<TEI.2 xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
   <teiHeader creator="Joke Debusschere" date.created="2001-09-21">
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>221/ 17.08.1942  Engelhorn Verlag aan Stijn Streuvels. Stuttgart</title>
            <author>
               <name>Adolf Spemann</name>
            </author>
            <editor>
                <name id="JdB">Joke Debusschere</name>
            </editor>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="PV">Pim Verhulst</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="KD">Katrien Deroo</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="EV">Edward Vanhoutte</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="RvdB">Ron Van den Branden</name>
            </respStmt>
            <principal>
               <name>Marcel De Smedt</name>
            </principal>
            <principal>
               <name>Edward Vanhoutte</name>
            </principal>
            <funder>
               <name>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</name>
               <address>
                  <addrLine>Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</addrLine>
                  <addrLine>Koningstraat 18</addrLine>
                  <addrLine>b-9000 Gent</addrLine>
                  <addrLine>(België)</addrLine>
                  <addrLine>tel: +32 9 265 93 40</addrLine>
                  <addrLine>fax: +32 9 265 93 49</addrLine>
                  <addrLine>email: ctb@kantl.be</addrLine>
               </address>
            </funder>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</publisher>
            <pubPlace>Gent</pubPlace>
            <date value="2016">2016</date>
            <availability>
                    <p>© 2016, KANTL/CTB</p>
                </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <letDesc>
               <letIdentifier>
                  <country>België</country>
                  <settlement>Antwerpen</settlement>
                  <repository>Letterenhuis</repository>
                  <collection>S 935/B2</collection>
                  <idno>17859/5</idno>
               </letIdentifier>
               <letHeading>
                  <author reg="Spemann, Adolf">Adolf Spemann</author>
                  <addressee reg="Streuvels, Stijn">Stijn Streuvels</addressee>
                  <placeLet>Stuttgart</placeLet>
                  <dateLet>1942-08-17</dateLet>
               </letHeading>
               <physDesc>
                  <type>brief</type>
                  <support>
                     <p>enkel blad briefpapier</p>
                  </support>
                  <extent>
                     <dimensions>298 x 210 mm</dimensions>
                  </extent>
                  <layout>
                     <p>enkelzijdig getypt</p>
                  </layout>
               </physDesc>
              <envOcc occ="no"/>
              <additional>
                <accMat>
                  <p>Doorslag in Letterenhuis, S 935/B2, 100603/253</p>
                </accMat>
              </additional>
              <note type="facs">
                <figure id="STR.de.engelhorn.240407_br.img" rend="orig.lh"/>
              </note>
            </letDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
     <profileDesc>
       <langUsage>
         <language id="de">Duits</language>
       </langUsage>
       <handList>
         <hand id="AS1" scribe="Adolf Spemann" ink="black" resp="JdB"/>
         <hand id="AS4" scribe="Adolf Spemann" ink="grey_pencil" resp="JdB"/>
       </handList>
     </profileDesc>
      <revisionDesc rend="level1">
         <change>
             <date value="2012-10-18">2012-10-18</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>globale wijziging: @key toegevoegd aan titels (en waar mogelijk op werk-niveau opgelost) 
</item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-10-17">2012-10-17</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>globale wijzigingen:
  -letHeading: toevoeging @reg aan author + addressee
