<TEI.2 xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
   <teiHeader creator="Joke Debusschere" date.created="2001-09-21">
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>138/ 12.10.1938  Engelhorn Verlag aan Stijn Streuvels. Stuttgart</title>
            <author>
               <name>Adolf Spemann</name>
            </author>
            <editor>
                <name id="JdB">Joke Debusschere</name>
            </editor>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="PV">Pim Verhulst</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="KD">Katrien Deroo</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="EV">Edward Vanhoutte</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="RvdB">Ron Van den Branden</name>
            </respStmt>
            <principal>
               <name>Marcel De Smedt</name>
            </principal>
            <principal>
               <name>Edward Vanhoutte</name>
            </principal>
            <funder>
               <name>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</name>
               <address>
                  <addrLine>Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</addrLine>
                  <addrLine>Koningstraat 18</addrLine>
                  <addrLine>b-9000 Gent</addrLine>
                  <addrLine>(België)</addrLine>
                  <addrLine>tel: +32 9 265 93 40</addrLine>
                  <addrLine>fax: +32 9 265 93 49</addrLine>
                  <addrLine>email: ctb@kantl.be</addrLine>
               </address>
            </funder>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</publisher>
            <pubPlace>Gent</pubPlace>
            <date value="2016">2016</date>
            <availability>
                    <p>© 2016, KANTL/CTB</p>
                </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <letDesc>
               <letIdentifier>
                  <country>België</country>
                  <settlement>Antwerpen</settlement>
                  <repository>Letterenhuis</repository>
                  <collection>S 935/B2</collection>
                  <idno>178595/11a-b</idno>
               </letIdentifier>
               <letHeading>
                  <author reg="Spemann, Adolf">Adolf Spemann</author>
                  <addressee reg="Streuvels, Stijn">Stijn Streuvels</addressee>
                  <placeLet>Stuttgart</placeLet>
                  <dateLet>1938-10-12</dateLet>
               </letHeading>
               <physDesc>
                  <type>brief</type>
                  <support>
                     <p>twee bladen briefpapier</p>
                  </support>
                  <extent>
                     <dimensions>telkens 298 x 211 mm</dimensions>
                  </extent>
                  <layout>
                     <p>Het eerste blad is dubbelzijdig getypt, het tweede blad enkelzijdig.</p>
                  </layout>
               </physDesc>
               <envOcc occ="no"/>
               <additional>
                  <surrogates>
                     <p>doorslag in Letterenhuis, S 935/B2, 100603/146</p>
                  </surrogates>
               </additional>
               <note type="facs">
                  <figure id="STR.de.engelhorn.240489_01_br.img" rend="orig.lh"/>
                  <figure id="STR.de.engelhorn.240489_02_br.img" rend="orig.lh"/>
                  <figure id="STR.de.engelhorn.240489_03_br.img" rend="orig.lh"/>
               </note>
            </letDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
     <profileDesc>
       <langUsage>
         <language id="de">Duits</language>
         <language id="nl">Nederlands</language>
       </langUsage>
	<handList>
	  <hand id="SS2" scribe="Stijn Streuvels" ink="purple_pencil" resp="JdB"/>
		<hand id="AS1" scribe="Adolf Spemann" ink="black" resp="JdB"/>
