5 September '41.
Den Heer Frank Lateur,
Ingoioigem
Waarde Heer Lateur,
De boekenmarkt gaat ten gevolge van de oorlogsomstandigheden uitstekend, zoodat ik ook van "De Vlaschaard" flink verkoop, meer dan ooit te voren. Bij gelegenheid van een andere bestelling bij Veen vroeg ik tegen welken prijs zij mij konden ex. van de uitgave, die hier gedrukt werd, terugsturen. Antwoord: slechts 250 ex. willen wij leveren, omdat onze voorraad ook niet groot meer is, tegen fl. 1.20!!! En zij kochten tegen nauwelijks 6 fr.!!! Met verzendingskosten + oinvoerrechten zouden ze meer kosten, datn ik verkoopen mag. Zij stellen voor deze ex. tegen fl. 2.35 fr. omgezet in fr. = 38.75 fr. te verkoopen, wat het kommissariaat van Prijzen en l
Loonen nooit zal toelaten! Onze verkoopprijs = 20 fr.
Daarom stel ik U voor nu de boeken zeer goed gaan een nieuwe druk op 10.000 ex. te maken, waarvan het eereloon ½ betaald wordt bij het opmaken van het akkoord en de andere ½ vóór het verschijnen, dat is uiterste 1 Jan. '42. Ik zou de zaken voor Nederland regelen met Veen, zoodat hij tevreden is. en d
De uitgave zou maximum 25 fr. kosten, zoodat het een goedkoope uitgave is in een deftig kleed en niet een uitgave à 8 fr., die niet waard is in een boekerij gezien te worden. Ik moet uw standpunt in zake uitgaven à 8 fr. volledig goedkeuren, maar vind het toch erg, dat andere schrijvers op deze manier hun werken bekend maken: de boekhandel en de uitgevers nemen heel en al uw standpunt in en zijn met deze uitgaven niet ingenomen, maar ieder op zijn manier werkt de werkwijze Dechène tegen.
Ik zou liefst een uitgave op Colombierft.
geven, omdat ik dit papier (houtvrij) in voorraad heb en dat deze kwaliteit moeilijk kan besteld worden. Ik zou er zelfs enkele goede illustraties willen inlasschen en ondermeer een foto in driekleurendruk van U, waarvan de achtergrond een synthesis van uw werk weergeeft. Ik heb zoo'n reeks koppen, die ik eerlang uitgeef en zou dien van U op grooter ft. willen in het werk opnemen. Mogelijk indien U er geen bezwaar zoudt inzien, enkele illustraties van een jongen, doch flinken teekenaar uit Merelbeke.
Ons wegen liepen een tijd uiteenloopend. Indien we opnieuw zouden kunnen samenwerken, zal U zien, dat wij op elk gebied anders werken en dat onze uitgaven nu oneindig beter dan vroeger verzorgd zijn.
De oorlogsomstandigheden bieden nu een onverwachte kans: de menschen lezen veel! Laat ons een nieuwe uitgave van "De Vlaschaard" klaar maken tot de loopende uitgeput is.
Inmiddels met hoogachting gegroet.
(handtekening Joris Lannoo)
P.S. — Onlangs hebben wij het werk van De Pillecyn over Verriest
herdrukt, beter dan te voren al was het illustratiemateriaal ver op en slechts zeer moeilijk (met zeer veel kosten) te herstellen. Ook het werk dat De Pillecyn over U schreef, loopt op zijn laatste beenen en wordt in de laatste tijden meer dan ooit gevraagd. De nieuwe uitgave, die we zeker geven, zal er ook nog veel beter uitzien dan de eerste en
D.P.
zal ze tevens bijwerken.
JL
ca. 19,8 fr.
Cf. daarvoor de brief van Stijn Streuvels aan Joris Lannoo van 6 november 1931.
