<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>[29-31/12/1885], Kortrijk, Guido Gezelle aan [Alfons J.M. Janssens]</title>
        <author>
          <persName>Gezelle, Guido</persName>
        </author>
        <editor>Karel Platteau</editor>
        <editor>Publicatie</editor>
        <principal>Els Depuydt</principal>
        <funder>
          <ref target="https://www.brugge.be/bibliotheek">Openbare Bibliotheek Brugge</ref> (Guido Gezellearchief)
        </funder>
        <funder>
          <ref target="https://ctb.kantl.be">Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</ref> (Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren)
        </funder>
        <funder>
          <ref target="https://www.uantwerpen.be/nl/onderzoeksgroep/isln/">Instituut voor de Studie van de Letterkunde in de Lage Landen (ISLN)</ref> (Piet Couttenier, Universiteit Antwerpen)
        </funder>
        <funder>Guido Gezellegenootschap</funder>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>Guido Gezellearchief</publisher>
        <pubPlace>Brugge</pubPlace>
        <publisher>KANTL/CTB</publisher>
        <pubPlace>Gent</pubPlace>
        <date>2022</date>
        <availability>
          <p>Teksten en afbeeldingen beschikbaar onder een 
            <ref target="https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/deed.nl">Creative Commons Naamsvermelding - Niet Commercieel</ref> licentie.
          </p>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <repository>locatie origineel onbekend</repository>
            <idno type="GGA">locatie origineel onbekend</idno>
            <idno type="GGA.record">25994</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <msItem>
              <incipit>Ik hebbe met veel zorge de ww. behandeld in Loq[uela]</incipit>
            </msItem>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="brieven">
              <supportDesc>
                <condition>
                  <p>volledig</p>
                </condition>
              </supportDesc>
            </objectDesc>
          </physDesc>
          <additional>
            <listBibl>
              <bibl>Bekwame getuigen: een brief aan Alfons Janssens; uitgegeven ter ere van R. F. Lissens. Antwerpen: Guido Gezellegenootschap, 2002. p.7-9</bibl>
            </listBibl>
          </additional>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <projectDesc>
        <p>De briefwisseling van Guido Gezelle.</p>
      </projectDesc>
      <editorialDecl>
        <p>De tekst werd diplomatisch getranscribeerd, en aangevuld met een editoriale laag.</p>
        <p>De oorspronkelijke tekst werd ongewijzigd getranscribeerd; alleen typografische regeleindes en afbrekingstekens, en niet-betekenisvolle witruimte werden genormaliseerd.</p>
        <p>Auteursingrepen in de tekst (toevoegingen, schrappingen), en latere redactie-ingrepen (schrappingen, toevoegingen, taalkundige notities) door de lezer werden overgenomen en expliciet gemarkeerd.</p>
        <p>Voor een aantal tekstfenomenen werden naast de oorspronkelijke vorm ook editeursingrepen opgenomen in de transcriptie: oplossingen voor niet-gangbare afkortingen en correcties voor manifeste fouten. Daarnaast bevat de transcriptie editeursingrepen ter verbetering van de leesbaarheid (toevoegingen, reconstructies) of ter motivering van transcriptie-beslissingen (aanduiding van onzekere lezingen, weglating van onleesbare tekst). Alle editeursingrepen worden expliciet gemarkeerd.</p>
      </editorialDecl>
      <listPrefixDef>
        <prefixDef ident="brief" matchPattern="^(gg\..+)$" replacementPattern="https://edities.kantl.be/gezelle/ed/DALF.db.$1">
          <p>Privé-URI's met het 
            <code>brief</code> prefix verwijzen naar andere brieven in de editie. De URI  
            <code>brief:gg.10184</code> verwijst bijvoorbeeld naar 
            <code>https://edities.kantl.be/gezelle/ed/DALF.db.gg.10184</code>.
          
          </p>
        </prefixDef>
        <prefixDef ident="record" matchPattern="^(\d+)$" replacementPattern="https://anet.be/desktop/gga/nl/opacgga/nr=tg:gga_6.$1">
          <p>Privé-URI's met het 
            <code>record</code> prefix verwijzen naar recordnummers in de catalogus van de Openbare Bibliotheek Brugge. De URI  
            <code>record:1322</code> verwijst bijvoorbeeld naar 
            <code>https://brugge.bibliotheek.be/detail/?itemid=|library/v/obbrugge/gezelle|1322</code>.
