<TEI.2 xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
   <teiHeader creator="Joke Debusschere" date.created="2001-10-18" type="text">
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>608/  28.06.1943  Joris Lannoo aan Stijn Streuvels. Tielt</title>
            <author>
               <name>Joris Lannoo</name>
            </author>
            <editor>
               <name id="JdB">Joke Debusschere</name>
            </editor>
            <respStmt>
               <resp>revisie</resp>
               <name id="PV">Pim Verhulst</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <resp>revisie</resp>
               <name id="KD">Katrien Deroo</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <resp>revisie</resp>
               <name id="EV">Edward Vanhoutte</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <resp>revisie</resp>
               <name id="RvdB">Ron Van den Branden</name>
            </respStmt>
            <principal>
               <name>Marcel De Smedt</name>
            </principal>
            <principal>
               <name>Edward Vanhoutte</name>
            </principal>
            <funder>
               <name>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</name>
               <address>
                  <addrLine>Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</addrLine> 
                  <addrLine>b-9000 Gent</addrLine>
                  <addrLine>(België)</addrLine>
                  <addrLine>tel: +32 9 265 93 40</addrLine>
                  <addrLine>fax: +32 9 265 93 49</addrLine>
                  <addrLine>email: ctb@kantl.be</addrLine>
               </address>
            </funder>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</publisher>
            <pubPlace>Gent</pubPlace>
            <date value="2014">2014</date>
            <availability>
               <p>© 2014, KANTL/CTB</p>
            </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <letDesc>
               <letIdentifier>
                  <country>België</country>
                  <settlement>Antwerpen</settlement>
                  <repository>Letterenhuis</repository>
                  <collection>L 222/B</collection>
                  <idno>126674/280</idno>
               </letIdentifier>
               <letHeading>
                  <author reg="Lannoo, Joris">Joris Lannoo</author>
                  <addressee reg="Streuvels, Stijn">Stijn Streuvels</addressee>
                  <placeLet>Tielt</placeLet>
                  <dateLet>1943-06-28</dateLet>
               </letHeading>
               <physDesc>
                  <type>brief</type>
                  <support>
                     <p>enkel blad briefpapier</p>
                  </support>
                  <extent>
                     <dimensions>185 x 214 mm</dimensions>
                  </extent>
                  <layout>
                     <p>enkelzijdig getypt</p>
                  </layout>
               </physDesc>
               <envOcc occ="no"/>
               <note type="facs">
                  <figure id="STR.nl.lannoo.L222_126674_280.img" rend="orig.lh"/>
               </note>
            </letDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
      <profileDesc>
         <handList>
            <hand id="SS4" scribe="Streuvels, Stijn" ink="grey.pencil" resp="JdB"/>
            <hand id="JL3" scribe="Lannoo, Joris" ink="red.pencil" resp="JdB"/>
         </handList>
      </profileDesc>
      <revisionDesc>
         <change>
            <date value="2014-07-01">2014-07-01</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>scans bijgewerkt (kopie → origineel)</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2013-05-13">2013-05-13</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[lannoo] afwerking deel 2: ls420427.xml - sl250806.xml (301 - 600)</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2013-04-28">2013-04-28</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[lannoo] 'Lateur' in //salute --&gt; &lt;name&gt;</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2013-04-16">2013-04-16</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] koppeling brieven - scans originelen voor deelcollectie lannoo</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2013-03-27">2013-03-27</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] verbetering typo vorige wijziging</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2013-03-27">2013-03-27</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] normalisering gegevens letIdentifier</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-12-14">2012-12-14</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven]
  -verbetering foutieve collectienamen in facsimile-verwijzingen (ddb, excelsior)
  -verwijdering extra ws na vorige toevoeging facsimile-verwijzingen</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-12-05">2012-12-05</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] correctie inconsistente naamtypering</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-12-04">2012-12-04</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[aux] verwijzingen naar collectienamen geüniformeerd naar camelCase</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-12-04">2012-12-04</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[aux] collectienamen geüniformeerd naar camelCase</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-11-28">2012-11-28</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] huidige scans van kopies gemarkeerd als &lt;figure rend="copy"/&gt;</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-11-27">2012-11-27</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] globale wijzigingen:
  -header: 'ontbreekt' voor ontbrekende gegevens (ipv. '???' of '!!!')
