Met de Hoogdagen van de Vlaamsche Letteren, gehouden op 12-14 en 15 november 1937, werd gestreefd naar het vestigen van een driejaarlijks feest van samenhorigheid onder alle Vlamingen, een feest van Nederlands cultuurleven. Het programma van de Hoogdagen van 1937 omvat vier punten: 1° het deel van het programma dat voor de buitenlandse gasten van de Vereniging van Letterkundigen werd samengesteld; 2° de hoogdagfeesten zelf, zoals zij voor de deelnemers in het algemeen werden ontworpen; 3° het radioprogramma en 4° het speciaal deel, dat voor de studerende jeugd werd opgemaakt. Hoogdagen van de Vlaamsche letteren 13-14 en 15 november 1937. Brussel, Hessens.

Om de bundel Weihnachtsgeschichten op de markt te brengen, werden door Engelhorn Verlag in de loop van 1936 overvloedig plannen gesmeed. Desondanks werden er nog geen definitieve afspraken bereikt, noch met Streuvels, en al helemaal niet met Erkelenz. Streuvels was in alle staten, wanneer hij op Karl Hanns Erkelenz' opstel '', dat op 22 december 1936 in de Kölnische Zeitung verscheen, attent werd gemaakt.

In zijn artikel sprak Erkelenz lovende taal over Streuvels' kerstvertellingen Das Christkind (Het kerstekind), (Kerstvertelsel), Drei Könige an der Küste (Drie koningen aan de kust ) en (Kerstmis in Niemandsland), maar het was vooral de laatste zin van Erkelenz' artikel waar het hem allemaal om te doen was, nl. Die anderen Geschichten wird uns die bei Engelhorn in Stuttgart erscheinende Streuvels-Ausgabe bald bescheren.' Door dit opstel zowel aan Stijn Streuvels als aan Engelhorn Verlag te sturen, dreef Erkelenz zijn eigen naïviteit ten top. Hoewel, volgens Erkelenz berustte deze zaak enkel op één groot misverstand: 'Wohl war ich erstaunt zu hören, daß Sie sogar gegen meinen Aufsatz über Ihre Weihnachtserzählungen, der wegbereitend wirken wollte, Protest eingelegt haben und Ihr Erstaunen darüber ausgesprochen haben. Hier sind leider meine besten Absichten mißverstanden. Aber ich möchte fortan diese Mißverständnisse vermeiden und werde mir darum überhaupt versagen, noch einmal über Ihr Schaffen zu schreiben. Einerseits weil ich Verleger und Autoren genug weiß, die einen solchen Einsatz dankbar begrüßen würden, andererseits liebe und verehre ich Ihre dichterischen Werke nach so vor so sehr, daß ich meine Freude daran nicht weiter durch die Möglichkeit fernerer Mißverständnisse trüben möchte. Ich werde darum auch davon absehen, diesen Aufsatz in diesem Jahr an anderen Orten zu veröffentlichen. Brief van Carl Hanns Erkelenz aan Stijn Streuvels van 24/04/1937, Letterenhuis, S 935/B2

Na dit incident bleef het een tijdje stil rond Erkelenz, terwijl Spemann van zijn kant met Langen-Müller onderhandelde voor een coproductie van Weihnachtsgeschichten, zur Aufnahme der bei ihm erschienenen Bände "Christkind" und "Letzte Nacht", die door de uitgeverij in München op de markt werden gebracht. Brief van 11 December 1936, Adolf Spemann aan Stijn Streuvels, Letterenhuis, S 935/B2

Op 13 april was dan eindelijk die endgültige Zustimmung von Langen-Müller eingetroffen. Maar op het moment dat deze overeenkomst met Langen-Müller werd bereikt, verscheen Erkelenz voor de zoveelste keer op het toneel. Nur gibt es gerade mit Herrn Erkelenz noch eine kleine Schwierigkeit, schreef Spemann op 13 april 1937 aan Streuvels. En hij ging verder: Ich bitte Sie, uns zu sagen, ob Sie mit der Kürzung von Erkelenz einverstanden sind. Streuvels' antwoord liet niet lang op zich wachten, want reeds op 15 april verklaarde Streuvels zich akkoord om de eerste tien bladzijden van zijn Kerstmis in Niemandsland te schrappen. Hetzelfde moest volgens Erkelenz gebeuren met De drie Koningen aan de Kust, waar de 10 eerste bladzijden donnent la description du petit port de pêcheurs, avec un tas de termes techniques difficiles à traduire,- içi aussi: simple question de créer une atmosphère adéquate au contenu. (Cf. brief van Stijn Streuvels aan Adolf Spemann van 15 april 1937.)

