<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>[28/06/1874 t.p.q. - 02/07/1874 t.a.q.], Kortrijk, [Guido Gezelle] aan [Adolf Juliaan Duclos]</title>
        <author>
          <persName>[Gezelle, Guido]</persName>
        </author>
        <editor>Koen Calis</editor>
        <editor>Universiteit Antwerpen</editor>
        <principal>Els Depuydt</principal>
        <funder>
          <ref target="https://www.brugge.be/bibliotheek">Openbare Bibliotheek Brugge</ref> (Guido Gezellearchief)
        </funder>
        <funder>
          <ref target="https://ctb.kantl.be">Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</ref> (Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren)
        </funder>
        <funder>
          <ref target="https://www.uantwerpen.be/nl/onderzoeksgroep/isln/">Instituut voor de Studie van de Letterkunde in de Lage Landen (ISLN)</ref> (Piet Couttenier, Universiteit Antwerpen)
        </funder>
        <funder>Guido Gezellegenootschap</funder>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>Guido Gezellearchief</publisher>
        <pubPlace>Brugge</pubPlace>
        <publisher>KANTL/CTB</publisher>
        <pubPlace>Gent</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <p>Teksten en afbeeldingen beschikbaar onder een 
            <ref target="https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/deed.nl">Creative Commons Naamsvermelding - Niet Commercieel</ref> licentie.
          </p>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <country>België</country>
            <settlement>Brugge</settlement>
            <repository>Guido Gezellearchief</repository>
            <idno type="GGA">8659</idno>
            <idno type="GGA.record">16930</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <msItem>
              <incipit>De Vries en de en de andere Heeren die gy</incipit>
            </msItem>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="brieven">
              <supportDesc>
                <support>
                  <p>2 dubbele vellen, dubbel vel 1: 212 mm x 134 mm; dubbel vel 2: 212 mm x 134 mm</p>
                  <p>papier, wit, rechthoekig geruit</p>
                  <p>papiersoort: 7 zijden beschreven; zijden 3 en 5 horizontaal en verticaal beschreven, inkt</p>
                </support>
                <condition>
                  <p>volledig</p>
                </condition>
              </supportDesc>
            </objectDesc>
            <additions>
              <p>op zijde 1 links in de bovenrand: Aan Ad. Duclos. // Rond Oogst-September 1874. (inkt, beide hand P.A.) ; op z. 1 en 5 rechts in de bovenrand en op z. 5, 6 en 7 in de linkermarge: notities i.v.m. de datum en R.d.H. (zwart en rood potlood)</p>
            </additions>
          </physDesc>
          <additional>
            <listBibl>
              <bibl>Brieven van, aan en over Gezelle II, p.172-175 (142a)</bibl>
            </listBibl>
          </additional>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <projectDesc>
        <p>De briefwisseling van Guido Gezelle.</p>
      </projectDesc>
      <editorialDecl>
        <p>De tekst werd diplomatisch getranscribeerd, en aangevuld met een editoriale laag.</p>
        <p>De oorspronkelijke tekst werd ongewijzigd getranscribeerd; alleen typografische regeleindes en afbrekingstekens, en niet-betekenisvolle witruimte werden genormaliseerd.</p>
        <p>Auteursingrepen in de tekst (toevoegingen, schrappingen), en latere redactie-ingrepen (schrappingen, toevoegingen, taalkundige notities) door de lezer werden overgenomen en expliciet gemarkeerd.</p>
        <p>Voor een aantal tekstfenomenen werden naast de oorspronkelijke vorm ook editeursingrepen opgenomen in de transcriptie: oplossingen voor niet-gangbare afkortingen en correcties voor manifeste fouten. Daarnaast bevat de transcriptie editeursingrepen ter verbetering van de leesbaarheid (toevoegingen, reconstructies) of ter motivering van transcriptie-beslissingen (aanduiding van onzekere lezingen, weglating van onleesbare tekst). Alle editeursingrepen worden expliciet gemarkeerd.</p>
      </editorialDecl>
      <listPrefixDef>
        <prefixDef ident="brief" matchPattern="^(gg\..+)$" replacementPattern="https://edities.kantl.be/gezelle/ed/DALF.db.$1">
          <p>Privé-URI's met het 
            <code>brief</code> prefix verwijzen naar andere brieven in de editie. De URI  
            <code>brief:gg.10184</code> verwijst bijvoorbeeld naar 
            <code>https://edities.kantl.be/gezelle/ed/DALF.db.gg.10184</code>.
          
          </p>
        </prefixDef>
        <prefixDef ident="record" matchPattern="^(\d+)$" replacementPattern="https://anet.be/desktop/gga/nl/opacgga/nr=tg:gga_6.$1">
          <p>Privé-URI's met het 
            <code>record</code> prefix verwijzen naar recordnummers in de catalogus van de Openbare Bibliotheek Brugge. De URI  
            <code>record:1322</code> verwijst bijvoorbeeld naar 
            <code>https://brugge.bibliotheek.be/detail/?itemid=|library/v/obbrugge/gezelle|1322</code>.