  -entities.ent + DALF.dtd verplaatst naar aux_files</item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-10-11">2012-10-11</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>verbetering typfout in laatste globale wijziging</item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-10-10">2012-10-10</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>globale wijzigingen:
  -update copyright statement, medewerkers, revisionDesc (&lt; SVN log)
  -toevoeging commentaar met voorbeeld voor latere verwijzing naar facsimile's
  -verwijdering lege regels
  -toevoeging @resp="JdB" voor sic|supplied|del|add|gap|unclear|abbr</item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-04-19">2012-04-19</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>globale wijziging: regularisering titels (verbetering)</item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-04-16">2012-04-16</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>globale wijziging:
  -regularisering titels en eigennamen
  -groepering noten --&gt; <seg type="element">
                        <seg type="starttag">back/</seg>
                    </seg>
                </item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-04-12">2012-04-12</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>globale wijziging: iso-8859-1 --&gt; UTF-8</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">2001-09-21</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>parsing en validating</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">21-09-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>creatie header &amp; update markup</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">21-09-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>markup</item>
         </change>
         </revisionDesc>
   </teiHeader>
  <text id="es420817" n="221" lang="de">
    <body>
      <opener>
        Sp/La
        <dateline>
                    <date value="1942-08-17">17.8.42</date>
                </dateline>
        <address type="receiver">
          <addrLine>Herrn <lb/>
                        <abbr resp="JdB" expan="Doktor honoris causa">Dr. h.c.</abbr> Stijn Streuvels</addrLine>
          <addrLine>
                        <hi rend="underline">Ingoyghem bei Kortrijk</hi>
                    </addrLine>
          <addrLine>Belgien</addrLine>
        </address>
        <salute>Lieber hochverehrter Herr <abbr resp="JdB" expan="Doktor">Dr.</abbr> <name type="person" reg="Streuvels, Stijn">Streuvels</name>!<ptr target="n1"/>
                </salute>
      </opener>
      <p>Meinen Brief vom 13.8.42 werden Sie inzwischen erhalten haben,<ptr target="n2"/> während ich Ihnen heute den richtigen Eingang der von Ihnen überarbeiteten <rs key="maanden.druk2" type="title.bundel" reg="De maanden">
                    <hi rend="underline">2. Auflage von "De Maanden"</hi>
                </rs> bestätigen kann. Weil Sie darin ja nun viel geändert haben, ist es also gar kein Unglück, sondern sogar ein Glück, daß unsere Übersetzung noch nicht erschienen ist. Ich habe nun sofort dieses Stück noch an Fräulein <abbr resp="JdB" expan="Doktor">Dr.</abbr> <name type="person" reg="Hechtle, Martha">Hechtle</name> geschickt, damit sie die Änderungen noch berücksichtigen kann.<ptr target="n4"/>
            </p>
      <p id="xr1">Nun aber kann ich heute eine sehr gute Nachricht senden: Mit Brief vom 11.8.42 hat Professor <name type="person" reg="Kippenberg, Anton">Kippenberg</name> seine Einwilligung erteilt, daß wir den <hi rend="underline;linecolour.grey;medium.pencil">"<name key="flachsacker-3" type="title.roman" reg="Der Flachsacker">Flachsacker</name>" in eine <rs key="ausgewahltewerke" type="title.vertaling-bloemlezing" reg="Ausgewählte Werke in zwei Bänden">zweibändige Streuvelsausgabe</rs>
                </hi> aufnehmen!<ptr target="n5"/> Ich bin darüber ganz außerordentlich glücklich, und auch Sie werden sich freuen. Ohne den "<name key="flachsacker-3" type="title.roman" reg="Der Flachsacker">Flachsacker</name>" wäre eine solche zweibändige Ausgabe unmöglich gewesen, jetzt aber kann man ernstlich daran gehen. Sobald ich mit meinen Vorarbeiten etwas weitergekommen bin, darf ich Ihnen meine Vorschläge senden.</p>
