<TEI.2 xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
   <teiHeader creator="Joke Debusschere" date.created="2001-09-21">
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>102/ 21.03.1937  Stijn Streuvels aan Engelhorn Verlag. Ingooigem</title>
            <author>
               <name>Stijn Streuvels</name>
            </author>
            <editor>
                <name id="JdB">Joke Debusschere</name>
            </editor>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="PV">Pim Verhulst</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="KD">Katrien Deroo</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="EV">Edward Vanhoutte</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="RvdB">Ron Van den Branden</name>
            </respStmt>
            <principal>
               <name>Marcel De Smedt</name>
            </principal>
            <principal>
               <name>Edward Vanhoutte</name>
            </principal>
            <funder>
               <name>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</name>
               <address>
                  <addrLine>Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</addrLine>
                  <addrLine>Koningstraat 18</addrLine>
                  <addrLine>b-9000 Gent</addrLine>
                  <addrLine>(België)</addrLine>
                  <addrLine>tel: +32 9 265 93 40</addrLine>
                  <addrLine>fax: +32 9 265 93 49</addrLine>
                  <addrLine>email: ctb@kantl.be</addrLine>
               </address>
            </funder>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</publisher>
            <pubPlace>Gent</pubPlace>
            <date value="2016">2016</date>
            <availability>
                    <p>© 2016, KANTL/CTB</p>
                </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <letDesc>
               <letIdentifier>
                  <country>België</country>
                  <settlement>Antwerpen</settlement>
                  <repository>Letterenhuis</repository>
                  <collection>S 935/B2</collection>
                  <idno>100603/110</idno>
               </letIdentifier>
               <letHeading>
                  <author reg="Streuvels, Stijn">Stijn Streuvels</author>
                  <addressee reg="Spemann, Adolf">Adolf Spemann</addressee>
                  <placeLet>Ingooigem</placeLet>
                  <dateLet>1937-03-21</dateLet>
               </letHeading>
               <physDesc>
                  <type>brief</type>
                  <support>
                     <p>enkel blad briefpapier</p>
                  </support>
                  <extent>
                     <dimensions>275 x 216 mm</dimensions>
                  </extent>
                  <layout>
                     <p>dubbelzijdig getypt met rood lint</p>
                  </layout>
               </physDesc>
               <envOcc occ="no"/>
               <note type="facs">
                  <figure id="STR.de.engelhorn.240200_01_br.img" rend="orig.lh"/>
                  <figure id="STR.de.engelhorn.240200_02_br.img" rend="orig.lh"/>
               </note>
            </letDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
     <profileDesc>
       <langUsage>
         <language id="fr">Frans</language>
         <language id="de">Duits</language>
       </langUsage>
	<handList>
		<hand id="SS1" scribe="Stijn Streuvels" ink="black" resp="JdB"/>
		<hand id="SS4" scribe="Stijn Streuvels" ink="grey_pencil" resp="JdB"/>
	</handList>
</profileDesc>
      <revisionDesc rend="level1">
         <change>
            <date value="2015-07-08">2015-07-08</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>scans bijgewerkt (kopie → origineel)</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-18">2012-10-18</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: @key toegevoegd aan titels (en waar mogelijk op werk-niveau opgelost) 
</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-17">2012-10-17</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -letHeading: toevoeging @reg aan author + addressee
  -entities.ent + DALF.dtd verplaatst naar aux_files</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-11">2012-10-11</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>verbetering typfout in laatste globale wijziging</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-10">2012-10-10</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -update copyright statement, medewerkers, revisionDesc (&lt; SVN log)
  -toevoeging commentaar met voorbeeld voor latere verwijzing naar facsimile's
  -verwijdering lege regels
  -toevoeging @resp="JdB" voor sic|supplied|del|add|gap|unclear|abbr</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-19">2012-04-19</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: regularisering titels (verbetering)</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-16">2012-04-16</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging:
  -regularisering titels en eigennamen
  -groepering noten --&gt; 
               <seg type="element">
                  <seg type="starttag">back/</seg>
               </seg>