Over de Erkelenz-vertaling van Kerstmis in Niemandsland zelf, waarvan Erkelenz op 24 april 1937 het manuscript naar Streuvels stuurde, was Streuvels allerminst te spreken. Maar ook Erkelenz wist dat eine Reihe Unstimmigkeiten und Ungenauigkeiten de vertaling ontsierden en daß die deutsche Fassung noch der Feile bedürfte. De vertaling wemelde van de fouten, schreef Streuvels op 29 april 1937 aan Spemann.

Ook Erkelenz wist heel goed dat zijn vertaalproeven, en in het bijzonder die van Kerstmis in Niemandsland in gebreke bleven. Op 24 april 1937 schreef Erkelenz nogal verontschuldigend aan Streuvels: Immerhin gebe ich Ihnen die volle Freiheit, wenn Ihnen meine Uebersetzung als Grundlage der deutschen Fassung nicht genügt oder Sie die Erzählung gern ganz veröffentlicht sehen möchten, noch einen anderen Uebersetzer zu wählen. Brief in Letterenhuis, S 935/B2

En Spemann zou dit 'voorstel' ook maar al te graag letterlijk nemen. Op 3 mei 1937 schreef Spemann een harde brief aan Erkelenz, schrapte de Erkelenzvertaling en zou in de plaats Anna Valeton-Hoos, de Duitse echtgenote van de Nederlandse hoogleraar Mineralogie-Petrografie Josua Valeton, aanspreken. Anna Valeton vertaalde o.m. Pallieter van Felix Timmermans en verzorgde voor Adolf Spemann de vertaling van De vlaschaard. Streuvels reageerde bondig maar instemmend op deze 'plotse' wending in zijn brief van 10 mei 1937. H. Speliers, Als een oude Germaanse eik

Brieven tussen Streuvels en Valeton uit deze periode vonden we niet terug, ook uit de correspondentie tussen Streuvels en Spemann komt over de geplande bundel kerstvertellingen bijzonder weinig naar voren. We vernemen enkel nog uit een brief van Spemann aan Streuvels van 11 mei 1937 dat Valeton bereid was Kerstmis in Niemandsland te vertalen en dat een contract (vier bladzijden lang!) werd afgesloten.

Weihnachtsgeschichten verscheen uiteindelijk in oktober 1937, zonder Erkelenz en op één verhaal na (Weihnachten im Niemandsland) übertragen von Hermine Schmülling.

De door Erkelenz voorgestelde verkorting van het verhaal Weihnachten im Niemandsland bleef niet behouden. Wel werden in Drei Könige an der Küste die passages weggelaten, waarin al te veel technische, en dus moeilijk vertaalbare termen in voorkwamen.

Erkelenz reageerde op het verschijnen van de bundel Weihnachtsgeschichten met de publicatie van Flämische Weihnacht, een bloemlezing van Vlaamse kerstvertellingen. Of zoals Adolf Spemann opmerkte: Kommentar überflüssig!.

Op 24 november stuurde Engelhorn Verlag een brief aan de redactie van de krant De Standaard, waarvan een kopie wordt bewaard bij Spemanns brief aan Streuvels van 24 november 1937.

Zo schreef Engelhorn Verlag op 24 november 1937 o.a. aan de redactie van de krant De Standaard: Wir lassen Ihnen nun gleichzeitig je ein Besprechungsstück sämtlicher oben erwähnten Bücher zugehen und möchten anregen, dass Sie diese im Entstehen begriffene grosse Streuvelsausgabe in einer besonderen Besprechung würdigen. Streuvels geniesst heute in Deutschland eine ganz ausserordentliche Verehrung und wir sind glücklich, dass wir endlich eine Ehrenschuld gegenüber dem Dichter einlösen können, der früher nur immer mit einzelnen Werken oder in schlechten Übersetzungen in Deutschland bekannt geworden und daher nicht richtig durchgedrungen ist. Als ein kleines Zeichen für die Hochschätzung und Verehrung, die man dem grossen flämischen Dichter entgegenbringt, übersenden wir Ihnen gleichzeitig eine Auswahl von Besprechungen aus wichtigen deutschen Zeitungen, die Sie sicherlich interessieren werden, und fügen einen Bericht unseres Mitinhabers Dr. Adolf Spemann über seinen Besuch bei Streuvels bei; dieser Bericht ist von über 40 deutschen Zeitungen gedruckt worden, was Ihnen schon beweist, wie stark das Interesse für Ihren Landsmann bei uns ist und wie sehr wir uns bemühen, ihn volkstümlich zu machen.