      <p>Ich habe <name type="person" reg="Kippenberg, Anton">Kippenberg</name> bei meiner Anfrage gleich angeboten, daß ich eine neue Übersetzung des "<name key="flachsacker-1" type="title.roman" reg="Der Flachsacker">Flachsackers</name>" herstellen lasse, und das hat er auch sehr gern angenommen. Sie selber haben mir gegenüber ja <rs type="title.roman" key="flachsacker-1" reg="Der Flachsacker">die erste Übersetzung</rs> von <name type="person" reg="Rüttgers, Severin">Severin Rüttger<add resp="JdB" hand="AS1" place="inline">s</add>
                </name> als ungenügend bezeichnet, <rs type="title.roman" key="flachsacker-2" reg="Der Flachsacker">die zweite</rs> von <name type="person" reg="Mertens, Peter">Peter Mertens</name> liest sich vom Deutschen her gesehen auch nicht gerade ideal, so daß eine Neuübersetzung nur erwünscht ist. Ich habe sofort bei Frau <name type="person" reg="Valeton, Anna">Valeton</name> angefragt, ob sie diese Arbeit übernehmen will, und hoffe, daß sie zusagt. Ich habe ihr inzwischen ein Stück der <rs type="title.roman" key="vlaschaard.druk12" reg="De vlaschaard">neuen Ausgabe</rs> des Verlags <name type="publisher" reg="Lannoo">Lannoo</name> aus der schönen "<name key="lijsternestreeks" type="title.reeks" reg="Lijsternestreeks">Lijsternestreeks</name>" gesandt, wäre Ihnen aber sehr dankbar, wenn Sie die Firma <name type="publisher" reg="Lannoo">Lannoo</name> veranlassen würden, mir je ein kartoniertes Stück dieser Reihe (mit Ausnahme von "<name key="lenteleven.druk10" type="title.bundel" reg="Lenteleven">Lenteleven</name>", das ich bereits besitze) senden zu lassen, da ich diese Ausgabe gern in meinem Archiv hätte.<ptr target="n10"/>
            </p>
      <p>Von unserem Sohn haben wir gute Nachrichten; er befindet sich jetzt in den Kämpfen am Kaukasus. Wir haben ihn seit beinahe anderthalb Jahren nicht mehr gesehen.</p>
      <p>Mit herzlichen Grüßen <del resp="JdB" hand="AS4" rend="strikeout">der</del>
                <add resp="JdB" hand="AS4" place="valign_inter">an die</add> ganze<del resp="JdB" hand="AS4" rend="strikeout">n</del> Familie in alter Verehrung</p>
      <closer>
        <signed>Ihr <lb/>(handtekening Adolf Spemann)</signed>
      </closer>
    </body>
    <back>
      <div type="notes">
        <p/>
        <note id="n1">
          <p>Streuvels werd doctor honoris causa aan de universiteiten van Leuven, Münster en Pretoria.</p>
        </note>
        <note id="n2">
          <p>Cf. brief van Adolf Spemann aan Stijn Streuvels d.d. <xref doc="es420813">13 augustus 1942</xref>.</p>
        </note>
        <note id="n4">
          <p>Spemann was in 1941 op zoek gegaan naar een vertaler voor <name key="maanden" type="title.bundel" reg="De maanden">De maanden</name>. Op <xref doc="es410403">3 april 1941</xref> was er nog niets beslist. Op <xref doc="es410403">3 april 1941</xref> is er nog niets beslist. Op <xref doc="es410521">21 mei 1941</xref> geeft Spemann de vertaalopdracht aan Hechtle omdat Valeton niet vrij was. Op <xref doc="es420302">2 maart 1942</xref> blijkt dat Hechtle pas in de loop van de maand maart klaar zal zijn met haar vertaling. Op <xref doc="es420806">6 augustus 1942</xref> schrijft Spemann dat hij sterk teleurgesteld is in Hechtle en <name key="maanden" type="title.bundel" reg="De maanden">De maanden</name> zal geven aan Valeton. Dit wordt bevestigd in een brief van <xref doc="es420813">13 augustus 1942</xref>; Hechtle is verontwaardigd. Op <xref doc="es420901">1 september 1942</xref> blijkt dat Valeton <name key="vlaschaard" type="title.roman" reg="De vlaschaard">De vlaschaard</name> moet vertalen, zodat de vertaling van <name key="maanden" type="title.bundel" reg="De maanden">De maanden</name> uiteindelijk in de handen komt van Werner Ackermann. Op <xref doc="es430928">28 september 1943</xref> schrijft Spemann dat Ackermann en Jacobs ongetwijfeld de beste Streuvelsvertalers zijn. Pas op <xref doc="es440531">31 mei 1944</xref> worden de correctiekaternen naar Streuvels gestuurd. Vanaf augustus 1944 is er een volledige black-out tussen Stuttgart en Ingooigem.</p>
