[07/04/1885 t.p.q. - 24/04/1885 t.a.q.], Beringen, August Cuppens aan [Guido Gezelle] Cuppens, August Miet Hubrechts Universiteit Antwerpen Els Depuydt Openbare Bibliotheek Brugge (Guido Gezellearchief) Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie (Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren) Instituut voor de Studie van de Letterkunde in de Lage Landen (ISLN) (Piet Couttenier, Universiteit Antwerpen) Guido Gezellegenootschap Guido Gezellearchief Brugge KANTL/CTB Gent 2026

Teksten en afbeeldingen beschikbaar onder een Creative Commons Naamsvermelding - Niet Commercieel licentie.

België Brugge Guido Gezellearchief 7475 13854 https://go.wander.be/iiif/bibliotheek-brugge/3a776699fff2b18d9f0c4c06177e3ce2e8618365/manifest Ik heb vandaag naar den drukker

1 dubbel vel, 210 mm x 135 mm

papier, wit, vierkant geruit

papiersoort: 4 zijden beschreven, inkt

volledig

De briefwisseling van Guido Gezelle.

De tekst werd diplomatisch getranscribeerd, en aangevuld met een editoriale laag.

De oorspronkelijke tekst werd ongewijzigd getranscribeerd; alleen typografische regeleindes en afbrekingstekens, en niet-betekenisvolle witruimte werden genormaliseerd.

Auteursingrepen in de tekst (toevoegingen, schrappingen), en latere redactie-ingrepen (schrappingen, toevoegingen, taalkundige notities) door de lezer werden overgenomen en expliciet gemarkeerd.

Voor een aantal tekstfenomenen werden naast de oorspronkelijke vorm ook editeursingrepen opgenomen in de transcriptie: oplossingen voor niet-gangbare afkortingen en correcties voor manifeste fouten. Daarnaast bevat de transcriptie editeursingrepen ter verbetering van de leesbaarheid (toevoegingen, reconstructies) of ter motivering van transcriptie-beslissingen (aanduiding van onzekere lezingen, weglating van onleesbare tekst). Alle editeursingrepen worden expliciet gemarkeerd.

Privé-URI's met het brief prefix verwijzen naar andere brieven in de editie. De URI brief:gg.10184 verwijst bijvoorbeeld naar https://edities.kantl.be/gezelle/ed/DALF.db.gg.10184.

Privé-URI's met het record prefix verwijzen naar recordnummers in de catalogus van de Openbare Bibliotheek Brugge. De URI record:1322 verwijst bijvoorbeeld naar https://brugge.bibliotheek.be/detail/?itemid=|library/v/obbrugge/gezelle|1322.

