<Resultaat 2855 van 2896

>

[01/01/1891 t.a.q.], Balen, Raymond Muyldermans aan [Guido Gezelle]

Indextermen

Facsimile's


Depuydt, Els + UA

p1

…

Misschien mochten de volgende woorden, die ik nog nooit in boeken tegenkwam, U van eenig nut zijn. Alle zijn in dagelijksch gebruik te Baelen o/ Neeth, in de Kempen, en de beteekenis kan ik er u van waarborgen.

1. feep – vr. klanknabootsend woord. Wat is eene feep? Trek en groenen koornpijl af met hem bij den kop te vatten; pitst eraf het hol gedeelte tot op eene lengte van 6 of 7 centimeters; nijp het dunste uiteinde plat; steek het in den mond: gij hebt eene feep. Blaas nu, en gij zult hooren dat feep een klanknabootsend woord is. - feepen – werkw.

2.

… van het brood in den oven schiet. - pale, bij u.

3. gaard, vr. - bij Schuermans als bijna onbekend gegeven is bij ons van dagelijksch gebruik. - vischgaard.

4. klip, vr. - = zweep. - klippen - werkw.

5 klítsoor, vr. - alzoo noemt men het uitgerijfeld eindeken van de zweep.

6. den turf schrijven - wanneer de bagger (het moer), na al de bewerkingen ondergaan te hebben, die men hem in de kempen doet ondergaan, wel uitgespreid ligt op het “legveld”[1] dan komt de boer met zijne (turf)pen en “schrijft” er lijnen door, eerst op zijn langs, dan[2]

p2op zijn breeds, zoodat de bagger verdeeld wordt in langwerpige vierkantige klompen.

De (turf)pen heeft den vorm van:

tekening van een turfpen

steel 6 à 7 meters.

-Raadsel: Waar zijn de boeren het beste geleerd? Te Baelen. Waarom? omdat zij er allen kunnen schrijven, namelijk: turf schrijven. -

7. wórpsel, onz. cfr. worp bij Vandale.

spreek uit weurpsel. gehoord te Baelen. beteekent den zolder van de kerk boven den middenbeuk. Het gewelfsel is gothiek, gansch in steen. - Wij gaan uilen zoeken op het weurpsel.

Ziedaar, Eerweerde Heer, een staaltje.

Had ik meer …

U aanstaan, dan zou ik er U meer bezorgen onder de verlofdagen.

Aanveerd nogmaals mijne beste groeten.
R. Muyldermans Societas Jesu

Noten

[1] Gepubliceerd: Zantekoorn. In: Loquela: (Jaarmesse 1891) 9, p.68: Legveld, het. = Veld waarop de turf uitgespreid en geschreven wordt. Z. Schrijven.
[2] Gepubliceerd: Zantekoorn. In: Loquela: (Jaarmesse 1891) 9, p.71: Schrijven, schreef, geschreven. = (Den turf, den bagger, het moer, die op het legveld uitgespreid ligt, en die al de noodige bewerkingen ondergaan heeft) met de turf pen in vierkantte klompen verdeelen, schrijvende van boven tot beneden en van den eenen tot den anderen kant. — Waar zijn de boeren het best geleerd? Te Baelen. Waarom? Omdat ze daar al kunnen schrijven, namelijk turf schrijven met de turfpen. Geh. Baelen, in de Kempen.
pappotte = papelte DeBo vol. 2, p.718. vol. 2, p.718.content lijk ne / luiszak
1
2