          
          </p>
        </prefixDef>
      </listPrefixDef>
    </encodingDesc>
    <profileDesc>
      <langUsage>
        <language ident="nl">Nederlands</language>
        <language ident="la">Latijn</language>
      </langUsage>
      <textClass>
        <keywords>
          <term>brief</term>
        </keywords>
      </textClass>
      <correspDesc>
        <correspAction type="sent">
          <persName key="persoon0905" evidence="conjecture">Gezelle, Guido</persName>
          <date evidence="conjecture" notBefore="1874-06-28" notBefore-custom="1874-06-28" notAfter="1874-07-02" notAfter-custom="1874-07-02">[28/06/1874 t.p.q. - 02/07/1874 t.a.q.]</date>
          <placeName key="plaats0550">Kortrijk (Kortrijk)</placeName>
        </correspAction>
        <correspAction type="received">
          <persName key="persoon0803" evidence="conjecture">Duclos, Adolf Juliaan</persName>
        </correspAction>
        <note type="remarks">t.p.q. en t.a.q. gereconstrueerd op basis van de correspondentie: t.p.q.: brief is antwoord op de brief van A. Duclos van 28/06/1874 (nr. 5014), t.a.q. voor de volgende brief van G. Gezelle op 02/07/1874 (nr.8654); plaats gereconstrueerd op basis van contextuele gegevens; adressaat gereconstrueerd op basis van toegevoegde notitie ; adressant gereconstrueerd op basis van het handschrift</note>
      </correspDesc>
    </profileDesc>
    <xenoData>
      <data xmlns="https://www.brugge.be/bibliotheek/brocade">
        <iiif>
          <li type="manifest">
            <manifest>https://go.wander.be/iiif/bibliotheek-brugge/cef1be5b6008d7e54066d44442605ca07430c0d8/manifest</manifest>
          </li>
        </iiif>
        <zcatfulltexts>
          <li type="ingrp">
            <ingrp>
              <access>brugge</access>
              <in>{&lt;=Mynh. en eerw.&gt;[=Mynheer en eerweerde]} vriend De Vries en de andere Heeren die gy aan haalt aanveerden dan (en zy moeten wel) dat het Moesogothisch van den codex argenteus rustende tot Upsala in praeterito, enkelvoud en meervoud ai hadden, welk ai tot hardlange èè in 't enkelvoud en tot zachtlange éé in 't meervoud by de nederlanders zou verloopen zyn. Zeggen ze. Ten Kate I blz. 552 aanmerking (1) zegt: by 't imperf. indicat. in singularis voornamelyk by de 1 en 3 pers. quam oulings de harde lange ee of ei. Dus in Ten Kate's tyd 1723 was dat ai = èè ook in singularis al verloren in Holland. De Westvlamingen, al die ik ooit gehoord hebbe, hebben dan nog de zuiverheid van het oud gothisch ai = èè of ei &lt;-nog&gt; behouden, zoo in singul. als in plur. wy schrèèven zy schrèèven. te Brugge zelf is by plaatsen het ai terug gekomen byv. ze blaiven thuus. het schryven van wy schrèèven in plur. is wel de eenigste middel, by gemis van accenten, om die oudheid te affirmeeren. Hoe kunnen wy dat opgeven? eene oudheid die van zuiverheid en oorspronklykh. getuigt? Mr Goemaere, myn confrater, en zyn zuster, beide van Meulebeke spreken wy schrèèven geheel klaar; Prevost onderpast. alhier, geboortig uit fransch Vlanderen ook; Staes van Harlebeke ook; Tollenaere van Veurnambacht dito; Verstraete Lendelede en Ryckeboer Poperinghe dito dito. Daar is al 't gene ik wete van de minor. ergo - …? De groote letterhelden en erkennen niet geerne dat er wat ouds of goeds in 't {&lt;=w-vlaamsch&gt;[=west-vlaamsch]} steekt, dat kan men wel verstaan. Dat zy niets en aanveerden dat en eischen wy ook niet; wy en vragen niet, dat zy onze tale of bezonderheid van tale als algemeen aanveerden, verre van daar, dat ware tevens particularist en generalist willen zyn, volgens de twee stekende beschuldigingen van Nolet. Het Hoogduitsch van Luthers bibelvertalinge en het Nederlandsch van den Staatenbibel hebben eene en dezelfste strekking van gelykmaking en effenlegging van den weg, om er de protestantsche gedachten over heen te voeren. Ik ondervinde dat Hoogduitsch, Nederlandsch, ja engelsch, alle drie protestantsche talen zyn. Het engelsch der Katholiken is de engelandsche protestanten onaangenaam; zy heeten 't Katholyk engelsch en zy en dulden 't bykan niet. 't en is geen Engelsch, zeggen zy, en 't is waar 't is Katholyksch. 'k Heb hier een pruisensch Uhlan die my zegt dat alle duitsch dat geen (Luthersch) Hoogduitsch en is in 't leger op straffe verboden is. Ik wist en heb u van over 6 weken geschreven dat Nolet geantwoord had. Frans de Potter schryft my: Ware 't niet beter niet meer antwoorden. Verriest vindt De Bo's antwoorde niet platslaande genoeg en onverstaanbaar voor die de twee acten van beschuldiging niet gelezen en heeft. In uw voorlaatsten brief schryft gy "voorhenen"; voorheen heb ik altyd aanzien als contractie van voorheden, ante hodie dus zou voorhenen geen of ten minsten nieuw vlaamsch zyn, recht gevende aan Nolet van te zeggen dat wy mistum compositum schryven en wantaal etc. 