<TEI.2 xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
   <teiHeader creator="Joke Debusschere" date.created="2001-09-21">
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>142/ 07.12.1938  Engelhorn Verlag aan Stijn Streuvels. Stuttgart</title>
            <author>
               <name>Adolf Spemann</name>
            </author>
            <editor>
                <name id="JdB">Joke Debusschere</name>
            </editor>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="PV">Pim Verhulst</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="KD">Katrien Deroo</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="EV">Edward Vanhoutte</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="RvdB">Ron Van den Branden</name>
            </respStmt>
            <principal>
               <name>Marcel De Smedt</name>
            </principal>
            <principal>
               <name>Edward Vanhoutte</name>
            </principal>
            <funder>
               <name>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</name>
               <address>
                  <addrLine>Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</addrLine>
                  <addrLine>Koningstraat 18</addrLine>
                  <addrLine>b-9000 Gent</addrLine>
                  <addrLine>(België)</addrLine>
                  <addrLine>tel: +32 9 265 93 40</addrLine>
                  <addrLine>fax: +32 9 265 93 49</addrLine>
                  <addrLine>email: ctb@kantl.be</addrLine>
               </address>
            </funder>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</publisher>
            <pubPlace>Gent</pubPlace>
            <date value="2016">2016</date>
            <availability>
                    <p>© 2016, KANTL/CTB</p>
                </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <letDesc>
               <letIdentifier>
                  <country>België</country>
                  <settlement>Antwerpen</settlement>
                  <repository>Letterenhuis</repository>
                  <collection>S 935/B2</collection>
                  <idno>178595/14a-b</idno>
               </letIdentifier>
               <letHeading>
                  <author reg="Spemann, Adolf">Adolf Spemann</author>
                  <addressee reg="Streuvels, Stijn">Stijn Streuvels</addressee>
                  <placeLet>Stuttgart</placeLet>
                  <dateLet>1938-12-07</dateLet>
               </letHeading>
               <physDesc>
                  <type>brief</type>
                  <support>
                     <p>twee bladen briefpapier</p>
                  </support>
                  <extent>
                     <dimensions>telkens 298 x 211 mm</dimensions>
                  </extent>
                  <layout>
                     <p>telkens dubbelzijdig getypt</p>
                  </layout>
               </physDesc>
               <envOcc occ="no"/>
               <additional>
                  <surrogates>
                     <p>doorslag in Letterenhuis, S 935/B2, 100603/151</p>
                  </surrogates>
               </additional>
               <note type="facs">
                  <figure id="STR.de.engelhorn.240492_01_br.img" rend="orig.lh"/>
                  <figure id="STR.de.engelhorn.240492_02_br.img" rend="orig.lh"/>
                  <figure id="STR.de.engelhorn.240492_03_br.img" rend="orig.lh"/>
                  <figure id="STR.de.engelhorn.240492_04_br.img" rend="orig.lh"/>
               </note>
            </letDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
     <profileDesc>
       <langUsage>
         <language id="de">Duits</language>
         <language id="nl">Nederlands</language>
       </langUsage>
	<handList>
		<hand id="AS" scribe="Adolf Spemann" ink="typewriter" resp="JdB"/>
