<TEI.2 xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
   <teiHeader creator="Joke Debusschere" date.created="2001-10-18" type="text">
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>580/ 15.02.1943  Joris Lannoo aan Stijn Streuvels. Tielt</title>
            <author>
               <name>Joris Lannoo</name>
            </author>
            <editor>
               <name id="JdB">Joke Debusschere</name>
            </editor>
            <respStmt>
               <resp>revisie</resp>
               <name id="PV">Pim Verhulst</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <resp>revisie</resp>
               <name id="KD">Katrien Deroo</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <resp>revisie</resp>
               <name id="EV">Edward Vanhoutte</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <resp>revisie</resp>
               <name id="RvdB">Ron Van den Branden</name>
            </respStmt>
            <principal>
               <name>Marcel De Smedt</name>
            </principal>
            <principal>
               <name>Edward Vanhoutte</name>
            </principal>
            <funder>
               <name>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</name>
               <address>
                  <addrLine>Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</addrLine> 
                  <addrLine>b-9000 Gent</addrLine>
                  <addrLine>(België)</addrLine>
                  <addrLine>tel: +32 9 265 93 40</addrLine>
                  <addrLine>fax: +32 9 265 93 49</addrLine>
                  <addrLine>email: ctb@kantl.be</addrLine>
               </address>
            </funder>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</publisher>
            <pubPlace>Gent</pubPlace>
            <date value="2014">2014</date>
            <availability>
               <p>© 2014, KANTL/CTB</p>
            </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <letDesc>
               <letIdentifier>
                  <country>België</country>
                  <settlement>Antwerpen</settlement>
                  <repository>Letterenhuis</repository>
                  <collection>L 222/B</collection>
                  <idno>126674/263</idno>
               </letIdentifier>
               <letHeading>
                  <author reg="Lannoo, Joris">Joris Lannoo</author>
                  <addressee reg="Streuvels, Stijn">Stijn Streuvels</addressee>
                  <placeLet>Tielt</placeLet>
                  <dateLet>1943-02-15</dateLet>
               </letHeading>
               <physDesc>
                  <type>brief</type>
                  <support>
                     <p>enkel blad briefpapier</p>
                  </support>
                  <extent>
                     <dimensions>185 x 214 mm</dimensions>
                  </extent>
                  <layout>
                     <p>dubbelzijdig getypt</p>
                  </layout>
               </physDesc>
               <envOcc occ="no"/>
               <note type="facs">
                  <figure id="STR.nl.lannoo.L222_126674_263.img" rend="orig.lh"/>
               </note>
            </letDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
      <profileDesc>
         <handList>
            <hand id="JL4" scribe="Lannoo, Joris" ink="grey.pencil" resp="JdB"/>
         </handList>
      </profileDesc>
      <revisionDesc>
         <change>
            <date value="2014-07-01">2014-07-01</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>scans bijgewerkt (kopie → origineel)</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2013-05-13">2013-05-13</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[lannoo] afwerking deel 2: ls420427.xml - sl250806.xml (301 - 600)</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2013-05-13">2013-05-13</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[lannoo] kleine verbeteringen:
  -@key="lijsternest" --&gt; "lijsternestreeks"
  -@type="title.verzameldwerk" --&gt; "title.bloemlezing"</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2013-05-06">2013-05-06</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[lannoo] .&lt;/date&gt; --&gt; &lt;/date&gt;.</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2013-04-28">2013-04-28</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[lannoo] 'Lateur' in //salute --&gt; &lt;name&gt;</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2013-04-16">2013-04-16</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] koppeling brieven - scans originelen voor deelcollectie lannoo</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2013-03-27">2013-03-27</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] verbetering typo vorige wijziging</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2013-03-27">2013-03-27</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] normalisering gegevens letIdentifier</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-12-14">2012-12-14</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven]
  -verbetering foutieve collectienamen in facsimile-verwijzingen (ddb, excelsior)
  -verwijdering extra ws na vorige toevoeging facsimile-verwijzingen</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-12-04">2012-12-04</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[aux] verwijzingen naar collectienamen geüniformeerd naar camelCase</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-12-04">2012-12-04</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[aux] collectienamen geüniformeerd naar camelCase</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-11-28">2012-11-28</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] huidige scans van kopies gemarkeerd als &lt;figure rend="copy"/&gt;</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-11-27">2012-11-27</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] globale wijzigingen:
  -header: 'ontbreekt' voor ontbrekende gegevens (ipv. '???' of '!!!')
  -lege attribuutwaarden verwijderd: @expan="???" @hand="???"