		<hand id="AS4" scribe="Adolf Spemann" ink="grey_pencil" resp="JdB"/>
	</handList>
</profileDesc>
      <revisionDesc rend="level1">
         <change>
            <date value="2015-07-29">2015-07-29</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>scans toegevoegd (origineel)</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-18">2012-10-18</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: @key toegevoegd aan titels (en waar mogelijk op werk-niveau opgelost) 
</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-17">2012-10-17</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -letHeading: toevoeging @reg aan author + addressee
  -entities.ent + DALF.dtd verplaatst naar aux_files</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-11">2012-10-11</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>verbetering typfout in laatste globale wijziging</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-10">2012-10-10</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -update copyright statement, medewerkers, revisionDesc (&lt; SVN log)
  -toevoeging commentaar met voorbeeld voor latere verwijzing naar facsimile's
  -verwijdering lege regels
  -toevoeging @resp="JdB" voor sic|supplied|del|add|gap|unclear|abbr</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-19">2012-04-19</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: regularisering titels (verbetering)</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-16">2012-04-16</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging:
  -regularisering titels en eigennamen
  -groepering noten --&gt; 
               <seg type="element">
                  <seg type="starttag">back/</seg>
               </seg>
            </item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-12">2012-04-12</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: iso-8859-1 --&gt; UTF-8</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">2001-09-21</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>parsing en validating</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">21-09-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>creatie header &amp; update markup</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">21-09-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>markup</item>
         </change>
      </revisionDesc>
   </teiHeader>
  <text id="es381012" n="138" lang="de">
    <body>
      <opener>
        <dateline>
                    <date value="1938-10-12">Den 12.10.1938 <lb/>
                        <add resp="JdB" hand="SS2" place="valign_sub">October</add>
                    </date>
                </dateline>
        <address type="receiver">
          <addrLine>Herrn <abbr resp="JdB" expan="Doktor">Dr.</abbr> Stijn Streuvels</addrLine>
          <addrLine>
                        <hi rend="underline">Ingoyghem</hi>
                    </addrLine>
          <addrLine>bei Kortrijk</addrLine>
        </address>
        <salute>Hochverehrter Herr <name type="person" reg="Streuvels, Stijn">Streuvels</name>!</salute>
      </opener>
      <p>Herzlichen Dank für Ihren liebenswürdigen Brief vom 8. Oktober, über den ich mich sehr gefreut habe.<ptr target="n1"/> Ich bin froh, Sie wohl und gesund zu wissen, und glücklich, daß Ihnen die "<name key="grossebrucke.druk1" type="title.roman" reg="Die grosse Brücke">Große Brücke</name>" in ihrer Ausstattung gefallen hat. Nun zu den übrigen Dingen:</p>
      <p>
