<TEI.2 xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
   <teiHeader creator="Joke Debusschere" date.created="2001-09-21">
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>234/ 19.04.1943  Engelhorn Verlag aan Stijn Streuvels. Stuttgart</title>
            <author>
               <name>Adolf Spemann</name>
            </author>
            <editor>
                <name id="JdB">Joke Debusschere</name>
            </editor>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="PV">Pim Verhulst</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="KD">Katrien Deroo</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="EV">Edward Vanhoutte</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="RvdB">Ron Van den Branden</name>
            </respStmt>
            <principal>
               <name>Marcel De Smedt</name>
            </principal>
            <principal>
               <name>Edward Vanhoutte</name>
            </principal>
            <funder>
               <name>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</name>
               <address>
                  <addrLine>Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</addrLine>
                  <addrLine>Koningstraat 18</addrLine>
                  <addrLine>b-9000 Gent</addrLine>
                  <addrLine>(België)</addrLine>
                  <addrLine>tel: +32 9 265 93 40</addrLine>
                  <addrLine>fax: +32 9 265 93 49</addrLine>
                  <addrLine>email: ctb@kantl.be</addrLine>
               </address>
            </funder>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</publisher>
            <pubPlace>Gent</pubPlace>
            <date value="2016">2016</date>
            <availability>
                    <p>© 2016, KANTL/CTB</p>
                </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <letDesc>
               <letIdentifier>
                  <country>België</country>
                  <settlement>Antwerpen</settlement>
                  <repository>Letterenhuis</repository>
                  <collection>S 935/B2</collection>
                  <idno>178600/3</idno>
               </letIdentifier>
               <letHeading>
                  <author reg="Spemann, Adolf">Adolf Spemann</author>
                  <addressee reg="Streuvels, Stijn">Stijn Streuvels</addressee>
                  <placeLet>Stuttgart</placeLet>
                  <dateLet>1943-04-19</dateLet>
               </letHeading>
               <physDesc>
                  <type>brief</type>
                  <support>
                     <p>enkel blad briefpapier</p>
                  </support>
                  <extent>
                     <dimensions>298 x 211 mm</dimensions>
                  </extent>
                  <layout>
                     <p>dubbelzijdig getypt</p>
                  </layout>
               </physDesc>
               <envOcc occ="no"/>
               <additional>
                  <accMat>
                     <p>Doorslag in Letterenhuis, S 935/B2, 100603/267</p>
                  </accMat>
               </additional>
               <note type="facs">
                  <figure id="STR.de.engelhorn.240566_01_br.img" rend="orig.lh"/>
                  <figure id="STR.de.engelhorn.240566_02_br.img" rend="orig.lh"/>
               </note>
            </letDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
     <profileDesc>
       <langUsage>
         <language id="de">Duits</language>
       </langUsage>
	<handList>
		<hand id="AS1" scribe="Adolf Spemann" ink="black" resp="JdB"/>
	  <hand id="AS4" scribe="Adolf Spemann" ink="grey_pencil" resp="JdB"/>
	</handList>
</profileDesc>
      <revisionDesc rend="level1">
         <change>
            <date value="2015-07-29">2015-07-29</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>scans toegevoegd (origineel)</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-18">2012-10-18</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: @key toegevoegd aan titels (en waar mogelijk op werk-niveau opgelost) 
</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-17">2012-10-17</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -letHeading: toevoeging @reg aan author + addressee