            </item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-12">2012-04-12</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: iso-8859-1 --&gt; UTF-8</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-02-20">2012-02-20</date>
            <respStmt>
               <name>Katrien Deroo (KD)</name>
            </respStmt>
            <item>Duitse brieven - correcties t.e.m. brief 200</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">2001-09-21</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>parsing en validating</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">21-09-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>creatie header &amp; update markup</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">21-09-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>markup</item>
         </change>
      </revisionDesc>
   </teiHeader>
  <text id="se370321" n="102" lang="fr">
    <body>
      <print type="letterhead">STYN·STREUVELS</print>
      <opener>
        <dateline>
                    <name type="place" reg="Ingooigem">Ingoyghem</name> <date value="1937-03-21">
                        <sic resp="JdB" corr="le">ce</sic> 21 Mars, '37</date>
                </dateline>
        <salute>Cher <abbr resp="JdB" expan="Docteur">Dr.</abbr> <name type="person" reg="Spemann, Adolf">Spemann</name>,</salute>
      </opener>
      <p>
                <name key="teleurgang" type="title.roman" reg="De teleurgang van den Waterhoek">
                    <hi rend="underline.dot">Teleurgang</hi>
                </name> - (Schluss)<ptr target="n1"/> <seg id="xr1">Je suis entièrement de <sic resp="JdB" corr="Votre">V^otre</sic> avis, mais... dans ce temps j' avais de graves raisons pour laisser la "fin" dans un état un peu vague,- le lecteur pouvait <sic resp="JdB" corr="facilement">façillement</sic> tirer les conséque<add resp="JdB" hand="SS4" place="valign_inter">n</add>ces, comme Vous le faites maintenant. Il faut savoir qu' il y a beaucoup de réalité dans ce roman:<ptr target="n2"/> j' ai observé les péripéties des personnages de l' extérieur et travaillé par intuition le <sic resp="JdB" corr="côté">coté</sic> psychologique. Quand je Vous dis que Maurice a lu mon livre... en Chine, <sic resp="JdB" corr="où">ou</sic> il est parti directement apres son mariage avec Mira, et que je rencontre encore quelque-fois Mira à Bruges ou elle pose en grande dame honorable (?) - je l' ai observé dernièrement qu' elle avait un rendez-vous avec un vieux petit comte! Non, on ne change pas de moeurs avec un tel tempérament. Elle n' est d'a<del rend="trans" hand="SS1">lli</del>
                    <add hand="SS1" rend="trans">ill</add>eurs pas charmé de ce que j' ai écrit sa biographie, comme Vou<add resp="JdB" hand="SS1" place="inline">s</add> pouvez le supposer. Pour le moment il n' y a plus de danger pour pré<del resp="JdB" hand="SS1" rend="overwritten">s</del>
                    <add resp="JdB" hand="SS1" place="overwrite">c</add>iser un peu les faits à la fin du roman, surtout pour une édition allemande. Je vais voir comment je puis arranger le texte dans le sens que Vous me proposez.</seg>
                <ptr target="n3"/>
            </p>
      <p>
                <hi rend="underline.dash">Le Titre</hi>: faites ce qui bon Vous semble.<ptr target="n4"/> J' avais déjà remarqué que la traduction ne "sonnait" pas en allemand. "<title>Die <sic resp="JdB" corr="grosse">Grosse</sic> Brücke</title>" fera beaucoup mieux. Pour le reste, je trouve que <name type="person" reg="Jacobs, Karl">
                    <abbr resp="JdB" expan="Herr">H.</abbr> Jacobs</name> c<del rend="overtyped">d</del>' est bien tiré d' affaire: il a rendu très bien le sens de l' original, et c' est tout ce que je demande; je laisse à Vous pour juger du style et la syntaxe allemande. La traduction des Lieder est de moindre importance.<ptr target="n5"/>
            </p>
      <p id="xr2">
                <name key="martjemaertens" type="title.verhaal" reg="Martje Maertens en de misdadige grafmaker">Martje</name>: "Verrucht" - einverstanden. Cela sont des nuances dont Vous pouvez mieux juger que moi.<ptr target="n6"/>
            </p>
      <p id="xr3">Maintenant j<del resp="JdB" hand="SS1" rend="strikeout">.</del>
                <add resp="JdB" hand="SS1" place="inline">'</add> ai à Vous demander un service: <lb/>J' avais hier la visite de mon ami le roman<del resp="JdB" hand="SS1" rend="overwritten">s</del>
                <add resp="JdB" hand="SS1" place="overwrite">c</add>ier <sic resp="JdB" corr="néerlandais">Neerlandais</sic> <name type="person" reg="De Man, Herman">Herman De Man</name>, qui m' a raconté qu' il vient de recevoir un exemplaire d' une édition magnifique et d' amateur de <name type="person" reg="Von Eichendorff, Joseph">Eichendorff</name>s "<name key="taugenichts" type="title" reg="Aus dem Leben eines Taugenichts" n="extra">Aus dem Leben eines Taugenichts</name>" <del resp="JdB" hand="SS1" rend="overwritten">t</del>