  -&lt;salute&gt; onmiddellijk vóór/na &lt;closer&gt;/&lt;opener&gt;: daarheen verplaatst
  -closer/date --&gt; closer/dateline/date
  -huidige (onafgewerkte) status van brieven in &lt;revisionDesc rend="level1"&gt;</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-11-26">2012-11-26</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] koppeling brieven - scans kopies</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-18">2012-10-18</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -@key toegevoegd aan titels (en waar mogelijk op werk-niveau opgelost) 
  -entities.ent + DALF.dtd verplaatst naar aux_files</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-11">2012-10-11</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>verbetering typfout in laatste globale wijziging</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-10">2012-10-10</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -update copyright statement, medewerkers, revisionDesc (&lt; SVN log)
  -toevoeging commentaar met voorbeeld voor latere verwijzing naar facsimile's
  -verwijdering lege regels
  -toevoeging @resp="JdB" voor sic|supplied|del|add|gap|unclear|abbr</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-19">2012-04-19</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>laatste wijzigingen titellijst aangebracht in brieven</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-16">2012-04-16</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: verbeterde regulariserig van titels</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2008-04-24">2008-04-24</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
 * verbetering van address/print/addrLine tot print/address/addrLine
 * encoding="UTF-8"
 * '/' in padnamen (ipv. '\')
 * verwijdering van dubbele processing-instructions</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2007-07-31">2007-07-31</date>
            <respStmt>
               <name>Pim Verhulst (PV)</name>
            </respStmt>
            <item>spatie toegevoegd tussen komma en woord</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-10-18">2001-10-18</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>parsing en validating</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-10-18">18-10-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>creatie header &amp; update markup</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-10-18">18-10-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>markup</item>
         </change>
      </revisionDesc>
   </teiHeader>
   <text id="ls430215" n="580">
      <body>
         <opener>
            <dateline>
                    <date value="1943-02-15">15 2 '43</date>.</dateline>
         <salute>Geachte Heer <name type="person" reg="Lateur, Frank">Lateur</name>,</salute>
            </opener>
         <p>Heden stuurde ik de omslagteekening voor "<name key="minnehandel.druk4" type="title.roman" reg="Minnehandel">Minnehandel</name>" aan <abbr resp="JdB" expan="de heer">dhr.</abbr> <name type="person" reg="De Meyer, Maurits">De Meyer</name> met uw <sic resp="RvdB" corr="aanwijzingen">aanwijzigen</sic> betreffende de letters voor den titel.<ptr target="n1"/>
            </p>
         <p id="xr1">Mag ik U vragen bij gelegenheid de boeken van <name type="person" reg="Wittstock, Erwin">Wittstock</name> te willen terugbezorgen: ik zal iemand anders zoeken voor de vertaling van een of ander deel van zijn werk. Vermoedelijk neem ik "<name key="hochzeitsschmuck" type="title" reg="Der Hochzeitsschmuck" n="extra">Der Hochzeitsschmuck</name>", omdat het niet te zwaar is en één is!<ptr target="n2"/>
            </p>
        <p>
                <name type="person" reg="De Pillecyn, Filip">De Pillecyn</name> werkt aan zijn stu<del resp="RvdB" hand="JL4" rend="overwritten">c</del>
                <add resp="RvdB" hand="JL4" place="overwrite">d</add>ie over uw werk opdat wij eerlang een nieuwe uitgave zouden kunnen ter pers leggen: het papier mag <del resp="JdB" hand="JL4" rend="strikeout">eerlang</del> <add resp="JdB" hand="JL4" place="valign_inter">spoedig</add> verwacht worden. Ik meen, dat we voor deze uitga<del rend="overtyped" resp="RvdB">ev</del>ve minder foto's mogen geven, maar toch enkele uit de laatste tien jaar er moeten bijvoegen, <abbr resp="JdB" expan="bijvoorbeeld">b.v.</abbr> over het <del resp="RvdB" rend="crossout">f</del> filmen van "<name key="vlaschaard" type="title.roman" reg="De vlaschaard">De Vlaschaard</name>". Mag ik over dezen <rs type="title" key="SSwerk.druk2" reg="Stijn Streuvels en zijn werk" n="extra">aanstaanden nieuwen druk</rs> ook eens uw oordeel vernemen? Dan kan ik<add resp="JdB" hand="JL4">,</add> samen met de wenschen van <name type="person" reg="De Pillecyn, Filip">De Pillecyn</name>
