324/ 06.02.1950 Engelhorn Verlag aan Stijn Streuvels. Stuttgart Adolf Spemann Joke Debusschere revisie Pim Verhulst revisie Katrien Deroo revisie Edward Vanhoutte revisie Ron Van den Branden Marcel De Smedt Edward Vanhoutte Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie
Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde Koningstraat 18 b-9000 Gent (België) tel: +32 9 265 93 40 fax: +32 9 265 93 49 email: ctb@kantl.be
Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde Gent 2016

© 2016, KANTL/CTB

 België Antwerpen Letterenhuis S 935/B2 178606/5 Adolf Spemann Stijn Streuvels Stuttgart 1950-02-06 brief

enkel blad briefpapier

 295 x 209 mm

dubbelzijdig getypt

doorslag in Letterenhuis, S 935/B2, 100603/355
Duits 2015-07-30 Ron Van den Branden (RvdB) scans toegevoegd (origineel) 2012-10-18 Ron Van den Branden (RvdB) globale wijziging: @key toegevoegd aan titels (en waar mogelijk op werk-niveau opgelost) 2012-10-17 Ron Van den Branden (RvdB) globale wijzigingen: -letHeading: toevoeging @reg aan author + addressee -entities.ent + DALF.dtd verplaatst naar aux_files 2012-10-11 Ron Van den Branden (RvdB) verbetering typfout in laatste globale wijziging 2012-10-10 Ron Van den Branden (RvdB) globale wijzigingen: -update copyright statement, medewerkers, revisionDesc (< SVN log) -toevoeging commentaar met voorbeeld voor latere verwijzing naar facsimile's -verwijdering lege regels -toevoeging @resp="JdB" voor sic|supplied|del|add|gap|unclear|abbr 2012-04-19 Ron Van den Branden (RvdB) globale wijziging: regularisering titels (verbetering) 2012-04-16 Ron Van den Branden (RvdB) globale wijziging: -regularisering titels en eigennamen -groepering noten --> back/ 2012-04-12 Ron Van den Branden (RvdB) globale wijziging: iso-8859-1 --> UTF-8 2001-09-21 markup Joke Debusschere (JD) parsing en validating 21-09-2001 markup Joke Debusschere (JD) creatie header & update markup 21-09-2001 markup Joke Debusschere (JD) markup 6.2.50
Herrn Dr. Stijn Streuvels Ingoyghem/Belgien Het Lijsternest
Lieber hochverehrter Herr Dr. Streuvels!

Ich bin mehrmals verreist gewesen und dadurch hat sich meine Antwort leider bis heute verzögert, was Sie bitte entschuldigen wollen. Zunächst also sehr herzlichen Dank für Ihren ausführlichen Brief vom 17.1.

Der Durchschlag des Briefes vom 7.8.36 an Herrn Erkelenz hat mich sehr interessiert: Dieser Brief stammt aber nicht etwa von Herder, sondern von mir selbst! Mein eigener Durchschlag ist natürlich beim Totalschaden mit verbrannt. Aber ich habe Ihnen damals offenbar einen zweiten Durchschlag dieses Schreibens an Erkelenz zur Kenntnis gesandt. Es macht mir grosses Vergnügen, auf diese Weise die Zusammenhänge wieder herstellen zu können. Ich habe nun eine Abschrift von diesem Brief genommen, ebenso auch von dem Brief des Herrn Erkelenz vom 24.4.37 an Sie. Beide Stücke folgen anbei wieder mit bestem Dank zurück.

Ich habe nun soeben lt. beiliegendem Durchschlag an den Verlag Schwann geschrieben und hoffe, dass alles glatt geht.

Von Fräulein Isa habe ich ganz richtig 25 Bilder bekommen. Die gGraphikerin hat bereits einige Skizzen danach gemacht, die so reizend ausgefallen sind, dass wir sicher etwas s Schönes erhalten werden. Mit der Herstellung des Buches selbst ist inzwischen begonnen worden.

Mit der Bewilligung der Zahlungen an Sie habe ich grosse Schwierigkeiten; man verlangt von mir die Vorlage der Originalverträge und will nur solche Honorare bewilligen, die durch Verkauf der Bücher nach dem 1.1.50 entstanden sind. Ich will mir aber alle Mühe geben, um mehr zu erreichen.

Dabei hat sich nun herausgestellt, dass auch der Vertrag über "Levensbloesem", den wir Ende Dezember 1937 geschlossen haben, beim Bombenangriff verbrannt ist, und leider hat sich auch keine Fotokopie oder Abschrift erhalten. Ich wäre Ihnen sehr dankbar, wenn Sie mir für meine Akten eine Abschrift mit Ihrer Unterschrift versehen senden könnten, falls sich das Dokument erhalten hat. Vielen Dank im Voraus.