          
          </p>
        </prefixDef>
      </listPrefixDef>
    </encodingDesc>
    <profileDesc>
      <langUsage>
        <language ident="nl">Nederlands</language>
      </langUsage>
      <textClass>
        <keywords>
          <term>brief</term>
        </keywords>
      </textClass>
      <correspDesc>
        <correspAction type="sent">
          <persName key="persoon0905">Gezelle, Guido</persName>
          <date evidence="conjecture" when="1885-12-29" when-custom="1885-12-29">[29-31/12/1885]</date>
          <placeName key="plaats0550">Kortrijk (Kortrijk)</placeName>
        </correspAction>
        <correspAction type="received">
          <persName key="persoon1082" evidence="conjecture">Janssens, Alfons J. M.</persName>
        </correspAction>
        <note type="remarks">plaats gereconstrueerd op basis van contextuele gegevens; locatie origineel onbekend: brief is enkel in gepubliceerde versie beschikbaar; datering: antwoord op brief van Guido Gezelle aan Alfons Janssens van 28/12/1885 + briefeinde: ik wensche u van herten een zalig einde van 1885 en een goed begin van 1886: het is nog 1885</note>
      </correspDesc>
    </profileDesc>
    <xenoData>
      <data xmlns="https://www.brugge.be/bibliotheek/brocade">
        <zcatfulltexts>
          <li type="ingrp">
            <ingrp>
              <access>brugge</access>
              <in>Achtbare Heer en Goede Vriend, Ik hebbe met veel zorge de ww. behandeld in Loq[uela] die gij mij in uwe laatste brieven hebt bekend gemaakt, onder andere kakelboom ; gij zult ze gelezen hebben en met mij de beduidendheid inzien van zelfs het alderminste dat bij 't volk te vernemen is. Ik ben van herten blijde dat gij tot het goed besluit gekomen zijt van maar zoo seffens aan 't werk te vallen met het boeken van ulieder volkstaal. Ziet maar toe dat ge alle schoolmeestersche gedachten van kant zet en enkelijk het Volk tot bekwame getuigen dient. Ik had gehoopt dat gij op iemand al zoudt gepeisd hebben om, ... om conferentie te houden te S[int-] Niklaas, in de Paaschdagen ; niets en zou ik liever hebben als het groot genoegen en de eere van ten uwen ulieden, benevens eenige welmeenende, vastberadene, gedaagde liefhebbers van ons vl[aamsch] tegen te komen, en met hun en met u hoe langer hoe liever te onderhandelen, te beramen, al dat gij wilt ; maar in 't openbaar, voor mij onbekende, licht ontvlambare jonkheden zoo gezeid voordracht houden, daar heb ik eenen schrik en eenen walg van gekregen; dat is in den schijn prachtig genoeg, maar daar en komt doorgaans niets van dat deugt of duurt. Te Thielt en kost ik er niet uit, maar al lange vóór dien dag hadde ik vaarwel gezeid aan 't conferentie houden. Daar en bestaat zelfs, mijns wetens, geen vl[aamsche] name voor dat dingen, immers voordracht is hollands en beteekent heel wat anders. Verschoon 'et mij dan is 't dat ik (eindelijk niet meer zwijgens) moet weigeren. Daarbij, zes maanden van 't jaar geve ik tweemaal te weke eene ure lang conferentie in 't engelsch aan, 60-70 engelsch leerende toehoorders ; twee uren spreken te weke, zes maanden lang, 't en is geen een, De Beucker zelve niet, die zoo wel zijn schuld betaalt aan 't Vaderland, zake van conferentie, als ik. Ik late mij voorstaan dat al die zullen helpen het Waeslandsch Idioticon verzamelen in korten tijd zoo zullen ingenomen zijn van hunne arbeid, dat ze levende conferenties zullen worden, en in hun dagelijksch doen en laten, spreken en zwijgen meer indracht zullen doen op de Vl[aamsche] zake als wel 10 conferenties te reke. Als ge wilt ik zal komen en mijn gereedschap van woordenzanterije meebrengen en wij zullen ten hoogsten een hoofd of viere bijeensteken. Wat dunkt u? Ik wensche u van herten een zalig einde van 1885 en een goed begin van 1886, 't jaar van het Waaslandsch Idioticon, en blijve UL. Zeer toegenegen Guido Gezelle P.S. Wij zijn te wege De Bo Idioticon te herdrukken, is uitverkocht, of uitgeput hoort gij liever fr[ansch] vlaam[s]ch</in>
              <loc>text</loc>
              <ty>transcription</ty>
            </ingrp>
            <ingrp>
              <access>brugge</access>
              <in>PS_7439</in>
              <loc>odis</loc>
              <ty>link</ty>
            </ingrp>