't leven van Vandale (1814) is in ons vlaamsch geschreven, vlaamsch, zoo men dan zei, na dien date zyn de Hollanders gekomen en hunne navolgers. Ik heb die tale (1837) leeren haten te Mr Brans', een geboren Hollander, die na 1830 hier over gebleven was 't is de oudste reactie waarvan ik my plichtig kenne, immers hoorende, zoo 'k dagelyks deed vader (Heule) en moeders (Winghene) vlaamsch, moest het verschil my tegensteken; inde... Ik peize dat gy het mis hebt als gy speerslaken uitlegt: extentorium of zoo iets, laken om uit te spreiden over iets. Te Rysel droeg men de spaerslakens achter S. Pieters draagstoel, niet daarover. Hadde 't gespeersd of beginnen regenen ze hadden 't er zeker over gedregen. Dit is my komen versterken in een gedacht dat my te binnen viel by 't lezen van uw spaarslaken en dat my noopte spaarslaken regenlaken te verstaan. 't En heeft niet geregend zegt men hier, 't en heeft maar eens en anderwerf wat gespeersd. eene onvoorziene vlage. Voorzag men zeker regen men bleef thuis, voor alle zekerheid nam men ook by helder weder het spaarslaken mee. Te Deerlyk in de jongste statie van 't land staat er (officieel!) "Koopwaaren" over een deure geschilderd. Ik hoore hier donderspille zeggen tegen paratonnerre. En de procureur du roi "heeft Opsomer gekuwd hé?". Hoorde ik daar zoo &lt;+Lees Gazette Dixmude no 180, 28 Juny 1847, 4e artikel&gt; seffens: kuwen = mâcher, figuratè quid? Leendoek voor perizonium staat my tegen lêendoek is ledendoek; moet het zelfs in uw gedacht geen lendendoek zyn? Lomborum velamen Beslotendheid waarom die d, besloten + heid = besloten-t-heid. een woord beslotend is schaarsch te vinden peize ik. Musike en muzyktuig: s en z? Men klaagt hier omdat er twee vervolgt in R. d. H. staat somtyds drie. Als ik aan de Redactie was zoo en verstond ik niet hoe men daarover klagen kon; nu wel. Lyk of 't zyne - bladz. 254 strophe 4 reke 2 is zeker kwalyk 't moet (lyk os, lyk as =) lyk als zyn; dat komt daardeur dat men even goed als hy komt en of hy komt quando venit en si veniat, door os hy komt in 't platte uitdrukt. Dat komt dikwyls in R. d. H. schoon dichtjes dat van gedachten en alles nieuwe, ja ook al. De tale is hardvloeiend daar ze zou moeten allerliefelykst van de lippen gaan. 't schoonste vers en 't schoonste nieuwste beeld wel zeker is 't zoetvloeiende En twee engels vlochten vlerken! 't koopt alles af, dat zelfs de faute lyk of 't zyne - Wat schoone schoone prente! De vlaamsche Kunst in de catacomben. En Hoeveel zulke schatten behelst en verteert de vlaamsche moedergrond, het christelyke Kerkhof niet? Gedolven maar! Cacophonie! blz. 252 colomme 2 alinea 5 ... meer doen dan ons &lt;-aan&gt; alsdan aan den. Hoe verbeterd en wete ik ook niet. Bl. 256 n° 67 Vul-Nazir, zou dat Vanyseghem van Oostende zyn?</in>
              <loc>text</loc>
              <ty>transcription</ty>
            </ingrp>
            <ingrp>
              <access>brugge</access>
              <in>16930</in>
              <loc>kantl</loc>
              <ty>link</ty>
            </ingrp>
          </li>
        </zcatfulltexts>
        <zhrcondition>
          <li type="condnotegroup">
            <condnotegroup>
              <condnote>volledig</condnote>
              <condnotety>ggacond</condnotety>
            </condnotegroup>
          </li>
        </zhrcondition>
        <zhrdimensions>
          <li type="dmsgroup">
            <dmsgroup>
              <dms>2</dms>
              <dmspart>*</dmspart>
              <dmsunit>dsheet</dmsunit>
            </dmsgroup>
            <dmsgroup>
              <dms>212</dms>
              <dmspart>dubbel vel 1</dmspart>
              <dmsty>hi</dmsty>
              <dmsunit>mm</dmsunit>
            </dmsgroup>
            <dmsgroup>
              <dms>134</dms>
              <dmspart>dubbel vel 1</dmspart>
              <dmsty>wi</dmsty>
              <dmsunit>mm</dmsunit>
            </dmsgroup>
            <dmsgroup>
              <dms>212</dms>
              <dmspart>dubbel vel 2</dmspart>
              <dmsty>hi</dmsty>
              <dmsunit>mm</dmsunit>
            </dmsgroup>
            <dmsgroup>
              <dms>134</dms>
              <dmspart>dubbel vel 2</dmspart>
              <dmsty>wi</dmsty>
              <dmsunit>mm</dmsunit>
            </dmsgroup>
          </li>
          <li type="dmsnotegroup">
            <dmsnotegroup>
              <dmsnote>7 zijden beschreven; zijden 3 en 5 horizontaal en verticaal beschreven</dmsnote>
              <dmsnotety>ggapage</dmsnotety>
            </dmsnotegroup>
          </li>
          <xdmscmmm>dubbel vel 1: 212 mm x 134 mm; dubbel vel 2: 212 mm x 134 mm</xdmscmmm>
          <xdmsheet>2 dubbele vellen</xdmsheet>
        </zhrdimensions>
        <zhrdocumentation>
          <li type="edocugroup">
            <edocugroup>
              <edocuref>Brieven van, aan en over Gezelle II, p.172-175 (142a)</edocuref>
              <edocurel>ggajub</edocurel>
            </edocugroup>
          </li>