Register

Correspondenten - personen

NaamGezelle, Guido; Loquela; Spoker; Gonsalvo Megliori
Datums° Brugge, 01/05/1830 - ✝ Brugge, 27/11/1899
GeslachtMannelijk
Beroeppriester; leraar; onderpastoor; dichter; taalgeleerde; vertaler; publicist
BioGuido Gezelle werd geboren in Brugge. Na zijn collegejaren en priesterstudies (priesterwijding te Brugge op 10/06/1854), werd hij in 1854 leraar aan het kleinseminarie te Roeselare. Gezelle gaf er onder meer talen, begeleidde de vrij uitgebreide kolonie buitenlandse leerlingen, vooral Engelsen, en kreeg tijdens twee schooljaren (1857-1859) een opdracht als leraar in de poësis. In 1865 werd Gezelle onderpastoor van de St.-Walburgaparochie te Brugge. Naast zijn druk pastoraal werk was hij bijzonder actief in het katholieke ultramontaanse persoffensief tegen de secularisering van het openbare leven in België en als vulgarisator in het culturele weekblad Rond den Heerd. In 1872 werd Gezelle overgeplaatst naar de O.-L.-Vrouwparochie te Kortrijk. Gedragen door een sympathiserende vriendenkring werd hij er de gelegenheidsdichter bij uitstek. Gaandeweg keerde hij er ook terug naar zijn oorspronkelijke postromantische en religieus geïnspireerde interesse voor de volkstaal en de poëzie. De taalkundige studie resulteerde vooral in een lexicografische verzameling van niet opgetekende woorden uit de volkstaal (Gezelles ‘Woordentas’ en het tijdschrift Loquela, vanaf 1881), waarmee ook hij het Zuid-Nederlands verdedigde binnen de ontwikkeling van de gestandaardiseerde Nederlandse cultuurtaal. Die filologische bedrijvigheid leidde bij Gezelle uiteindelijk ook tot een vernieuwde aandacht voor zijn eigen creatief werk, zowel vertaling (Longfellows Hiawatha) als oorspronkelijke poëzie. In 1889 werd hij directeur van een kleine Franse zustergemeenschap die zich in Kortrijk vestigde. Hij was een tijdje ambteloos. Dit liet hem toe zich op zijn schrijf- en studiewerk te concentreren. Het resultaat was o. m. de publicatie van twee poëziebundels, Tijdkrans (1893) en Rijmsnoer (1897), die, vooral in het laatste geval, qua vormgeving en originaliteit superieur van gehalte zijn. Om die authentieke en originele lyriek werd hij door H. Verriest, P. de Mont en vooral door Van Nu en Straks als een voorloper van de moderne Nederlandse poëzie beschouwd. Ook later eerden Nederlandse dichters, zoals Paul van Ostaijen en recenter, Christine D’haen, Gezelle als de meest creatieve en vernieuwende Nederlandse dichter in Vlaanderen. In 1899 werd Gezelle naar Brugge teruggeroepen om zich te wijden aan de vertaling van een theologisch werk van zijn bisschop (Waffelaerts Meditationes Theologicae). Hij verbleef nu in het Engels Klooster van Kanonikessen, waar hij echter vrij vlug en onverwachts stierf op 27 november 1899. Hij liet nog een verzameling uitzonderlijke gedichten na die in 1901 postuum als zijn Laatste Verzen werden gepubliceerd.
Links[odis], [wikipedia], [dbnl]
NaamMuyldermans, Raymond
Datums° Balen, 22/01/1864 - ✝ Calcutta, 11/01/1902
GeslachtMannelijk
Beroeppriester; missionaris
VerblijfplaatsRanchi (Indië)
BioRaymond Muyldermans werd op 19 september 1897 tot priester gewijd. Hij trad binnen bij de Jezuïeten op 27 september 1882. Hij had als student contact met Guido Gezelle, vooraleer naar de missies te vertrekken. Als missionaris was hij werkzaam in het missiegebied Ranchi (Indië).
Links[odis]
Relatie tot Gezellecorrespondent

Briefschrijver

NaamMuyldermans, Raymond
Datums° Balen, 22/01/1864 - ✝ Calcutta, 11/01/1902
GeslachtMannelijk
Beroeppriester; missionaris
VerblijfplaatsRanchi (Indië)
BioRaymond Muyldermans werd op 19 september 1897 tot priester gewijd. Hij trad binnen bij de Jezuïeten op 27 september 1882. Hij had als student contact met Guido Gezelle, vooraleer naar de missies te vertrekken. Als missionaris was hij werkzaam in het missiegebied Ranchi (Indië).
Links[odis]
Relatie tot Gezellecorrespondent