            <ingrp>
              <access>brugge</access>
              <in>25994</in>
              <loc>kantl</loc>
              <ty>link</ty>
            </ingrp>
          </li>
        </zcatfulltexts>
        <zhrcondition>
          <li type="condnotegroup">
            <condnotegroup>
              <condnote>volledig</condnote>
              <condnotelg>21</condnotelg>
              <condnotety>ggacond</condnotety>
            </condnotegroup>
          </li>
        </zhrcondition>
        <zhrdocumentation>
          <li type="edocugroup">
            <edocugroup>
              <edocuref>Bekwame getuigen: een brief aan Alfons Janssens; uitgegeven ter ere van R. F. Lissens. Antwerpen: Guido Gezellegenootschap, 2002. p.7-9</edocuref>
              <edocurel>ggaother</edocurel>
            </edocugroup>
          </li>
          <xedocuref_ggaother>Bekwame getuigen: een brief aan Alfons Janssens; uitgegeven ter ere van R. F. Lissens. Antwerpen: Guido Gezellegenootschap, 2002. p.7-9</xedocuref_ggaother>
        </zhrdocumentation>
        <zhridentity>
          <li type="classificationterm">
            <classificationterm>a::aat.10278:1.2</classificationterm>
          </li>
          <li type="idennotegroup">
            <idennotegroup>
              <idennote>plaats gereconstrueerd op basis van contextuele gegevens; locatie origineel onbekend: brief is enkel in gepubliceerde versie beschikbaar; datering: antwoord op brief van Guido Gezelle aan Alfons Janssens van 28/12/1885 + briefeinde: ik wensche u van herten een zalig einde van 1885 en een goed begin van 1886: het is nog 1885</idennote>
              <idennote_ggagen>plaats gereconstrueerd op basis van contextuele gegevens; locatie origineel onbekend: brief is enkel in gepubliceerde versie beschikbaar; datering: antwoord op brief van Guido Gezelle aan Alfons Janssens van 28/12/1885 + briefeinde: ik wensche u van herten een zalig einde van 1885 en een goed begin van 1886: het is nog 1885</idennote_ggagen>
              <idennotelg>37</idennotelg>
              <idennotety>ggagen</idennotety>
            </idennotegroup>
          </li>
          <identifier>6/25994</identifier>
          <li type="objectname">
            <objectname>brief</objectname>
          </li>
          <li type="repository">
            <repository>Locatie origineel onbekend</repository>
          </li>
          <li type="titlegroup">
            <titlegroup>
              <titleap>1</titleap>
              <titlelg>dut</titlelg>
              <titleti>Guido Gezelle aan [Alfons J.M. Janssens]</titleti>
              <titleti_conti>Guido Gezelle aan [Alfons J.M. Janssens]</titleti_conti>
              <titlety>conti</titlety>
            </titlegroup>
            <titlegroup>
              <titleap>1</titleap>
              <titlelg>dut</titlelg>
              <titleti>Ik hebbe met veel zorge de ww. behandeld in Loq[uela]</titleti>
              <titleti_incbr>Ik hebbe met veel zorge de ww. behandeld in Loq[uela]</titleti_incbr>
              <titlety>incbr</titlety>
            </titlegroup>
          </li>
          <li type="xclassificationterm">
            <xclassificationterm>
              <classificationterm>brieven</classificationterm>
              <classificationterm_xac>a::aat.10278:1.2</classificationterm_xac>
            </xclassificationterm>
          </li>
          <li type="xrepository">
            <xrepository>
              <repository>Locatie origineel onbekend</repository>
            </xrepository>
          </li>
          <xrepository_vw>Locatie origineel onbekend</xrepository_vw>
        </zhridentity>
        <zhrinscriptions>
          <li type="inscrgroup">
            <inscrgroup>
              <inscription>Guido Gezelle</inscription>
              <inscrty>handtekening</inscrty>
            </inscrgroup>
          </li>
        </zhrinscriptions>
        <zhrisad>
          <li type="isadgrp">
            <isadgrp>
              <isadloi>isad:gga:11</isadloi>
            </isadgrp>
          </li>
        </zhrisad>
        <zhrlocation>
          <li type="locgroup">
            <locgroup>
              <loc>locatie origineel onbekend</loc>
              <locpkid>obbruggez</locpkid>