          <p>Van <name key="maanden" type="title.bundel" reg="De maanden">De maanden</name> verschijnt pas in 1945 voor het eerst een Duitse vertaling: <name key="monde.druk1" type="title.bundel" reg="Die zwölf Monde">Die zwölf Monde</name>.</p>
        </note>
        <note id="n5">
          <p>Spemann wou een compleet nieuwe vertaling van <name key="vlaschaard" type="title.roman" reg="De vlaschaard">De vlaschaard</name> omdat <rs type="title.roman" key="flachsacker-2" reg="Der Flachsacker">die van Peter Mertens</rs> zijns inziens vanuit Duits standpunt niet voldeed. Hij zou hiervoor Anna Valeton aangesproken en haar bovendien opzoeken om de samenstelling van de beide Streuvelsbanden te bespreken. De tweedelige publicatie zou <quote lang="de">in een mooi, edel Latijnschrift</quote> gedrukt worden, niet in de Fraktur (cf. brief van Adolf Spemann aan Stijn Streuvels d.d. <xref doc="es420918">18 september 1942</xref>).</p>
          <p>Pas op 3 augustus 1949 zal Anton Kippenberg de rechten op <name key="vlaschaard" type="title.roman" reg="De vlaschaard">De vlaschaard</name> afstaan, op voorwaarde dat Adolf Spemann niet vertaler Peter Mertens, maar vertaalster Anna Valeton zou aanduiden. Cf. het <!--***commented out: <xref targOrder="U"> without doc attribute***-->contract<!--***commented out: </xref> without doc attribute***--> tussen Stijn Streuvels en Adolf Spemann d.d. 3 augustus 1949 en de brief van Adolf Spemann aan Stijn Streuvels d.d. <xref doc="es490803">3 augustus 1949</xref>. <bibl>H. Speliers, <name type="title" key="germaanseeik" reg="Als een oude Germaanse eik" n="extra">Als een oude Germaanse eik</name>, p. 478-480.</bibl>
                    </p>
          <p>Toch zou de verzamelde uitgave <name key="ausgewahltewerke" type="title.vertaling-bloemlezing" reg="Ausgewählte Werke in zwei Bänden">Ausgewählte Werke</name> nog een tijd op zich laten wachten. Stuttgart was met zijn Daimler-Benzfabrieken een begeerd doelwit voor de geallieerden. In de strijd om het Ruhrgebied van 5 maart tot 14 juli 1943 voerden de geallieerden tussen de vijfhonderd en duizend vluchten uit tot boven Stuttgart. In de nacht van 11 maart 1943 werd Spemanns huis zwaar getroffen en hij had zijn leven uitsluitend te danken aan het feit dat hij met een tijgersprong de schuilkelder had bereikt. Bij de aanval van 24 juli tot 18 november 1943 op het noordelijk gelegen Hamburg kreeg het zuidelijk gelegen Stuttgart het nog eens hard te verduren. Daarbij werd vooral het stadscentrum zwaar getroffen. Bovendien werd de toevoer van papier afgesneden, zodat talloze uitgeverijen over de kop gingen. Toch zou Spemann de zaak blijven bagatelliseren tot in de herfst van 1943. De 'area bombing' trof Stuttgart in de nacht van 7 op 8 oktober. Het staande zetsel van Streuvels' <name key="ausgewahltewerke" type="title.vertaling-bloemlezing" reg="Ausgewählte Werke in zwei Bänden">Ausgewählte Werke in zwei Bänden</name> werd vernietigd. Tijdens de slag om Berlijn tussen 18 november 1943 en 31 maart 1944 werd Stuttgart opnieuw hevig gebombardeerd. Tijdens het bombardement van 25 juli 1944 verloor Spemann zijn beide dochters, zijn huis en weer eens Streuvels' inmiddels gedrukte <name key="ausgewahltewerke" type="title.vertaling-bloemlezing" reg="Ausgewählte Werke in zwei Bänden">Ausgewählte Werke</name> (ongeveer 4500 stuks). <bibl>H. Speliers, <name type="title" key="germaanseeik" reg="Als een oude Germaanse eik" n="extra">Als een oude Germaanse eik</name>, p. 478-480.</bibl>
                    </p>
        </note>
        <note id="n10">
          <p>De <name type="title.reeks" key="lijsternestreeks" reg="Lijsternestreeks">Lijsternestreeks</name> werd in Vlaanderen uitgegeven door de Tieltse uitgeverij Lannoo in co-productie met de N.V. Standaard Boekhandel te Antwerpen. Aanvankelijk waren 26 delen aangekondigd, maar uiteindelijk kwamen maar 10 delen van de pers. In Nederland werd de reeks door de uitgeverij L.J. Veen onder eigen uitgeversadres op de markt gebracht. <bibl>P. Thiers, <name type="title" key="ooginoog" reg="Oog in oog met Streuvels" n="extra">Oog in oog met Streuvels</name>, p. 49.</bibl>
                    </p>
        </note>
      </div>
    </back>
  </text>
</TEI.2>