[10-31/12/1887], Val-Saint-Lambert, Leonard Willem Jakob Lenaerts aan [Guido Gezelle] Lenaerts, Leonard Willem Jakob Michael Gijbels Peter Debaets Marc Carlier (research) Universiteit Antwerpen Els Depuydt Openbare Bibliotheek Brugge (Guido Gezellearchief) Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie (Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren) Instituut voor de Studie van de Letterkunde in de Lage Landen (ISLN) (Piet Couttenier, Universiteit Antwerpen) Guido Gezellegenootschap Guido Gezellearchief Brugge KANTL/CTB Gent 2026

Teksten en afbeeldingen beschikbaar onder een Creative Commons Naamsvermelding - Niet Commercieel licentie.

België Brugge Guido Gezellearchief 6089 12369 https://go.wander.be/iiif/bibliotheek-brugge/f0ba5c4b1fcec72c04e9b1e65849f09e1de9b2fa/manifest dit opstelleken over clas-

1 dubbel vel, 135 mm x 105 mm

papier, wit

papiersoort: 4 zijden beschreven, inkt

volledig

op zijde 1 links in de bovenrand: Aan G. Gezelle (inkt, hand P.A.), idem rechts: 1889 (potlood)

De briefwisseling van Guido Gezelle.

De tekst werd diplomatisch getranscribeerd, en aangevuld met een editoriale laag.

De oorspronkelijke tekst werd ongewijzigd getranscribeerd; alleen typografische regeleindes en afbrekingstekens, en niet-betekenisvolle witruimte werden genormaliseerd.

Auteursingrepen in de tekst (toevoegingen, schrappingen), en latere redactie-ingrepen (schrappingen, toevoegingen, taalkundige notities) door de lezer werden overgenomen en expliciet gemarkeerd.

Voor een aantal tekstfenomenen werden naast de oorspronkelijke vorm ook editeursingrepen opgenomen in de transcriptie: oplossingen voor niet-gangbare afkortingen en correcties voor manifeste fouten. Daarnaast bevat de transcriptie editeursingrepen ter verbetering van de leesbaarheid (toevoegingen, reconstructies) of ter motivering van transcriptie-beslissingen (aanduiding van onzekere lezingen, weglating van onleesbare tekst). Alle editeursingrepen worden expliciet gemarkeerd.

Privé-URI's met het brief prefix verwijzen naar andere brieven in de editie. De URI brief:gg.10184 verwijst bijvoorbeeld naar https://edities.kantl.be/gezelle/ed/DALF.db.gg.10184.

Privé-URI's met het record prefix verwijzen naar recordnummers in de catalogus van de Openbare Bibliotheek Brugge. De URI record:1322 verwijst bijvoorbeeld naar https://brugge.bibliotheek.be/detail/?itemid=|library/v/obbrugge/gezelle|1322.