  -entities.ent + DALF.dtd verplaatst naar aux_files</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-11">2012-10-11</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>verbetering typfout in laatste globale wijziging</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-10">2012-10-10</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -update copyright statement, medewerkers, revisionDesc (&lt; SVN log)
  -toevoeging commentaar met voorbeeld voor latere verwijzing naar facsimile's
  -verwijdering lege regels
  -toevoeging @resp="JdB" voor sic|supplied|del|add|gap|unclear|abbr</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-19">2012-04-19</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: regularisering titels (verbetering)</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-16">2012-04-16</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging:
  -regularisering titels en eigennamen
  -groepering noten --&gt; 
               <seg type="element">
                  <seg type="starttag">back/</seg>
               </seg>
            </item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-12">2012-04-12</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: iso-8859-1 --&gt; UTF-8</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">2001-09-21</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>parsing en validating</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">21-09-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>creatie header &amp; update markup</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">21-09-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>markup</item>
         </change>
      </revisionDesc>
   </teiHeader>
  <text id="es430419" n="234" lang="de">
    <body>
      <opener>
        1.4.1943
        Sp/Gr
        <dateline>
                    <date value="1943-04-19">19.4.1943</date>
                </dateline>
        <address type="receiver">
          <addrLine>Herrn <lb/>
                        <abbr resp="JdB" expan="Doktor honoris causa">Dr. h.c.</abbr> Stijn Streuvels</addrLine>
          <addrLine>
                        <hi rend="underline.dash">Ingoyghem bei Kortrijk</hi>
                    </addrLine>
        </address>
        <salute>Hochverehrter lieber Herr <abbr resp="JdB" expan="Doktor">Dr.</abbr> <name type="person" reg="Streuvels, Stijn">Streuvels</name>!<ptr target="n1"/>
                </salute>
            </opener>
      <p>Mit Ihrem grossen Brief vom 1.4., der ein richtiger Frühlingsbote war, haben Sie mir herzliche Freude gemacht, und ich danke Ihnen dafür auf das beste.<ptr target="n2"/> Ich habe mich besonders gefreut, daraus zu sehen, dass es Ihnen gut geht und dass auch Sie das herrliche Frühlingswetter geniessen können. Bei uns steht alles in voller Blüte, und wir erhoffen uns eine gute Obsternte.</p>
      <p>Inzwischen haben wir mehrfach Besuch von Fliegern gehabt, wie Sie ja in den Zeitungen gelesen haben werden, aber das muß eben ertragen werden und geht wie alles ebenfalls vorüber. Das Geschäft ist völlig intakt, und wir arbeiten mit aller Kraft.<ptr target="n3"/>
            </p>
      <p>Besonders grosse Freude haben wir durch den Urlaub unseres Sohnes, der nach 25 Monate langer Abwesenheit vorige Woche in bester Gesundheit vom Südosten zu uns gekommen ist.</p>
      <p>
                <hi rend="underline">
                    <name key="heule" type="title.bio" reg="Heule">Heule</name>
                </hi> <lb/>Ich kann mir vollkommen vorstellen, dass die riesige Arbeit an der neuen <rs type="title.reeks" key="lijsternestreeks" reg="Lijsternestreeks">Ausgabe in 26 Bänden</rs>
                <ptr target="n4"/> Ihnen keine Zeit lässt, an den Erinnerungen zu arbeiten.<ptr target="n5"/> Es ist aber auch wirklich wundervoll, dass Sie jetzt so grosse Auflagen in so schönen Ausgaben bekommen, und die grosse Verbreitung des "<name key="vlaschaard.druk16" type="title.roman" reg="De vlaschaard">Flachsackers</name>" ist sehr zu begrüssen; ein besserer Künstler als <name type="person" reg="Saverys, Albert">Saverijs</name> hätte sich für die Illustration nicht finden lassen!</p>
      <p>Ich hoffe aber, dass Sie doch immer wieder gelegentlich das eine oder andere Kapitel der Erinnerungen schreiben werden und das <del resp="JdB" hand="AS1" rend="strikeout">Ihnen</del> das Buch meines Bruders "<name key="forschungleben" type="title" reg="Forschung und Leben" n="extra">Forschung und Leben</name>", das am 7.4. an Sie abgegangen ist, Ihnen Lust macht, fortzufahren.<ptr target="n6"/>