		<hand id="AS4" scribe="Adolf Spemann" ink="grey_pencil" resp="JdB"/>
	</handList>
</profileDesc>
      <revisionDesc rend="level1">
         <change>
            <date value="2015-07-29">2015-07-29</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>scans toegevoegd (origineel)</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-18">2012-10-18</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: @key toegevoegd aan titels (en waar mogelijk op werk-niveau opgelost) 
</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-17">2012-10-17</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -letHeading: toevoeging @reg aan author + addressee
  -entities.ent + DALF.dtd verplaatst naar aux_files</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-11">2012-10-11</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>verbetering typfout in laatste globale wijziging</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-10">2012-10-10</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -update copyright statement, medewerkers, revisionDesc (&lt; SVN log)
  -toevoeging commentaar met voorbeeld voor latere verwijzing naar facsimile's
  -verwijdering lege regels
  -toevoeging @resp="JdB" voor sic|supplied|del|add|gap|unclear|abbr</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-19">2012-04-19</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: regularisering titels (verbetering)</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-16">2012-04-16</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging:
  -regularisering titels en eigennamen
  -groepering noten --&gt; 
               <seg type="element">
                  <seg type="starttag">back/</seg>
               </seg>
            </item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-12">2012-04-12</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: iso-8859-1 --&gt; UTF-8</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">2001-09-21</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>parsing en validating</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">21-09-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>creatie header &amp; update markup</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">21-09-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>markup</item>
         </change>
      </revisionDesc>
   </teiHeader>
  <text id="es381207" n="142" lang="de">
    <body>
      <opener>
        <dateline>
                    <date value="1938-12-07">Den 7.12.1938</date>
                </dateline>
        <address type="receiver">
          <addrLine>Herrn <abbr resp="JdB" expan="Doktor">Dr.</abbr> Stijn Streuvels</addrLine>
          <addrLine>
                        <hi rend="underline">Ingoyghem</hi>
                    </addrLine>
          <addrLine>bei Kortrijk</addrLine>
        </address>
        <salute>Hochverehrter Herr <name type="person" reg="Streuvels, Stijn">Streuvels</name>!</salute>
      </opener>
      <p>Über Ihre reizende Karte vom 28. November, mit der Sie <name type="person" reg="Kluge, Kurt">Kurt Kluges</name> "<name key="herrkortum" type="title" reg="Der Herr Kortüm" n="extra">Kortüm</name>"-Buch willkommen heißen, habe ich mich sehr gefreut<ptr target="n1"/> und ich werde sie Herrn <name type="person" reg="Kluge, Kurt">Kluge</name> zugänglich machen, denn er wird sich sicherlich darüber ebenfalls freuen. Ein kleines Weihnachtspaketchen mit Büchern wird demnächst noch an Sie abgehen, und ich bitte, diesen ebenfalls einen freundlichen Empfang zu bereiten.<ptr target="n2"/>
            </p>
      <p id="xr1">Nunmehr habe ich auch "<name key="levensbloesem" type="title.roman" reg="Levensbloesem">
                    <hi rend="underline">Levensbloesem</hi>
