+ G.Z.J.X. Geloofd zij Jezus Christus

Weleerweerde Heer en geliefde Meester,

Wij hebben de leste kladprent

Definitieve proefdruk van het eerste tijdschrift van ’t Daghet in den Oosten.

gisteren - Dijsdag - naar den drukker gestuurd, hem aanmanende dat hij er toch geene andere verbeteringen zou aandoen als die der op geschreven waren. Hij is immers gewend zijn eigen beliefte te doen en sommige schrijfwijzen als fauten te verbeteren omdat ze niet overeen en komen met de regels van Roucourt.

't Daghet zal dus eindelik dagen in 't kort:

Het eerste nummer van ’t Daghet in den Oosten verschijnt op 1 februari 1885.

daar zijnder anders hier al die meenen dat het doodgeboren is.

Op de eerste pagina van ’t Daghet in den Oosten staat de datum vermeld als “nr. 1, kort maandeken, 1885”.

310 zijnder op ingeschreven: pas maar op dat gij uwe eigen Loquela niet dood en werkt! Als gij er eens dingen een in schreeft wi er in de leste Loquela stonden, ei! daar zitten in Limburg zoo geleerde mannen als dien van Ko r trijck, zouden ze zeggen, en zij geven hem maar nog aan halven prijs!

Maar, och arme! spijtig dat het allemáal geen helden en zijn! -

Gelijk gij gezien en goedgekeurd hebt, hebben wij eenige woorden uit de Zang en uit “Ludeker wale-Dietsch"

’t Daghet in den Oosten: 1 (1885) 1, p. 7: “Ludeker Walendietsch - Over de oude dietsche woorden die in de taal der Ludeker- of Luikerwalen in ballingschap zitten heeft al meer als een geleerde zoeker de pen gevoerd. De werken van Bormans, Grandgagnage, Scheler, Sigart, Habets, Demarteau, en anderen staan borg voor dit zeggen. Neven die werken, die op tijd en stond in 't Daghet, zullen te pas komen en aangehaald worden, diene de volgende verzameling van Luikerwalsch- dietsche woorden tot hulpvoorraad en oefenstof van hen die 't lust en gaait op dit veld mee te akkeren (...).”

weggelaten, dezen keer, omdat wij anders te veel plek noodig hadden. Dat is nu voorraad voor den 2en n°. Weet gij wat? Gij kost nu een redelik groot getal woorden drukveerdig op papierlingen schrijven, bijv. een 100, die wij seffens kosten doen zetten. 't Ware dan gemakkelik der elken keer eenen keus uit te doen van kortere of langere uitleggingen naar gelang van de meerdere of mindere plek die wij er voor de zange

Rubriek met een verzameling Limburgse dialectwoorden in ’t Daghet in de Oosten.

hadden. Dat zegt Koob.

Ik ben gisteren naar 't musæum van de Kathedraal zien geweest, daar staat een heel oude frankische gebakken pot waar der rondom, van boven, twee reeken runen op geboekstaafd staan: 't zal misschien een oud germaansch vers zijn, eene zegenspreuk of zoo iets. Ik vroeg om het mogen af te schrijven maar ze zeiden mij dat onze Professor Daris het al gedaan had om 't eens do la ten te lezen van eenen geleerden man. Ik mag de runen van Mr Prof. Daris afschrijven.

Hoewel A. Cuppens de pot met runen daadwerkelijk heeft gezien en via professor Daris over een afschrift hiervan kon beschikken, valt in ’t Daghet in den Oosten geen spoor van dit materiaal terug te vinden.

Kunt gij daar niet uit: 't ware een schoon ding voor ons Daghet? Of kent H. Johan Winkler daar niets van? Dan zal ik ze voor u of voor hem afschrijven.

Brieven waarvan sprake is van de pot met runen:

1) Brief van A. Cuppens e.a. aan G. Gezelle van 02/03/1885

2) Brief van A. Cuppens e.a. aan G. Gezelle van xx/04/1885

3) In de brief van xx/05/1885 aan A. Cuppens vraagt Gezelle uiteindelijk om hem de runen op te sturen ter ontcijfering.

4) In de brief van 14/05/1885 van A. Cuppens aan G. Gezelle zegt Cuppens dat hij de afschriften van de runen bij Prof. Daris zal opvragen.

5) In de brief van 04/06/1885 van A. Cuppens aan G. Gezelle zegt hij: “'t Oud geschrift van dien pot, punt afgeschreven wi het op den ouden pot stant (Daar is, jammer genoeg, een heel deel uitgevaagd van den sleet)”.

