[xx/xx/1886], Brugge, Jan Craeynest aan [Guido Gezelle] Craeynest, Jan Karel Platteau Universiteit Antwerpen Els Depuydt Openbare Bibliotheek Brugge (Guido Gezellearchief) Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie (Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren) Instituut voor de Studie van de Letterkunde in de Lage Landen (ISLN) (Piet Couttenier, Universiteit Antwerpen) Guido Gezellegenootschap Guido Gezellearchief Brugge KANTL/CTB Gent 2023

Teksten en afbeeldingen beschikbaar onder een Creative Commons Naamsvermelding - Niet Commercieel licentie.

België Brugge Guido Gezellearchief 3586, koortsepilleke + 3322, W fiche 101 + 3586, vonder 15621 https://go.wander.be/iiif/bibliotheek-brugge/1436243ed93d4ab039b81f26b962d3fa7af74bbb/manifest

taalkunde: Jan Craeynest geeft antwoorden op vragen gesteld in Bijblad van Loquela kerstmaand 1885: 1) Wat heet men eigentlijk eenen moezenwulf, in de Poperingschse vergelijkinge "Je zij' lik emmoezewulf!". Antwoord gepubliceerd (moezewulf): gepubliceerd in Loquela (Oostermaand 1886) nr. 12, p.90; 2) Naderen uitleg over den volgende ingezondene schrijvens of schrijvenissen: "Huksele puiste." Rousbrugge; 3) Waarom heet men de keeste of het keestje van eene akkernote het koortsepilletje?; verwijzing naar vroegere woorden in Loquela: winkelbare Loquela (Wiedmaand 1885) nr. 2, p.15

 Moezewulf is monds-

3 enkele vellen, enkel vel 1: 104 mm x 133 mm; enkel vel 2: 104 mm x 134 mm; enkel vel 3: 103 mm x 132 mm

papier, wit

papiersoort: 6 zijden beschreven, inkt

onvolledig: brief verknipt tot vier taalkundige fiches waarvan drie gereconstrueerd

op zijden 2 en 4 links in de zijrand: taalkundige notitie: koortsepilleke winkelbare (inkt, verticaal, beide hand G.G.); op zijde 5 links in de zijrand: taalkundige notities: vonder z. aarling Limburgsch (inkt en blauw potlood, verticaal, hand G.G.); op zijde 1 rechtsboven: 79 (potlood, verticaal)

 De briefwisseling tussen Guido Gezelle en enkele leden van de Dietsche Biehalle en Biekorf. Deel 2: Brieven / door P. Deboever. - Gent : onuitgegeven licentieverhandeling, (academiejaar 1984-1985), p.205-206

De briefwisseling van Guido Gezelle.

De tekst werd diplomatisch getranscribeerd, en aangevuld met een editoriale laag.

De oorspronkelijke tekst werd ongewijzigd getranscribeerd; alleen typografische regeleindes en afbrekingstekens, en niet-betekenisvolle witruimte werden genormaliseerd.

Auteursingrepen in de tekst (toevoegingen, schrappingen), en latere redactie-ingrepen (schrappingen, toevoegingen, taalkundige notities) door de lezer werden overgenomen en expliciet gemarkeerd.

Voor een aantal tekstfenomenen werden naast de oorspronkelijke vorm ook editeursingrepen opgenomen in de transcriptie: oplossingen voor niet-gangbare afkortingen en correcties voor manifeste fouten. Daarnaast bevat de transcriptie editeursingrepen ter verbetering van de leesbaarheid (toevoegingen, reconstructies) of ter motivering van transcriptie-beslissingen (aanduiding van onzekere lezingen, weglating van onleesbare tekst). Alle editeursingrepen worden expliciet gemarkeerd.

Privé-URI's met het brief prefix verwijzen naar andere brieven in de editie. De URI brief:gg.10184 verwijst bijvoorbeeld naar https://edities.kantl.be/gezelle/ed/DALF.db.gg.10184.

Privé-URI's met het record prefix verwijzen naar recordnummers in de catalogus van de Openbare Bibliotheek Brugge. De URI record:1322 verwijst bijvoorbeeld naar https://brugge.bibliotheek.be/detail/?itemid=|library/v/obbrugge/gezelle|1322.