Het Commissariaat voor Prijzen en Lonen werd op 20 augustus 1940 opgericht met als opdracht 'het evenwicht tussen prijzen en loonen na te streven'. Het Commissariaat nam besluiten over prijzen en lonen, die er nodig waren om de voortdurende tendens tot stijging van de levensduurte, als gevolg van de schaarste van de levensmiddelen, in te dijken. De Belgische regering te Londen schafte op 5 mei 1944 het Commissariaat af. N. Maddens en E. Persoons, Het archief van het commissariaat voor prijzen en lonen (1940-1944). Brussel, Algemeen Rijksarchief, 1970
Streuvels' standpunt inzake uitgaven à 8 fr. vonden we nergens expliciet terug.
De Vlaamse uitgeverijen en boekhandels ging het tijdens de Tweede Wereldoorlog voor de wind. In deze tijd van Duitse bezetting lazen de mensen heel veel, vooral goedkope volksboeken. De vraag naar boeken was bijgevolg enorm groot. Ondanks de papierschaarste drukte men toch op volle kracht, waarbij vooral goedkope herdrukken werden uitgegeven. Deze exemplaren werden hoofdzakelijk door het distributie-agentschap Dechenne te Brussel verspreid, aangezien het een monopoliepositie verworven had. In de loop van december werd de elfde druk van De vlaschaard (Tielt, Lannoo, 1941) op 100.000 exemplaren getrokken en te koop gesteld bij het Agentschap Dechenne.
Colombier was op dat moment het gebruikelijke formaat voor een roman. De benaming Colombier en de maten die bij dit standaardformaat horen, werden vastgelegd in het Papierbesluit van 1922. Colombierformaat: 85 x 62 cm; gesneden pagina: 20 x 15 cm. H. Van Krimpen, Boek over het maken van boeken, p. 54-55 Dit is ook ongeveer het formaat van de twaalfde druk van De vlaschaard (21 x 15,7 cm).
Lannoo verwijst hier naar Galerij der Dietsche Grooten
: F.R. Boschvogel, Galerij van Dietsche Grooten. Eerste reeks van 12 gekleurde portretten van volgende schrijvers: H. Van Veldeke, J. Van Maerlant, J. Ruusbroec, G. Gezelle, H. Verriest, A. Rodenbach, P. De Mont, K. Van de Woestijne, R. De Clercq, Stijn Streuvels, F. Timmermans, F. De Pillecijn. Teekeningen zijn van R. De Ruyck. Tielt, J. Lannoo, 1942, 36 x 28 cm.
Brinkman's Catalogus, 1941-1945, p. 106
Joris Lannoo bedoelt hier Roger De Rucyk, maar het is René Demoen die de twaalfde druk van De vlaschaard effectief zal illustreren.
In 1934 was een einde gekomen aan de ruim tien jaar durende samenwerking tussen Lannoo en Streuvels en dit naar aanleiding van een conflict over auteursrechten. Streuvels meende namelijk voor een heruitgave van Gezelles Kerkhofblommen geen toestemming te hebben gegeven en om die reden liet hij niet toe dat ook maar één exemplaar ervan in de handel terecht kwam. Het werd een zaak voor advocaten. Pas vanaf 25 januari 1941, de dag waarop Streuvels naar de 'staat van voorraad' van zijn boeken in het literaire fonds van Lannoo informeerde, was de samenwerking opnieuw een feit. Romain Vanlandschoot, Joris Lannoo. Drukker en uitgever voor Vlaanderen. 1891-1971, p. 176-178
Filip De Pillecijn, Hugo Verriest. Tweede druk. Tielt, J. Lannoo, s.d. [1941]. Met illustraties. De eerste druk dateerde van 1926.
Filip De Pillecijn, Stijn Streuvels en zijn werk. Tielt, J. Lannoo, 1932.
Dit resulteerde in: Filip De Pillecijn, Stijn Streuvels en zijn werk. Tweede druk. Tielt, J. Lannoo, 1943. Met een omslagtekening van Paul Lateur.