In 't Musæum, hier ter steê van Ludike, liggen der ook verschillige oude snuifdoozen en ander gerief waar vlaamsche verzen op gesneden staan. Die gaan wij den eersten Dijsdag van Meert

3 maart 1885.

ook afschrijven en u laten zien.

Hebt gij al hooren kallen of gelezen van de Kronijk van 't Convent van Ste Clara, te Maeseyck. Ik geloof dat ze ook van Habets uitgegeven is,

De drie kronieken zijn uitgegeven door Habets in 1869. Hij publiceert erover in: Jos. Habets, Drie chronijkjes van Ste-Agnetenklooster der orde van den H. Augustinus te Maeseyck 1430-1589, in: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg (PSHAL) 6 (1869) 383-440.

Zie ook de bespreking van dit artikel in: Ons Boek- en boekstafwezen IV: ‘t Daghet in den Oosten: 1 (1885) 6, p. 47-48.

maar ik ben er niet zeker van. Mijnheer Prof. Daris heeft ze, uitgegeven, op zijne kamer liggen en ik kan ze van hem te leen krijgen. Hij zegt dat het Limburgsch van die Kronijk danig trekt op de taal waar onze Heynri e l k van Veldeken zijnen Aeneis

Met zijn Eneasroman bewerkte Van Veldeke, naar Anglo-Normandisch voorbeeld, het beroemde Latijnse epos van Vergilius, waarin onder meer de liefdesgeschiedenis van Dido en Aeneas in Carthago wordt verteld. Aeneas verlaat Dido om zijn lotsbestemming te volgen: de stichting van Rome. De eerste Dietse dichter presenteerde de Duitse keizers, zijn broodheren, daarbij als de erfgenamen van het Romeinse rijk.

in gedicht heeft.

Dien Aeneis, over eenige jaren te Leipzig uitgegeven met veel geleerden uitleg derbij, kan ik ook van Mr Daris krijgen, alsook de “Kronyk van de landen van Overmaes” (Habets)

Habets publiceerde erover in: J. Habets, Chronijk der landen van Overmaas en der aangrenzende gewesten door eenen inwoner van Beek bij Maastricht (1275-1507), in: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le duché de Limbourg, 7 (1870), p. 5-231.

Wij hebben nu een 200 oude limburgsche woorden opgeschreven uit de werken van Mr Daris, ook eenige alike

F. Debrabandere, Limburgs Etymologisch woordenboek. Leuven: Davidsfonds, 2011, p.37: ”Aallijk, alik, bn. geheel. Ook Brabants. Mnl. alijc, aellijc ’volledig, geheel, volkomen”.

oude oorkonden. Wij moeten nog 6 boeken van Mr Daris doorlezen, eer wij er meê gedaan hebben. Dan gaat gij onzen oost t'huis krijgen, op papierlingskens geschreven, en met de bladzijde en den zin erbij, voor zooveel hij te vinden in w as van ons. waar wij hem ieder woord in op gedaan hebben.Gij zijt zeker vergeten dat gij mij nog 15 frs. schuldig zijt voor dien walschen woordenboek van Grandgagnage.

Gezelle schrijft in zijn brief van 11/12/1884 aan A. Cuppens: ”Kunt gij Grandgagnage krijgen voor 15 fr. Koopt hem voor mij, ik zal u ’t geld opzenden per post”. Het boek is aanwezig in de handbibliotheek van Guido Gezelle in het Guido Gezellearchief van de Openbare Bibliotheek Brugge, nr. GGB 0808-1.

Maar zij zijn u kwijt gescholden. Wij hebben immers over de 20 halve guldens over aan ons Daghet en daar betalen wij uwen woordenboek meê. Kosten wij u maar wat beter vergoeden voor al uw slaven en al uwe onkosten, wij zouden 't zoo geeren doen! Maar nu kunnen wij niets meer als u van herte dankbaar en meer en meer genegen zijn, en bidden dat God het u loone!

Na Paschen

Zondag 5 april 1885.

gaan wij Schuermans en Tuerlinckx hunne Idioticons krijgen, misschien Debo ook, maar dat is nog maar 'nen misschien. Die werken zullen ons fel nuttig zijn, hoop ik: wij en zullen dan zooveel woorden niet meer onnuttig op te schrijven hebben. Hoe maakt het uw Johan Winkler al? Gaat hij vooruit naar de Waarheid? Wij bidden alle dagen voor hem.

In zijn brief van februari 1884 schreef Gezelle aan A. Cuppens en het Gulleke: ”N. B. Bidt voor hem (in ’t stille), sedert zijne reize alhier begint hij te twijfelen aan zijne ongeloovigheid”.

Van herte gegroet en Godebevolen!

MNW 1250-1550: “godevolen (bn): Aan God en zijne bescherming aanbevolen”.

A. Cuppens en An