Nederlands brief Cuppens, August [07/04/1885 t.p.q. - 24/04/1885 t.a.q.] Beringen (Beringen) Gezelle, Guido t.a.q. en t.p.q. gereconstrueerd op basis van de brieftekst: tijdens de paasvakantie van 07/04/1885 - 24/04/1885 ; adressaat gereconstrueerd op basis van contextuele gegevens
  • https://go.wander.be/iiif/bibliotheek-brugge/3a776699fff2b18d9f0c4c06177e3ce2e8618365/manifest
  • brugge 13854 kantl link brugge + {<=G.Z.J.X.>[=Geloofd zij Jezus Christus]} Eerweerde Heer en goede Meester, Ik heb vandaag naar den drukker van 't Daghet gestuurd 1°{<=Limb.>[=Limburgsche]} Dichtveerdigheid, gij weet wel, die liedekes met muziek der bij, van u verbeterd en van mij gezuiverd en hier en daar nog een beteken veranderd 2° Een 7 van uwe leste woorden voor de 3e zang. De anderen, die ze in Limburg niet en zeggen, of die wij er ten minste niet kunnen te hooren krijgen, zal ik naar den Student zennen, want als wij die in 't Daghet gaan zetten, en is ons blatteken niet zuiver-Limburgsch meer. 3° I en II van boek en {<=boekstafw.>[= boekstafwezen]} Hope dat die drij den 3den n° wel vol krijgen. Maar nu de 4°! Wij hebben nog over, geloof ik, bij den drukker gezatten: boek en {<=boekstafw.>[= boekstafwezen]} III (eentige reeken) - {<=Limb.>[=Limburgsche]} {<=Dichtv.>[=Dichtveerdigheid]} II (de Kwelspreuken) - eentige overschietende woorden van Ludeker Walendietsch. Wij hebben nog verschillige dingen bij u liggen, maar en weten nog niet of gij ze begeert of niet. Is er iets bij dat u aanstaat, schik het mij dan op, ik zal 't overgeven aan M. Ceysens - anders, zeg eens a.u.bl. wat wij gaan aanvangen? 't Tweede Daghet heeft bezonder goed aangestaan hier te lande, ten minste; ze en zijn er te St Truijden ook al zoo kwaad niet meer op. Kost het verlof maar wat langer duren, ik kreeg zeker eenen heelen boek vol Beeringsche woorden en kinderliedekens en raadsels enz. t'huis. Ik heb mijne oogsters in de school: twee kleine mennekes die mij al te navonden hun papierken vol “allerlei klommel” aanbrengen, en ze zijn er preutsch op dat den Heer van Cuppens hen voor schrijvers en zoekers verhoren heeft. Morgen krijg ik er twee anderen t'huis die mij mondelings nog “veel schoone vertelselkes” komen vertellen. Kosten wij zóó in ieder dorp te werk gaan, wat en zouden wij toch niet vinden! Is dit niet lief? -Als de wichter t'huis kunnen boteram niet kunnen opkrijgen smijten zij de kruimelkes weg; maar 't zou zonde zijn, zeiden {<-[x]><+z>}e niet, wegwerpenterens “Voor de veugelkes van ons Lieven Heerke!” 'k Schrijf u hier eenige kinderrijmkes op, die Karel de Gheldere zeker wel zou willen gemaakt hebben: Bim! bom! beiren! de koster mag geen eieren! Wat eet hij dan? Spek in de pan! De koster is 'ne lekkere man!148 lekkere man = un gourmand Bim, bom, belleke! De koster luidt met 't schelleke! Wien is er nu weêr dood? - 't oud grijs menneke. Moo149 zullen ze dat begraven? -te Viersel in de kuil, te Schaffen in de pottekuil, daar leit het nu stil met zijn groote muil!150 - Anneke-panneke, flesschen baard; gong met een koei {<-ter><+naar>} Mechelenwaart; het kost ze nie verkoopen, het sloeg ze met de pan tegen 't gat en liet ze toen mer loopen. - Als Anneke-panneke t'huis kwam zat de koei in den hoek en spon, het kalf in de wieg en zong, de hond die stiet de boter, de kat die wies de schotel, de vleeremuis die keerde 't huis, de zwalven151 droegen d'asschen uit al op hun lange vleugels - 't Zijn allemaal - dikke leugens! _ Wild gebed Kruis{ Hek - spek, solferstek! Onze Vader lag in 't water, onze Steven, lag er neven, onze Job, lag er op Pater noster sloeg zijn dochter, achter de kist, dat ze 't nie en wist! _____ Ik wíl zingen, ik zál zingen! Ik zag eenen voorsch in 't water springen, hij sprong er in, hij sprong er uit, en daarmeê is mijn liedeken uit! ___ Wat de leeuwerk z{<-zo><in>gt te Beeringen: Lieven-Heerke! Lievenheerken! g{<-i><+e>}ef mich e keureken, e keureke, <-ek> e keureken! <+(koordeken)> een leerken, e leerke, e leerken! om in de Himel te geraken! 