                <add resp="JdB" hand="JL4">,</add> er van een bovenste beste uitgave maken.<ptr target="n3"/>
            </p>
         <p>We zijn heden begonnen aan "<name key="GGloquela.druk3" type="title" reg="Loquela" n="extra">Loquela</name>" en ik was een ontwe<del rend="overtyped" resp="RvdB">(</del>rp<supplied reason="missing"> </supplied>van akkoord aan het maken:<ptr target="n4"/> ik voorzie dat inschrijvingen mogelijk zijn van te<del rend="overtyped" resp="RvdB">k</del>lkens 48 <abbr resp="JdB" expan="bladzijden">blz.</abbr> zoodat er juist 14 afleveringen zouden noodig zijn, die later in een band kunnen gebonden worden. Het papier ligt hier klaar, zoodat er veel kans is, indien <name key="lijsternestreeks" type="title.reeks" reg="Lijsternestreeks">De Lijsternestreeks</name>, de werken van <name type="person" reg="Van Ruusbroec, Jan">Ruusbroec</name>
                <ptr target="n5"/> en een paar anders zware uitgaven niet <hi rend="underline;linecolour.red">te</hi> veel in den weg loopen, nagenoeg elke maand een aflevering zou kunnen verschijnen: dus minstens 14 maand, misschien anderhal<del resp="JdB" hand="JL4" rend="overwritten">d</del>
                <add resp="JdB" hand="JL4" place="overwrite">f</add> jaar en meer, indien we ook nog moesten volk uit de drukkerij opgeëisch<del rend="overtyped" resp="RvdB">e</del>t worden<ptr target="n6"/> (totnogtoe werden vier gasten naar het "Me<del resp="JdB" hand="JL4" rend="overwritten">d</del>
                <add resp="JdB" hand="JL4" place="overwrite">l</add>deamt"<ptr target="n7"/> <sic resp="JdB" corr="geroepen">geroepenen</sic> <add resp="JdB" hand="JL4">&amp;</add> als ongewenscht teruggestuurd!). En nu wou ik vragen: hoe regelen we daarvoor het eereloon? Er zal veel werk zijn vooraleer het werk zal volledig op de markt zijn en mogelijk komen de meeste inschrijvers pas als ze 't werk <hi rend="colour.red">gebonden</hi> zullen kunnen bestellen. Mag ik daarover ook uw oordeel kennen?</p>
         <p>Misschien kunnen we vooruitwerken en den een of anderen maandag eens te Kortrijk samenkomen of elkaar te Waregem ontmoeten bij Tante: ik tele<pb/>foneer den een of anderen fatsoenlijken voormiddag om te vernemen of het voor U schikt en 's na<del rend="overtyped" resp="RvdB">i</del>middags komen we te <abbr resp="JdB" expan="Waregem">W.</abbr> samen: daar zou het in elk geval rustig zijn!</p>
         <closer>
            <salute>Inmiddels hoogachtend gegroet,</salute>
            <signed>(handtekening Joris Lannoo)</signed>
         </closer>
      </body>
      <back>
         <div type="notes">
            <p/>
            <note id="n1">
               <p>Joris Lannoo had de schets voor de omslagtekening van <name key="minnehandel.druk4" type="title.roman" reg="Minnehandel">Minnehandel</name> op <xref doc="ls430212">12 februari</xref> naar Streuvels gestuurd.</p>
            </note>
            <note id="n2">
               <p>Dina Lateur vertaalde uiteindelijk <name type="title" key="hochzeitsschmuck" reg="Der Hochzeitsschmuck" n="extra">Der Hochzeitsschmuck</name> van Erwin Wittstock: Erwin Wittstock, <name type="title" key="bruidsjuweel" reg="Het bruidsjuweel" n="extra">Het bruidsjuweel</name>.<seg rend="temp"> Tielt, J. Lannoo, 1944. Vertaald door Dina Lateur e.a.</seg>
                    </p>
            </note>
            <note id="n3">
              <p rend="temp">Filip De Pillecijn, <name type="title" key="SSwerk.druk2" reg="Stijn Streuvels en zijn werk" n="extra">Stijn Streuvels en zijn werk</name>. Tweede editie. Tielt, J. Lannoo, 1943. Omslagtekening door Paul Lateur. Colofon: <quote>Van deze uitgave werden in de oogstmaand van het jaar 1943 door de drukkerij Lannoo te Tielt benevens de gewone oplage vijf en twintig genummerde luxe-exemplaren gedrukt op Excelsior-kunstdrukpapier.</quote>
                    </p>
              <p>Ten opzichte van de vorige (de eerste) druk van 1932 werden heel wat foto's weggelaten en nieuwe foto's toegevoegd.
