31/03/1880, Lo, [Jerome Noterdaeme] aan [Guido Gezelle] [Noterdaeme, Jerome] Karel Platteau Els Depuydt Openbare Bibliotheek Brugge (Guido Gezellearchief) Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie (Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren) Instituut voor de Studie van de Letterkunde in de Lage Landen (ISLN) (Piet Couttenier, Universiteit Antwerpen) Guido Gezellegenootschap Guido Gezellearchief Brugge KANTL/CTB Gent 2026

Teksten en afbeeldingen beschikbaar onder een Creative Commons Naamsvermelding - Niet Commercieel licentie.

België Brugge Guido Gezellearchief Aanw. 140 25137 https://go.wander.be/iiif/bibliotheek-brugge/d84a2472ef960cf686fc097349748eaeb541e63f/manifest

drie gedichtenvan J. Noterdaeme: "Dank u Heere...", "Aldaar niet varen" en "Een brief"

 Dank u Heere...

1 enkel vel, 190 mm x 130 mm

papier, wit

papiersoort: 2 zijden beschreven, inkt

volledig; maar in slechte staat; de afzonderlijke stukken zijn met plakband weer aan elkaar gekleefd; afbrokkeling aan zijkanten

2014, Schenking erven Robert Lagrain

De briefwisseling van Guido Gezelle.

De tekst werd diplomatisch getranscribeerd, en aangevuld met een editoriale laag.

De oorspronkelijke tekst werd ongewijzigd getranscribeerd; alleen typografische regeleindes en afbrekingstekens, en niet-betekenisvolle witruimte werden genormaliseerd.

Auteursingrepen in de tekst (toevoegingen, schrappingen), en latere redactie-ingrepen (schrappingen, toevoegingen, taalkundige notities) door de lezer werden overgenomen en expliciet gemarkeerd.

Voor een aantal tekstfenomenen werden naast de oorspronkelijke vorm ook editeursingrepen opgenomen in de transcriptie: oplossingen voor niet-gangbare afkortingen en correcties voor manifeste fouten. Daarnaast bevat de transcriptie editeursingrepen ter verbetering van de leesbaarheid (toevoegingen, reconstructies) of ter motivering van transcriptie-beslissingen (aanduiding van onzekere lezingen, weglating van onleesbare tekst). Alle editeursingrepen worden expliciet gemarkeerd.

Privé-URI's met het brief prefix verwijzen naar andere brieven in de editie. De URI brief:gg.10184 verwijst bijvoorbeeld naar https://edities.kantl.be/gezelle/ed/DALF.db.gg.10184.

Privé-URI's met het record prefix verwijzen naar recordnummers in de catalogus van de Openbare Bibliotheek Brugge. De URI record:1322 verwijst bijvoorbeeld naar https://brugge.bibliotheek.be/detail/?itemid=|library/v/obbrugge/gezelle|1322.