                <add resp="JdB" hand="SS1" place="overwrite">d</add>e <name type="person" reg="Leins, Hermann">Hermann Leins</name>, dans le <name type="publisher" reg="Rainer Wunderlich Verlag">Rainer Wunderlich Verlag</name> de Tübingen.<ptr target="n7"/> Cette édition n' est pas dans le commerce, et est donnée en ca<del rend="overtyped">f</del>deau aux amateurs bibliophiles. Je me compte dans la catégorie de ces maniaques, et je viens Vous demander si Vous n' êtes pa<del resp="JdB" hand="SS1" rend="overwritten">s</del>
                <add resp="JdB" hand="SS1" place="overwrite">r</add> hasard pas en <sic resp="JdB" corr="relation">relations</sic> avec <name type="person" reg="Leins, Hermann">Hermann Leins</name> ou <pb/>avec son éditeur de Tübingen? <name type="person" reg="De Man, Herman">De Man</name> m' a proposé d' écrire directement à <name type="person" reg="Leins, Hermann">Leins</name>, mais je préfère agir par intermédiaire, pour lui demander cette faveur. Il va sans dire que je serais très heureux de donner à <name type="person" reg="Leins, Hermann">Leins</name> un de mes éditions de luxe en échange pour un exemplaire de cette édition de <name type="person" reg="Von Eichendorff, Joseph">Eichendorff</name>. Je voudrais donc Vous demander si Vous trouvez le moyen de Vous charger de cette commission délicate,- avec mes remerciements anticipés,<ptr target="n8"/>
            </p>
      <closer>
        <salute>et avec mes Salutations Cordiales</salute>
        <signed>(handtekening Stijn Streuvels)</signed>
      </closer>
    </body>
    <back>
      <div type="notes">
        <p/>
        <note id="n1">
          <p>Wanneer Spemann de door Karl Jacobs vertaalde tekst (de eerste uitgave) van <name key="teleurgang" type="title.roman" reg="De teleurgang van den Waterhoek">De teleurgang van den Waterhoek</name> had gelezen, schreef hij op <xref doc="es370318">18 maart 1937</xref> een brief aan Streuvels waarin hij uitgebreid op het slot van de roman inging en enkele voorstellen voor wijziging suggereerde.</p>
        </note>
        <note id="n2">
          <p>Aan het boek <name key="teleurgang" type="title.roman" reg="De teleurgang van den Waterhoek">De teleurgang van den waterhoek</name> (1927) liggen reële gebeurtenissen van 20 jaar vroeger ten grondslag: op 9 september 1906 werd tussen de Avelgemse wijk Rugge (= de Waterhoek) en het Oost-Vlaamse Ruien de nieuw gebouwde brug over de Schelde feestelijk geopend; voor het zover kwam, waren een landmeter en zijn assistent door de buurtbewoners vermoord. <bibl>H. Speliers, <name type="title" key="dagstreuvels" reg="Dag Streuvels" n="extra">Dag Streuvels</name>, p. 492.</bibl> Ook de Mira-figuur gaat op een reëel personage terug nl. Marie-Virginie Vermeeren, en aan ingenieur Maurice Rondeau uit de roman beantwoordt in werkelijkheid Maurice Mostaert. Zij trouwden in 1905, maar het huwelijk zou vlug spaak lopen. <bibl>H. Speliers, <name type="title" key="dagstreuvels" reg="Dag Streuvels" n="extra">Dag Streuvels</name>, p.496.</bibl>
                    </p>
        </note>
        <note id="n3">
          <p>Streuvels heeft de tekst van de Duitse vertaling inderdaad aangepast. Van een opname van Mira in de woning van de moeder of van een kleinkind is geen sprake meer. Maurits en Mira zouden onder omstandigheden nog kunnen samenkomen, maar de kans daartoe is klein. De tekst luidt:
<quote lang="de">Und Mira?... Was sollte aus ihr werden? Das mußte er abwarten - und nun?...</quote>
                    </p>
        </note>
        <note id="n4">
          <p>In zijn brief aan Streuvels van <xref doc="es370318">18 maart 1937</xref> stelde Spemann voor om de titel <title>De teleurgang van den waterhoek</title> niet letterlijk te vertalen als <title>Der Untergang des Wasserviertels</title>. <title>Die große Brücke</title> <quote lang="de">klingt gut, läßt vieles ahnen und ist logisch richtig</quote>.</p>
        </note>
        <note id="n5">
          <p>Pas in 1938 werd door Engelhorn Verlag een Duitse vertaling van dit werk gepubliceerd, als <name key="grossebrucke.druk1" type="title.roman" reg="Die grosse Brücke">Die grosse Brücke. Roman</name>.</p>
        </note>
        <note id="n6">
          <p>In zijn brief aan Streuvels van <xref doc="es370318" from="id(xr1)">18 maart 1937</xref> stelde Spemann op vraag van Anna Valeton voor om 'misdadig' in de titel <title>Martje Maertens en de misdadige grafmaker</title> te vertalen als 'verrucht'. De Duitse vertaling van de novelle <name key="martjemaertens" type="title.verhaal" reg="Martje Maertens en de misdadige grafmaker">Martje Maertens en de misdadige grafmaker</name> werd in 1937 niet door Engelhorn Verlag, maar door de uitgeverij Philipp Reclam te Leipzig gepubliceerd, als <name reg="Martje Maartens und der verruchte Totengräber" key="martjemaartens.druk1" type="title.verhaal">Martje Maartens und der verruchte Totengräber. Novelle</name>.</p>
        </note>
        <note id="n7" rend="temp">
          <p>Joseph von Eichendorff, <name type="title" key="taugenichts" reg="Aus dem Leben eines Taugenichts" n="extra">Aus dem Leben eines Taugenichts</name>. Tübingen, Rainer Wunderlich Verlag (Hermann Leins), s.d. [1937], 181 S. Mit 25 Zeichnunge von Gunter Böhmer.</p>
        </note>
        <note id="n8">
          <p>Op <xref doc="es370330">30 maart 1937</xref> antwoordt Spemann dat hij zeer graag wil bemiddelen.</p>
        </note>
      </div>
    </back>
  </text>
</TEI.2>