          <xedocuref_ggajub>Brieven van, aan en over Gezelle II, p.172-175 (142a)</xedocuref_ggajub>
        </zhrdocumentation>
        <zhrdocuments>
          <li type="document">
            <document>
              <docdloi>/gga_images/GGA_8659_01r.jpg</docdloi>
              <docpart>Pag. 1 en 4</docpart>
              <docty>/gga_images/thumbnail.JPG</docty>
            </document>
            <document>
              <docdloi>/gga_images/GGA_8659_01v.jpg</docdloi>
              <docpart>Pag. 2 en 3</docpart>
              <docty>/gga_images/thumbnail.JPG</docty>
            </document>
            <document>
              <docdloi>/gga_images/GGA_8659_01vgedraaid.jpg</docdloi>
              <docpart>Pag. 2 en 3 (gedraaid)</docpart>
              <docty>/gga_images/thumbnail.JPG</docty>
            </document>
            <document>
              <docdloi>/gga_images/GGA_8659_02r.jpg</docdloi>
              <docpart>Pag. 5</docpart>
              <docty>/gga_images/thumbnail.JPG</docty>
            </document>
            <document>
              <docdloi>/gga_images/GGA_8659_02rgedraaid.jpg</docdloi>
              <docpart>Pag. 5 (gedraaid)</docpart>
              <docty>/gga_images/thumbnail.JPG</docty>
            </document>
            <document>
              <docdloi>/gga_images/GGA_8659_02v.jpg</docdloi>
              <docpart>Pag. 6 en 7</docpart>
              <docty>/gga_images/thumbnail.JPG</docty>
            </document>
          </li>
        </zhrdocuments>
        <zhridentity>
          <li type="altnrgroup">
            <altnrgroup>
              <altnr>GGA, Corr. II/1 [51,111] ; CGS, 375/2E</altnr>
              <altnrty>ggasignant</altnrty>
            </altnrgroup>
          </li>
          <li type="classificationterm">
            <classificationterm>a::aat.10278:1.2</classificationterm>
          </li>
          <li type="idennotegroup">
            <idennotegroup>
              <idennote>t.p.q. en t.a.q. gereconstrueerd op basis van de correspondentie: t.p.q.: brief is antwoord op de brief van A. Duclos van 28/06/1874 (nr. 5014), t.a.q. voor de volgende brief van G. Gezelle op 02/07/1874 (nr.8654); plaats gereconstrueerd op basis van contextuele gegevens; adressaat gereconstrueerd op basis van toegevoegde notitie ; adressant gereconstrueerd op basis van het handschrift</idennote>
              <idennote_ggagen>t.p.q. en t.a.q. gereconstrueerd op basis van de correspondentie: t.p.q.: brief is antwoord op de brief van A. Duclos van 28/06/1874 (nr. 5014), t.a.q. voor de volgende brief van G. Gezelle op 02/07/1874 (nr.8654); plaats gereconstrueerd op basis van contextuele gegevens; adressaat gereconstrueerd op basis van toegevoegde notitie ; adressant gereconstrueerd op basis van het handschrift</idennote_ggagen>
              <idennotety>ggagen</idennotety>
            </idennotegroup>
          </li>
          <identifier>6/16930</identifier>
          <li type="objectname">
            <objectname>brief</objectname>
          </li>
          <li type="repository">
            <repository>Guido Gezellearchief</repository>
          </li>
          <li type="titlegroup">
            <titlegroup>
              <titleap>1</titleap>
              <titlelg>dut</titlelg>
              <titleti>[Guido Gezelle] aan [Adolf Juliaan Duclos]</titleti>
              <titleti_conti>[Guido Gezelle] aan [Adolf Juliaan Duclos]</titleti_conti>
              <titlety>conti</titlety>
            </titlegroup>
            <titlegroup>
              <titleap>4</titleap>
              <titlelg>dut</titlelg>
              <titleti>De Vries en de en de andere Heeren die gy</titleti>
              <titleti_incbr>De Vries en de en de andere Heeren die gy</titleti_incbr>
              <titlety>incbr</titlety>
            </titlegroup>
          </li>
          <li type="xclassificationterm">
            <xclassificationterm>
              <classificationterm>brieven</classificationterm>
              <classificationterm_xac>a::aat.10278:1.2</classificationterm_xac>
            </xclassificationterm>
          </li>
          <li type="xrepository">
            <xrepository>
              <repository>Guido Gezellearchief</repository>
            </xrepository>
          </li>
          <xrepository_vw>Guido Gezellearchief</xrepository_vw>
        </zhridentity>
        <zhrinscriptions>
          <li type="inscrgroup">
            <inscrgroup>
              <inscription>ongesigneerd</inscription>
              <inscrty>handtekening</inscrty>
            </inscrgroup>
          </li>
          <li type="inscrnotegroup">
            <inscrnotegroup>
              <inscrnote>op zijde 1 links in de bovenrand: Aan Ad. Duclos. // Rond Oogst-September 1874. (inkt, beide hand P.A.) ; op z. 1 en 5 rechts in de bovenrand en op z. 5, 6 en 7 in de linkermarge: notities i.v.m. de datum en R.d.H. (zwart en rood potlood)</inscrnote>
