't Daghet is al twee keeren afgekomen met een belachelike korenzange,

WNT 1500-heden: “Korenzang of korenzante: een handvol gelezen en samengebonden korenaren.” Het woord verwijst naar ‘Vindekoorn’, een rubriek in het blad De Student waarin ingezonden gewestwoorden opgelijst en verklaard werden, en naar ’Zantekoorn’, een soortgelijke rubriek in Guido Gezelles taalkundige tijdschrift Loquela.

Wij hebben over tijd nen vereerden brief gehad van Hoogleeraar P. Willems van Leuven waar hij ons een in vroeg of wij hem niet wilden en kosten helpen voor “eene grootsche onderneming,

Pieter Willems stond mee aan de wieg van de wetenschappelijke beoefening van de neerlandistiek in Vlaanderen. Met het oog op een vergelijkende klank- en vormleer verzamelde hij dialectwoorden uit uiteenlopende regio’s. In 1885 ging hij van start met het verspreiden van vragenlijsten waarmee hij op systematische en uniforme wijze dialectisch taalmateriaal verzamelde.

Cuppens werd in juni 1885 gevraagd om aan deze enquête deel te nemen voor het dialect van zijn geboortestad Beringen. Zijn enquête werd verzonden op 8? augustus 1885 en door Willems ingevuld ontvangen op 21 augustus 1886. Voor Limburg werkten ook anderen mee. Voor Hasselt werd de enquête, die door Erkens was begonnen, verder afgewerkt door Leen (verzonden op 8 augustus 1885, ontvangen op 15 juli 1886).

Daarmee verschilde Willems’ werkwijze van die van Guido Gezelle, die veeleer op een spontane en minder systematische manier taalmateriaal sprokkelde. Gezelle reageert dan ook heftig hierop in zijn volgende brief. Later zou hij zelf namen van contactpersonen uit Frans-Vlaanderen doorgeven om mee te werken aan het onderzoek van Willems.

(Meer over P. Willems en zijn taalonderzoek: Themanummer Honderd jaar Enquête Willems. Taal- en Tongval: 41 (1989)).

Het geldt eene vergelijkende klank- en vormleer der tegenwoordig gesproken nederlandsche dialecten. Dit werk zal bijzonder tot gevolg hebben onze rijkgekleurde limburgsche dialecten uit den achtergrond, waar ze heden in staan, te doen verrijzen, en hun den rang toe te kennen die hun toekomt.”

Wij hebben de Hoogacht. Hoogachtende Heer geantwoord dat wij wel wilden mee doen als wij kosten en hij heeft ons bedankt en geschreven dat men alleen zijne dorps- of stadsspraak goed behoefde te kennen om meêwerker kunnen te zijn. 'k Ben eens nieuwsgierig wat daar van komen gaat. Maar gij hebt daar al af gehoord, zeker?

Gij moest de E. H. Claerhoudt eens vragen of hij ons ook geen handeken helpen wilt: hij heeft dat in den tij onder 't groot verlof beloofd aan Arthur.

Mr Mervillie gaat over onze kindervolkliedekens schrijven zoo gauw als hij de kans heeft — dat wilt zeggen, als 't de moeite weerd is.

A. Mervillie, Uit boeken brieven en bladeren. In: ‘t Daghet in den Oosten: I (1885) 4-5, p.105-106: "Eerweerden Heer en Vriend. In de laatste afleveringe van 't Daghet heb ik met veel smake de liedjes en deuntjes gelezen, die in Limburg — het oude en welbewaarde Limburg —nog leven in de zingende mond van de kinders. (...)”.

Wij hebben vandaag de grooten ommegang

In 1885 had de ’Grooten Ommegang‘ plaats op donderdag 4 juni.

De Groote Ommegang is een jaarlijkse processie te Luik op Sacramentsdag. De priester draagt het Heilig Sacrament in een plechtige stoet door de stad. Het 'hoogfeest van het Heilig Sacrament van het Lichaam en Bloed van Christus' werd voor het eerst gevierd in Luik in 1246. Juliana van Cornillon, augustines, mystica en priorin van het klooster van Mont Cornillon nabij Luik, ijverde voor de invoering van deze bijzondere feestdag ter ere van de eucharistie, geïnspireerd door een visioen. Enkele jaren later, in 1264, verhief paus Urbanus IV dit feest tot een officiële hoogdag voor de gehele Kerk. Tot op vandaag wordt 'La Fête-Dieu' te Luik gevierd met een plechtige processie op de tweede donderdag na Pinksteren.

't Gaat hier met veel p a r acht toe maar ik zie nog honderd keeren liever de processie van Beeringen waar alleman in gaat, terwijl dat ze hier langst de processie staan te zien of 't ware voor de aardigheid en zij meenen dat zij al veel doen als ze hunnen hoed eens half afgedaan hebben voor onzen Lieven Heer! Die hen 't schoonste schikten in den ommegang, dat waren de Vlamingen, leden van 't Vlaamsch werk. Zij leveren voor de 3/4 de keersen en vaandeldragers en zij doen dat met blijdschap en voor niet, terwijl dat de walsche zangers en dragers moeten betaald worden. Als gij nog ooit naar Luyk komt moet gij eens naar ons vlaamsch gesticht gaan zien. Dat is mij wat schoons: al vlaamsch dat er aan is, tot de steenen toe!

Wij verwachten weer een goe dikke woordenzange:

Rubriek met verzameling Limburgse dialectwoorden in ’t Daghet in de Oosten.