Nederlands brief Noterdaeme, Jerome 31/03/1880 Lo (Lo-Reninge) Gezelle, Guido adressant gereconstrueerd op basis van het handschrift; adressaat gereconstrueerd op basis van toegevoegde notitites van Gezelle: de brief bevat aanvullingen en correcties van Guido Gezelle in purperen inkt; bijgevoegde transcriptie gemaakt door Robert Lagrain
  • https://go.wander.be/iiif/bibliotheek-brugge/d84a2472ef960cf686fc097349748eaeb541e63f/manifest
  • brugge 25137 kantl link brugge + {<=A.M.D.G.>[=Ad Majorem Dei Gloriam]}2 Loo, den 31 Maart 1880. Dank u Heere... Dank u Heere, die mij ‘t leven in uw’ goedheid hebt gegeven, dank U, die mij trokt uit d{<-#persoon0905-GezelleGuido#’><+#persoon0905-GezelleGuido#e>}asch, waar da‘k3 in bedolven was; die mij uit den poel der zonde waar dat ik niet uit en konde, neergevallen, hebt gered en {<-#persoon0905-GezelleGuido#weer vrij op voet><+#persoon0905-GezelleGuido#op vrije voet>} gezet. Dank u Heer, die mij ten koste van uw dierbaar bloed verloste dat gij hebt vergoten op ‘t kruis tot d’alderlaatsten drop. Anders mocht ik, ongeschapen, nooit de vreugdeperels rapen die in ‘t diepste van de zee nog te vinden zijn - volwee! Anders mocht ik u beminnen nooit no{<-g><+ch>} uwe liefde winnen, hier op aard, maar altijd Heer, ver van U zijn afge[:+keerd.] [:+’k 'n] hadde nooit ‘t geluk bezeten van der Eng’len spijze te’ eten, van het bloed te drinken dat uit uw wonden heeft gespat. <-#persoon0905-GezelleGuido#‘k ‘n hadde> nooit mijn blikken mogen <-H> heffen naar den schoonen Hoogen noch verhopen dat ik eens dáár met u wierd‘ heilsgemeen. ‘k hadde ver van al uw kind’ren die no{<-g><+ch>} staal noch vier kan hind’ren moeten onder Satans vaan tegen U in ‘t slagveld staan. ‘k hadde in de eeuwigheid uit d’helle mijnen laster op doen wellen u vervloekt, vermaledijd die mijn liefste minnaar zijt. Heere ik dank u duizendm[:+alen] kon ik uwe liefd’ betalen door ‘t vergieten van mijn [:+bloed] Och! het sterven viel mij zoet. Maar gij vraagt [:+mij] niet het leven voor al ‘t geen gij hebt gegeven. Kind, uw minnend hert, zegt gij {<-#persoon0905-GezelleGuido#zoo><+#persoon0905-GezelleGuido#diep>} bedrukt {<-#persoon0905-GezelleGuido#weg><+#persoon0905-GezelleGuido#ach>}, geef het mij. Heer, indien ‘t u kan behagen, ‘k wil u wel mijn hert opdragen, ‘k schenk het u geheel en gansch, u behoort {<-#persoon0905-GezelleGuido#het><+#persoon0905-GezelleGuido#o>} Heer<-e#persoon0905-GezelleGuido#>, <+#persoon0905-GezelleGuido#het> thans Aldaar niet varen Vriend en wil aldaar niet varen! O! de wind zit ginder schuw, en de woeste wereldbaren zullen ‘t kranke bootjen u<-#persoon0905-GezelleGuido#w> op hun hooge toppen drijven en dan in den afgrond neer- werpen, waar het eeuwig blijven zal, en rijzen nimmermeer, of het zoo geweldig botsen voortgedreven door den wind op de scherpe<-n> steenen rotsen dat het in den afg[:+ron]d zinkt <-{<-#persoon0905-GezelleGuido#Kalme><+#persoon0905-GezelleGuido#Stille>} schijnt de zee te wezen en het varen ginder goed en geen {<-#persoon0905-GezelleGuido#noord> <+#persoon0905-GezelleGuido#noorder noordsche>}wind <- #persoon0905-GezelleGuido#er> te vreezen die het bootje kant’len doet.> Laat u, laat u, niet bedriegen, want de zee is vol bedrog en de {<-#persoon0905-GezelleGuido#baarkes><+#persoon0905-GezelleGuido#baren>}, ha, ze wiegen nu zoo stille en zoetjes toch! maar wee hem die ‘t dorste wagen van te stieren daar zijn boot eeuwig moest hij ‘t hem beklagen ach! hij vond er {<-#persoon0905-GezelleGuido#zijne>< <+#persoon0905-GezelleGuido#vrij de>} dood. Want daar huilen felle winden [:+ui]t het noorden opgestaan [:+en zij] {<-#persoon0905-GezelleGuido#komen><+#persoon0905-GezelleGuido#zullen>} ‘t bootje vinden [:+en] {<-#persoon0905-GezelleGuido#zelve omverre><+#persoon0905-GezelleGuido#kiel omhooge>} slaan; [:+w]ant daar staat er menig rotse {<-#persoon0905-GezelleGuido#en><+#persoon0905-GezelleGuido#ai>} zoo nauw zoo nauw bijeen <+#persoon0905-GezelleGuido#al> die er aan tegenbotste scheurde {<-#persoon0905-GezelleGuido#daar><+#persoon0905-GezelleGuido#er>} zijn schuitje in tween <-Vriend en wil aldaar niet [:+vare]n <+#persoon0905-GezelleGuido#‘t schoonste vers van al> want de wind zit ginder schuw en de woeste wereldbaren klotsen zo geweldig nu.