Teksten en afbeeldingen beschikbaar onder een Creative Commons Naamsvermelding - Niet Commercieel licentie.
1 dubbel vel, 210 mm x 136 mm
papier, wit, rechthoekig geruit
papiersoort: 3 zijden beschreven, inkt
volledig
op z. 1 links in de bovenrand: Aan de Limburgsche Gilde ; idem rechts: [Mei 1885 ?] (inkt, beide hand P.A.) ; op z. 2 in de linkermarge: einde [+ vertikale streep] (potlood, schuin, onbekende hand) ; op z. 4 linksboven: Mei 85 (inkt, onbekende hand)
De briefwisseling van Guido Gezelle.
De tekst werd diplomatisch getranscribeerd, en aangevuld met een editoriale laag.
De oorspronkelijke tekst werd ongewijzigd getranscribeerd; alleen typografische regeleindes en afbrekingstekens, en niet-betekenisvolle witruimte werden genormaliseerd.
Auteursingrepen in de tekst (toevoegingen, schrappingen), en latere redactie-ingrepen (schrappingen, toevoegingen, taalkundige notities) door de lezer werden overgenomen en expliciet gemarkeerd.
Voor een aantal tekstfenomenen werden naast de oorspronkelijke vorm ook editeursingrepen opgenomen in de transcriptie: oplossingen voor niet-gangbare afkortingen en correcties voor manifeste fouten. Daarnaast bevat de transcriptie editeursingrepen ter verbetering van de leesbaarheid (toevoegingen, reconstructies) of ter motivering van transcriptie-beslissingen (aanduiding van onzekere lezingen, weglating van onleesbare tekst). Alle editeursingrepen worden expliciet gemarkeerd.
Privé-URI's met het
brief prefix verwijzen naar andere brieven in de editie. De URI
brief:gg.10184 verwijst bijvoorbeeld naar
https://edities.kantl.be/gezelle/ed/DALF.db.gg.10184.
Privé-URI's met het
record prefix verwijzen naar recordnummers in de catalogus van de Openbare Bibliotheek Brugge. De URI
record:1322 verwijst bijvoorbeeld naar
https://brugge.bibliotheek.be/detail/?itemid=|library/v/obbrugge/gezelle|1322.
Dit schrijven van Guido Gezelle is een antwoord op de brief van 04/06/1885 van Cuppens en An.
k heb een Op vraag van Cuppens in zijn vorige brief aan G. Gezelle van 04/06/1885 om oude boeken en handschriften te vragen:” Een tweespandig blad uit eenen ouden met de hand geschreven Legenden-boek die nog in 't bezit moet zijn van Mijnheer Loterman, apotheker tot Elst (Oost-Vlanderen). Zijn E. H. Zoon, die verleên jaar nog bij ons in 't Seminarie was maar die nu kapelaan is heeft dat blad eens meêgebracht om 't eene van ons te laten zien. Hij zei dat zij te zijnent nog veel van die oude boeken hadden waar dat hij er al verschilligen van opgestookt had omdat ze niets met die in bullen kosten aanvangen. Als gij eens schrijft naar dien Heervader krijgt gij misschien die boeken wel, want hij is nog al genegen voor 't vlaamsch, zegde zijn.”
‘t Passielieken zal voor ’t Boek- en Cuppens stuurde dit ’passielieken’ op met zijn vorige brief aan G. Gezelle van 04/06/1885: ”'t Limburgsch? oud passielieken dat ze in veel huisgezinnen der Kempen nog zingen in den vasten en bezonder in de goê week. Wij kunnen er de wijs ook van bezorgen als ze kan nuttig zijn.”
Pieter Willems stond mee aan de wieg van de wetenschappelijke beoefening van de neerlandistiek in Vlaanderen. Met het oog op een vergelijkende klank- en vormleer verzamelde hij dialectwoorden uit uiteenlopende regio’s. In 1885 ging hij van start met het verspreiden van vragenlijsten waarmee hij op systematische en uniforme wijze dialectisch taalmateriaal verzamelde. Cuppens werd in juni 1885 gevraagd om aan deze enquête deel te nemen voor het dialect van zijn geboortestad Beringen. (zie vorige brief vann Cuppens aan G. Gezelle). Zijn enquête werd verzonden op 8? augustus 1885 en door Willems ingevuld ontvangen op 21 augustus 1886. Voor Limburg werkten ook anderen mee. Voor Hasselt werd de enquête, die door Erkens was begonnen, verder afgewerkt door Leen (verzonden op 8 augustus 1885, ontvangen op 15 juli 1886). Daarmee verschilde Willems’ werkwijze van die van Guido Gezelle, die veeleer op een spontane en minder systematische manier taalmateriaal sprokkelde. Gezelle reageert hier dan ook heftig op. Later zou hij zelf namen van contactpersonen uit Frans-Vlaanderen doorgeven om mee te werken aan het onderzoek van Willems. (Meer over P. Willems en zijn taalonderzoek: Themanummer Honderd jaar Enquête Willems. Taal- en Tongval: 41 (1989)). Jules Vanden Bulcke was betrokken bij het dialectonderzoek Pieter Willems. Net zoals Cuppens kreeg hij rond mei-juni een brief van Willems met vraag tot medewerking. In augustus 1885, toen hij nog leraar was aan het Sint-Amandscollege te Kortrijk-Harelbeke, kreeg hij een enquête van Willems toegestuurd. Hij vulde die in voor zijn geboortedorp Nieuwkerke, maar bezorgde de ingevulde enquête pas veel later nl. in september 1889, toen was hij al onderpastoor was te Bulskamp. Gezelles reactie op de vorige brief van Cuppens van 04/06/1885, waarin hij Gezelle schreef dat ze een brief van Pieter Willems hadden gekregen met de vraag om mee te werken aan zijn taalproject.het dietsch, dat
Ik heb Hulp bij ’t Daghet in den Oosten zie brief van A. Cuppens aan G. Gezelle van
Ik heb het Een ‘gesticht’ in Vlaamse stijl opgericht met de fondsen van het Cuppens verwijst in zijn vorige brief aan Gezelle naar de ’Grooten Ommegang‘ van donderdag 4 juni en schrijft: ”ik zie maar ik zie nog honderd keeren liever de processie van Beeringen waar alleman in gaat, terwijl dat ze hier langst de processie staan te zien of 't ware voor de aardigheid en zij meenen dat zij al veel doen als ze hunnen hoed eens half afgedaan hebben voor onzen Lieven Heer!”