            </p>
      <pb/>
      <p>
                <name key="maanden" type="title.bundel" reg="De maanden">
                    <hi rend="underline">De Maanden</hi>
                </name> <lb/>Natürlich erfülle ich Ihren Wunsch, das Arbeitsstück mit Ihren handschriftlichen Korrekturen wieder zurückzuerhalten, sofort, aber<add hand="AS4"> </add>ich müsste lügen, wenn ich sagen wollte, dass ich dies gerne tue! Ich war nämlich ganz besonders glücklich, dieses Stück mit den vielen Korrekturen von Ihrer Hand als Andenken in meinem Archiv zu haben, wo ich es sorgfältig gehütet habe. Aber ich verstehe vollkommen, dass Sie es der Vollständigkeit halber haben wollen, und trenne mich daher heute davon.<ptr target="n7"/>
            </p>
      <p>
                <hi rend="underline">
                    <name key="vlaschaard" type="title.film" reg="De vlaschaard" n="extra">Flachsacker-Film</name>
                    <ptr target="n8"/>
                </hi> <lb/>Das ist aber eine ganz merkwürdige Nachricht, dass es Schwierigkeiten mit der Zensur gegeben haben solle. Da ich den Film nicht kenne, kann ich das nun garnicht beurteilen.</p>
      <p>
                <hi rend="underline">Exportausgabe</hi> <lb/>Ich danke Ihnen besonders für Ihr Einverständnis mit meinen Vorschlägen <abbr resp="JdB" expan="betreffs">betr.</abbr> die Aufnahme von "<name key="knechtjan" type="title.roman" reg="Knecht Jan">Knecht Jan</name>" und "<name key="prütske.druk5" reg="Prütske" type="title.bio">Prütske</name>" in <name type="title.reeks" key="spemannsonderausgabe" reg="Adolf Spemanns Sonderausgabe" n="extra">Adolf Spemanns Sonderausgabe</name> und hoffe, dass wir bald an die Arbeit kommen werden.<ptr target="n9"/>
            </p>
      <p>
                <hi rend="underline">"<name key="stolzenymphe" type="title" reg="Die stolze Nymphe" n="extra">Die stolze Nymphe</name>"</hi> <lb/>Ich habe nun an Herrn <name type="person" reg="Thiry, Antoon">Thiry</name> geschrieben, ob er nicht die "<name key="stolzenymphe" type="title" reg="Die stolze Nymphe" n="extra">Nymphe</name>" in der Übersetzung von Fräulein <name type="person" reg="Lateur, Dina">Dina</name> nehmen, sie aber dann so honorieren wolle, dass Sie damit zufrieden sein können. Ich hatte ihm schon früher einmal mitgeteilt, dass Sie mit seinem Honorar unzufrieden seien, worauf er mir damals etwas verwundert schrieb, Sie hätten ihm dies leider niemals selber mitgeteilt.<ptr target="n10"/>
            </p>
      <p id="xr1">
                <name type="publisher" reg="Ediciones Nausica">
                    <hi rend="underline">Ediciones Nausica</hi>
                </name> <lb/>Nach den sehr strengen Devisenvorschriften halte ich es für ziemlich ausgeschlossen, dass wir eine derartige Verrechnung machen. Bisher ist noch keine Zahlung des Verlages <name type="publisher" reg="Ediciones Nausica">Nausica</name> bei mir eingetroffen, und ich wäre Ihnen dankbar, wenn Sie dem Verleger schrieben, dass er einen andern Weg suchen müsse, das Honorar an Sie abzuführen. Einen Vorschlag im einzelnen kann ich Ihnen allerdings leider nicht machen.</p>
      <closer>
        <salute>Mit vielen herzlichen Grüssen an Sie und Ihre Familie</salute>
        <signed>stets Ihr verehrungsvoll ergebener <lb/>(handtekening Adolf Spemann)</signed>
      </closer>
    </body>
    <back>
      <div type="notes">
        <p/>
        <note id="n1">
          <p>Streuvels werd doctor honoris causa aan de universiteiten van Leuven, Münster en Pretoria.</p>
        </note>
        <note id="n2">
          <p>Cf. brief van Stijn Streuvels aan Adolf Spemann van <xref doc="se430401">1 april 1943</xref>.</p>
        </note>
        <note id="n3">