                <hi rend="underline">"<name key="groeikracht" type="title.verhaal" reg="Groeikracht">Groeikracht <sic resp="JdB" corr="en">et</sic> Zomerland</name>"</hi>. Es war mir sehr lieb zu hören, daß Sie mit der Übersetzung von Herrn <abbr resp="JdB" expan="Doktor">Dr.</abbr> <name type="person" reg="Jacobs, Karl">Jacobs</name> im großen und ganzen einverstanden sind. Ich habe ihm dies mitgeteilt und ihm Ihre Korrekturen zur Ausführung geschickt. Was halten Sie von dem Gedanken, wenn man diese beiden Erzählungen, die wie zwei Kapitel eines kleinen Romans wirken, nach außen hin nicht als Novellen deklarierte, sondern eben als zwei Kapitel unter einem gemeinsamen Titel herausgäbe?<ptr target="n3"/> Format und Ausstattung wie "<name key="feurigenofen.druk1" type="title.novelle" reg="Die Männer am feurigen Ofen">Die Männer am feurigen Ofen</name>". Die innere Haltung dieser Kapitel ist durchaus groß und hat etwas Mythisches, und ich liebe diese beiden genialen Jugendwerke deshalb besonders. Ein guter deutscher Titel wird sich schon finden, und ich würde Ihnen dann Vorschläge hierfür unterbreiten, sobald mir etwas Gutes eingefallen ist und ich Ihre grundsätzli<pb/>che Zustimmung habe.<ptr target="n6"/> Man muß schon durch diesen Titel und das besondere Format ausdrücken, daß es sich hier nicht um ein beliebiges kleines Privatschicksal, sondern um ein <add resp="JdB" hand="AS4" place="valign_inter">grosses</add> Geschehen handelt, das an einem Einzelfall demonstriert wird. Das wird in Deutschland dann nicht seinen Eindruck verfehlen und wird wiegesagt besser erreicht, wenn man die beiden ja so eng zusammenhängenden Novellen als eine größere Erzählung herausbringt.</p>
      <p>
                <hi rend="underline">Besprechungen</hi>. Mit Vergnügen stelle ich Ihnen die Besprechungen zur Verfügung; sie gehen heute an Sie ab; außerdem lasse ich 10 Stücke des <name type="person" reg="Streuvels, Stijn">Streuvels</name>-Prospektes und 5 Hefte <abbr resp="JdB" expan="Nummer">Nr.</abbr> 31 der "<name key="litflugblatter" type="title.tijdschrift" reg="Literarischen Flugblätter" n="extra">Literarischen Flugblätter</name>" an Sie abgehen.<ptr target="n7"/>
            </p>
      <p>
                <hi rend="underline">"<name key="neueliteratur" type="title.tijdschrift" reg="Die Neue Literatur" n="extra">Die neue Literatur</name>"</hi>.<ptr target="n8"/> "<name key="neueliteratur" type="title.tijdschrift" reg="Die Neue Literatur" n="extra">Die neue Literatur</name>" ist ein sehr gut geleitetes altes Literaturblatt, das monatlich erscheint, und ich freue mich, daß endlich der <name type="person" reg="Streuvels, Stijn">Streuvels</name>-Aufsatz herauskommen wird, um den ich dort schon seit Jahren gebeten habe. Ich bin gar nicht unglücklich, daß es so lang gedauert hat, denn dadurch liegen nun wen<del rend="trans" hand="AS4">gi</del>
                <add hand="AS4" rend="trans">ig</add>stens etwas <hi rend="underline;linecolour.grey;medium.pencil">mehr</hi> deutsche Übersetzungen Ihrer Werke vor als früher. Außer dem Aufsatz von Fräulein <abbr resp="JdB" expan="Doktor">Dr.</abbr> <name type="person" reg="Römer-Schirmann, Elisabeth">Römer-Schirmann</name> bringt die Zeitschrift dann auch eine ausführliche <name type="person" reg="Streuvels, Stijn">Streuvels</name>-Bibliographie,<ptr target="n9"/> wozu wohl weitgehend das <rs type="title" key="SSwerk" reg="Stijn Streuvels en zijn werk" n="extra">Buch</rs> von <name type="person" reg="De Pillecyn, Filip">
                    <abbr resp="JdB" expan="Filip">F.</abbr> de Pillecyn</name> benützt worden ist,<ptr target="n10"/> ebenso aber auch wohl die Kataloge des deutschen Buchhandels und der<supplied reason="missing"> </supplied>Deutschen Bücherei in Leipzig. Nun halte ich es doch für am richtigsten, Sie in dieser Frage zu bemühen und Ihnen den Korrekturabzug dieser Bibliographie anbei zu übersenden mit der Bitte, ihn durchzusehen und zu ergänzen, soweit nötig. Auf Blatt 4 fehlt <abbr resp="JdB" expan="zum Beispiel">z.B.