            </locgroup>
          </li>
          <xloc>locatie origineel onbekend</xloc>
        </zhrlocation>
        <zhrproduction>
          <li type="contextgroup">
            <contextgroup>
              <bdate>[29-31/12/1885]</bdate>
              <location>Kortrijk</location>
              <locationqualifier>reconstructed</locationqualifier>
            </contextgroup>
          </li>
          <li type="creatorgroup">
            <creatorgroup>
              <creator>a::pg.1291</creator>
              <creator_bs_PG>Gezelle, Guido</creator_bs_PG>
              <creatorrole>bs</creatorrole>
            </creatorgroup>
            <creatorgroup>
              <creator>a::pg.2475</creator>
              <creator_be_PG>[Janssens, Alfons J. M.]</creator_be_PG>
              <creatorqualifier>reconstructed</creatorqualifier>
              <creatorrole>be</creatorrole>
            </creatorgroup>
          </li>
        </zhrproduction>
        <zhrsubjects>
          <li type="subjspecgroup">
            <subjspecgroup>
              <subjspeccat>language</subjspeccat>
              <subjspecdesc>Nederlands</subjspecdesc>
            </subjspecgroup>
          </li>
        </zhrsubjects>
      </data>
    </xenoData>
    <revisionDesc>
      <change when="2026-01-08">mvass (via Oxygen): update metadata</change>
      <change when="2025-11-19">mvass (via Oxygen): update metadata</change>
      <change when="2024-12-05">mvass (via Oxygen): update metadata</change>
      <change when="2023-05-25">mvass (via Oxygen): update metadata</change>
      <change when="2022-05-12">ellen: transformation Word -- DALF</change>
    </revisionDesc>
  </teiHeader>
  <text type="brief" xml:id="gg.25994" n="25994">
        <body>
            <div type="correspBlock.content">
                <pb n="p1" type="editor"/>
                <opener>
                    <salute>Achtbare Heer en Goede Vriend,<note place="foot">
                            <p> De locatie van de originele brief is onbekend. De brief is enkel in publicatie beschikbaar: Bekwame getuigen: een brief aan Alfons Janssens; uitgegeven ter ere van R. F. Lissens. Antwerpen: Guido Gezellegenootschap, 2002, p.10.</p>
                        </note>
                    </salute>
                </opener>
                <p>Ik hebbe met veel zorge de ww. behandeld in <name type="werk.gg" key="werk.gg0019" n="Loquela">
                        <choice>
                            <abbr>Loq</abbr>
                            <expan>Loquela</expan>
                        </choice>
                    </name> die gij mij in uwe laatste brieven hebt bekend gemaakt, onder andere <hi rend="underline">kakelboom</hi>
                    <note place="foot">
                        <p> In: Loquela: (Kerstmaand 1885) 4, p.60: KAKELBOOM, den. —Een boom die rechts op het scheeden van twee of meer eigendommen staat, zoodanig dat hij aan twee of meer eigenaars kan toebehooren, die er waarschijnelijk zullen om kakelen. Geh. Haesdonck. Vergelijk hetgene alreeds in Loquela staat over 't w. questeboom, 1884, p. 44 en 52.</p>
                    </note>; gij zult ze gelezen hebben en met mij de beduidendheid inzien van zelfs het alderminste dat bij 't volk te vernemen is. Ik ben van herten blijde dat gij tot het goed besluit gekomen zijt van maar zoo seffens aan 't werk te vallen met het boeken van ulieder volkstaal. Ziet maar toe dat ge alle schoolmeestersche gedachten van kant zet en enkelijk het Volk tot <hi rend="underline">bekwame getuigen</hi> dient.</p>
                <p>Ik had gehoopt dat gij op iemand al zoudt gepeisd hebben om, ... om conferentie te houden te <name type="plaats" key="plaats1052" n="Sint-Niklaas">
                        <choice>
                            <abbr>S</abbr>
                            <expan>Sint-</expan>
                        </choice> Niklaas</name>, in de Paaschdagen ; niets en zou ik liever hebben als het groot genoegen en de eere van ten uwen ulieden, benevens eenige welmeenende, vastberadene, gedaagde liefhebbers van ons <choice>
                        <abbr>vl</abbr>
                        <expan>vlaamsch</expan>