              <inscrnotety>gganote</inscrnotety>
            </inscrnotegroup>
          </li>
        </zhrinscriptions>
        <zhrisad>
          <li type="isadgrp">
            <isadgrp>
              <isadloi>isad:gga:11</isadloi>
            </isadgrp>
          </li>
        </zhrisad>
        <zhrlocation>
          <li type="locgroup">
            <locgroup>
              <loc>8659</loc>
              <locpkid>obbruggez</locpkid>
            </locgroup>
          </li>
          <xloc>8659</xloc>
        </zhrlocation>
        <zhrmaterialstechniques>
          <li type="matgroup">
            <matgroup>
              <mat>inkt</mat>
              <matpart>*</matpart>
              <matrole>medium</matrole>
              <xmat>inkt</xmat>
            </matgroup>
            <matgroup>
              <mat>papier</mat>
              <matcl>rechthoekig geruit</matcl>
              <matcol>wit</matcol>
              <matpart>*</matpart>
              <matrole>drager</matrole>
              <xmat>papier, wit, rechthoekig geruit</xmat>
            </matgroup>
          </li>
          <li type="techgroup">
            <techgroup>
              <tech>gevouwen</tech>
              <techpart>*</techpart>
            </techgroup>
          </li>
          <xmat_drager>papier, wit, rechthoekig geruit</xmat_drager>
          <xmat_medium>inkt</xmat_medium>
        </zhrmaterialstechniques>
        <zhrproduction>
          <li type="contextgroup">
            <contextgroup>
              <bdate>[28/06/1874 t.p.q. - 02/07/1874 t.a.q.]</bdate>
              <location>Kortrijk</location>
              <locationqualifier>reconstructed</locationqualifier>
            </contextgroup>
          </li>
          <li type="creatorgroup">
            <creatorgroup>
              <creator>a::pg.1291</creator>
              <creator_bs_PG>[Gezelle, Guido]</creator_bs_PG>
              <creatorqualifier>reconstructed</creatorqualifier>
              <creatorrole>bs</creatorrole>
            </creatorgroup>
            <creatorgroup>
              <creator>a::pg.2540</creator>
              <creator_be_PG>[Duclos, Adolf Juliaan]</creator_be_PG>
              <creatorqualifier>reconstructed</creatorqualifier>
              <creatorrole>be</creatorrole>
            </creatorgroup>
          </li>
        </zhrproduction>
        <zhrsubjects>
          <li type="subjspecgroup">
            <subjspecgroup>
              <subjspeccat>language</subjspeccat>
              <subjspecdesc>Nederlands</subjspecdesc>
            </subjspecgroup>
            <subjspecgroup>
              <subjspeccat>language</subjspeccat>
              <subjspecdesc>Latijn</subjspecdesc>
            </subjspecgroup>
          </li>
        </zhrsubjects>
      </data>
    </xenoData>
    <revisionDesc>
      <change when="2026-06-29">mvass (via Oxygen): update metadata</change>
      <change when="2026-01-08">mvass (via Oxygen): update metadata</change>
      <change when="2025-11-19">mvass (via Oxygen): update metadata</change>
      <change when="2025-02-20">mvass: transformation Word -- DALF</change>
    </revisionDesc>
  </teiHeader>
  <text type="brief" xml:id="gg.16930" n="16930">
        <body>
            <div type="correspBlock.content">
                <pb n="p1" type="editor" facs="https://bibmedia.brugge.be/images/gezelle/GGA_8659_01r.jpg"/>
                <p>
                    <choice>
                        <abbr>Mynh. en eerw.</abbr>
                        <expan>Mynheer en eerweerde</expan>
                    </choice> vriend</p>
                <p>
                    <name type="persoon" key="persoon0754" n="De Vries, Matthias">De Vries</name> en de andere Heeren die gy aan haalt<note place="foot">
                        <p> Verwijzing naar Adolf Duclos’ <!--REGISTER: no entry found for brief11329-->
                            <ref type="brief" target="brief:gg.11329">brief van 28/06/1874</ref> die de reactie van J. Nolet de Brauwere van Steeland beschrijft. Daarin is sprake van <name type="persoon" key="persoon0754" n="De Vries, Matthias">De Vries</name>, <name type="persoon" key="persoon1876" n="Van Helten, Willem Lodewijk">VHelten</name>, en <name type="persoon" key="persoon0012" n="Alberdingk Thijm, Josephus Albertus">Alb. Thijm.</name>
                        </p>
                    </note> aanveerden dan (en zy moeten wel) dat het Moesogothisch van den codex argenteus rustende tot Upsala in praeterito, enkelvoud <hi rend="underline">en meervoud ai</hi> hadden, welk <hi rend="underline">ai</hi> tot hardlange èè in 't enkelvoud en tot zachtlange éé in 't meervoud by de nederlanders zou verloopen zyn. Zeggen ze.</p>
                <p>
                    <name type="werk.ander" key="werk.ander0996" n="Aenleiding tot de kennisse van het verheven deel der Nederduitsche sprake">Ten Kate</name>