  -lege attribuutwaarden verwijderd: @expan="???" @hand="???"
  -&lt;salute&gt; onmiddellijk vóór/na &lt;closer&gt;/&lt;opener&gt;: daarheen verplaatst
  -closer/date --&gt; closer/dateline/date
  -huidige (onafgewerkte) status van brieven in &lt;revisionDesc rend="level1"&gt;</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-11-26">2012-11-26</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] koppeling brieven - scans kopies</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-18">2012-10-18</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -@key toegevoegd aan titels (en waar mogelijk op werk-niveau opgelost) 
  -entities.ent + DALF.dtd verplaatst naar aux_files</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-11">2012-10-11</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>verbetering typfout in laatste globale wijziging</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-10">2012-10-10</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -update copyright statement, medewerkers, revisionDesc (&lt; SVN log)
  -toevoeging commentaar met voorbeeld voor latere verwijzing naar facsimile's
  -verwijdering lege regels
  -toevoeging @resp="JdB" voor sic|supplied|del|add|gap|unclear|abbr</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-16">2012-04-16</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: verbeterde regulariserig van titels</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2008-04-24">2008-04-24</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
 * verbetering van address/print/addrLine tot print/address/addrLine
 * encoding="UTF-8"
 * '/' in padnamen (ipv. '\')
 * verwijdering van dubbele processing-instructions</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-10-18">2001-10-18</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>parsing en validating</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-10-18">18-10-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>creatie header &amp; update markup</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-10-18">18-10-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>markup</item>
         </change>
      </revisionDesc>
   </teiHeader>
   <text id="ls430628" n="608">
      <body>
         <opener>
            <dateline>
                    <date value="1943-06-28">28 6 43. <add resp="JdB" hand="SS4">Juni</add>
                    </date>
                </dateline>
         <salute>Geachte Heer <name type="person" reg="Lateur, Frank">Lateur</name>,</salute>
            </opener>
         <p>Hierna het laatste nieuws sedert verleden Dinsdag! De duivel of liever de donkere dag heeft ons parten gespeeld, zoodat er niet fatsoenlijk kon gefotografeerd worden, zoolang we te Ingooigem waren en onder weg naar <abbr resp="JdB" expan="Avelghem">A.</abbr> <sic resp="RvdB" corr="kwam">kwa</sic> de zon er reeds door, zoodat <abbr resp="JdB" expan="Pater">P.</abbr>
            <name type="person" reg="De Munter, Longinus">Longinus</name> zichten genomen heeft.<ptr target="n1"/> Ik bekwam dadelijk de noodige papieren om <add resp="JdB" hand="JL3" place="valign_inter">van</add> elke kommandantur<ptr target="n2"/> waar <abbr resp="JdB" expan="Pater">P.</abbr> <name type="person" reg="De Munter, Longinus">Longinus</name> moet foto's nemen de noodige toelating te bekomen. Die zaak is dus geregeld. Daar vernam ik, dat <abbr resp="JdB" expan="Professor">Prof.</abbr> <name type="person" reg="Teske, Hans">Teske</name> pas 7 Juli vrij komt van een oefenperiode en dan dadelijk het papier zal vergunnen.<ptr target="n3"/> De een of andere dag beginnen we <name key="vlaschaard.druk14" type="title.roman" reg="De vlaschaard">
                    <del rend="overtyped" resp="RvdB">d</del>De Vlaschaard</name> te zetten.<ptr target="n4"/> <seg id="xr1">Vooraf echter worden U nog de proeven van <name key="levensbloesem.druk4" type="title.roman" reg="Levensbloesem">Levensbloesem</name> toegestuurd: de clichés zijn gister aangekomen en nu kunnen we vooruit.</seg>