> Een brief. ‘k Heb uren, uren lang gezocht en soms tot zweetens toe gewrocht om u een dicht te maken; maar nimmer kon ik eene snaar <-#persoon0905-GezelleGuido#die m’ heimelijk kon leiden naar> uw herte en ziele, raken. <-#persoon0905-GezelleGuido#‘k heb ze al gevingerd die ik vond in Hemel, bloem en blad en gers; maar <+#persoon0905-GezelleGuido#’t is> vruchtloos dat ik proefde> Geen een die mij van liefde [:+sprak] en telken keer ik voelde da[:+’k] een andre snaar behoefde. En toch het is de die {<-#persoon0905-GezelleGuido#dat><+#persoon0905-GezelleGuido#die>} ik zoo geren en zoo vuriglijk eens had ontmoeten willen maar voortgezocht. Ha! Niemand zal zoolang mij niet de stem ontvalt mijn lust tot zingen stillen. Bezonderlijk wanneer ik mag de snare die verdoken lag tot heden toe, gevonden, met mijne vingers roeren, en den ingang van uw hert <-#persoon0905-GezelleGuido#j>e ken en ‘t gapen zijner wonden. En daarom roer ik nog vandaag een ander snaar en [:+k]om en vraag -ik vonde ze verborgen in ‘t herte mijn - als zijn ‘t [xxx] Ha was het nimmer we{<-z><+e>}r het n[:+u] geen weerklank heeft verworven. Is het waar, Mijnheer, dat er geen verschil en bestaat [:+tusschen achtingsvol] en achtvol? Ik heb [xxx]den ‘t kan dat er daar groot verschil tusschen was. Ik weet niet, hoe gij u daaro[:+ver] uitspreekt. <+#persoon0905-GezelleGuido#achtingsvol is vol achtinge achtvol is vol acht achtinge is reverentia4 acht is attentio ergo5 etc. ‘t zijn twee onechte woorden> text transcription
    • 2014
  • Schenking erven Robert Lagrain
  • volledig; maar in slechte staat; de afzonderlijke stukken zijn met plakband weer aan elkaar gekleefd; afbrokkeling aan zijkanten ggacond
  • 1 * ssheet 190 geheel hi mm 130 geheel wi mm
  • 2 zijden beschreven ggapage
    • 190 mm x 130 mm 1 enkel vel
  • /gga_images/GGA_Aanw_140_01r.jpg Pag. 1 /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA_Aanw_140_01v.jpg Pag. 2 /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA_Aanw_140_02r.jpg Pag. 3 /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA_Aanw_140_02v.jpg Pag. 4 /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA_Aanw_140_03r.jpg Pag. 5 /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA_Aanw_140_03v.jpg Pag. 6 /gga_images/thumbnail.JPG
  • a::aat.10278:1.2
  • drie gedichtenvan J. Noterdaeme: "Dank u Heere...", "Aldaar niet varen" en "Een brief"
  • adressant gereconstrueerd op basis van het handschrift; adressaat gereconstrueerd op basis van toegevoegde notitites van Gezelle: de brief bevat aanvullingen en correcties van Guido Gezelle in purperen inkt; bijgevoegde transcriptie gemaakt door Robert Lagrain adressant gereconstrueerd op basis van het handschrift; adressaat gereconstrueerd op basis van toegevoegde notitites van Gezelle: de brief bevat aanvullingen en correcties van Guido Gezelle in purperen inkt; bijgevoegde transcriptie gemaakt door Robert Lagrain ggagen
    • 6/25137
  • brief
  • Guido Gezellearchief
  • 1 dut [Jerome Noterdaeme] aan [Guido Gezelle] [Jerome Noterdaeme] aan [Guido Gezelle] conti 1 dut Dank u Heere... Dank u Heere... incbr
  • brieven a::aat.10278:1.2
  • Guido Gezellearchief
    • Guido Gezellearchief
  • ongesigneerd handtekening
  • isad:gga:12
  • Aanw. 140 obbruggez
    • Aanw. 140
  • inkt * medium inkt papier wit * drager papier, wit
    • papier, wit inkt
  • 31/03/1880 Lo
  • a::pg.1555 [Noterdaeme, Jerome] reconstructed bs a::pg.1291 [Gezelle, Guido] reconstructed be
  • language Nederlands
    • mvass (via Oxygen): update metadata mvass (via Oxygen): update metadata mvass: transformation Word -- DALF
    + A.M.D.G. Ad Majorem Dei Gloriam