                </name>" in der Übersetzung von Frau <name type="person" reg="Valeton, Anna">Valeton</name> ganz durchgelesen<ptr target="n3"/> und beglückwünsche Sie zu diesem bedeutenden Werk, das meiner Überzeugung nach Ihr Lebenwerk um ein besonders gewichtiges Stück vermehrt und das auch in Deutschland sicherlich beträchtliches Aufsehen erregen wird. Das Problem des begabten Mädchens aus armen Kreisen ist an keine Zeit oder Epoche gebunden und wird immer interessieren. Nur die Formen, unter denen sich der Zusammenstoß mit dieser Welt vollzieht, sind jedesmal wieder andere. Godelieve ist ein ganz bezauberndes Menschenkind, und hier ist Ihnen eine Ihrer schönsten Gestalten gelungen. Nicht ganz befriedigt hat mich, daß Lieveke <pb/>mit all ihrem Streben letzten Endes nicht aus inneren Gründen, sondern eigentlich durch unglückselige Zufälle, nämlich besonders durch den von ihrem Bruder begangenen Mord, gezwungen wird, ihrer Laufbahn zu entsagen und wieder in das heimatliche Dorf zurückzukehren. Da das ganze Werk mit einer so vollkommenen psychologischen Logik durchkonstruiert ist, wirkt diese Wendung nicht unbedingt überzeugend, ja man hat beinahe das Gefühl, daß der Dichter diesen Zwischenfall sozusagen provoziert, um <add resp="JdB" hand="AS4" place="valign_inter">dem Mädchen</add> Lieveke zu zeigen, wo sie eigentlich hingehört. Aber ich kann mir nicht helfen, Lieveke tut mir leid, und ich hätte ihr doch ein etwas besseres Los oder zum mindesten einen ganz und gar prächtigen Mann gewünscht statt eines so problematischen Burschen, von dem sie vermutlich noch problematischere Kinder bekommen wird.<ptr target="n4"/>
            </p>
      <p>Ich schicke Ihnen nun heute das <add resp="JdB" hand="AS" place="valign_inter">Manuskript</add> von Frau <name type="person" reg="Valeton, Anna">Valeton</name> mit der Bitte, es durchzusehen. Ich muß offen gestehen, daß ich dieses Mal von meinem Standpunkt als deutscher Leser mit Frau <name type="person" reg="Valeton, Anna">Valetons</name> Leistung nicht so zufrieden bin wie bisher: die Übersetzung ist oft etwas unbeholfen und liest sich nicht sehr angenehm. Sie muß also unbedingt sprachlich bei mir im Hause noch überarbeitet werden. Zunächst aber ist es notwendig, daß Sie selbst einmal prüfen, ob sie Ihre Absichten immer richtig wiedergegeben hat.</p>
      <p>Auch dieses Werk ist für unsere deutschen Leser sehr breit, und ich wäre Ihnen ebenso wie bei der "<name key="grossebrucke.druk1" type="title.roman" reg="Die grosse Brücke">Großen Brücke</name>" sehr dankbar, wenn Sie es für die deutsche Ausgabe kürzen würden. Ich wage allerdings kaum, auszusprechen, daß erst eine Kürzung um etwa 30 % den gleichen Umfang wie die "<name key="grossebrucke.druk1" type="title.roman" reg="Die grosse Brücke">Große Brücke</name>" ergeben würde. Das wären also tatsächlich etwa 10 Zeilen auf jeder Seite des Manu<pb/>skripts. Aber ich spreche es immerhin einmal aus, denn niemand hindert Sie, Nein zu sagen. Ich lege die Sache wie immer vertrauensvoll in Ihre Hand und bitte, dabei zu berücksichtigen, daß ich natürlich alles tun möchte, um Ihnen in Deutschland möglichst viele Leser zuzuführen. Wenn Ihnen die <add resp="JdB" hand="AS4" place="valign_inter">Vornahme der</add> Kürzungen in dem <name type="person" reg="Valeton, Anna">Valeton</name>schen Manuskript zu unbequem <del resp="JdB" hand="AS4" rend="strikeout">sind</del> <add resp="JdB" hand="AS4" place="valign_inter">ist</add>, bitte ich Sie, ein flämisches Exemplar zu kürzen und dann an mich zu schicken; dann wird diese Kürzung in das deutsche Manuskript übertragen.<ptr target="n5"/>
            </p>
      <p>Immer noch bin ich daran, einen guten <hi rend="underline">Titel</hi> für "<name key="groeikracht" type="title.verhaal" reg="Groeikracht">Groeikracht</name>" und "<name key="zomerland-verhaal" type="title.verhaal" reg="Zomerland">Zomerland</name>" zu finden, und ich hoffe, Ihnen bald darüber Vorschläge machen zu können.<ptr target="n6"/> Ebenso müssen wir einen guten deutschen Titel für "<name key="levensbloesem" type="title.roman" reg="Levensbloesem">Levensbloesem</name>" ausfindig machen.</p>