                    <hi rend="underline"> I blz. 552 aanmerking (1)</hi> zegt: by 't imperf. indicat. in singularis <hi rend="underline">voornamelyk</hi> by de 1 en 3 pers. quam <hi rend="underline">oulings</hi> de harde lange ee of ei.</p>
                <p>Dus in <name type="persoon" key="persoon2894" n="Ten Kate, Lambert">Ten Kate'</name>s tyd 1723 was dat ai = èè ook in singularis al verloren in Holland. De Westvlamingen, al die ik ooit gehoord hebbe, hebben dan nog de <hi rend="underline">zuiverheid van het oud gothisch</hi> ai = èè of ei <del>nog</del> behouden, zoo in singul. <hi rend="underline">als in plur.</hi> wy schrèèven zy schrèèven. te <name type="plaats" key="plaats0158" n="Brugge">Brugge</name> zelf is by plaatsen het ai terug gekomen byv. ze <hi rend="underline">blaiven</hi> thuus. het schryven van wy schrèèven in plur.<pb n="p2" type="editor" facs="https://bibmedia.brugge.be/images/gezelle/GGA_8659_01v.jpg"/>is wel de eenigste middel, by gemis van accenten, om die oudheid te affirmeeren. Hoe kunnen wy dat opgeven? eene oudheid die van zuiverheid en oorspronklykh. getuigt? <name type="persoon" key="persoon0946" n="Goemaere, Charles Louis">M<hi rend="sup">r</hi> Goemaere</name>, myn confrater, en <name type="persoon" key="persoon3925" n="Goemaere, Rosalie">zyn zuster</name>, beide van <name type="plaats" key="plaats0715" n="Meulebeke">Meulebeke</name> spreken wy schrèèven geheel klaar; <name type="persoon" key="persoon1450" n="Prevost, Hendrik">Prevost</name> onderpast. alhier, geboortig uit fransch Vlanderen ook; <name type="persoon" key="persoon3674" n="Staes, Philippus Franciscus">Staes</name> van <name type="plaats" key="plaats0372" n="Harelbeke">Harlebeke</name> ook; <name type="persoon" key="persoon0725" n="De Tollenaere, René">Tollenaere</name> van Veurnambacht dito; <name type="persoon" key="persoon3924" n="Verstraete, Constant">Verstraete</name> <name type="plaats" key="plaats0602" n="Lendelede">Lendelede</name> en <name type="persoon" key="persoon3369" n="Ryckeboer, Frans Augustus Cornelius Maria">Ryckeboer</name> <name type="plaats" key="plaats0898" n="Poperinge">Poperinghe</name> dito dito. Daar is al 't gene ik wete van de minor. ergo - …?</p>
                <p>De groote letterhelden en erkennen niet geerne dat er wat ouds of goeds in 't <choice>
                        <abbr>w-vlaamsch</abbr>
                        <expan>west-vlaamsch</expan>
                    </choice> steekt, dat kan men wel verstaan. Dat zy niets en aanveerden dat en eischen wy ook niet; wy en vragen niet, dat zy onze tale of bezonderheid van tale als algemeen aanveerden, verre van daar, dat ware tevens particularist en generalist willen zyn, volgens de<pb n="p3" type="editor" facs="https://bibmedia.brugge.be/images/gezelle/GGA_8659_01v.jpg"/>twee stekende beschuldigingen van <name type="persoon" key="persoon1356" n="Nolet de Brauwere van Steeland, Jan">Nolet</name>.<note place="foot">
                        <p> J. Nolet de Brauwere van Steeland stelde dat West-Vlaamse uitdrukkingen vanwege hun particularisme geen deel konden uitmaken van een Nederlandse eenheidstaal.</p>
                    </note>
                </p>
                <p>Het Hoogduitsch van Luthers <hi rend="underline">bibelvertalinge</hi> en het Nederlandsch van den <hi rend="underline">Staatenbibel</hi> hebben eene en dezelfste strekking van gelykmaking en effenlegging van den weg, om er de protestantsche gedachten over heen te voeren.</p>
                <p>Ik ondervinde dat Hoogduitsch, Nederlandsch, ja engelsch, alle drie protestantsche talen zyn. Het engelsch der Katholiken is de engelandsche protestanten onaangenaam; zy heeten 't Katholyk engelsch en zy en dulden 't bykan niet. 't en is geen Engelsch, zeggen zy, en 't is waar 't is Katholyksch. 'k Heb hier een pruisensch Uhlan<note place="foot">
                        <p> Ulaan, een lichtbewapende bereden soldaat.</p>
                    </note> die my zegt dat alle duitsch dat geen (Luthersch) Hoogduitsch en is <hi rend="underline">in 't leger</hi> op straffe verboden is.</p>
                <p>Ik wist en heb u van over 6 weken geschreven<note place="foot">
                        <p> Het is onduidelijk naar welke brief Guido Gezelle verwijst. Die zou midden mei geschreven moeten zijn na het antwoord van Nolet de Brauwere van Steeland). Mogelijk is die brief verloren gegaan.</p>
                    </note> dat <name type="persoon" key="persoon1356" n="Nolet de Brauwere van Steeland, Jan">Nolet</name> geantwoord had. <name type="persoon" key="persoon0679" n="De Potter, Frans">Frans de Potter</name> schryft my: Ware 't niet beter niet<pb n="p4" type="editor" facs="https://bibmedia.brugge.be/images/gezelle/GGA_8659_01r.jpg"/>meer antwoorden. Verriest<note place="foot">
                        <p> Het is niet duidelijk om welke van de drie broers Verriest het gaat. We vermoeden <name type="persoon" key="persoon2032" n="Verriest, Adolf">Adolf Verriest</name> omdat hij op dat ogenblik het meeste contact had met Guido Gezelle en betrokken was bij de Gilde van Sint-Luitgaarde.</p>