'k zal nooit meer vloeken, nooit meer vloeke, nooit meer vloeke! ... Sakker! Sakke! Sakker! Sakker! (en hij is onder.) - Als gij de kladprent van den 3den n° overzien hebt, stuur ze naar den drukker ofwel naar mij. Ik ben nog te Beeringen tot vrijdag 's morgens 24ste Aril. Ik heb hier de Aeneide van Veldeken, uitgaaf van Otto Behaghel, te leen gekregen van Mr Prof-Daris. 't Is schoone taal en nog veel limburgsch, maar 't gedicht zelf en staat mij gaar uit niet aan. 't Is heel dik flauwe praat, dunkt mij. Wilt gij? - De Nederlandtsche Herbarius, of Kruydt-boe{<-k><+c>}k beschryvende De Geslachten / gedaente / Plaetse / Tijt / Oeffening / Aert / Krachten / en Medicinael gebruyck van alderhande Boomen / Heesteren / Boom-gewassen / Kruyden / en Planten / die in de Nederlanden in 't wilde gevonden/en in de Hoven onderhouden worden. Als mede de Uytlandts{<-h><+e>}n, of vreemde Droogens, die gemeenlyck in de Apothekers Winckels gebruyckt worden. Uyt verscheyde Kruydt-Beschrijvers, tot nut van alle Natuurkunders ....... by een vergadert en beschreven / Door Petrus Nylandt, Med. Doct. t'Amsterdam. By Marcus Doornick, Boeckverkooper op de Middeldam / 1673 .... (Schrijf maar) naar uwen toegenegen A. Cuppens, tot Beeringen. text transcription
  • volledig ggacond
  • 1 * dsheet 210 geheel hi mm 135 geheel wi mm
  • 4 zijden beschreven ggapage
    • 210 mm x 135 mm 1 dubbel vel
  • /gga_images/GGA_7475_01r.jpg Pag. 1 /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA_7475_01v.jpg Pag. 2 /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA_7475_02r.jpg Pag. 3 /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA_7475_02v.jpg Pag. 4 /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA_7475r.jpg Pag. 1 en 4 /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA_7475v.jpg Pag. 2 en 3 /gga_images/thumbnail.JPG
  • GGA, Corr. II [38,101] ; CGS, 390/3B ggasignant
  • a::aat.10278:1.2
  • t.a.q. en t.p.q. gereconstrueerd op basis van de brieftekst: tijdens de paasvakantie van 07/04/1885 - 24/04/1885 ; adressaat gereconstrueerd op basis van contextuele gegevens t.a.q. en t.p.q. gereconstrueerd op basis van de brieftekst: tijdens de paasvakantie van 07/04/1885 - 24/04/1885 ; adressaat gereconstrueerd op basis van contextuele gegevens ggagen
    • 6/13854
  • brief
  • Guido Gezellearchief
  • 1 dut August Cuppens aan [Guido Gezelle] August Cuppens aan [Guido Gezelle] conti 1 dut Ik heb vandaag naar den drukker Ik heb vandaag naar den drukker incbr
  • brieven a::aat.10278:1.2
  • Guido Gezellearchief
    • Guido Gezellearchief
  • A. Cuppens handtekening
  • isad:gga:12
  • 7475 obbruggez
    • 7475
  • inkt * medium inkt papier vierkant geruit wit * drager papier, wit, vierkant geruit
  • gevouwen *
    • papier, wit, vierkant geruit inkt
  • [07/04/1885 t.p.q. - 24/04/1885 t.a.q.] Beringen
  • a::pg.2621 Cuppens, August bs a::pg.1291 [Gezelle, Guido] reconstructed be
  • language Nederlands
    • mvass: transformation Word -- DALF
    + G.Z.J.X. Geloofd zij Jezus Christus Eerweerde Heer en goede Meester,