Wie sehr freut es mich, dass Sie so schöne Reisen haben machen können. Das wird Ihnen doch in der Einsamkeit des Lijsternest eine schöne Anregung geboten haben.

Auch danke ich Ihnen sehr für die Anschrift Ihres Sohnes. Ich habe mir das Vergnügen gemacht, ihm ein Buch zu schicken.

Ich freute mich sehr über den Hinweis auf die Notiz in "Books Abroad<del resp="JdB" hand="AS1" rend="strikeout">s</del> ", Herzlichen Dank. Die Besprechung des Buches Hans Spemann "Forschung und Leben" ist mir selbst auch zugegangen. Hans Spemann war mein ältester Bruder. Er war 16 Jahre älter als ich, aber wir waren besonders eng verbunden und ich vermisse ihn sehr.

Mit vielen herzlichen Grüssen für die ganze Familie und guten Wünschen Ihr (handtekening Adolf Spemann)

Cf. brief van Stijn Streuvels aan Adolf Spemann van 17 januari 1950.

Stuttgart was met zijn Daimler-Benzfabrieken een begeerd doelwit voor de geallieerden. In de strijd om het Ruhrgebied van 5 maart tot 14 juli 1943 voerden de geallieerden tussen de vijfhonderd en duizend vluchten uit tot boven Stuttgart. In de nacht van 11 maart 1943 werd Spemanns huis zwaar getroffen en hij had zijn leven uitsluitend te danken aan het feit dat hij met een tijgersprong de schuilkelder had bereikt. Bij de aanval van 24 juli tot 18 november 1943 op het noordelijk gelegen Hamburg kreeg het zuidelijk gelegen Stuttgart het nog eens hard te verduren. Daarbij werd vooral het stadscentrum zwaar getroffen. Bovendien werd de toevoer van papier afgesneden, zodat talloze uitgeverijen over de kop gingen. Toch zou Spemann de zaak blijven bagatelliseren tot in de herfst van 1943. De 'area bombing' trof Stuttgart in de nacht van 7 op 8 oktober. Het staande zetsel van Streuvels' Ausgewählte Werke in zwei Bänden werd vernietigd. Tijdens de slag om Berlijn tussen 18 november 1943 en 31 maart 1944 werd Stuttgart opnieuw hevig gebombardeerd. Tijdens het bombardement van 25 juli 1944 verloor Spemann zijn beide dochters, zijn huis en weer eens Streuvels' inmiddels gedrukte Ausgewählte Werke (ongeveer 4500 stuks). H. Speliers, Als een oude Germaanse eik, p. 478-480.

Cf. brief van Adolf Spemann aan Stijn Streuvels van 8 augustus 1936.

Cf. brief van Carl Erkelenz aan Stijn Streuvels van 24 april 1937. Het vermelde afschrift wordt bewaard bij deze brief van Spemann aan Streuvels.

De doorslag van de brief van Engelhorn Verlag aan Verlag L. Schwann, d.d. 3 februari 1950 wordt bewaard in het Letterenhuis (S 935/B2). In die brief deelde Spemann mee dat Streuvels zich met het aanbod van de firma Schwann akkoord had verklaard.

Hela Seewald

Van de Kövari-vertaling van Levensbloesem, getiteld Des Lebens Blütezeit, is in 1949 bij Wiener Volksbuchverlag een keurige uitgave verschenen, gedrukt op een degelijke papierkwaliteit, en typografisch uitstekend verzorgd, met een evenwichtige lay-out. Eén jaar later zou Engelhorn Verlag met een titeluitgave van de vertaling van Kövari, weliswaar voorzien van een nieuwe bandtekening van Hela Seewald, de Duitse markt bevoorraden.

Met het contract dat op 23 december 1937 door Engelhorn Verlag werd opgesteld en op 28 december 1937 door Streuvels werd ondertekend, gaf Streuvels het alleenrecht aan de Stuttgarter uitgeverij om Levensbloesem in het Duits te vertalen. (Letterenhuis, S 935/C)

Op 10 februari 1950 stuurt Streuvels het gevraagde contract naar Stuttgart.

Uit Spemanns brief aan Streuvels van 19 april 1943 vernemen we dat dit boek op 7 april 1943 naar het Lijsternest werd gestuurd.

Spemann, Hans und Friedrich Wilhelm Spemann (Hrsg.), Forschung und Leben. Stuttgart, J. Engelhorns Nachf., s.d. [1943].