            </p>
         <p>Ik ontving van <abbr resp="JdB" expan="de heer">dhr.</abbr> <name type="person" reg="De Meyer, Maurits">De Meyer</name> de kopij voor <name key="ast.druk1" type="title.novelle" reg="Het leven en de dood in den ast">Leven en Dood</name> en verzoek U insgelijks deze van de vier plaquetten<ptr target="n7"/> te willen zenden: ik zou deze vijf in eens w<del rend="overtyped" resp="RvdB">u</del>illen laten zetten. Vermoedelijk worden alle platen he<del rend="overtyped">i</del>liografisch gereproduceerd.</p>
         <p>Het papier voor <name type="person" reg="Wittstock, Erwin">Wittstock</name>'s novelle<ptr target="n8"/> is vergund, maar slechts op 70 <abbr resp="JdB" expan="gram">gr.</abbr> Ik vind het te dun en verzocht dadelijk om te mogen laten op 100 <abbr resp="JdB" expan="gram">gr.</abbr> maken. Daarna, als ik voldoening bekom, zetten wij ook daaraan.</p>
         <p id="xr2">Hierbij proeven van twee clichés van Schellebelle op raster 85 en 100 en op verschillende papiersoorten.<ptr target="n9"/> Zelfs het gewoon dagbladpapier kwaliteit L geeft uitslagen!<ptr target="n10"/>
            </p>
        <p>D<del rend="overtyped" resp="RvdB">o</del>insdag aanstaande komt <abbr resp="JdB" expan="de heer">dhr.</abbr> <name type="person" reg="De Meyer, Maurits">De Meyer</name> naar Tielt om de papiersoorten voor de kleine uitgaven en ook voor de <rs key="vlaschaard.druk16" type="title.roman" reg="De vlaschaard">lu<del rend="overtyped">w</del>xe-Vlaschaard</rs> te bespreken. Indien U het goed vindt, kan U gerust mede komen bespreken; zooniet wordt alles U nog voorgelegd. Het moeten verzorgde uitgaven zijn.</p>
         <p>Ik <sic resp="JdB" corr="poog">pogen</sic> nog de lettertype 16 punt, die ons allen beviel te Gent bij onze samenkomst — de Grotius — te koopen; of het gaan zal nu zooveel lood opgeëischt werd. Morgen gaat er hier ruim 2000 <abbr resp="JdB" expan="kilogram">kgr.</abbr> naar Brugge opgeëischt.<ptr target="n12"/>
            </p>
         <closer>
            <salute>Hoogachtend,</salute>
            <signed>(handtekening Joris Lannoo)</signed>
         </closer>
      </body>
      <back>
         <div type="notes">
            <p/>
            <note id="n1">
               <p>In zijn brief aan Streuvels van <xref doc="ls430617">17 juni 1943</xref> deelde Lannoo mee dat P. Longinus op woensdag [23 juni] bij Streuvels zou komen.</p>
            </note>
            <note id="n2">
              <p>Een Kommandantur is het bureau van de commandant. <bibl>
                            <name type="title" key="woltersDENL" reg="Wolters' woordenboek Duits/Nederlands" n="extra">Wolters' Woordenboek Duits/Nederlands</name>, p. 456</bibl>
                    </p>
            </note>
            <note id="n3">
               <p>Cf. verder de brief van Joris Lannoo aan Stijn Streuvels van <xref doc="ls430727" from="id(xr1)">27 juli 1943</xref>.</p>
            </note>
            <note id="n4">
              <p>D.i. de <rs type="title.roman" key="vlaschaard.druk14" reg="De vlaschaard">dertiende</rs> en <rs type="title.roman" key="vlaschaard.druk15" reg="De vlaschaard">veertiende druk van De vlaschaard</rs>.</p>
            </note>
            <note id="n7">
               <p>
                        <name key="boomen.druk2" type="title.verhaal" reg="De boomen">Boomen</name>, <name key="glorierijkelicht.druk4" type="title.verhaal" reg="Het glorierijke licht">Het glorierijke Licht</name>, <name key="morgenstond.druk3" type="title.verhaal" reg="Morgenstond">Morgenstond</name> en <name key="sintjan.druk2" type="title.verhaal" reg="Sint-Jan">St. Jan</name>.</p>
            </note>
            <note id="n8">
               <p>Erwin Wittstock, <name type="title" key="bruidsjuweel" reg="Het bruidsjuweel" n="extra">Het bruidsjuweel</name>.<seg rend="temp"> Tielt, J. Lannoo, 1944. Vertaald door Dina Lateur e.a. Oorspronkelijke titel: Der Hochzeitsschmuck</seg>.</p>