                    </note> vindt <name type="persoon" key="persoon0477" n="De Bo, Leonard Lodewijk">De Bo</name>'s antwoorde niet platslaande genoeg en onverstaanbaar voor die de twee acten van beschuldiging niet gelezen en heeft.</p>
                <p>In uw voorlaatsten brief<note place="foot">
                        <p> <!--REGISTER: no entry found for brief11328-->
                            <ref type="brief" target="brief:gg.11328">A. Duclos’ brief aan G. Gezelle van 25/06/1874</ref>.</p>
                    </note> schryft gy "voorhenen"; voorheen heb ik altyd aanzien als contractie van <hi rend="underline">voorheden, ante hodie</hi> dus zou <hi rend="underline">voorhenen</hi> geen of ten minsten nieuw vlaamsch zyn, recht gevende aan Nolet van te zeggen dat wy mistum compositum schryven en wantaal etc. <name type="werk.ander" key="werk.ander1301" n="Den vader der arme, afgebeeld in het gestigtig leven van den eerweerden heer Josephus van Dale, priester en instelder der vergaedering van de zondag-school tot Cortryk, waer in eene korte verhandeling op de publyke bedelrie">'t leven van Vandale</name> (1814)<note place="foot">
                        <p> Het boek werd in 1804 gepubliceerd.</p>
                    </note> is in ons vlaamsch geschreven, <hi rend="underline">vlaamsch</hi>, zoo men dan zei, na dien date zyn de Hollanders gekomen en hunne navolgers. Ik heb die tale (1837)<note place="foot">
                        <p> Guido Gezelle volgde van 1837 tot 1841 onderwijs in de privéschool van Joannes P. Brans.</p>
                    </note> leeren haten te <name type="persoon" key="persoon3930" n="Brans, Joannes P.">M<hi rend="sup">r</hi> Brans'</name>, een geboren Hollander, die na 1830 hier over gebleven was 't is de oudste reactie waarvan ik my plichtig kenne, immers hoorende, zoo 'k dagelyks deed vader (<name type="plaats" key="plaats0412" n="Heule">Heule</name>) en moeders (<name type="plaats" key="plaats1276" n="Wingene">Winghene</name>) vlaamsch, moest het verschil my tegensteken; inde...<note place="foot">
                        <p> Latijns voegwoord dat een gevolgtrekking aangeeft, betekenis: vandaar...</p>
                    </note>
                    <pb n="p5" type="editor" facs="https://bibmedia.brugge.be/images/gezelle/GGA_8659_02r.jpg"/>Ik peize dat gy het mis hebt als gy speerslaken uitlegt:<note place="foot">
                        <p> A. Duclos, Taalquestie ’t spaarslaken. In: Rond den Heerd: 9 (31 mei 1874), p.224. Het antwoord van Guido Gezelle werd opgenomen in het nummer van 2 augustus 1874, p.296.</p>
                    </note> extentorium of zoo iets, laken om uit te spreiden over iets. Te <name type="plaats" key="plaats0929" n="Rijsel">Rysel</name> droeg men de spaerslakens achter S. Pieters draagstoel, niet daarover. Hadde 't gespeersd of beginnen regenen ze hadden 't er zeker over gedregen. Dit is my komen versterken in een gedacht dat my te binnen viel by 't lezen van uw spaarslaken en dat my noopte spaarslaken regenlaken te verstaan. 't En heeft niet geregend zegt men hier, 't en heeft maar eens en anderwerf wat gespeersd. eene onvoorziene vlage. Voorzag men zeker regen men bleef thuis, voor alle zekerheid nam men ook by helder weder het spaarslaken mēē.</p>
                <p>Te <name type="plaats" key="plaats0186" n="Deerlijk">Deerlyk</name> in de jongste statie van 't land staat er (officieel!) "Koopwaaren" over een deure geschilderd.</p>
                <p>Ik hoore hier donderspille zeggen tegen paratonnerre. En de procureur du roi "<hi rend="underline">heeft </hi>
                    <name type="persoon" key="persoon3931" n="Opsomer, Leo Constant">Opsomer</name> <hi rend="underline">gekuwd hé</hi>?".<note place="foot">
                        <p> Op 24 juli 1874 werd de gewezen priester Leo Opsomer veroordeeld tot vijf jaar gevangenis en 500 frank boete wegens diefstal. Tijdens de rechtszaak voor de correctionele rechtbank van Charleroi werd hij hard aangepakt door procureur M. le comte de Glymes. Zie: Journal de Bruges: 38 (27/06/1874), p.2.</p>
                    </note> Hoorde ik daar zoo</p>
                <p>
                    <add>Lees <name type="werk.ander" key="werk.ander1980" n="Gazette van Dixmude en van het arrondissement">Gazette Dixmude</name> n<hi rend="sup">o</hi> 180, 28 Juny 1847<note place="foot">
                            <p> Verschrijving voor 1874. De krant bestond nog niet in 1847.</p>
                        </note>, 4e artikel<note place="foot">
                            <p> Deze referentie heeft waarschijnlijk betrekking op de citaat in verband met begrip ’kuwen’.</p>
                        </note>
                    </add>
