[19/10/1883 t.p.q. - 23/10/1883 t.a.q.], Kortrijk, Guido Gezelle aan [Ernest Rembry]

Tres Rev. Révérend & cher ami

En réponse a votre lettre du 19ct 19 courant

Brief van E. Rembry aan G. Gezelle van 19/10/1883.

j'ai l'avantage de vous informer que le M.S. Manuscrit anglais, que vous m'avez confié et dont je traduis une partie,

Ernest Rembry wilde delen van het manuscript Notitia Carthusianorum Anglorum (1743) van Dom James Long, dat werd bewaard in het Engelse Klooster te Brugge, laten vertalen voor publicatie in de Annales de la Société d’Émulation. Bij de opheffing van het klooster Sheen Anglorum hadden de Kartuizers hun boeken en handschriften in het Engelse Klooster in depot achtergelaten. De priorin, Mother Mary Augustine More (een directe afstammeling van Thomas More), verleende onderdak aan prior Dom Williams (de laatste prior van Sheen), die daar samen met twee andere broeders verbleef van juni tot november 1793. Hoewel Sheen Anglorum niet meer bestaat, worden het zegel en de archiefstukken bewaard in St. Hugh's Charterhouse te Parkminster. In 1960, na onderhandelingen met de algemene overste van de Kartuizers, werden de bewaarde boeken en documenten, die eerder in het klooster te Brugge waren, teruggegeven aan de Kartuizers. Het handschrift van Long bevindt zich sindsdien in de bibliotheek van de Kartuizers te Parkminster. De Engelse zusters in Brugge bezitten enkel nog een fotokopie. Het manuscript bevat twee teksten: de eerste vertelt het leven van de heilige Bruno, de stichter van de Kartuizers, terwijl de tweede de geschiedenis van de Engelse Kartuizers behandelt, met inbegrip van de geschiedenis van het klooster Shene-Nieuwpoort. Rembry schakelde Guido Gezelle in voor de vertaling. Hoewel Gezelle een deel van het manuscript vertaalde, werd zijn vertaling nooit voltooid of gepubliceerd. Rembry vond uiteindelijk een andere vertaler en publiceerde de Franse vertaling onder de naam van A.C. De Schrevel, hoewel de daadwerkelijke vertaling vermoedelijk door L.H. werd gedaan. (C. Verstraeten, De briefwisseling tussen Guido Gezelle en Ernest Rembry 1872-1899. Gent: Cultureel Documentatiecentrum Rijksuniversiteit, 1987, p.212-213).

ne contient rien qui puisse éclairer le Rev. Révérend Mr Van Doorne dans la question teutonique

De provincie Teutonie (provincia Teutoniae) is één van de officiële geografische indelingen van de Karthuizerorde. Deze provincie omvatte vanaf de 15e eeuw Kartuizerkloosters in de Lage Landen en aangrenzende gebieden. De Chartreuse de Sheen Anglorum in Nieuport behoorde tot deze provincie. (Wikipedia, Province cartusienne de Teutonie).

dont il s'occupe.

Hendrik Van Doorne had informatie gevraagd aan de zusters van het Engels Klooster, die de vraag aan Guido Gezelle doorspeelden via Ernest Rembry. Gezelle had immers hun handschrift Notitia Carthusianorum Anglorum in zijn bezit met het oog voor de vertaling ervan. Zie brief van zuster Marie Joseph (i.n.v. moeder overste Anne Belton) aan E. Rembry van 18/10/1883 en brief van E. Rembry aan G. Gezelle van 19/10/1883.

Je saisis cette occasion pour vous faire savoir que parmi les vieux livres de l'oeuvre des vieux papiers j'ai trouvé deux ouvrages ayant appartenu, l'un à la bibliotheque des chartreux de Nieuport, l'autre à la biblioteque des chartreux de Shene, en Angleterre. Je vous destine les deux reliques.

In zijn brief aan G. Gezelle van 23/10/1883 laat Rembry weten dat hij belangstelling heeft voor de oude werken van de Kartuizers van Shene en Nieuwpoort. Hij vraagt of het mogelijk zou zijn deze via Eugène Van Damme, die elke woensdag en zaterdag naar Brugge reist, te laten bezorgen.

A l'effet de me faciliter ma traduction je me suis procuré le dictionnaire anglais le plus récent et le plus savant qui existe; arrété encore par des difficultés j'ai consulté des amis que j'ai en Angleterre qui m'ont tres gracieusement repondu de sorte que je suis parfaitement outillé maintenant. Vous m'avez dit, je crois, que rien ne pressait, et j'ai appris d'ailleurs que vous concentrez actuellement votre attention sur la vie de defunt Mr le Doyen de s. Giles.

Op basis van deze verwijzing zou de brief in november 1884 gedateerd moeten worden, na het overlijden van Van Coillie. De brief is zeker een antwoord op de brief van E. Rembry aan G. Gezelle van 19/10/1883 en ook de volgende brief van E. Rembry van 23/10/1883 bevat reacties op deze brief. De brief past dus inhoudelijk compleet in de cluster van brieven van 1883. Mogelijk verwijst Gezelle hier naar het feit dat Van Coillie niet meer in dienst is. Hij kreeg op 17 december 1881 een beroerte, met als gevolg dat hij op 2 mei 1882 zijn ontslag moest indienen. Daarna sukkelde hij met zijn gezondheid. In zijn De bekende pastors van Sint-Gillis te Brugge 1311-1896, p.422-605 wijdt Rembry 183 bladzijden aan het leven van Van Coillie.

Je me suis donc donné un peu de répit quant au travail purement materiel de la traduction. J'en sortirai quant même et d'autant plus surement que j'ai trouvé des mains amies qui se chargent avec plaisir de mon travail de transcription, classification alphabetique, fourniture de bulletins etc.

Je me tarde de vous voir autant qu'il me répugne de voyager. J'aspire cependant que la Providence vous amenera bien un de ces jours.

Votre tout devoué en J.C Jésus Christ Guido Gezelle