      <p>Vor einigen Wochen fand ein großes deutsches Dichtertreffen in Weimar statt, von dem Ihnen vielleicht bereits berichtet worden ist. Etwa 250 deutsche Schriftsteller, darunter die besten Namen, waren dort in der Stadt <name type="person" reg="Von Goethe, Johann Wolfgang">Goethe</name>s und <name type="person" reg="von Schiller, Friedrich">Schiller</name>s versammelt und auch bei einer schönen Abendveranstaltung zusammen mit Herrn <abbr resp="JdB" expan="Doktor">Dr.</abbr> <name type="person" reg="Goebbels, Joseph">Goebbels</name>. Auch ich habe an dieser wirklich schönen Sache teilgenommen. Da <name type="person" reg="Timmermans, Felix">Felix Timmermans</name>, der gerade auf einer Vortragstournée durch Deutschland fuhr, als Gast eingeladen <del resp="JdB" hand="AS4" rend="strikeout">wurde</del> <add resp="JdB" hand="AS4" place="valign_inter">war</add>, habe ich es unendlich bedauert, Sie, lieber Herr <name type="person" reg="Streuvels, Stijn">Streuvels</name>, nicht in diesem wirklich schönen Kreise sehen zu dürfen, und ich wurde denn auch von allen Seiten nach Ihnen gefragt. Mehrere Abende nach einander <pb/>ging es in den kleinen gemütlichen Wirtschaften von Weimar, wo auch einst <name type="person" reg="Von Goethe, Johann Wolfgang">Goethe</name> gesessen haben mag, äußerst animiert und lustig zu, und die ganze geistige Welt Deutschlands war höchlichst vergnügt. Einige der anwesenden Dichter haben nachher sehr hübsche Berichte geschrieben, die in einem Heft vereinigt worden sind, das ich heute bestellt habe, um es Ihnen dann noch zu senden.</p>
      <p>Ich hoffe, es geht Ihnen gut, und grüße Sie herzlich in alter Verehrung</p>
      <closer>
        <signed>als Ihr ergebener <lb/>(handtekening Adolf Spemann)</signed>
      </closer>
      <ps>
                <p>
                    <add resp="JdB" hand="AS4" place="margin_bottom">Das Dichtertreffen wird im Herbst 1939 wiederholt werden.</add>
                </p>
            </ps>
    </body>
    <back>
      <div type="notes">
        <p/>
        <note id="n1" rend="temp">
          <p>Titelbeschrijving: Kurt Kluge, <name type="title" key="herrkortum" reg="Der Herr Kortüm" n="extra">Der Herr Kortüm. Roman</name>. Stuttgart, J. Engelhorns Nachf., 1938.</p>
        </note>
        <note id="n2">
          <p>Bij Spemanns brief aan Streuvels van <xref doc="es381217">17 december 1938</xref> vonden we een <!--***commented out: <xref targOrder="U"> without doc attribute***-->nota<!--***commented out: </xref> without doc attribute***--> van Engelhorn Verlag met de vermelding: <quote lang="de">WEIHNACHTEN 1938 <lb/>Dem Hause Streuvels-Lateur sendet die herzlichsten Weihnachtswünsche <lb/>Adolf Spemann <lb/>
                            <abbr resp="JdB" expan="gesandt">ges.</abbr> 14.12.1938:
            <list>
              <item>Bremen, <name type="title" key="bergosten" reg="Der deutsche Berg im Osten" n="extra">Berg</name>
                                </item>
              <item>v. Hoerner, <name type="title" key="grossebaum" reg="Der grosse Baum" n="extra">Baum</name>
                                </item>
              <item>
                                    <name type="title" key="volkstum" reg="Volkstum und Reich" n="extra">Volkstum u. Reich</name>
                                </item>
              <item>Wallquist, <name type="title" key="lappendoktor" reg="Der Lappendoktor" n="extra">Lappendoktor</name>
                                </item>
              <item>Götz, <name type="title" key="brudermeer" reg="Brüder über dem Meer: Schicksale und Begegnungen" n="extra">Brüder</name>