Nederlands brief Craeynest, Jan [xx/xx/1886] Brugge (Brugge) Gezelle, Guido datum gereconstrueerd op basis van de vraag gesteld in Loquela (kerstmaand 1885) (de publicatie: De briefwisseling tussen Guido Gezelle en enkele leden... dateert xx/07/1885); adressaat en plaats gereconstrueerd op basis van contextuele gegevens
  • https://go.wander.be/iiif/bibliotheek-brugge/1436243ed93d4ab039b81f26b962d3fa7af74bbb/manifest
  • brugge + Eerw. heer ende meester, Moezewulf is mondsgemeene o.a. te Houtkerke in fransch {<=vl.>[=vlaamsch]}, te Crombeke, te West-Vleteren en te Watou. "Ge zij' lik een moezewulf" beteekent ginder "ge zijt geheel en gansch beslijkt" Dat zegt men van jongens en zwijns; en geen wonder, want zeggen de menschen al die kanten "Jongens en zwijns zijn ware kozijns; ze wroeten alle twee in de mooze" (of: moeze) Te Houtkerke en te Watou hoort men algemeenelijk moeze, met den oe-klank, voor ons moze of mooze. Elders, b.v. te Rousbrugge zegt men ook moezewulf alhoewel men daar mooze pleegt te zeggen, buiten dat {<=w.>[=woord]} moezewulf <+misschien en ware 't nogtans niet slecht nadere inlichtingen te vragen over die uitsprake van oe te Rousbrugge.> alzoo zegt men daar in den zelfsten zin "Ge zij' lik een moozehond". Zoo ook kan men te Poperinghe in die spreuke voorschreven, moezewulf zeggen met den klank oe, al is 't dat men te dier stede gemeenelijk "mooze" zegt> Het koortsepilleke zal het kruis der akernote zijn. 'K en wete niet waar men dat woord bezigt maar een heer van mijne kennissen heeft van den Pastor van Bambeke in fransch {<=vl.>[=vlaanderen]} den raad gekregen van het kruis der akernote op genever te steken om dat te gebruiken tegen de koortsen. Die zelfste heer, die hier leeraar is in St Lodewijks, heeft schier geheel Roesbrugge afgeloopen om te achterhalen wat "huksele puiste" bedieden mocht; maar geen levend herte die nog ooit die spreuke gehoord hadde, noch en konden ze bevroeden wat ze zeggen wilde. Ik wete iemand die in verscheidene huizen van Poperinghe gevraagd en getaald heeft achter het {<=w.>[=woord]} "winkelbare" dat onlangstleden in Loquela stond. "Ge wilt zeker zeggen "winkelware" zeiden de menschen maar winkelbare" en hadden zij nooit van hun leven gehoord. Dat en bewijst niets tegen die {<=w.w.>[=winkelware]}; maar toch, wie weet of zeggen er twee menschen te Poperinghe "winkelbare", of "huksele puiste" te Rousbrugge. 'T en is maar dat ik zeggen wille, dat de zandters moeten opletten of een woord dat zij nog nooit gehoord en hebben, <-en> dat nievers te boeke en staat en door zijn zelven om zeggens niet verstaan en wordt, somwijlen dusdanig niet gesproken en wordt bij misverstand of onveerdigheid in 't uitspreken van sommiger boekstaven getal zanters van Loquela, van dat te helpen. In Van Maerlant, Alexanders Geesten X boek V. 89 789 staat er schootlaken voor "serviette" En die liede plegen al tetene sonder scoetlaken; dat schijnt mij veel beter als handdwale dat toch zoowel essuie-mains vertaalt. Dat komt overeen gedeeltelijk met hetgene ik Ued. over tijd schreef, eer ik dat {<=w.>[=woord]} in Maerlant [...] [xxx]ten schootdweil [...] mijn name is Craeynest […] met oorlof ! text transcription brugge PS_13720 odis link brugge 15621?tab=search&howmany=25 kantl link
  • onvolledig: brief verknipt tot vier taalkundige fiches waarvan drie gereconstrueerd 21 ggacond
  • 3 * ssheet 104 enkel vel 1 hi mm 133 enkel vel 1 wi mm 104 enkel vel 2 hi mm 134 enkel vel 2 wi mm 103 enkel vel 3 hi mm 132 enkel vel 3 wi mm
  • 6 zijden beschreven 24 ggapage
    • enkel vel 1: 104 mm x 133 mm; enkel vel 2: 104 mm x 134 mm; enkel vel 3: 103 mm x 132 mm 3 enkele vellen
  • De briefwisseling tussen Guido Gezelle en enkele leden van de Dietsche Biehalle en Biekorf. Deel 2: Brieven / door P. Deboever. - Gent : onuitgegeven licentieverhandeling, (academiejaar 1984-1985), p.205-206 ggaother