Nederlands brief Lenaerts, Leonard Willem Jakob [10-31/12/1887] Val-Saint-Lambert Gezelle, Guido jaartal 1889 van de notitie is fout; datering gereconstrueerd op basis van de brieftekst: gaat over aanval op 't Daghet in den Oosten van 10/12/1887 door Timmermans in de Salesius-Bode (brief nr. 6091 volgt op deze brief) ; adressaat gereconstrueerd op basis van toegevoegde notitie
  • https://go.wander.be/iiif/bibliotheek-brugge/f0ba5c4b1fcec72c04e9b1e65849f09e1de9b2fa/manifest
  • brugge 12369 kantl link brugge Val-St Lambert Beste Heer, - dit opstelleken over classieke taal en dialect, komt van nen caplaen uit Luik, (Timmermans,) van Ste Croix, die in 't geheel geen overvlieger en is. Een domme Pedant en anders niets, die gaar geen boeken en heeft, als Kramers en Devries, die over taal spreken. Een vent, dien {<-met><+men>} met eenige kleine vraagskens over taal en dialect enz. zeker heel en al vastzit. Een geboren Maaseyckeneer, maar zoo verhollandscht dat hij, {<-[xx]><+bij>} 't overnemen in den Salesius-Bode, de opstellen van nen {<=Holl.>[=Hollandsche]} Limburger, die nog al wat volks-uitdrukkingen gebruikt, verhol- landscht. - Nu dat heeft men hem voor 't vervolg verboden. - Goed als alleman dat wist. Maar 't Staat in den Salesius-Bode gedrukt, en 't krijgt daardoor een zeker gewicht bij priesters en leeken. Mij dunkt 1° Wordt er niet op geantwoord, iedereen zal veronderstellen dat ons stelsel onverdedigbaar is - en 't zou jammer zijn bijzonder voor de Studenten, moesten ze zoo ie{<-[xx]><+ts>} peinzen. 2° Wordt er al te eenvoudig op geantwoord, al te kinderlik, wij zullen tegenover zijne spotternij staan als een schoolkind, met het klaksken in de hand, voor zijnen schoolmeester. Wat zijt gij van gevoelen dat het beste ware: of hem alleenelik wat voor den gek houden, en hem daarna een ernstig antwoord beloven voor nen anderen keer als hij eens ernstig zal aangevallen hebben. of hem eenige uit leggingen vragen over zijnen opstel b.v. wat is classieke taal? wat dialect? Hoe bewijst ge dat de aangehaalde ww. enz. geslacht, taal- en spelregels onmeedoogend schenden? - enz. En hem daarop een ernstig antwoord beloven. - Dat wij hem N.B. nooit zullen hoeven te geven, omdat hij zeker niets bewijzen kan van allen zijnen blaai. Komt er geen antwoord, de H. Timmermans zal zeker voortgaan {<-[xx]n><+met>} ons aan te vallen, en dan zullen we toch eens moeten spreken. Uw ootmoedige dienaar en Vrind LWJ Lenaerts caplaen te Val-St Lambert (Loiiker gouw) {<=NS.>[=Naschrift]} Over eenigen tijd had hij ook 6 regels over ons: “dat wij taal uit de 12{<-de><+ste>} en 13ste eeuw schreven, dat we den toren van Babel heropbouwden, en ons danno{<-ch><+g>} uitgaven als 't licht, de zonne van 't {<=vl.>[=vlaamsche]} land.” Maar dat weet ge! text transcription
  • volledig ggacond
  • 1 * dsheet 135 geheel hi mm 105 geheel wi mm
  • 4 zijden beschreven ggapage
    • 135 mm x 105 mm 1 dubbel vel
  • /gga_images/GGA_6089_01r.jpg Pag. 1 /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA_6089_01v.jpg Pag. 2 /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA_6089_02r.jpg Pag. 3 /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA_6089_02v.jpg Pag. 4 /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA_6089r.jpg Pag. 1 en 4 /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA_6089v.jpg Pag. 2 en 3 /gga_images/thumbnail.JPG
  • GGA, Corr. I, 1889 [24,1] ; CGS, 317A ggasignant
  • a::aat.10278:1.2
  • jaartal 1889 van de notitie is fout; datering gereconstrueerd op basis van de brieftekst: gaat over aanval op 't Daghet in den Oosten van 10/12/1887 door Timmermans in de Salesius-Bode (brief nr. 6091 volgt op deze brief) ; adressaat gereconstrueerd op basis van toegevoegde notitie jaartal 1889 van de notitie is fout; datering gereconstrueerd op basis van de brieftekst: gaat over aanval op 't Daghet in den Oosten van 10/12/1887 door Timmermans in de Salesius-Bode (brief nr. 6091 volgt op deze brief) ; adressaat gereconstrueerd op basis van toegevoegde notitie ggagen
    • 6/12369
  • brief
  • Guido Gezellearchief
  • 1 dut Leonard Willem Jakob Lenaerts aan [Guido Gezelle] Leonard Willem Jakob Lenaerts aan [Guido Gezelle] conti 1 dut dit opstelleken over clas- dit opstelleken over clas- incbr
  • brieven a::aat.10278:1.2
  • Guido Gezellearchief
    • Guido Gezellearchief
  • LWJ Lenaerts handtekening
  • op zijde 1 links in de bovenrand: Aan G. Gezelle (inkt, hand P.A.), idem rechts: 1889 (potlood) gganote
  • isad:gga:12
  • 6089 obbruggez
    • 6089
  • inkt * medium inkt papier wit * drager papier, wit
  • gevouwen *
    • papier, wit inkt
  • [10-31/12/1887] Val-Saint-Lambert
  • a::pg.817 Lenaerts, Leonard Willem Jakob bs a::pg.1291 [Gezelle, Guido] reconstructed be
  • language Nederlands
    • mvass (via Oxygen): update metadata mvass: transformation Word -- DALF
    Val-St Lambert
    Beste Heer,

    - dit opstelleken over classieke taal en dialect,

    Marie Hubert Timmermans, Dialect en volkstaal, In: De Salesius-Bode: 8 (10 december 1887) 50, p. 795-796. Het is een spottend en polemisch artikel gericht tegen ’t Daghet in den Oosten. Timmermans bespot er de taalparticularistische opvattingen van ’t Daghet in den Oosten. Hij hekelt het willekeurig opnemen van dialectwoorden en archaïsmen als zogenaamd “echte” Vlaamse taal, evenals het negeren van vaste spelling- en grammaticaregels. De opgesomde voorbeelden, waaronder ’darren‘ voor durven, dat ook in de prospectus van ’t Daghet in den Oosten werd opgenomen - dienen om deze taalpraktijk als kunstmatig, verouderd en nodeloos versplinterend voor te stellen. Daartegenover pleit Timmermans voor een meer uniforme algemene schrijftaal.

    komt van nen caplaen uit Luik, (Timmermans,) van Ste Croix,

    Van 1877 tot 1887 was Marie Hubert Timmermans onderpastoor van de Heilig Kruiskerk in Luik. Zijn benoeming tot aalmoezenier van het bejaardentehuis van Vertbois in Luik was op 28 januari 1887. Blijkbaar was Lenaerts hiervan niet op de hoogte.

     die in 't geheel geen overvlieger en is.