J. Winkler, Uit boeken brieven en bladeren. In: ’t Daghet in den Oosten: 1 (1885) 5, p. 39-40: ” Johan Winkler, de wakkere en dappere friesch, heeft ons de eer gedaan dat hij ons tijdschrifteken ook gelezen heeft. Ja, meer! Hij heeft ons, van zijne hand, een schrijven toegeschikt over dietsche en waelsche plaatsnamen.”
Gij hebt al hulp genoeg en plaats te kort. Polydoor Daniëls sprak over ‘de zending van de vlaamschen dichter’ in de Parijsche Halle te Brugge op het feest van het Davidsfonds ter ere van dr. Karel Degheldere op 25 januari 1885. Zie: Rond den Heerd: 20 (1 februari 1885) 10 p.69-71.
De koorenzange van twee spieren F. Debrabandere, Sic. Daniëls schreef in zijn brief van 04/05/1885 aan Gezelle: “Ik zend u twee klokinschriften voor ‘t Daghet; M. Cuppens heeft mij gezegd dat gij fel scheutig waart op zulke dingen en deze twee hebben hem en mij ook goed bevallen”. Zie ook: P. Daniëls, Ons Boek- En Boekstafwezen – Klokinschriften te Zonhoven. In: ‘t Daghet in den Oosten: 1 (1885), p. 38-39.Limburgs Etymologisch woordenboek. Leuven: Davidsfonds, 2011, p. 382: ”spier, sjpier, zn.: sprietje, stengel; mager kind.”al mijn verwachten. Hoe min studenten opstelletjes en schoolwerk hoe beter. Laat het Volk spreken. Daneels
Ik ga zoo haast mogelijk aan’t bereiden van ’t een en ’t ander van de ingezonden stukken; vooruit en vooral moet J. Winkler, Uit boeken brieven en bladeren. In: ’t Daghet in den Oosten: 1 (1885) 5, p. 39-40: ” Johan Winkler, de wakkere en dappere friesch, heeft ons de eer gedaan dat hij ons tijdschrifteken ook gelezen heeft. Ja, meer! Hij heeft ons, van zijne hand, een schrijven toegeschikt over dietsche en waelsche plaatsnamen.”
Wat zonde en jammer dat ik de In zijn brief van 04/05/1885 aan G. Gezelle zal Cuppens noteren: “Die ouden schoolmeester en kennen wij niet maar wij zullen hem toch wel vast krijgen; docht u niet dat zijn geschrift op Mr Teurlinckx 't zijne trok?” Cuppens vermoedt dus dat ‘de oude schoolmeester’ een schuilnaam is voor Het artikel waarop Gezelle reageerde: Die Oude Schoolmeester (Constantinus Josephus Bogaerts), Uit boeken, brieven en bladeren. In: ’t Daghet in den Oosten: 1 (1885) 4, p. 25-28. Die Oude Schoolmeester, Uit boeken, brieven en bladeren. In: ’t Daghet in den Oosten: 1 (1885) 4, p. 25-28. In ’t Daghet in den Oosten: 1 (1885) 4, p. 28 staat een dubbele fout: “
Maar uit de brief van L. W. J. Lenaerts aan G. Gezelle van december 1887 ontdekken we zijn echte identiteit: Gij weet zeker wel, in 't doorgaan gezeid, dat de tweede Groot-vicaris Mgr. Boogaerts ons ondersteunt en “die oude schoolmeester” is waar gij in den 1sten N° (over Sprokkelmaand) aan geantwoord hebt.”z. 3. De Bo” en “3. L. Diefenbach” Er staat wel degelijk Jacob Grimm en niet 3 Grimm. Gezelle lijkt misleid te zijn door zijn geheugen.
Op 31 augustus en 1 september 1885 vond te Mechelen de derde algemene feestvergadering van het Davidsfonds plaats. Op 31 augustus werd ook een “toonkundig feest” gehouden, door Edgar Tinel georganiseerd en uitsluitend met werk van zijn hand. Daar werden onder meer Maria-liederen ten gehore gebracht, een tussen 29 mei en 2 juni 1885 door Tinel gecomponeerde a cappella koorcyclus op teksten van Guido Gezelle. Het werk bestaat uit zes Mariatitels zoals ’Beevaertlied’ en ’Viva Maria‘. Tinel componeerde ze aan de voeten van Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes waar hij omwille van zijn gezondheid op bedevaart was (zie: Jaarboek van het Davidsfonds voor 1886, Leuven: Karel Peeters, 1886, p. 67). Dat resulteerde in 1886 in de uitgave van Voor zijn vertrek naar Lourdes had Tinel ook al in 1885 Geestelijke Gezangen
Adventliederen
Weet gij niet waar heel mijn pak brieven van Winkler zou gevaren zijn? Heb ik hem naar Limburg niet meegegeven aan iemand? Nu, wederom gegroet en Godevolen MNW 1250-1550: "Godevolen (bijvoeglijk naamwoord): aan God en zijne bescherming aanbevolen.”