</abbr> noch die Angabe des Erscheinungs<pb/>jahrs und des Verlags. Ich bin aber nicht sicher, ob sonst alles stimmt. Da dies die erste ausführlichere deutsche Bibliographie über Ihre Werke ist, wird sie späteren äh<add resp="JdB" hand="AS1" place="valign_inter">n</add>lichen Arbeiten als Grundlage dienen, und darum ist es wichtig, daß sich kein Fehler einschleicht. Ich bitte Sie daher, die Bemühung freundlichst zu entschuldigen. Da der <name type="person" reg="Streuvels, Stijn">Streuvels</name>aufsatz und die Bibliographie schon ins November-Heft hineinkommen werden, ist der Druck sehr eilig, und ich bin für rasche Rückgabe besonders dankbar. <lb/>Natürlich bringe ich in diesem Heft der Zeitschrift auch eine große <name type="person" reg="Streuvels, Stijn">Streuvels</name>-<hi rend="underline;linecolour.grey;medium.pencil">Anzeige</hi>.</p>
      <p>
                <hi rend="underline">Abrechnung</hi>. Anbei übersende ich Ihnen ferner <!--***commented out: <xref targOrder="U"> without doc attribute***-->die Abrechnung für das letzte Vierteljahr<!--***commented out: </xref> without doc attribute***-->.<ptr target="n11"/> Ich hoffe, daß das laufende jetzige Vierteljahr wieder einen kräftigen Aufschwung bringt.</p>
      <closer>
        <salute>In aufrichtiger Verehrung</salute>
        <signed>Ihr <lb/>(handtekening Adolf Spemann)</signed>
      </closer>
    </body>
    <back>
      <div type="notes">
        <p/>
        <note id="n1">
          <p>Cf. brief van Stijn Streuvels aan Adolf Spemann d.d. <xref doc="se381008">8 oktober 1938</xref>.</p>
        </note>
        <note id="n3">
          <p>In 1939 werd de geplande 'kleine roman' met vertalingen van enkele verhalen uit <name type="title.bundel" key="zomerland" reg="Zomerland">Zomerland</name> gepubliceerd: <name key="heisseleben.druk1" reg="Das heisse Leben" type="title.verhaal">Das heisse Leben</name>.</p>
          <p>
                        <name key="groeikracht" type="title.verhaal" reg="Groeikracht">Groeikracht</name> (1898) handelt over de wrok die rijke bezitters en arme tobbers tegen elkaar in het harnas jaagt. Peter Schemel en zijn Roze wonen met hun kinderen in een lemen hut. De akker die zij mogen bebouwen is te klein om hun gezin te voeden, maar er ligt nog veel braakgrond in de omgeving, die zij zullen ontginnen als hen dat niet verhinderd wordt. In de nabijheid staat echter ook de zwarte hofstede van boer Knudde, <quote lang="nl">een sterke, machtige man met een bende kloekgegroeide zonen lijk reuzen die rondom hen alles inpalmden en woonden op een wereld die hun te klein werd</quote>. Op een dag van Schemels kinderen in een holle knotwilg een haasje, dat zij aan hun broer Loti, een gebrekkige jongen, zullen geven. Maar op dat moment komt Knudde voorbij en hij schiet het haasje dood. Loti sterft op hetzelfde ogenblik. Om zich te wreken, breidt Schemel de ontginning verder uit en ziet met vreugde zijn oogst welig opschieten. Dat kan Knudde niet verdragen, hij loopt door de gewassen, waarop hij door Schemel aangevallen en in een gevecht doodgeslagen wordt. Knuddes zonen hangen Schemel op en verwoesten alles wat hij bezat. Roze vlucht eerst met haar gezin, raadt daarna haar kinderen aan twee aan twee de wereld in te trekken en keert terug naar haar hut. De jaren gaan voorbij, maar op zekere dag komen de zonen terug en slaan samen de handen aan het werk.</p>
          <p>De geschiedenis loopt door in het verhaal <name key="zomerland-verhaal" type="title.verhaal" reg="Zomerland">Zomerland</name> (1900). Knudde en zijn zonen spotten eerst met de inspanningen van de Schemels, maar ze beginnen hen toch te vrezen en besluiten hen uit te roeien. Zij zullen een beek afleiden, om de bezittingen van de Schemels, die in een dal wonen en werken, door het water te verdelgen. Maar de Schemels hebben met dat gevaar rekening gehouden en hun huizen en landerijen door dijken tegen een overstroming beveiligd. Intussen spelen de koewachters van beide partijen samen alsof er tussen hun meesters geen vijandschap zou bestaan. Het