                    </choice> tegen te komen, en met hun en met u hoe langer hoe liever te onderhandelen, te beramen, al dat gij wilt ; maar in 't openbaar, voor mij onbekende, licht ontvlambare jonkheden <hi rend="underline">zoo gezeid</hi> voordracht houden, daar heb ik eenen schrik en eenen walg van gekregen; dat is in den schijn prachtig genoeg, maar daar en komt doorgaans niets van dat deugt of duurt. Te <name type="plaats" key="plaats1121" n="Tielt">Thielt</name> en kost ik er niet uit<note place="foot">
                        <p> Gezelle hield erg tegen zijn zin een rede in Tielt op de grote huldeviering voor Leonard Lodewijk De Bo op 30 september 1885. Tijdens de viering, georganiseerd door de Tieltse afdeling van het Davidsfonds, nam hij nadrukkelijk afstand van de studentenstrijd en noemde hen ruitebrekers.</p>
                    </note>, maar al lange vóór dien dag hadde ik vaarwel gezeid aan 't conferentie houden. Daar en bestaat zelfs, mijns wetens, geen <choice>
                        <abbr>vl</abbr>
                        <expan>vlaamsche</expan>
                    </choice> name voor dat dingen, immers voordracht is hollands en beteekent heel wat anders. Verschoon 'et mij dan is 't dat ik (eindelijk niet meer zwijgens) moet weigeren. Daarbij, zes maanden van 't jaar geve ik tweemaal te weke eene ure lang conferentie in 't engelsch aan, 60-70 engelsch leerende toehoorders; twee uren spreken te weke, zes maanden lang, 't en is geen een, <name type="persoon" key="persoon2785" n="De Beuker, Jan Ignaas">De Beucker</name>
                    <note place="foot">
                        <p> Ignaas de Beucker pleitte voor de vernederlandsing van het onderwijs. Zijn redevoering op 19 maart 1885 te Leuven won de steun van de Vlaamsche Studentengilde en op 21 april, op de algemene vergadering van het Davidsfonds, toen ook in Leuven, plaatste hij opnieuw, samen met Adolf Pauwels, de vernederlandsing van het onderwijs bovenaan. (Romain Vanlandschoot, Biografie Hugo Veriest, Tielt: 2014, p.276).</p>
                    </note> zelve niet, die zoo wel zijn schuld betaalt aan 't Vaderland, zake van conferentie, als ik.</p>
                <p>Ik late mij voorstaan dat al die zullen helpen het <name type="werk.ander" key="werk.ander1588" n="Waasch Idioticon">Waeslandsch Idioticon</name>
                    <note place="foot">
                        <p> In het voorwoord van L.W. Schuermans Algemeen Vlaamsch Idioticon, (1865-1870) (p.VII) is er sprake van een priester die een enorme verzameling woorden en ‘zegswijzen’ aanbracht, ‘vooral in ‘t Land van Waas en Aalst gebruikelijk en waarvan men eene ontelbare menigte in ‘t Idioticon zal wedervinden’. Een idioticon specifiek over het Land van Waas werd in 1900 uitgebracht door Joos Amaat: het Waasch Idioticon.</p>
                    </note> verzamelen in korten tijd zoo zullen ingenomen zijn van hunne arbeid, dat ze levende conferenties zullen worden, en in hun dagelijksch doen en laten, spreken en zwijgen meer indracht zullen doen op de <choice>
                        <abbr>Vl</abbr>
                        <expan>Vlaamsche</expan>
                    </choice> zake als wel 10 conferenties te reke.</p>
                <p>Als ge wilt ik zal komen en mijn gereedschap van woordenzanterije meebrengen en wij zullen ten hoogsten een hoofd of viere bijeensteken. Wat dunkt u?</p>
                <closer>
                    <salute>Ik wensche u van herten een zalig einde van 1885 en een goed begin van 1886, 't jaar van het Waaslandsch Idioticon, en blijve</salute>
                    <salute>UL. Zeer toegenegen</salute>
                    <signed>
                        <name type="persoon" key="persoon0905" n="Gezelle, Guido">Guido Gezelle</name>
                    </signed>
                </closer>
                <postscript>
                    <p>P.S. Wij zijn te wege <name type="werk.ander" key="werk.ander0465" n="Westvlaamsch idioticon">De Bo Idioticon</name> te herdrukken, is uitverkocht, of uitgeput hoort gij liever <choice>
                            <abbr>fr</abbr>
                            <expan>fransch</expan>
                        </choice> vlaam<supplied>s</supplied>ch</p>
                </postscript>
            </div>
        </body>
    </text>
</TEI>