety>ggacond</condnotety>
            </condnotegroup>
          </li>
        </zhrcondition>
        <zhrdimensions>
          <li type="dmsgroup">
            <dmsgroup>
              <dms>1</dms>
              <dmspart>*</dmspart>
              <dmsunit>dsheet</dmsunit>
            </dmsgroup>
            <dmsgroup>
              <dms>177</dms>
              <dmspart>geheel</dmspart>
              <dmsty>hi</dmsty>
              <dmsunit>mm</dmsunit>
            </dmsgroup>
            <dmsgroup>
              <dms>111</dms>
              <dmspart>geheel</dmspart>
              <dmsty>wi</dmsty>
              <dmsunit>mm</dmsunit>
            </dmsgroup>
          </li>
          <li type="dmsnotegroup">
            <dmsnotegroup>
              <dmsnote>2 zijden beschreven</dmsnote>
              <dmsnotety>ggapage</dmsnotety>
            </dmsnotegroup>
          </li>
          <xdmscmmm>177 mm x 111 mm</xdmscmmm>
          <xdmsheet>1 dubbel vel</xdmsheet>
        </zhrdimensions>
        <zhrdocuments>
          <li type="document">
            <document>
              <docdloi>/gga_images/GGA_5849_01r.jpg</docdloi>
              <docpart>Pag. 1</docpart>
              <docty>/gga_images/thumbnail.JPG</docty>
            </document>
            <document>
              <docdloi>/gga_images/GGA_5849_02r.jpg</docdloi>
              <docpart>Pag. 2</docpart>
              <docty>/gga_images/thumbnail.JPG</docty>
            </document>
            <document>
              <docdloi>/gga_images/GGA_5849r.jpg</docdloi>
              <docpart>Pag. 1 en 4</docpart>
              <docty>/gga_images/thumbnail.JPG</docty>
            </document>
            <document>
              <docdloi>/gga_images/GGA_5849v.jpg</docdloi>
              <docpart>Pag. 2 zn 3</docpart>
              <docty>/gga_images/thumbnail.JPG</docty>
            </document>
          </li>
        </zhrdocuments>
        <zhridentity>
          <li type="altnrgroup">
            <altnrgroup>
              <altnr>GGA, Corr. I, 1887 [22,6] ; CGS, 292G</altnr>
              <altnrty>ggasignant</altnrty>
            </altnrgroup>
          </li>
          <li type="classificationterm">
            <classificationterm>a::aat.10278:1.2</classificationterm>
          </li>
          <li type="idennotegroup">
            <idennotegroup>
              <idennote>watermerk: Original Oxford Mill (schild met dierenmotieven)</idennote>
              <idennote_ggaspec>watermerk: Original Oxford Mill (schild met dierenmotieven)</idennote_ggaspec>
              <idennotety>ggaspec</idennotety>
            </idennotegroup>
            <idennotegroup>
              <idennote>adressaat gereconstrueerd op basis van toegevoegde notitie</idennote>
              <idennote_ggagen>adressaat gereconstrueerd op basis van toegevoegde notitie</idennote_ggagen>
              <idennotety>ggagen</idennotety>
            </idennotegroup>
          </li>
          <identifier>6/12161</identifier>
          <li type="objectname">
            <objectname>brief</objectname>
          </li>
          <li type="repository">
            <repository>Guido Gezellearchief</repository>
          </li>
          <li type="titlegroup">
            <titlegroup>
              <titleap>1</titleap>
              <titlelg>dut</titlelg>
              <titleti>Lodewijk Roersch aan [Guido Gezelle]</titleti>
              <titleti_conti>Lodewijk Roersch aan [Guido Gezelle]</titleti_conti>
              <titlety>conti</titlety>
            </titlegroup>
            <titlegroup>
              <titleap>5</titleap>
              <titlelg>dut</titlelg>
              <titleti>Het was mij zeer aanmoedigend Uwen</titleti>
              <titleti_incbr>Het was mij zeer aanmoedigend Uwen</titleti_incbr>
              <titlety>incbr</titlety>
            </titlegroup>
          </li>
          <li type="xclassificationterm">