Briefontvanger

NaamGezelle, Guido; Loquela; Spoker; Gonsalvo Megliori
Datums° Brugge, 01/05/1830 - ✝ Brugge, 27/11/1899
GeslachtMannelijk
Beroeppriester; leraar; onderpastoor; dichter; taalgeleerde; vertaler; publicist
BioGuido Gezelle werd geboren in Brugge. Na zijn collegejaren en priesterstudies (priesterwijding te Brugge op 10/06/1854), werd hij in 1854 leraar aan het kleinseminarie te Roeselare. Gezelle gaf er onder meer talen, begeleidde de vrij uitgebreide kolonie buitenlandse leerlingen, vooral Engelsen, en kreeg tijdens twee schooljaren (1857-1859) een opdracht als leraar in de poësis. In 1865 werd Gezelle onderpastoor van de St.-Walburgaparochie te Brugge. Naast zijn druk pastoraal werk was hij bijzonder actief in het katholieke ultramontaanse persoffensief tegen de secularisering van het openbare leven in België en als vulgarisator in het culturele weekblad Rond den Heerd. In 1872 werd Gezelle overgeplaatst naar de O.-L.-Vrouwparochie te Kortrijk. Gedragen door een sympathiserende vriendenkring werd hij er de gelegenheidsdichter bij uitstek. Gaandeweg keerde hij er ook terug naar zijn oorspronkelijke postromantische en religieus geïnspireerde interesse voor de volkstaal en de poëzie. De taalkundige studie resulteerde vooral in een lexicografische verzameling van niet opgetekende woorden uit de volkstaal (Gezelles ‘Woordentas’ en het tijdschrift Loquela, vanaf 1881), waarmee ook hij het Zuid-Nederlands verdedigde binnen de ontwikkeling van de gestandaardiseerde Nederlandse cultuurtaal. Die filologische bedrijvigheid leidde bij Gezelle uiteindelijk ook tot een vernieuwde aandacht voor zijn eigen creatief werk, zowel vertaling (Longfellows Hiawatha) als oorspronkelijke poëzie. In 1889 werd hij directeur van een kleine Franse zustergemeenschap die zich in Kortrijk vestigde. Hij was een tijdje ambteloos. Dit liet hem toe zich op zijn schrijf- en studiewerk te concentreren. Het resultaat was o. m. de publicatie van twee poëziebundels, Tijdkrans (1893) en Rijmsnoer (1897), die, vooral in het laatste geval, qua vormgeving en originaliteit superieur van gehalte zijn. Om die authentieke en originele lyriek werd hij door H. Verriest, P. de Mont en vooral door Van Nu en Straks als een voorloper van de moderne Nederlandse poëzie beschouwd. Ook later eerden Nederlandse dichters, zoals Paul van Ostaijen en recenter, Christine D’haen, Gezelle als de meest creatieve en vernieuwende Nederlandse dichter in Vlaanderen. In 1899 werd Gezelle naar Brugge teruggeroepen om zich te wijden aan de vertaling van een theologisch werk van zijn bisschop (Waffelaerts Meditationes Theologicae). Hij verbleef nu in het Engels Klooster van Kanonikessen, waar hij echter vrij vlug en onverwachts stierf op 27 november 1899. Hij liet nog een verzameling uitzonderlijke gedichten na die in 1901 postuum als zijn Laatste Verzen werden gepubliceerd.
Links[odis], [wikipedia], [dbnl]

Naam - persoon

NaamMuyldermans, Raymond
Datums° Balen, 22/01/1864 - ✝ Calcutta, 11/01/1902
GeslachtMannelijk
Beroeppriester; missionaris
VerblijfplaatsRanchi (Indië)
BioRaymond Muyldermans werd op 19 september 1897 tot priester gewijd. Hij trad binnen bij de Jezuïeten op 27 september 1882. Hij had als student contact met Guido Gezelle, vooraleer naar de missies te vertrekken. Als missionaris was hij werkzaam in het missiegebied Ranchi (Indië).
Links[odis]
Relatie tot Gezellecorrespondent

Titel - ander werk

TitelWestvlaamsch idioticon
AuteurDe Bo, Leonard Lodewijk
Datum1873
PlaatsBrugge
UitgeverGailliard
TitelAlgemeen Vlaamsch Idioticon
AuteurSchuermans, Lodewijk W.
Datum1865-1883
PlaatsLeuven
UitgeverGebroeders Vanlinthout en Karel Fonteyn
TitelNieuw woordenboek der Nederlandsche Taal
AuteurVan Dale, Hendrik Johan; Manhave, Johannes
Datum1884
Plaats's-Gravenhage; Leiden
UitgeverM. Nijhoff ; A.W. Sijthoff