Weggelaten foto's:
                <list type="simple">
                     <item>De Scheldemeerschen met den Kluisberg, p. 31</item>
                     <item>Aan het groote Raam, p. 50.</item>
                     <item>Over de Halve-deur, p. 51.</item>
                     <item>De Veldwegel achter het Huis, p. 53.</item>
                     <item>Het Uitzicht ten Oosten, naar den Hoogen Berg te Tieghem, p. 56.</item>
                     <item>De Vogelnesten boven de Woning, p. 58.</item>
                     <item>Aan de Werktafel, p. 63.</item>
                     <item>'t Blanke Vel Papier, p. 64.</item>
                     <item>De Lange, rechte Steenweg, voor den Oorlog, de vermaarde Olmendreef, p. 67.</item>
                     <item>De houtakker aan 't Werk, p. 69.</item>
                     <item>Voeten die Vast op den Grond Staan, p. 73.</item>
                     <item>Met vienden op Reis, p. 76.</item>
                     <item>Op reis met de Mijol-Club, p. 80.</item>
                     <item>Per schip op avontuur met de schilders, p. 82.</item>
                     <item>Bezoek te gemoet, p. 83.</item>
                     <item>Bezoek aan Mistral, te Arles, p. 87.</item>
                     <item>Bloemen en planten moeten verzorgd worden, p. 89.</item>
                     <item>'s Morgens voor dag en dauw om mollen te vangen, p. 93.</item>
                     <item>'s Namiddags bij de boeken, p. 95.</item>
                     <item>Noenstond in den zomer, p. 99.</item>
                     <item>Boomen die men zelf geplant heeft, zijn de schoonste, p. 100.</item>
                     <item>In de veranda, p. 103.</item>
                     <item>Bloesemweelde in de kruin van den appelaar, p. 104.</item>
                     <item>Op wandel, p. 107.</item>
                     <item>Element: Water, p. 110.</item>
                     <item>Lijsters gereed het Nest uit te vliegen, p. 114.</item>
                     <item>Ondertusschen wordt er kalm voortgewerkt, p. 115.</item>
                     <item>Van hieruit blikt men over de wijde ruimte, p. 118.</item>
                     <item>'t Jongste van het nest, p. 119.</item>
                     <item>Masker door Van Immerzeel, p. 121.</item>
                     <item>Met 't Waterhoen op de Leie, p. 122.</item>
                     <item>Op zoek naar het juiste woord, p. 126.</item>
                     <item>Prutske aan 't mijmeren, p. 129.</item>
                     <item>In 't land van Genoveva. 't Laacher Meer in 't Eifelgebergte, p. 131.</item>
                     <item>Masker achter tralies, p. 134.</item>
                     <item>Onder de boomen, p. 135.</item>
                     <item>Onder den IJzertoren te Dixmuide, p. 136.</item>
                     <item>Tocht op de Leie, p. 140.</item>
                     <item>Prentenkijken blijft altijd eene prettige bezigheid, p. 146.</item>
                     <item>'s Zondags in den zomertuin, p. 154.</item>
                     <item>Een Duitsche Baanwacht die weinig ontzag uitoefent, p. 155.</item>
                     <item>In de bibliotheek te Antwerpen, p. 156.</item>
                     <item>Op 't water met Saverijs, p. 160.</item>
                     <item>Bezoekers op Lijsternest worden Welko toegewuifd, p. 167.</item>
                     <item>Bij de kippen, p. 171.</item>
                     <item>Moeder met haar twee jongste dochters, p. 181.</item>
                     <item>En nu op reis, p. 193.</item>
                     <item>Tweede bezoek in 't land van Genoveva, p. 195.</item>
                     <item>Het feestmaal van den 60-jarige: wààr en wie is de jubilaris?, p. 198.</item>
                  </list>
              </p>
              <p>Nieuwe foto's:
                <list type="simple">
                     <item>Handteekening van Stijn Streuvels, p. 24.</item>
                     <item>De groote gebeurtenis: de eerste literaire brief... van Karel van de Woestyne, den 14 Mei 1896, p. 56-57.</item>
                     <item>De foto van de 'Scheldemeerscehn in den Winter, waar Streuvels ging varen' werd vervangen door een tekening van Aug. Vande Casteele.</item>