wordt een droog jaargetijde. De Schemels profiteren ervan om op hun beurt het water af te leiden opdat de Knuddes op hun hoogte van de droogte zouden vergaan. Maar het jong volk dwarsboomt die plannen en geeft aan Knuddes vee te eten en te drinken. Toch wordt de toestand onhoudbaar, waarop de Knuddes besluiten aan de overkant van de heuvel te gaan wonen. Een onweer legt de hutten en stallen van de Schemels in brand. Twee jonge koewachters, Lander Knudde en Ria Schemel, die alles meegemaakt hebben, klimmen de verlaten hoogte van de Knuddes op en zuller er wonen in een <quote lang="nl">hutte</quote> bij een vijver. <quote lang="nl">Met jeugdige moed zouden zij, huns tweeën het leven herbeginnen waar 't anderen hadden laten liggen</quote>. <bibl>A. Demedts, <name type="title" key="terugblikSS" reg="Stijn Streuvels, een terugblik op leven en werk" n="extra">Stijn Streuvels. Een terugblik op leven en werk</name>, p. 106-108</bibl>
                    </p>
        </note>
        <note id="n6">
          <p>Cf. antwoord van Stijn Streuvels in zijn briefkaart aan Adolf Spemann van <xref doc="se381018">18 oktober 1938</xref>.</p>
        </note>
        <note id="n7">
          <p>D.i. Heft 31 van <name type="title.tijdschrift" key="litflugblatter" reg="Literarischen Flugblätter" n="extra">Literische Flugblätter</name>, d.d. september 1938. Van het <!--***commented out: <xref targOrder="U"> without doc attribute***-->nieuwe prospectus<!--***commented out: </xref> without doc attribute***--> wordt een exemplaar bewaard in het Letterenhuis (S 935/D).</p>
        </note>
        <note id="n8">
          <p>Op <xref doc="se381008" from="id(xr1)">8 oktober 1938</xref> vroeg Streuvels aan Spemann om hem een paar nummers van dit tijdschrift te bezorgen.</p>
        </note>
        <note id="n9">
          <p>Titelbeschrijving: Elisabeth Römer-Schirmann, '<title>Stijn Streuvels</title>', in: <name type="title.tijdschrift" key="neueliteratur" reg="Die Neue Literatur" n="extra">Die Neue Literatur</name>, Heft II, November 1938, pp. 546-555. Inclusief biografisch en bibliografisch addendum door Ernst Metelmann, pp. 555-559.</p>
        </note>
        <note id="n10" rend="temp">
          <p>Filip De Pillecyn, <name type="title" key="SSwerk" reg="Stijn Streuvels en zijn werk" n="extra">Stijn Streuvels en zijn werk</name>. Tielt, J. Lannoo, s.d. [1932]. Lannoo verzorgde de uitgave voor België, de firma Veen was verantwoordelijk voor de Nederlandse uitgave. De Vlaamse uitgave besloeg 202 pagina's. Ze werd gedrukt op zwaar kunstdrukpapier en gezet uit de Hollandse Medievalletter, 12 punten. 110 meestal onbekende foto's, tekeningen en facsimiles versierden de uitgave. Het boek kostte 30 fr. ingenaaid en 44 fr. gebonden in linnen. Er werden ook 50 genummerde exemplaren gedrukt op Russel With Artpaper en gebonden in linnen tegen 75 fr. per exemplaar. Het boek kreeg een sierlijk en gekleurd schutblad. <bibl>
                            <name type="title" key="lannoofonds33" reg="Catalogus uitgeverij Lannoo 1933" n="extra">Catalogus Uitgeverij Lannoo 1933</name>
                        </bibl>.</p>
        </note>
        <note id="n11">
          <p>Het betreft hier de '<!--***commented out: <xref targOrder="U"> without doc attribute***-->honorarium-afrekening<!--***commented out: </xref> without doc attribute***-->' voor de periode 1 juli - 30 september 1938. Streuvels had recht op 522,06 RM honorarium voor <name key="grossebrucke.druk1" type="title.roman" reg="Die grosse Brücke">Die grosse Brücke</name>, 23,38 RM honorarium voor <name type="title.roman" key="liebesspiel.druk1" reg="Liebesspiel in Flandern">Liebesspiel in Flandern</name> en 18,70 RM honorarium voor <name reg="Prütske" type="title.bio" key="prütske.druk1">Prütske</name>.</p>
        </note>
      </div>
    </back>
  </text>
</TEI.2>