          <p>Toch zou ook het oorlogsgeweld Engelhorn Verlag en de familie Spemann treffen. Stuttgart was met zijn Daimler-Benzfabrieken een begeerd doelwit voor de geallieerden. In de strijd om het Ruhrgebied van 5 maart tot 14 juli 1943 voerden de geallieerden tussen de vijfhonderd en duizend vluchten uit tot boven Stuttgart. In de nacht van 11 maart 1943 werd Spemanns huis zwaar getroffen en hij had zijn leven uitsluitend te danken aan het feit dat hij met een tijgersprong de schuilkelder had bereikt. Bij de aanval van 24 juli tot 18 november 1943 op het noordelijk gelegen Hamburg kreeg het zuidelijk gelegen Stuttgart het nog eens hard te verduren. Daarbij werd vooral het stadscentrum zwaar getroffen. Bovendien werd de toevoer van papier afgesneden, zodat talloze uitgeverijen over de kop gingen. Toch zou Spemann de zaak blijven bagatelliseren tot in de herfst van 1943. De 'area bombing' trof Stuttgart in de nacht van 7 op 8 oktober. Het staande zetsel van Streuvels' <name key="ausgewahltewerke" type="title.vertaling-bloemlezing" reg="Ausgewählte Werke in zwei Bänden">Ausgewählte Werke in zwei Bänden</name> werd vernietigd. Tijdens de slag om Berlijn tussen 18 november 1943 en 31 maart 1944 werd Stuttgart opnieuw hevig gebombardeerd. Tijdens het bombardement van 25 juli 1944 verloor Spemann zijn beide dochters, zijn huis en weer eens Streuvels' inmiddels gedrukte <name key="ausgewahltewerke" type="title.vertaling-bloemlezing" reg="Ausgewählte Werke in zwei Bänden">Ausgewählte Werke</name> (ongeveer 4500 stuks). <bibl>H. Speliers, <name type="title" key="germaanseeik" reg="Als een oude Germaanse eik" n="extra">Als een oude Germaanse eik</name>, p. 478-480.</bibl>
                    </p>
        </note>
        <note id="n4">
          <p>De <name type="title.reeks" key="lijsternestreeks" reg="Lijsternestreeks">Lijsternestreeks</name> werd vanaf 1941 in Vlaanderen uitgegeven door de Tieltse uitgeverij Lannoo in co-productie met de N.V. Standaard Boekhandel te Antwerpen. Aanvankelijk waren 26 delen aangekondigd, maar uiteindelijk kwamen maar 10 delen van de pers. In Nederland werd de reeks door de uitgeverij L.J. Veen onder eigen uitgeversadres op de markt gebracht. <bibl>P. Thiers, <name type="title" key="ooginoog" reg="Oog in oog met Streuvels" n="extra">Oog in oog met Streuvels</name>, p. 49.</bibl>
                    </p>
        </note>
        <note id="n5">
          <p>Op <xref doc="se401004" from="id(xr1)">4 oktober 1940</xref> schreef Streuvels aan Spemann dat hij twee boeken aan het voorbereiden was, die uiteindelijk zouden resulteren in <name type="title.bundel" reg="De maanden" key="maanden.druk1a">De maanden</name> en een reeks jeugdherinneringen: <name type="title.bio" reg="Heule" key="heule.druk1a">Heule</name>, <name type="title.bio" key="avelghem.druk1" reg="Avelghem">Avelghem</name>, <name type="title.bio" key="ingoyghem1.druk1" reg="Ingoyghem 1904-1914">Ingoyghem 1904-1914</name> en <name type="title.bio" key="ingoyghem2.druk1" reg="Ingoyghem II, 1914-1940">Ingoyghem II, 1914-1940</name>.</p>
        </note>
        <note id="n6" rend="temp">
          <p>Spemann, Hans und Friedrich Wilhelm Spemann (Hrsg.), <name type="title" key="forschungleben" reg="Forschung und Leben" n="extra">Forschung und Leben</name>. Stuttgart, J. Engelhorns Nachf., s.d. [1943].</p>
        </note>
        <note id="n7">
          <p>Cf. reactie van Streuvels in zijn briefkaart aan Spemann van <xref doc="se430501">1 mei 1943</xref>.</p>
        </note>
        <note id="n8">
          <p>In de loop van 1942 werd <name key="vlaschaard" type="title.roman" reg="De vlaschaard">De vlaschaard</name> een eerste keer verfilmd door de Duitse filmmaatschappij Terra-film, in regie van B. Barlog. Paul Wegener speelde Boer Vermeulen, Maria Koppenhöfer Barbele, Bruni Löbel vertolkte Schellebelle en Paul Klinger was Louis Vermeulen. In Ingooigem en omgeving werden heel wat opnamen gemaakt waarin plaatselijke acteurs kleine rolletjes of een figurantenrol speelden. Ook Stijn Streuvels trad op in een scène met een tram. <bibl>P. Thiers, <name type="title" key="ooginoog" reg="Oog in oog met Streuvels" n="extra">Oog in oog met Streuvels</name>, p. 75.</bibl>
                    </p>
      </note>
        <note id="n9">
          <p>Enkel van <name reg="Prütske" key="prütske.druk5" type="title.bio">Prütske</name> werd een 'Sonderausgabe' op de markt gebracht.</p>
        </note>
        <note id="n10">
          <p>Uit Spemanns brief aan Streuvels van <xref doc="es430621">21 juni 1943</xref> zal blijken dat Thiry van uitgeverij Die Poorte geen Nederlandse vertaling van <name type="title" key="stolzenymphe" reg="Die stolze Nymphe" n="extra">Die stolze Nymphe</name> wenst te brengen.</p>
        </note>
      </div>
    </back>
  </text>
</TEI.2>