                     <item>De foto 'Zicht over Ingoygem dorp' werd vervangen door een tekening van Aug. Vande Casteele.</item>
                     <item>De foto 'Het Lijsternest: 't Geen de tijd er van gemaakt heeft' werd vervangen door een tekening van Aug. Vande Casteele.</item>
                     <item>Het ex-libris van Streuvels, p. 219.</item>
                  </list>
               </p>
            </note>
            <note id="n4">
              <p rend="temp">Guido Gezelle, <name type="title" key="GGloquela.druk3" reg="Loquela" n="extra">Loquela</name>. Derde druk. Tielt, J. Lannoo, 1944-1945, 668 pp.</p>
              <p>Het contract dateert van 5 maart 1943.</p>
            </note>
            <note id="n5">
               <p>De grootste en meest luisterrijke onderneming van Lannoo in de oorlogsjaren was de uitgave van de volledige werken van Jan van Ruusbroec, 'de prins der Nederlandse mystiek'. Onder leiding van Desideer Stracke, Van Mierlo en Reypens werd een uitgave van de volledige werken van Jan van Ruusbroec aangepakt. Ze baseerden zich op het Groenendaalse handschrift. Vóór Pinksteren 1944 waren er al meer dan 1000 intekenaars. Het eerste deel van de Volledige Werken verscheen in de zomer van 1944 en betekende een belangrijke etappe in de geschiedenis van de Ruusbroec-uitgaven. <bibl>Romain Vanlandschoot, <name type="title" key="lannoodrukker" reg="Joris Lannoo. Drukker en uitgever voor Vlaanderen. 1891-1971" n="extra">Joris Lannoo. Drukker en uitgever voor Vlaanderen. 1891-1971</name>, p. 195-197</bibl>
                    </p>
            </note>
            <note id="n6">
               <p>Tijdens de oorlog eiste de bezetter soms personeel op. Ook Lannoo ontsnapte hier niet aan. Op 30 mei 1944 verwittigde Lannoo de Papiercentrale te Brussel dat een hele reeks werken niet zouden verschijnen <cit>
                            <quote>om redenen van het te werk stellen in Duitschland van onontbeerlijke werkkrachten, het uitblijven van papier, het bezetten van onze drukkerij, het beperken van het gebruik van den elektrischen stroom, enz... Nu liggen wij feitelijk volledig stil.</quote> <bibl>Geciteerd naar Romain Vanlandschoot, <name type="title" key="lannoodrukker" reg="Joris Lannoo. Drukker en uitgever voor Vlaanderen. 1891-1971" n="extra">Joris Lannoo. Drukker en uitgever voor Vlaanderen. 1891-1971</name>, p. 199</bibl>
                        </cit>
                    </p>
              <p>Na de oorlog beschuldigden zijn collega's hem ervan dat hij van zijn positie als voorzitter van de West-Vlaamse Unigra geen gebruik had gemaakt om opeisingen van de Duitsers tegen te gaan. Aan een van hen stuurde hij op 16 november een korte verdediging: <cit>
                            <quote>Ik heb tijdens de oorlog of liever gezegd tijdens de bezetting voor alle drukkers al gedaan wat ik kon! Maar het was zo weinig! Ik kon toch met de Bezettende machten niet gaan onderhandelen wie er wel en niet naar Duitschland zou gestuurd worden. In mijn werkhuis heb ik zelf zooveel slachtoffers gehad, dat het werk slechts gebrekkig kon voortgezet worden... In den nationalen raad waren mannen van alle mogelijke overtuigingen, die eendrachtig samen gewerkt hebben om te redden wat kon: Vlamingen en Walen, geloovigen en ongeloovigen, Engelschgezinden en Duitschgezinden en onverschilligen, enz. Nooit is verschil van zienswijze in den nationalen raad geweest en ik heb niets gedaan wat buiten de richtlijnen van dezen nationalen raad liep... Ik ben niet beschaamd over wat ik deed.</quote> <bibl>Romain Vanlandschoot, <name type="title" key="lannoodrukker" reg="Joris Lannoo. Drukker en uitgever voor Vlaanderen. 1891-1971" n="extra">Joris Lannoo. Drukker en uitgever voor Vlaanderen. 1891-1971</name>, p. 203-204</bibl>
                        </cit>
                    </p>
            </note>
            <note id="n7">
               <p>Het 'Meldeamt' is het bevolkingsbureau of het aanmeldingsbureau. <bibl>
                            <name type="title" key="woltersDENL" reg="Wolters' woordenboek Duits/Nederlands" n="extra">Wolters' Woordenboek Duits/Nederlands</name>, p. 526</bibl>
                    </p>
            </note>
         </div>
      </back>
   </text>
</TEI.2>