HUIDEVETTERSSTRAAT 57-59
ANTWERPEN
9 November 1943.
Den Weledelen Heer Frank LATEUR
Villa "Lijsternest"
INGOYGEM.
Waarde Heer Lateur,
Ik krijg een kaartje van den heer Lannoo om mij te herinneren aan onze afspraken te Tielt. Ik zou zorgen voor de verzending van de filmeditie van de Vlaschaard en U dadelijk een exemplaar per post sturen en de 29 overige laten volgen per spoor. Mea culpa mea maxima culpa! Het is goed dzat hij er mij aan herinnert want ik had het glad vergeten. Erbarmen voor den zondaar! Waar ik acht dagen geleden had moeten voor zorgen laat ik nu dadelijk gebeuren.
Voor uw handschriftjes zult U nog een paar dagen geduld moeten hebben. Ze zijn mij nu definitief beloofd voor a.s. Vrijdag.
Lannoo vraagt mij ook uitleg betreffende de Hollandsche uitgave over Gezelle
. Dit verwondert mij want de firma Lannoo heeft daar niets mee te stellen.
Wij hebben met U een contract voor 5000 exemplaren en Veen heeft sedert vorig jaar een akkoord met U voor 10.000 exemplaren waarop zij U rechtstreeks het honoraar betalen, berekend op den Hollandschen prijs. Van deze exemplaren krijgen wij nog 2500 exemplaren voor Vlaanderen, zoodat van de 15000 exemplaren die in Holland en België samen gedrukt worden, 7500 exemplaren voor Vlaanderen bestemd zijn en 7500 exemplaren voor Holland. Meer weet ik hier ook niet over.
Vorige week Vrijdag heb ik nog een bespreking gehad met Léonard over Leven en Dood in den Ast, naar aanleiding van de laatste proeven van Lannoo. Drie of vier bladzijden moesten nog herzet worden. De titel voor het omslag welke uit een magere mediaevaal-letter gezet is moet veranderd worden en moet ook uit vet gezet worden. Daar Lannoo deze letter niet heeft in groot corps zal de titel fotografisch moeten vergroot en herteekend worden.
Leven en Dood in den Ast zal wel klaar komen binnen enkele weken, maar daar Léonard zoo buitengewoon streng is voor het zetsel zelf is er weinig kans vrees ik dat de vier plaquetten nog vóór Nieuwjaar zouden klaar komen.
Voor het zetten van de Vlaschaard zal Léonard een dezer dagen zelf naar Tielt gaan om aan den zetter persoonlijk zijn instructies te geven.
Afzonderlijk als aangeteekend drukwerk zend ik U de teekeningen van De Bruyne voor Minnehandel. Wil U ze bij gelegenheid overmaken aan Lannoo.
Lannoo schrijft mij nog over het prospectus van de Vlaschaard. Dit prospectus moet ook verzorgd worden door Léonard tenzij dat wij alleen een mooie kaart zouden drukken met de beschrijving en de prijs, om papier te besparen. De prijs kunnen wij maar vaststellen nadat wij weten wat Saverijs moet hebben. Lannoo had een afspraak met Saverijs voor vorigen Zaterdag, maar deze afspraak is acht dagen uitgesteld.
Het is mogelijk dat wij maar voor één of twee boeken van de Lijsternestreeks houtvrij papier zullen krijgen. Wanneer wij zekerheid hebben dat wij enkel nog over houthoudend papier zullen kunnen beschikken, zal het best zijn nog eens samen te komen om mondeling te overleggen in welk formaat en met welke letter wij dan de uitverkochte boeken moeten herdrukken.
Inmiddels met hartelijke groeten
en
oprechte hoogachting,
Uw
(handtekening Maurits De Meyer)
Op 28 oktober, daags na de bijeenkomst van De Meyer en Lannoo in Tielt, bracht laatstgenoemde Streuvels schriftelijk op de hoogte van de gemaakte afspraken: U ontvangt het akkoord voor de weeldeuitgaven in den loop der volgende week, samen met dat over de verzorgde filmuitgave, waarvan U heden vermoedelijk uit Antwerpen één ex. zal gestuurd worden en daarna volgen er nog 29 exx.
Streuvels moet Lannoo op 5 november een boze brief teruggestuurd hebben met de mededeling dat hij van het beloofde nog niets ontvangen had. Op 10 november dient Lannoo Streuvels ook van antwoord op zijn boze brief: Dhr. De Meyer zal zich reeds verontschuldigd hebben en meteen weet U dat uw schrijven daarover op een verkeerd adres terecht gekomen was.
Mea culpa mea maxima culpa: (Lat.): 'Mijn schuld, mijn grootste schuld'
De "vier plaquetten" (Boomen, Morgenstond, Sint-Jan, Het glorierijke licht).
Het betreft hier de
tweede dundrukeditie van Guido Gezelle's Dichtwerken
.
Streuvels geeft in zijn brief van 10 november 1943 uitleg op De Meyers vraag. Eveneens op 10 november krijgt Streuvels van Lannoo een (negatief) antwoord op zijn vraag.
Cf. brief van De Meyer aan Streuvels van 10 oktober 1942.
Zowel van De vlaschaard, Het leven en de dood in den ast als van de 4 plaquetten verzorgde Léonard de typografische schikking, er werd m.a.w. gedrukt volgens maquette van Léonard. Uit het colofon
Mediaeval is de verzamelnaam voor een aantal lettertypes die sedert ca. 1900 werden ontworpen. Mediaeval-letters worden gekenmerkt door vloeiende overgangen van dik naar dun en een vrij stevige, min of meer gebogen schreef. In Nederland verwierf vooral de in 1912 ontworpen Hollandse Mediaeval van S.H. De Roos grote populariteit. M. H. Groenendaal, Drukletters, hun ontstaan en hun gebruik, 1957, p. 124
Dit is ook het type (14 punt) dat gebruikt werd voor Het leven en de dood in den ast.
Het corps van een letter duidt op de grootte van het letterstaafje.
Zowel Het leven en de dood in den ast als de vier plaquetten werden pas in januari 1944 gedrukt.
In nieuwjaarsmaand van 't jaar negentien honderd vier en veertig werd deze weeldeuitgave van [...] gedrukt, volgens maquette van Jos. Leonard, op de persen van Joris lannoo te Tielt, die ze samen met de N.V. Standaard-Boekhandel uitgeeft.
Uit het colofon
Cf. brief van Joris Lannoo aan Stijn Streuvels van 14 december 1943.
De vijftiende druk van De vlaschaard werd pas eind juli 1944 bij Lannoo definitief gedrukt.
Minnehandel is niet verschenen in de Lijsternestreeks. Wel werd door Lannoo en in samenwerking met de Standaard Boekhandel een volksuitgave (vierde druk) van Minnehandel op de markt gebracht (1943). De omslagtekening werd gemaakt door P. Devaer, maar nergens werden illustraties van De Bruyne ingevoegd.
Van de vijftiende druk van De vlaschaard vonden we geen prospectus terug in de geraadpleegde archieven. Deze uitgave werd geïllustreerd met vier aquarellen van Albert Saverys. Prijs: 380 fr.
Belgische Bibliografie, 1945, p. 33
Cf. brief van Joris Lannoo aan Stijn Streuvels van 10 november 1943.
Cf. ook de brief van Joris Lannoo aan Stijn Streuvels van 10 november 1943.