    Een domme Pedant en anders niets, die gaar geen boeken en heeft, als Kramers en Devries, die over taal spreken.

    Een vent, dien met men met eenige kleine vraagskens over taal en dialect enz. zeker heel en al vastzit.

    Een geboren Maaseyckeneer, maar zoo verhollandscht dat hij, bij 't overnemen in den Salesius-Bode, de opstellen van nen Holl. Hollandsche Limburger,

    De identiteit van de ’Hollandsche Limburger‘ kon niet worden vastgesteld. De aanduiding ‘F.C., pr.’, die onder verschillende artikelen in de Salesiusbode voorkomt, verwijst vermoedelijk naar deze persoon. Daarnaast nam Timmermans enkele bijdragen over uit het Sint-Josephsblad, weekblad voor h. familiën, katholieke vereenigingen en huisgezinnen, dat verscheen onder de hoge bescherming van de bisschoppen van Roermond en ’s-Hertogenbosch en waarvan de redactie in handen was van H. Barthels. Ook werd een bijdrage overgenomen uit de Pius-Almanak, het jaarboek van de Rooms-Katholieke Kerk in Nederland.

    die nog al wat volks-uitdrukkingen gebruikt, verhol- landscht. - Nu dat heeft men hem voor 't vervolg verboden. -

    Goed als alleman dat wist.

    Maar

    't Staat in den Salesius-Bode gedrukt, en 't krijgt daardoor een zeker gewicht bij priesters en leeken.

    Mij dunkt

    1° Wordt er niet op geantwoord,

    Dit gaat over een mogelijke tegenreactie in 't Daghet in den Oosten op het ’opstelleken over classieke taal en dialect‘ van Timmermans. Een late reactie op de aanvallen van Timmermans volgt in: Vrijheid-Blijheid. In: ’t Daghet in den Oosten: 8 (1892) 3-4, p. 24-30.

    iedereen zal veronderstellen dat ons stelsel onverdedigbaar is - en 't zou jammer zijn bijzonder voor de Studenten, moesten ze zoo ie ts peinzen.

    2° Wordt er al te eenvoudig op geantwoord, al te kinderlik, wij zullen tegenover zijne spotternij staan als een schoolkind, met het klaksken in de hand, voor zijnen schoolmeester. Wat zijt gij van gevoelen dat het beste ware:

    of

    hem alleenelik wat voor den gek houden, en hem daarna een ernstig antwoord beloven voor nen anderen keer als hij eens ernstig zal aangevallen hebben.

    of

    hem eenige uit leggingen vragen over zijnen opstel b.v. wat is classieke taal? wat dialect? Hoe bewijst ge dat de aangehaalde ww. enz. geslacht, taal- en spelregels onmeedoogend schenden? - enz.

    En hem daarop een ernstig antwoord beloven. - Dat wij hem N.B. nooit zullen hoeven te geven, omdat hij zeker niets bewijzen kan van allen zijnen blaai. Komt er geen antwoord, de H. Timmermans zal zeker voortgaan n met ons aan te vallen, en dan zullen we toch eens moeten spreken.

    Uw ootmoedige dienaar en Vrind LWJ Lenaerts caplaen te Val-St Lambert

    Jakob Lenaerts werd in 1886 aangesteld als kapelaan van Val-Saint-Lambert.

         (Loiiker

    Luiker.

     gouw)

    NS. Naschrift Over eenigen tijd had hij ook 6 regels over ons: “dat wij taal uit de 12 de ste en 13ste eeuw schreven, dat we den toren van Babel heropbouwden, en ons danno ch g uitgaven als 't licht, de zonne van 't vl. vlaamsche land.”

    Marie Hubert Louis Innocent Timmermans, Onze Taal. In: De Salesius-Bode: 8 (15 oktober 1887) 42, p. 669-670. Polydor Daniëls vat de inhoud van dit artikel samen in zijn brief van 01/11/1887 aan G. Gezelle o.m.: “Wij kunnen - men vergeve ons onze eenvoudigheid! - wij kunnen maar volstrekt niet begrijpen wat voordeel de Vlaamsche beweging kan trekken uit het gewoel en gewar der voorstanders van de zoogezegde volkstaal, die graag onze taal tot de taal van de 13e of 14e eeuw zouden willen terug brengen, of in elk kanton, misschien wel in elke gemeente, een dialect invoeren? Dit moge eene heropbouwing van Babel's toren zijn; iets anders ontwaren wij niet in dat taalbederf, al geeft men voor een gloriezon aan de oosterkim te doen verrijzen. (Dees leste is onderstreept in den Bode) “. De redactie van ’t Daghet in den Oosten wilde een tegenaanval publiceren. In zijn antwoordbrief aan Polydor Daniëls adviseert Guido Gezelle om niet op de aanval te antwoorden en gewoon voort te doen, want met de volkstaal gaat het goed.

    Een late reactie op de aanvallen van Timmermans volgt dan toch in: Vrijheid-Blijheid. In: ’t Daghet in den Oosten: 8 (1892) 3-4, p. 24-30.

    Maar dat weet ge!