    Ik heb vandaag naar den drukker van 't Daghet gestuurd 1° Limb. Limburgsche Dichtveerdigheid, gij weet wel, die liedekes met muziek der bij, van u verbeterd en van mij gezuiverd en hier en daar nog een beteken veranderd

    ’t Daghet in den Oosten: 1 (1885) 3, p. 18-21.

    2° Een 7 van uwe leste woorden voor de 3e zang.

    Vijf woorden worden weerhouden in ’t Daghet in den Oosten: 1 (1885) 3, p. 17.

    De anderen, die ze in Limburg niet en zeggen, of die wij er ten minste niet kunnen te hooren krijgen, zal ik naar den Student zennen, want als wij die in 't Daghet gaan zetten, en is ons blatteken niet zuiver-Limburgsch meer.

    3° I en II van boek en boekstafw. boekstafwezen

    Hope dat die drij den 3den n° wel vol krijgen. Maar nu de 4°!

    Wij hebben nog over, geloof ik, bij den drukker gezatten: boek en boekstafw. boekstafwezen III (eentige reeken) - Limb. Limburgsche Dichtv. Dichtveerdigheid II (de Kwelspreuken)

    Zie: ’t Daghet in den Oosten: 1 (1885) 3, p. 18-19.

    G. Gezelle, Kwelspreuken. In: Loquela: 4 (Wiedmaand 1884) 2, p. 15-16: “Die woorden zant zal spreuken vinden. En die spreuken vindt zal, de eene spreuke tegen de andere vergelijkende, genegen worden om zulke bij zulke, gelijkdanige bij gelijkdanige te verzamelen en te bewaren. Dan, alzoo doende, zullender hem namen te binnen komen, die op een voor een van elken hoop spreuken kunnen toegepast worden. Zoo zal hij b. v. zeker getal spreuken kwelspreuken heeten, is 't dat hij weet wat kwellen zijn. Kwellen dat zijn taschen, sloten, knopen, letsen, bussen, enz., die op eene verborgene wijze en zoo toegemaakt worden, dat iemand die 't geheem nieten kent zijn hoofd langen tijd zal kwellen eer hij de kwelle los en open krijgt.”

    - eentige overschietende woorden van Ludeker Walendietsch.

    Zie: ’t Daghet in den Oosten: 1 (1885) 3, p. 24.

    ’t Daghet in den Oosten: 1 (1885) 1, p. 7: “Ludeker Walendietsch - Over de oude dietsche woorden die in de taal der Ludeker- of Luikerwalen in ballingschap zitten heeft al meer als een geleerde zoeker de pen gevoerd.”

    Wij hebben nog verschillige dingen bij u liggen, maar en weten nog niet of gij ze begeert of niet. Is er iets bij dat u aanstaat, schik het mij dan op, ik zal 't overgeven aan M. Ceysens - anders, zeg eens a.u.bl. wat wij gaan aanvangen?

    't Tweede Daghet heeft bezonder goed aangestaan hier te lande, ten minste; ze en zijn er te St Truijden ook al zoo kwaad niet meer op.

    In zijn brief aan G. Gezelle van xx/02/1885 schrijft Cuppens dat 36 seminaristen aan het seminarie van Sint-Truiden hun inschrijving opzegden, onder invloed van hun Hollandse professor, die ’t Daghet in den Oosten vanwege zijn volkstalige karakter afkeurde.

    Kost het verlof

    Paasverlof in 1885 loopt waarschijnlijk van dinsdag 7 april tot vrijdag 24 april.

    maar wat langer duren, ik kreeg zeker eenen heelen boek vol Beeringsche woorden en kinderliedekens en raadsels enz. t'huis. Ik heb mijne oogsters in de school: twee kleine mennekes die mij al te navonden hun papierken vol “allerlei klommel” aanbrengen, en ze zijn er preutsch op dat den Heer van Cuppens hen voor schrijvers en zoekers verhoren heeft. Morgen krijg ik er twee anderen t'huis die mij mondelings nog “veel schoone vertelselkes” komen vertellen.

    Kosten wij zóó in ieder dorp te werk gaan, wat en zouden wij toch niet vinden!

    Is dit niet lief? -Als de wichter t'huis kunnen boteram niet kunnen opkrijgen smijten zij de kruimelkes weg; maar 't zou zonde zijn, zeiden z e niet, wegwerpenterens “Voor de veugelkes van ons Lieven Heerke!”

    'k Schrijf u hier eenige kinderrijmkes op, die Karel de Gheldere zeker wel zou willen gemaakt hebben: Bim! bom! beiren! de koster mag geen eieren! Wat eet hij dan? Spek in de pan! De koster is 'ne lekkere man!

    Zie: ’t Daghet in den Oosten: 1 (1885) 9-10, p. 79.

    lekkere man = un gourmand Bim, bom, belleke! De koster luidt met 't schelleke! Wien is er nu weêr dood? - 't oud grijs menneke. Moo

    In ’t Daghet in den oosten: ’Moe’.

     zullen ze dat begraven?     -te Viersel in de kuil, te Schaffen in de pottekuil, daar leit het nu stil met zijn groote muil!

    Gepubliceerd in: Limburgsche dichtveerdigheid. In: ’t Daghet in den Oosten: 5 (1889) 3, p. 20.

         - Anneke-panneke, flesschen baard; gong met een koei ter naar Mechelenwaart; het kost ze nie verkoopen, het sloeg ze met de pan tegen 't gat en liet ze toen mer loopen. - Als Anneke-panneke t'huis kwam zat de koei in den hoek en spon, het kalf in de wieg en zong, de hond die stiet de boter, de kat die wies de schotel, de vleeremuis die keerde 't huis, de zwalven

    Zwaluwen.

     droegen d'asschen uit     al op hun lange vleugels - 't Zijn allemaal - dikke leugens!