    • De briefwisseling tussen Guido Gezelle en enkele leden van de Dietsche Biehalle en Biekorf. Deel 2: Brieven / door P. Deboever. - Gent : onuitgegeven licentieverhandeling, (academiejaar 1984-1985), p.205-206
  • /gga_images/GGA_3586_Koortsepilleke_en_3322_W101_en_3586_Vonder_r.jpg Pag. 1 /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA_3586_Koortsepilleke_en_3322_W101_en_3586_Vonder_r_gedraaid.jpg Pag. 1 (gedraaid) /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA_3586_Koortsepilleke_en_3322_W101_en_3586_Vonder_v.jpg Pag. 2 /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA_3586_Koortsepilleke_en_3322_W101_en_3586_Vonder_v_gedraaid.jpg Pag. 2 (gedraaid) /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA_3586_Koortsepilleke_en_3322_W101_en_3586_Vonder_2_v.jpg Pag. 3 /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA_3586_Koortsepilleke_en_3322_W101_en_3586_Vonder_2_v_gedraaid.jpg Pag. 3 (gedraaid) /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA_3586_Koortsepilleke_en_3322_W101_en_3586_Vonder_2_r.jpg Pag. 4 /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA_3586_Koortsepilleke_en_3322_W101_en_3586_Vonder_2_r_gedraaid.jpg Pag. 4 (gedraaid) /gga_images/thumbnail.JPG
  • GGA, Fil. VI [49,464] + Fil. IV [48,1896] + Fil. VI [49,1026] ; CGS, 429/1C + 470/2C + ? ggasignant
  • a::aat.10278:1.2
  • taalkunde: Jan Craeynest geeft antwoorden op vragen gesteld in Bijblad van Loquela kerstmaand 1885: 1) Wat heet men eigentlijk eenen moezenwulf, in de Poperingschse vergelijkinge "Je zij' lik emmoezewulf!". Antwoord gepubliceerd (moezewulf): gepubliceerd in Loquela (Oostermaand 1886) nr. 12, p.90; 2) Naderen uitleg over den volgende ingezondene schrijvens of schrijvenissen: "Huksele puiste." Rousbrugge; 3) Waarom heet men de keeste of het keestje van eene akkernote het koortsepilletje?; verwijzing naar vroegere woorden in Loquela: winkelbare Loquela (Wiedmaand 1885) nr. 2, p.15 dut descrtygen
  • datum gereconstrueerd op basis van de vraag gesteld in Loquela (kerstmaand 1885) (de publicatie: De briefwisseling tussen Guido Gezelle en enkele leden... dateert xx/07/1885); adressaat en plaats gereconstrueerd op basis van contextuele gegevens datum gereconstrueerd op basis van de vraag gesteld in Loquela (kerstmaand 1885) (de publicatie: De briefwisseling tussen Guido Gezelle en enkele leden... dateert xx/07/1885); adressaat en plaats gereconstrueerd op basis van contextuele gegevens 37 ggagen
    • 6/15621
  • brief
  • Guido Gezellearchief
  • 1 dut Jan Craeynest aan [Guido Gezelle] Jan Craeynest aan [Guido Gezelle] conti 1 dut Moezewulf is monds- Moezewulf is monds- incbr
  • brieven a::aat.10278:1.2
  • Guido Gezellearchief
    • Guido Gezellearchief
  • op zijden 2 en 4 links in de zijrand: taalkundige notitie: koortsepilleke winkelbare (inkt, verticaal, beide hand G.G.); op zijde 5 links in de zijrand: taalkundige notities: vonder z. aarling Limburgsch (inkt en blauw potlood, verticaal, hand G.G.); op zijde 1 rechtsboven: 79 (potlood, verticaal) 30 gganote
  • isad:gga:12
  • 3586, koortsepilleke + 3322, W fiche 101 + 3586, vonder obbruggez
    • 3586, koortsepilleke + 3322, W fiche 101 + 3586, vonder
  • inkt * medium inkt papier wit * drager papier, wit
  • ongevouwen *
    • papier, wit inkt
  • [xx/xx/1886] Brugge reconstructed
  • a::pg.1658 Craeynest, Jan bs a::pg.1291 [Gezelle, Guido] reconstructed be
  • tg:gga:22126 isrelated
  • language Nederlands
    • mvass (via Oxygen): update metadata mvass (via Oxygen): update metadata mvass (via Oxygen): update metadata mvass (via Oxygen): update metadata mvass (via Oxygen): update metadata ellen: transformation Word -- DALF mvassche: URL correction meemoo + server name
    + Eerw. heer ende meester,