            <xclassificationterm>
              <classificationterm>brieven</classificationterm>
              <classificationterm_xac>a::aat.10278:1.2</classificationterm_xac>
            </xclassificationterm>
          </li>
          <li type="xrepository">
            <xrepository>
              <repository>Guido Gezellearchief</repository>
            </xrepository>
          </li>
          <xrepository_vw>Guido Gezellearchief</xrepository_vw>
        </zhridentity>
        <zhrinscriptions>
          <li type="inscrgroup">
            <inscrgroup>
              <inscription>L. Roersch</inscription>
              <inscrty>handtekening</inscrty>
            </inscrgroup>
          </li>
          <li type="inscrnotegroup">
            <inscrnotegroup>
              <inscrnote>op zijde 1 links in de bovenrand: Aan G. Gezelle (inkt, hand P.A.)</inscrnote>
              <inscrnotety>gganote</inscrnotety>
            </inscrnotegroup>
          </li>
        </zhrinscriptions>
        <zhrisad>
          <li type="isadgrp">
            <isadgrp>
              <isadloi>isad:gga:12</isadloi>
            </isadgrp>
          </li>
        </zhrisad>
        <zhrlocation>
          <li type="locgroup">
            <locgroup>
              <loc>5849</loc>
              <locpkid>obbruggez</locpkid>
            </locgroup>
          </li>
          <xloc>5849</xloc>
        </zhrlocation>
        <zhrmaterialstechniques>
          <li type="matgroup">
            <matgroup>
              <mat>inkt</mat>
              <matpart>*</matpart>
              <matrole>medium</matrole>
              <xmat>inkt</xmat>
            </matgroup>
            <matgroup>
              <mat>papier</mat>
              <matcol>wit</matcol>
              <matpart>*</matpart>
              <matrole>drager</matrole>
              <xmat>papier, wit</xmat>
            </matgroup>
          </li>
          <li type="techgroup">
            <techgroup>
              <tech>gevouwen</tech>
              <techpart>*</techpart>
            </techgroup>
          </li>
          <xmat_drager>papier, wit</xmat_drager>
          <xmat_medium>inkt</xmat_medium>
        </zhrmaterialstechniques>
        <zhrproduction>
          <li type="contextgroup">
            <contextgroup>
              <bdate>18/07/1887</bdate>
              <location>Luik</location>
            </contextgroup>
          </li>
          <li type="creatorgroup">
            <creatorgroup>
              <creator>a::pg.2744</creator>
              <creator_bs_PG>Roersch, Lodewijk</creator_bs_PG>
              <creatorrole>bs</creatorrole>
            </creatorgroup>
            <creatorgroup>
              <creator>a::pg.1291</creator>
              <creator_be_PG>[Gezelle, Guido]</creator_be_PG>
              <creatorqualifier>reconstructed</creatorqualifier>
              <creatorrole>be</creatorrole>
            </creatorgroup>
          </li>
        </zhrproduction>
        <zhrsubjects>
          <li type="subjspecgroup">
            <subjspecgroup>
              <subjspeccat>language</subjspeccat>
              <subjspecdesc>Nederlands</subjspecdesc>
            </subjspecgroup>
          </li>
        </zhrsubjects>
      </data>
    </xenoData>
    <revisionDesc>
      <change when="2026-06-29">mvass (via Oxygen): update metadata</change>
      <change when="2026-01-08">mvass (via Oxygen): update metadata</change>
      <change when="2025-11-19">mvass (via Oxygen): update metadata</change>
      <change when="2022-03-24">ellen: transformation Word -- DALF</change>
      <change when="2023-06-23">mvassche: URL correction meemoo + server name</change>
    </revisionDesc>
  </teiHeader>
  <text type="brief" xml:id="gg.12161" n="12161">
        <body>
            <div type="correspBlock.content">
                <pb n="p1" type="editor" facs="https://bibmedia.brugge.be/images/gezelle/GGA_5849_01r.jpg"/>