Titel[01/01/1891 t.a.q.], Balen, Raymond Muyldermans aan [Guido Gezelle]
Wetenschappelijke leidingEls Depuydt
Partners Openbare Bibliotheek Brugge (Guido Gezellearchief); Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie (Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren); Instituut voor de Studie van de Letterkunde in de Lage Landen (ISLN) (Piet Couttenier, Universiteit Antwerpen); Guido Gezellegenootschap
UitgeverGuido Gezellearchief, KANTL/CTB
Plaats van uitgaveBrugge, Gent
Publicatiedatum2024
Beschikbaarheid Teksten en afbeeldingen beschikbaar onder een Creative Commons Naamsvermelding - Niet Commercieel licentie.
DisclaimerDe editie van de Guido Gezellecorrespondentie is het resultaat van een samenwerkingsproject met vrijwilligers. De databank is in opbouw, aanvullingen en opmerkingen kunnen gemeld worden aan els.depuydt@brugge.be.
Meer informatie over het vrijwilligersproject is te vinden op gezelle.be.
Citeren, Muyldermans Raymond aan Gezelle Guido, Balen (Balen), [01/01/1891 t.a.q.]. In: GezelleBrOn, Wetenschappelijke editie van de correspondentie van Guido Gezelle. 2024 Available from World Wide Web: link .
VerzenderMuyldermans, Raymond
Ontvanger[Gezelle, Guido]
Verzendingsdatum[01/01/1891 t.a.q.]
VerzendingsplaatsBalen (Balen)
AnnotatieT.a.q. en plaats gereconstrueerd op basis van de publicatie in Loquela; adressaat gereconstrueerd op basis van contextuele gegevens.
Gepubliceerd inDe briefwisseling tussen Guido Gezelle en enkele leden van de Dietsche Biehalle en Biekorf. Deel 2: Brieven / door Ina Galle. - Gent : onuitgegeven licentieverhandeling, (academiejaar 1984-1985), p.366 ; Fragmenten gepubliceerd onder lemmata "schrijven" en "legeveld". In: Loquela (Jaarmesse 1891) nr. 9, p.68, 71
Fysieke bijzonderheden
Drager 2 enkele vellen, enkel vel 1: 103 mm x 133 mm; enkel vel 2: 102 mm x 133 mm
papier, wit, rechthoekig geruit
papiersoort: 4 zijden beschreven, inkt
Staat onvolledig (?): brief verknipt tot meerdere taalkundige fiches waarvan twee gereconstrueerd; vorig vel ontbreekt (?)
Vormelijke bijzonderheden schets van een turfpen bovenaan zijde 2
Toevoegingen op zijden 1 en 4 in de linkermarge: taalkundige notities: pappotte = papelte DeBo; content lijk ne / luiszak (inkt, verticaal, hand G.G.); op alle zijden stukken tekst met inkt doorgehaald
Bewaargegevens
LandBelgië
PlaatsBrugge
BewaarplaatsGuido Gezellearchief
ID Gezellearchief3586, pappotte + 3586, content lijk ne luiszak
Bibliotheekrecordhttps://anet.be/desktop/gga/nl/opacgga/nr=tg:gga_6.14620
Inhoud
IncipitMisschien mochten de volgende woorden, die ik nog nooit
Samenvatting taalkunde: woorden voor Loquela (o.a. gepubliceerd in Zantenkoorn. - in: Loquela (Jaarmesse 1891) nr. 9, p.68, 71
Tekstsoortbrief
TalenNederlands
De tekst werd diplomatisch getranscribeerd, en aangevuld met een editoriale laag.
De oorspronkelijke tekst werd ongewijzigd getranscribeerd; alleen typografische regeleindes en afbrekingstekens, en niet-betekenisvolle witruimte werden genormaliseerd.
Auteursingrepen in de tekst (toevoegingen, schrappingen), en latere redactie-ingrepen (schrappingen, toevoegingen, taalkundige notities) door de lezer werden overgenomen en expliciet gemarkeerd.
Voor een aantal tekstfenomenen werden naast de oorspronkelijke vorm ook editeursingrepen opgenomen in de transcriptie: oplossingen voor niet-gangbare afkortingen en correcties voor manifeste fouten. Daarnaast bevat de transcriptie editeursingrepen ter verbetering van de leesbaarheid (toevoegingen, reconstructies) of ter motivering van transcriptie-beslissingen (aanduiding van onzekere lezingen, weglating van onleesbare tekst). Alle editeursingrepen worden expliciet gemarkeerd.