                                </item>
            </list>
            gesondert <abbr resp="JdB" expan="und">u.</abbr> eingeschrieben: <lb/>Streuvels, <name key="grossebrucke.druk1" type="title.roman" reg="Die grosse Brücke">Brücke</name> in Ganzleder</quote>
                    </p>
          <p rend="temp">Titelbeschrijvingen:
            <list>
              <item>Carl von Bremen, <name type="title" key="bergosten" reg="Der deutsche Berg im Osten" n="extra">Der deutsche Berg im Osten, ein volksdeutscher Roman</name>. Stuttgart, A. Spemann, s.d. [1938].</item>
              <item>Herbert von Hoerner, <name type="title" key="grossebaum" reg="Der grosse Baum" n="extra">Der grosse Baum: Erzählung</name>. Leinfelden bei Stuttgart, Engelhornverl. Adolf Spemann, 1938.</item>
              <item>Franz Kerber (Hrsg.), <name type="title" key="volkstum" reg="Volkstum und Reich" n="extra">Volkstum und Reich: ein Buch vom Oberrhein</name>. Stuttgart, J. Engelhorns nachf., 1938, 223 S. Jahrbuch der Stadt Freiburg im Breisgau, 2.</item>
              <item>Einar Wallquist, <name type="title" key="lappendoktor" reg="Der Lappendoktor" n="extra">Der Lappendoktor</name>. Stuttgart, J. Engelhorns Nachf., 1938. Lebendige Welt. Erzählungen, Bekenntnisse, Berichte.</item>
              <item>Karl Götz, <name type="title" key="brudermeer" reg="Brüder über dem Meer: Schicksale und Begegnungen" n="extra">Brüder über dem Meer. Schicksale und Begegnungen</name>. Stuttgart, J. Engelhorns Nachf., 1938. Lebendige Welt. Erlebnisbücher und Tatsachenromane.</item>
                        </list>
          </p>
        </note>
        <note id="n3">
          <p>Met het <!--***commented out: <xref targOrder="U"> without doc attribute***-->contract<!--***commented out: </xref> without doc attribute***--> dat op 23 december 1937 tussen Stijn Streuvels en Engelhorn Verlag werd afgesloten, had Streuvels het alleenrecht aan de Stuttgarter uitgeverij gegeven om <name key="levensbloesem" type="title.roman" reg="Levensbloesem">Levensbloesem</name> in het Duits te vertalen.</p>
        </note>
        <note id="n4">
          <p>
                        <name key="levensbloesem" type="title.roman" reg="Levensbloesem">Levensbloesem</name> speelt zich af op een dorp in het zuiden van Streuvelsland. Op het afgelegen gehucht De Leegemeersch woont een bevolkingsgroep, die om haar losse en brutale zeden door de deftige burgers verafschuwd en gemeden wordt. Maar één van de bewoners, Lieveke Glabeke, lijkt onder de invloed van haar moeder beter dan de anderen. Bij haar vader zijn de verdorven neigingen van een zwervende voorouder ingeboren. Haar moeder daarentegen, een dochter van eenvoudige en rechtgeaarde mensen, is in haar jeugd dienstmeisje geweest bij een notaris. Lieveke, dat zeer begaafd is, schijnt geroepen om haar erfelijke belasting te overwinnen. Met de hulp van het Fonds voor Meestbegaafden kan zij studeren en het diploma van regentes behalen. Door de tussenkomst van de inspecteur krijgt ze de kans om drie dagen per week naar de universiteit te gaan. Intussen is zij bevriend geraakt met Josephine, de dochter van de notaris, en samen spannen zij zich in om op de gemeente enkele culturele activiteiten op touw te zetten. Zo maakt zij kennis met Robert, Josephines broer, die weldra verliefd op haar wordt. Wanneer Lieveke na een wandeling in het park met Robert thuis komt, ligt Robbetje, een onwettig kind van haar zuster, in haar bed. Zij zoent de kleine jongen en daarop begint hij haar <quote lang="nl">zelf te strelen en te grabbelen</quote>. De notaris berispt zijn zoon: <quote lang="nl">Gij vergeet de familie, de afkomst!