    Moezewulf is mondsgemeene o.a. te Houtkerke in fransch vl. vlaamsch , te Crombeke, te West-Vleteren en te Watou.

    Vraag gesteld in: Bijblad van Loquela: (Kerstmaand 1885): Wat heet men eigentlijk eenen moezenwulf, in de Poperingschse vergelijkinge “Je zij’ lik emmoezewulf!”.

    Antwoord gepubliceerd in: Loquela: (Oostermaand 1886) 12, p.90. Zowel ”Moeze” als ”Moezewulf” en ”je zi lik em-moezewulf" worden toegelicht.

    "Ge zij' lik een moezewulf" beteekent ginder "ge zijt geheel en gansch beslijkt"

    Dat zegt men van jongens en zwijns; en geen wonder, want zeggen de menschen al die kanten "Jongens en zwijns zijn ware kozijns; ze wroeten alle twee in de mooze" (of: moeze)

    Te Houtkerke en te Watou hoort men algemeenelijk moeze, met den oe-klank, voor ons moze of mooze.

    Elders, b.v. te Rousbrugge zegt men ook moezewulf alhoewel men daar mooze pleegt te zeggen, buiten d ie a t w. woord moezewulf misschien en ware 't nogtans niet slecht nadere inlichtingen te vragen over die uitsprake van oe te Rousbrugge. alzoo zegt men daar in den zelfsten zin "Ge zij’ lik een moozehond".

    Zoo ook kan men te Poperinghe in die spreuke voorschreven, moezewulf zeggen met den klank oe, al is 't dat men te dier stede gemeenelijk "mooze" zegt

    Het koortsepilleke

    Bijblad van Loquela: (kerstmaand 1885): Waarom heet men de keeste of het keestje van eene akkernote het koortsepilletje?

    zal het kruis

    De doorstreping werd doorstreept

     der akernote zijn. 'K en wete niet waar men dat woord bezigt maar een heer van mijne kennissen heeft van den Pastor van Bambeke in fransch vl. vlaanderen den raad gekregen van het kruis der akernote op genever te steken om dat te gebruiken tegen de koortsen.

    Die zelfste heer, die hier leeraar

    Het is onzeker wie de leraar was. Mogelijk gaat het over Julius Leroy uit Haringe-Roesbrugge. Leroy was gepassioneerd met taal bezig.

    is in St Lodewijks, heeft schier geheel Roesbrugge afgeloopen om te achterhalen wat "huksele puiste

    Vraag in: Bijblad van Loquela: (Kerstmaand 1885): Naderen uitleg over den volgende ingezondene schrijvens of schrijvenissen: “Huksele puiste.” Rousbrugge. (…)

    " bedieden mocht; maar geen levend herte die nog ooit die spreuke gehoord hadde, noch en konden ze bevroeden wat ze zeggen wilde.

    Ik wete iemand die in verscheidene huizen van Poperinghe gevraagd en getaald heeft achter het w. woord "winkelbare" dat onlangstleden in Loquela

    Winkelbare zie: Loquela: (Wiedmaand 1885) 2, p.15

    stond. "Ge wilt zeker zeggen "winkelware " zeiden de menschen maar winkelbare" en hadden zij nooit van

    koortsepilleke winkelbare

    hun leven gehoord.

    Dat en bewijst niets tegen die w.w. winkelware ; maar toch, wie weet of zeggen er twee menschen te Poperinghe "winkelbare", of "huksele puiste" te Rousbrugge. 'T en is maar dat ik zeggen wille, dat de zandters moeten opletten of dat een woord dat zij nog nooit gehoord en hebben, en dat nievers te boeke en staat en door zijn zelven om zeggens niet verstaan en wordt, somwijlen dusdanig niet gesproken en wordt bij misverstand of onveerdigheid in 't uitspreken van sommiger boekstaven

    vonder z. zie aarling Limburgsch

    Onderstreping van Guido Gezelle

    getal zanters van Loquela, van dat te helpen.

    In Van Maerlant, Alexanders Geesten X boek V. 7 6 8 9 789

    Pagina 373, vers 789. Hoogstwaarschijnlijk gaat het hier om de uitgave van Ferdinand Snellaert uit 1860-1861, bij Hayez, Brussel. Johannes Franck gaf dit boek van Van Maerlant opnieuw uit in 1882 bij Wolters.

    staat er schootlaken voor "serviette" En die liede plegen al tetene sonder scoetlaken; dat schijnt mij veel beter als handdwale dat toch zoowel essuie-mains vertaalt.

    Dat komt overeen gedeeltelijk met hetgene ik Ued. over tijd schreef, eer ik dat w. woord in Maerlant

    ten schootdweil

    mijn name is Craeynest

    met oorlof!