    Gepubliceerd in: Limburgsche dichtveerdigheid. Een leugenliêken. In: ’t Daghet in den Oosten: 4 (1888) 17-18, p. 129.

         _ Wild gebed

    ’t Daghet in den Oosten: 1 (1885) 2, p. 11: “Wild gebed, het. Een wangebed, een gebed; waarvan de echte bewoordingen vervangen zijn door vreemden toevoeg, of door onhebbelijke veranderingen, formula orationis interpolata. B. V.: Onze vader, die der zijt, Zet de schotel niet te wijd, Brok de brokken niet te dik, Dat ich der mich niet in verslikk'!”

         Kruis Hek - spek, solferstek! Onze Vader lag in 't water, onze Steven, lag er neven, onze Job, lag er op Pater noster sloeg zijn dochter, achter de kist, dat ze 't nie en wist!

    Gepubliceerd in: Limburgsche dichtveerdigheid. In: ’t Daghet in den Oosten: 5 (1890) 1, p.5.

         _____     Ik wíl zingen, ik zál zingen! Ik zag eenen voorsch

    Kikker.

     in 't water springen,     hij sprong er in, hij sprong er uit, en daarmeê is mijn liedeken uit!     ___ Wat de leeuwerk z zo in gt te Beeringen: Lieven-Heerke! Lievenheerken! g i e ef mich e keureken, e keureke, ek e keureken! (koordeken) een leerken, e leerke, e leerken! om in de Himel te geraken! 'k zal nooit meer vloeken, nooit meer vloeke, nooit meer vloeke! ... Sakker! Sakke! Sakker! Sakker! (en hij is onder.) -

    Als gij de kladprent van den 3den n° overzien hebt, stuur ze naar den drukker ofwel naar mij. Ik ben nog te Beeringen tot vrijdag 's morgens 24ste Aril.

    Sic. April.

    Ik heb hier de Aeneide

    Met zijn Eneasroman bewerkte Van Veldeke, naar Anglo-Normandisch voorbeeld, het beroemde Latijnse epos van Vergilius, waarin onder meer de liefdesgeschiedenis van Dido en Aeneas in Carthago wordt verteld. Aeneas verlaat Dido om zijn lotsbestemming te volgen: de stichting van Rome. De eerste Dietse dichter presenteerde de Duitse keizers, zijn broodheren, daarbij als de erfgenamen van het Romeinse rijk.

    van Veldeken, uitgaaf van Otto Behaghel, te leen gekregen van Mr Prof-Daris. 't Is schoone taal en nog veel limburgsch, maar 't gedicht zelf en staat mij gaar

    F. Debrabandere, Limburgs Etymologisch woordenboek. Leuven: Davidsfonds, 2011, p. 118: ”gaar, bw.: geheel en al. Versterkend bij een ontkenning, gaar niks ’helemaal niets’, zoals D. gar nichts.

     uit niet aan. 't Is heel dik flauwe praat, dunkt mij.

    Wilt gij? -

    De Nederlandtsche Herbarius, of Kruydt-boe k c k beschryvende De Geslachten / gedaente / Plaetse / Tijt / Oeffening / Aert / Krachten / en Medicinael gebruyck van alderhande Boomen / Heesteren / Boom-gewassen / Kruyden / en Planten / die in de Nederlanden in 't wilde gevonden/en in de Hoven onderhouden worden. Als mede de Uytlandts h e n, of vreemde Droogens, die gemeenlyck in de Apothekers Winckels gebruyckt worden. Uyt verscheyde Kruydt-Beschrijvers, tot nut van alle Natuurkunders ....... by een vergadert en beschreven / Door Petrus Nylandt, Med. Doct. t'Amsterdam. By Marcus Doornick, Boeckverkooper op de Middeldam / 1673 ....

    (Schrijf maar) naar uwen toegenegen

    Gezelle laat weten in zijn volgende brief aan A. Cuppens dat: ”Die boek aangaande kruidkunde zou mij alderbest te passe komen.” Cuppens stuurt het boek samen op met een latere brief van 07/05/1885 : ”Ik verzen u, met dezen brief den Nederlandtsen Herbarius: ’t is schoon nederduitsch en daar zijn een heel deel woorden in die u misschien nuttig gaan zijn.”

    A. Cuppens,
    tot Beeringen.