            </note>
            <note id="n9">
               <p>Schellebelle, de vrouwelijke hoofdrol in Streuvels' roman <name key="vlaschaard" type="title.roman" reg="De vlaschaard">De vlaschaard</name>, werd in de Duitse oorlogsverfilming Wenn die Sonne wieder scheint vertolkt door de Duitse actrice Bruni Löbel.</p>
              <p>Maurits De Meyer schreef Stijn Streuvels al op <xref doc="sbs430619">19 juni 1943</xref> over de clichés op raster 85 en 100. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen twee soorten clichés, namelijk lijn- en rasterclichés. Deze laatste worden in de boekdrukwereld gewoonlijk autotypieën (of kortweg auto's) genoemd. Lijnclichés zijn eenvoudiger te maken en daardoor wat goedkoper dan autotypieën. Als originelen voor lijnclichés kunnen dienen tekeningen met de pen en andere ongenuanceerde zwart-wit afbeeldingen. Zodra er nuances of verlopende tonen in voorkomen, kan een origineel niet als lijncliché worden gereproduceerd, en kiest men een rastercliché. Het cliché zelf is een zinken plaatje, waarop de voorstelling in duidelijk hoog reliëf zichtbaar is: de niet-drukkende partijen zijn weggeëtst; als ze van enige uitgestrektheid zijn, zijn ze bovendien uitgefreesd. Bij genuanceerde illustraties wordt het beeld opgelost in puntjes van verschillende grootte: de traagheid van het oog ziet deze puntjes niet als zodanig, maar als nuances in toon. Dat oplossen in puntjes geschiedt door middel van een raster, oorspronkelijk twee op elkaar gekitte glazen platen, op de ene waarvan zwarte lijnen in één richting staan, en op de andere net zulke lijnen haaks daarop. Het raster wordt voor het origineel geplaatst, waardoor het negatief ten gevolge van overstraling in de lichtste partijen gaat bestaan uit vierkantjes van verschillende grootte, maar op gelijke afstanden van elkaar: groot tot in elkaar vloeiend voor de lichte partijen, klein tot vrijwel afwezig in de donkere. In het bijzonder in de boekdruk is de keuze van het juiste raster van groot belang. 'Juist' heeft hier betrekking op de fijnheid (fijn is duurder) of de grofheid. De fijnheid van een raster wordt uitgedrukt in lijnen per strekkende centimeter of per strekkende inch (o.a. in België). In dit systeem (met de Engelse nummers, die het aantal lijnen per inch aangeven) zegt men 100 voor 40 (d.i. niet bijzonder fijn, maar evenmin opmerkelijk grof), 85 voor 34 (zichtbaar grof tot zeer grof). <bibl>H. Van Krimpen, <name type="title" key="makenboeken" reg="Boek over het maken van boeken" n="extra">Boek over het maken van boeken</name>, p. 114</bibl>
                    </p>
            </note>
            <note id="n10">
               <p>Krantenpapier wordt in de papierhandel ietwat pleonastisch 'houthoudende courantdruk' (ook wel 'courantstof') genoemd. De boekdrukkerijen gebruiken krantenpapier voor drukproeven. <bibl>Huib Van Krimpen, <name type="title" key="makenboeken" reg="Boek over het maken van boeken" n="extra">Boek over het maken van boeken</name>, p. 59</bibl>
                    </p>
              <p>'Kwaliteit L' staat vermoedelijk voor lage kwaliteit.</p>
            </note>
            <note id="n12">
               <p>Op <xref doc="ls430618">18 juni 1943</xref> vernam Streuvels van Lannoo dat de firma Plantin, die de <xref doc="ls430618" from="id(n1)">Grotius-letter</xref> op de markt bracht, liet weten dat deze letter <quote>nooit in boekletterhoeveelheid op 16 punt verkocht werd, alleen als fantaisieletter bij kleine hoeveelheden.</quote> Lannoo verklaarde zich wel bereid deze letter in zware polissen te kopen. Het enige probleem was dat hem 125 kg lood gevraagd werd voor 100 kg letter en de firma moest juist 35 % van haar zetlood inleveren. De tekst van <name key="vlaschaard.druk16" type="title.roman" reg="De vlaschaard">De vlaschaard</name> werd uiteindelijk toch met de hand gezet uit de Grotius letter 16 punt van H.S. De Roos.</p>
            </note>
         </div>
      </back>
   </text>
</TEI.2>