                <opener>
                    <dateline>
                        <name type="plaats" key="plaats1354" n="Luik">Luik</name>, 18 Julij 1887</dateline>
                    <salute>Wel Eerwaarde Heer en Collega,</salute>
                </opener>
                <p>Het was mij zeer aanmoedigend Uwen bijval voor myne woordenlijst te verwerven. Indien de andere leden onzen Commissie dit <name type="werk.ander" key="werk.ander1366" n="Woordenboek op Alexanders Geesten van Jacob Van Maerlant">Glossarium</name> insgelijks goedkeuren, zal ik het met Gods hulp zoo spoedig mogelijk trachten af te werken.<note place="foot">
                        <p> Binnen de Vlaamsche Academie was Roersch Gezelles collega in de Bestendige commissie belast met het bevorderen van de studie der oudgermaansche en middelnederlandsche talen, met het uitgeven van middelnederlandsche werken en met het bevorderen van de studie der gewestspraken. Met “myne woordenlijst” en “dit Glossarium” heeft Roersch het over zijn <hi rend="italic">Woordenboek op </hi>Alexanders Geesten <hi rend="italic">van Jacob Van Maerlant, </hi>Gent, Drukkerij S. Leliaert, A. Siffer &amp; Cie - Drukkers der Koninklijke Vlaamsche Academie, 1888. Roersch gebruikte de uitgave van Van Maerlants werk door Ferdinand Snellaert (Brussel, 1860-1861) en geraakte in deze beperkte publicatie maar tot aan de letter d.</p>
                    </note>
                </p>
                <p>Ik ben geheel van Uw gevoelen, wat de samengestelde woorden betreft. In de letter <hi rend="underline">A</hi> geef ik reeds <add>behalve</add> <hi rend="underline">ane arnen</hi> het enkele <hi rend="underline">arnen</hi>, met de bijvoeging: "zie <hi rend="underline">ane arnen</hi>".</p>
                <p>Over <hi rend="underline">al werende</hi> enz. heb ik den tijd niet gehad verder na te denken. Voorloopig blijf <pb n="p2" type="editor" facs="https://bibmedia.brugge.be/images/gezelle/GGA_5849_02r.jpg"/>ik het <add>als deelwoord</add> beschouwen, gelijk aan het waalsche <hi rend="underline">tot courant, tot lisant</hi> = en courant, en lisant. <name type="persoon" key="persoon2498" n="Lodewijk XIV">Lodewijk XIV</name>, verhaalt men hier, vroeg aan een luykschen werkman, dien hij tot waterleidingen in <name type="plaats" key="plaats1410" n="Versailles">Versailles</name> gebruikt had, hoe hij tot zijne uitvinding gekomen was. Hij antwoordde op zijn waalsch: <hi rend="underline">tot tusant, sire,</hi> d.i. al denkende, en pensant. Indien <hi rend="underline">al werende</hi> door epenthesis ontstaen is uit <hi rend="underline">al weren</hi> of <hi rend="underline">al werene</hi>, is de laatste vorm de oudste; het tegenovergestelde heeft plaats zoo <hi rend="underline">al werende</hi> door afkapping <hi rend="underline">al weren</hi> is geworden. Nu vindt men wel in de 13<hi rend="sup">de</hi> en 14<hi rend="sup">e</hi> eeuw vele voorbeelden van <hi rend="underline">al werende</hi>, doch zooveel ik weet, geen enkel van <hi rend="underline">al weren,</hi> en ben dus geneigd den laatsten vorm als den jongeren <subst>
                        <del>t</del>
                        <add>a</add>
                    </subst>an te zien. Ik dank U evenwel zeer voor Uwe belangrijke opmerking en zal de zaak verder onderzoeken.</p>
                <closer>
                    <salute>Met de hoogste achting blijf ik, Zeer Eerwaarde Heer,</salute>
                    <salute>Uw <choice>
                            <abbr>dr.</abbr>
                            <expan>dienaer</expan>
                        </choice>
                    </salute>
                    <signed> <name type="persoon" key="persoon1512" n="Roersch, Lodewijk">L. Roersch</name>
                    </signed>
                </closer>
            </div>
        </body>
    </text>
</TEI>