                    <pb n="p6" type="editor" facs="https://bibmedia.brugge.be/images/gezelle/GGA_8659_02v.jpg"/>seffens: kuwen = mâcher, figuratè quid?<note place="foot">
                        <p> ’Figurate quid' is een Latijnse uitdrukking die betekent: ’Stel je daar iets bij voor.’</p>
                    </note>
                </p>
                <p>
                    <hi rend="underline">Leendoek</hi>
                    <note place="foot">
                        <p> Het begrip ’leendoek’ werd door Adolf Duclos gebruikt in: Vondste op vondste. In: Rond den Heerd: 9 (28 juni 1874) p.250.</p>
                    </note> voor perizonium staat my tegen lêendoek is ledendoek; moet het zelfs in uw gedacht geen lendendoek zyn? Lomborum velamen<note place="foot">
                        <p> Vertaling (Latijn): bedekking van de lendenen of lendendoek.</p>
                    </note>
                </p>
                <p>
                    <hi rend="underline">Beslotendheid</hi>
                    <note place="foot">
                        <p> Het begrip ’beslotendheid’ werd door Adolf Duclos gebruikt in: Vondste op vondste. In: Rond den Heerd: 9 (28 juni 1874) p.250.</p>
                    </note> waarom die d, besloten + heid = besloten-t-heid. een woord beslotend is schaarsch te vinden peize ik.</p>
                <p>Musike en muzyktuig: s en z?</p>
                <p>Men klaagt hier omdat er twee <hi rend="underline">vervolgt</hi>
                    <note place="foot">
                        <p> Teksten die als vervolgverhaal gepubliceerd werden en dus geen afgerond geheel vormden per nummer.</p>
                    </note> in <name type="werk.gg" key="werk.gg0018" n="Rond den Heerd. Een leer-en leesblad voor alle lieden.">R. d. H.</name> staat somtyds drie. Als ik aan de Redactie was zoo en verstond ik niet hoe men daarover klagen kon; nu wel.</p>
                <p>Lyk <hi rend="underline">of</hi> 't zyne - bladz. 254<note place="foot">
                        <p> ”'t Bond ze samen met een bieze, Lijk of 't zijne moeder dee” (zie: E.S., Legende: ’t beeldeken uit den lindeboom. In: Rond den Heerd: 9 (28 juni 1874) 31, p.252-254.).</p>
                    </note> strophe 4 reke 2 is zeker kwalyk 't moet (lyk os, lyk as =) lyk als zyn; dat komt daardeur dat men even goed <hi rend="underline">als</hi> hy komt en <hi rend="underline">of</hi> hy komt <hi rend="underline">quando</hi> venit en <hi rend="underline">si</hi> veniat, door <hi rend="underline">os hy komt</hi> in 't platte uitdrukt. Dat komt dikwyls in R. d. H. schoon dichtjes<pb n="p7" type="editor" facs="https://bibmedia.brugge.be/images/gezelle/GGA_8659_02v.jpg"/>dat van gedachten en alles nieuwe, ja ook al. De tale is hardvloeiend daar ze zou moeten allerliefelykst van de lippen gaan. 't schoonste vers en 't schoonste nieuwste beeld wel zeker is 't zoetvloeiende</p>
                <p>
                    <hi rend="underline">En twee engels vlochten vlerken!</hi>
                    <note place="foot">
                        <p> Ander citaat uit hetzelfde gedicht: E.S., Legende: ’t beeldeken uit den lindeboom. In: Rond den Heerd: 9 (28 juni 1874) 31, p.252-254.</p>
                    </note> 't koopt alles af, dat zelfs de faute <hi rend="underline">lyk of 't zyne</hi> -</p>
                <p>Wat schoone schoone prente!<note place="foot">
                        <p> Lithografie van een middeleeuwse muurschildering uit een graf te Sint-Kruis. In: Rond den Heerd: 9 (28 juni 1874) 31, p.253.</p>
                    </note> De vlaamsche Kunst in de catacomben. En Hoeveel zulke schatten behelst en verteert de vlaamsche moedergrond, het christelyke Kerkhof niet? Gedolven maar!</p>
                <p>Cacophonie! blz. 252 colomme 2 alinea 5 ... meer <hi rend="underline">doen dan</hi> ons <del>aan</del> als<hi rend="underline">dan</hi> aan <hi rend="underline">den</hi>.<note place="foot">
                        <p> ”Wat kunnen wij nog meer doen dan ons alsdan aan den aanbiddelijken wille des Heeren te onderwerpen?” (Zie het artikel ’Helfried De Schelm' in: Rond den Heerd: 9 (28 juni 1874) 31, p.251-252.</p>
                    </note> Hoe verbeterd en wete ik ook niet.</p>
                <p>Bl. 256 n° 67 <hi rend="underline">Vul-Nazir</hi>, zou dat Vanyseghem van <name type="plaats" key="plaats0824" n="Oostende">Oostende</name> zyn?<note place="foot">
                        <p> Dit verwijst naar een artikel van H. Godschalck (<name type="persoon" key="persoon1847" n="Van Doorne, Hendrik Karel Evarist">Hendrik Van Doorne</name>) waarin een Babylonische tekst op een steen getranscribeerd wordt. Guido Gezelle vermoedt dat de Babylonische persoonsnaam afgeleid is van een plaatsnaam, zoals ook gebeurde met de familienaam Vanyseghem. (H. Godschalck, Uit Engeland. In: Rond den Heerd: 9 (28 juni 1874), p.255-256.).</p>
                    </note>
                </p>
            </div>
        </body>
    </text>
</TEI>