</quote> Lieveke vreest dat hun liefde op een ontgoocheling zal uitlopen en breekt af met Robert. Om afstand te scheppen, aanvaardt zij een betrekking in een lyceum in de stad. Maar als de ouders van haar leerlingen vernemen dat zij uit De Leegemeersch komt, aanvaarden zij niet dat zij op de school zou blijven. Gelukkig vindt zij een andere betrekking dichter bij huis en zo woont ze weer bij haar ouders in. Fiel, een buurjongen met een hazelip en een spraakgebrek, betoont haar zijn genegenheid en dat helpt haar zich met haar lot te verzoenen. Toch wordt zij opnieuw teleurgesteld, dit keer door haar broer, die een moord begaat. Dat maakt haar onmogelijk in het instituut waar zij tewerkgesteld is. Voortaan vlucht zij de mensen. Fiel voelt zich een beter mens worden als hij bij haar is en wil met haar trouwen. Lieveke schikt zich naar de omstandigheden en zo komt het tot een huwelijk. De pastoor die Fiel en Lieveke trouwt, troost haar met de volgende wijsheid: <quote lang="nl">Gij hebt een lange omweg gemaakt en veel doorgesparteld om te komen waar ge zijn moest. Niemand op de wereld kan ooit volbrengen 't geen hij voorgenomen heeft te verwezenlijken.'</quote> Maar hij voegt er een bemoediging aan toe: <quote lang="nl">'t Geen u zelf ontzegd werd, zullen of zal één uwer kinderen later kunnen volbrengen</quote>. <bibl>A. Demedts, <name type="title" key="terugblikSS" reg="Stijn Streuvels, een terugblik op leven en werk" n="extra">Stijn Streuvels. Een terugblik op leven en werk</name>, p. 285-287.</bibl>
                    </p>
        </note>
        <note id="n5">
          <p>Drie weken later, op <xref doc="se381229" from="id(xr1)">29 december 1938</xref>, liet Streuvels weten dat hij van mening was dat het boek kon en moest omgewerkt worden, maar, merkte hij terecht op dat dit enige tijd zou vergen. Het door Streuvels herwerkte en fel ingekorte originele exemplaar van de eerste Nederlandstalige druk uit 1937 zou Spemann in maart 1939 in handen krijgen. Eén opmerking moest de uitgever dan nog van het hart, zoals we in zijn brief van <xref doc="es390103">3 januari 1939</xref> kunnen lezen. De lezer zou namelijk naar zijn mening in het begin moeilijkheden ondervinden om <quote lang="de">den Gang der Erzählung</quote> te begrijpen en hij stelt voor door één of twee zinnen de lezer in te lichten. Het antwoord op de vraag of Streuvels zijn tekst in die zin herwerkte, is niet terug te vinden in de brieven. Spemanns opmerking was zelfs het laatste wat in die periode over de uitgave van de Duitse vertaling van <name key="levensbloesem" type="title.roman" reg="Levensbloesem">Levensbloesem</name> op papier werd gezet.</p>
          <p>Wat volgde - en daarvan vonden we wel sporen terug in de correspondentie - was een persoonlijk onderhoud tussen Streuvels en Spemann, waarin de publicatie van de Duitse vertaling van <name key="levensbloesem" type="title.roman" reg="Levensbloesem">Levensbloesem</name> door laatstgenoemde van de hand werd gewezen omdat <quote lang="de">Charakter der Personen im Verlauf der Handlung, nicht stimmten mit der Politischen Tendenz der Deutschen Zensur</quote>, d.i. de Blut-und-Boden-literatuur (cf. Streuvels' verwijzing naar dit onderhoud in zijn brief aan van Hans Müller van <xref doc="se461215">15 december 1946</xref>).</p>
          <p>De vertaling van Anna Valeton zou aan de kant worden geschoven en negen jaar later door haar advocaat opgeëist worden. Pas zes jaar na het persoonlijke onderhoud waarin Valetons vertaling door Spemann van de hand werd gewezen, rook Streuvels zijn kans om <name key="levensbloesem" type="title.roman" reg="Levensbloesem">Levensbloesem</name> toch nog aan het Duitstalige taalgebied aan te bieden. Op 4 december 1945 had Heinz Kövari, vertaler en bemiddelaar van de Weense uitgeverij Wiener Volksbuchverlag, zich achter zijn typmachine gezet om Streuvels het voorstel over te maken voor de Duitse vertaling van één van Streuvels' werken, waarvan de rechten nog vrij waren. Streuvels zag er geen graten in de uitgave van de Duitse