    Vertaling (Latijn): Tot meerdere eer van God.

         Loo, den 31 Maart 1880.

    J. Noterdaeme stuurde zijn eerste brief naar Gezelle op 09/03/1881 , dit na een huisbezoek bij Gezelle waarbij die hem vroeg om woorden te verzamelen uit zijn streek. Vermoedelijk werden deze gedichten dan met zijn eerste brief meegestuurd.

         Dank u Heere... Dank u Heere, die mij ‘t leven in uw’ goedheid hebt gegeven, dank U, die mij trokt uit d ’ e asch, waar da‘k

    Het is niet duidelijk of de doorstreping van ‘da’ door Gezelle achteraf gebeurd is, het kan ook door Noterdaeme zelf doorstreept zijn op deze netversie.

     in bedolven was;         die mij uit den poel der zonde waar dat ik niet uit en konde, neergevallen, hebt gered en weer vrij op voet op vrije voet gezet. Dank u Heer, die mij ten koste van uw dierbaar bloed verloste dat gij hebt vergoten op ‘t kruis tot d’alderlaatsten drop. Anders mocht ik, ongeschapen, nooit de vreugdeperels rapen die in ‘t diepste van de zee nog te vinden zijn – volwee! Anders mocht ik u beminnen nooit no g ch uwe liefde winnen, hier op aard, maar altijd Heer, ver van U zijn afgekeerd. ’k 'n hadde nooit ‘t geluk bezeten van der Eng’len spijze te’ eten, van het bloed te drinken dat uit uw wonden heeft gespat. ‘k ‘n hadde nooit mijn blikken mogen H heffen naar den schoonen Hoogen noch verhopen dat ik eens dáár met u wierd‘ heilsgemeen. ‘k hadde ver van al uw kind’ren die no g ch staal noch vier kan hind’ren moeten onder Satans vaan tegen U in ‘t slagveld staan. ‘k hadde in de eeuwigheid uit d’helle mijnen laster op doen wellen u vervloekt, vermaledijd die mijn liefste minnaar zijt. Heere ik dank u duizendmalen kon ik uwe liefd’ betalen door ‘t vergieten van mijn bloed Och! het sterven viel mij zoet. Maar gij vraagt mij niet het leven voor al ‘t geen gij hebt gegeven. Kind, uw minnend hert, zegt gij zoo diep bedrukt weg ach , geef het mij. Heer, indien ‘t u kan behagen, ‘k wil u wel mijn hert opdragen, ‘k schenk het u geheel en gansch, u behoort het o Heere het thans Aldaar niet varen Vriend en wil aldaar niet varen! O! de wind zit ginder schuw, en de woeste wereldbaren zullen ‘t kranke bootjen uw op hun hooge toppen drijven en dan in den afgrond neer- werpen, waar het eeuwig blijven zal, en rijzen nimmermeer, of het zoo geweldig botsen voortgedreven door den wind op de scherpen steenen rotsen dat het in den afgrond zinkt Kalme Stille schijnt de zee te wezen en het varen ginder goed en geen noord noorder noordsche wind er te vreezen die het bootje kant’len doet. Laat u, laat u, niet bedriegen, want de zee is vol bedrog en de baarkes baren , ha, ze wiegen nu zoo stille en zoetjes toch! maar wee hem die ‘t dorste wagen van te stieren daar zijn boot eeuwig moest hij ‘t hem beklagen ach! hij vond er zijne vrij de dood. Want daar huilen felle winden uit het noorden opgestaan en zij komen zullen ‘t bootje vinden en zelve omverre kiel omhooge slaan; want daar staat er menig rotse en ai zoo nauw zoo nauw bijeen al die er aan tegenbotste scheurde daar er zijn schuitje in tween Vriend en wil aldaar niet varen ‘t schoonste vers van al want de wind zit ginder schuw en de woeste wereldbaren klotsen zo geweldig nu. Een brief. ‘k Heb uren, uren lang gezocht en soms tot zweetens toe gewrocht om u een dicht te maken; maar nimmer kon ik eene snaar die m’ heimelijk kon leiden naar uw herte en ziele, raken. ‘k heb ze al gevingerd die ik vond in Hemel, bloem en blad en gers; maar ’t is vruchtloos dat ik proefde Geen een die mij van liefde sprak en telken keer ik voelde da’k een andre snaar behoefde. En toch het is de die dat die ik zoo geren en zoo vuriglijk eens had ontmoeten willen maar voortgezocht. Ha! Niemand zal zoolang mij niet de stem ontvalt mijn lust tot zingen stillen. Bezonderlijk wanneer ik mag de snare die verdoken lag tot heden toe, gevonden, met mijne vingers roeren, en den ingang van uw hert je ken en ‘t gapen zijner wonden. En daarom roer ik nog vandaag een ander snaar en kom en vraag -ik vonde ze verborgen in ‘t herte mijn – als zijn ‘t Ha was het nimmer we z e r het nu geen weerklank heeft verworven.

    Is het waar, Mijnheer, dat er geen verschil en bestaat tusschen achtingsvol en achtvol? Ik heb den ‘t kan dat er daar groot verschil tusschen was. Ik weet niet, hoe gij u daarover uitspreekt. achtingsvol is vol achtinge achtvol is vol acht achtinge is reverentia

    Vertaling (Latijn): respect, eerbied, ontzag.

    acht is attentio ergo

    Aandacht dus.

     etc. ‘t zijn twee onechte woorden