vertaling van <name key="levensbloesem" type="title.roman" reg="Levensbloesem">Levensbloesem</name> aan Wiener Volksbuchverlag over te laten. Hij zou immers tot <xref doc="es460128">28 januari 1946</xref>, de dag waarop voor het eerst sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog opnieuw een brief vanuit Stuttgart naar Ingooigem vertrok, geen nieuws van zijn uitgevers uit Duitsland ontvangen en hij zou tot dan ook niet weten of er nog één in leven was en al evenmin of er aan verder uitgeven of exploiteren van zijn Duitse vertalingen kon of zou voortgedaan worden. Uit beleefdheid bracht Streuvels Engelhorn Verlag, die in 1937 immers het alleenrecht op de Duitse vertaling van <name key="levensbloesem" type="title.roman" reg="Levensbloesem">Levensbloesem</name> had verworven, op de hoogte van de geplande uitgave. Op <xref doc="es470406" from="id(xr1)">6 april 1947</xref>, antwoordde Adolf Spemann gunstig op Streuvels' voorstel. Streuvels drong er vervolgens bij Wiener Volksbuchverlag op aan dat Engelhorn het werk in Duitsland mocht exploiteren en de onderhandelingen tussen beide uitgeverijen voor de 'Lizenz'-overname in Duitsland kwamen geleidelijk op gang. Op 9 september 1947 werden definitieve afspraken gemaakt wat uitmondde in de ondertekening van een onderlinge overeenkomst.</p>
          <p>Op <xref doc="es480313">13 maart 1948</xref> liet Spemann weten dat Anna Valeton opnieuw op het toneel was verschenen. Zij had haar advocaat een bitsige brief laten schrijven, waarin ze de wens uitdrukte haar eigen vertaling van <name key="levensbloesem" type="title.roman" reg="Levensbloesem">Levensbloesem</name> te zien verschijnen. Dit was volgens Spemann een verlangen dat men maar moeilijk naast zich neer kon leggen, omdat de vertaler toch enige morele rechten kon laten gelden. Hij stelde voor om de gulden middenweg kiezen door in Duitsland de vertaling van Valeton, in Oostenrijk die van Kövari te laten verschijnen. In zijn brief van <xref doc="se480330">30 maart 1948</xref> vond Streuvels de hele situatie zo verward dat hij besloot alles op zijn beloop te laten.</p>
          <p>Van de Kövari-vertaling van <name key="levensbloesem" type="title.roman" reg="Levensbloesem">Levensbloesem</name>, getiteld <name type="title.roman" key="blutezeit.druk1" reg="Des Lebens Blütezeit">Des Lebens Blütezeit</name>, is in 1949 bij Wiener Volksbuchverlag een keurige uitgave verschenen, gedrukt op een degelijke papierkwaliteit, en typografisch uitstekend verzorgd, met een evenwichtige lay-out. Het boek bevat geen verluchtingen en wordt enkel versierd met een eenvoudige, maar volgens Kövari 'prachtige prent' van de hand van Bruno Schwatzek: <quote lang="de">Seevie, de Binder, met zijn lange, haveloze jas, zijn oude hoed en schoenen, een beetje te korte broek, met zijn schalmei en zijn ransel op de rug</quote>. Eén jaar later zou Engelhorn Verlag met een <rs type="title.roman" key="blutezeit.druk2" reg="Des Lebens Blütezeit">titeluitgave</rs> van de vertaling van Kövari, weliswaar voorzien van een nieuwe bandtekening van Hela Seewald, de Duitse markt bevoorraden. Valeton eiste haar eigen vertaling op en dat is vermoedelijk ook één van de redenen waarom dit manuscript nergens nog te bespeuren is.</p>
        </note>
        <note id="n6">
          <p>In zijn brief aan Streuvels van <xref doc="es381217">17 december 1938</xref> stelt Spemann voor om beide novellen tot één verhaal te bundelen onder de titel '<title>Über allem die ewige Sonne</title>'.</p>
          <p>In 1939 werd de geplande 'kleine roman' met vertalingen van enkele verhalen uit <name type="title.bundel" key="zomerland" reg="Zomerland">Zomerland</name> gepubliceerd: <name key="heisseleben.druk1" reg="Das heisse Leben" type="title.verhaal">Das heisse Leben</name>.</p>
        </note>
      </div>
    </back>
  </text>
</TEI.2>