De artikels, waarop Spemann zich voor zijn positieve uitlatingen baseerde en die hij in een gesloten enveloppe naar het Lijsternest stuurde, konden we opsporen in het knipselarchief van het Letterenhuis. Zo vonden we er de recensie van Edmund Starckloff die het boek absoluut positief wist te beoordelen: [...] Den Schluß dieser Betrachtung soll der Hinweis auf die Erzählung „Weihnacht im Niemandsland” bilden, die gewiß zum Besten gehört, was wir von Streuvels besitzen. In sprachlich eindringlicher und bildhafter Form zeigt er hier die ganze Düsternis und Gestaltlosigkeit eines Lebens der Not, das arme vertriebene Bauern auf dem vom Krieg zerstörten Sumpfland führen müssen. Wie in das hoffnungslose Dunkel plötzlich ein Lichtstrahl hereinbricht und das verhärtete Herz des alten Velsten bei dem Weihnachtslied seines unbeachteten Söhnchens wieder zu fühlen beginnt und dann auch sein unerschütterlicher Glaube an die Lebenswende Erfüllung findet, das gehört zum Schönsten, was geschrieben wurde. Ein Buch der Liebe und des Verstehens, ein Buch des Glaubens und des Wunders, ein Weihnachtsbuch! National-Zeitung, Essen, 28.10.1937

Verschillende brieven illustreren de talrijke, maar vergeefse, pogingen die Spemann ondernam om Streuvels naar Duitse steden te lokken. Op 24 oktober 1935 verwoordde Spemann het brandende verlangen van de universiteiten van Bonn, Göttingen en Berlijn om Streuvels voor een lezing te kunnen strikken. Bij de brief voegde hij een uitnodiging voor Streuvels van het Deutsch-Niederländische Institut, dat aan de universiteit van Keulen verbonden was, om een lezing te komen geven; men zou er borg voor staan dat Streuvels' werk in einem besonders verständnisvollen und feinsinnigen Kreis terecht zou komen. Op 29 oktober sloeg Streuvels deze uitnodiging af.

Streuvels' uitgever betreurde de weigeringen van zijn auteur, maar berustte niet, zelfs niet nadat Streuvels in 1936 opnieuw twee invitaties diplomatisch van de hand wees. Hij moest en paix et silence, nog vijf hoofdstukken van Levensbloesem schrijven.

Kon Spemann de stugge Streuvels dan niet overhalen met een aanlokkelijke mise-en-scène waarin Felix Timmermans de hoofdrol speelde? Hij schreef op 30 maart 1937 over een lezing van Timmermans in Duitsland, en de positieve invloed daarvan op zijn boekenverkoop. Twee weken later, in zijn brief van 7 april 1937 repliceerde Streuvels nogal kregelig vanuit 'la Nouvelle Belgique'. H. Speliers, Als een oude Germaanse eik

Op 7 november 1936 verscheen in Cassandre (1936), nr. 45, een klein artikeltje van Remus '', waarin de wens wordt uitgesproken dat de regering Streuvels' kandidatuur zou voordragen voor de Nobelprijs, en dat hij zou bekroond worden: Il est temps que nos Lettres flamandes ne soient plus traitées en parente pauvre. Il est temps qu' un Streuvels soit récompensé comme il le mérite.

Streuvels stuurde hiervan een knipsel aan Spemann, waarop hij reageerde met een gedrukte circulaire die aan Duitse hoogleraren voor literatuurgeschiedenis en esthetiek werd gezonden, met verzoek hun handtekening te zetten op een petitie aan het Nobel-comité te Stockholm, om aan Streuvels de prijs toe te kennen. De circulaire, die ondertekend is door vijf universiteitsprofessoren (C. Borchling, Th. Frings, F. von der Leyen, J. Petersen en H. Pongs) eindigt als volgt: Der Nobelpreis für Literatur ist bischer noch niemals an einen Dichter Belgiens gefallen, und mit jedem Jahr wächst deshalb die Wahrscheinlichkeit, dasz er einmal nach Belgien vergeben wird, wir brauchen gerade Ihnen gegenüber nicht zu betonen, wie wichtig es aber dann ist, dasz der bedeutendste flämische Dichter, den Belgien heute besitzt, den Preis bekommt, ein Dichter, der durch zahlreiche deutsche Ausgaben seiner Werke bereits zum deutsche Volksbesitz gehört und unserer deutschen Kultur eng verbunden ist. Heil Hitler! 70 hoogleraars ondertekenden de petitie.

Voor de reactie van Streuvels op deze petitie: cf. Streuvels' brief aan Spemann van 25 februari 1937. Tot ergernis van de Duitsers werd de Fransman Roger Martin du Gard bekroond. De Franse diplomatie werkte blijkbaar efficiënter. L. Schepens, Kroniek van Stijn Streuvels, p. 102

Op 24 november had Spemann Streuvels een humoristisch Duits boekje gestuurd.

Titelbeschrijving: Hayno Focken, Schlupfer, der unverbesserliche Ur-Dackel. Stuttgart, J. Engelhorns Nachf., 1937, 94 S. Mit Bildern von Fritz Koch-Gotha. Inhoud: 1. Die Erschaffung des Dackels; 2. Schlupfer.

Titelbeschrijving: Franz Kerber, Alemannenland: ein Buch von Volkstum und Sendung. Stuttgart, Engelhorn, 1937. Jahrbuch der Stadt Freiburg im Breisgau, 1. Auteursvermelding: Für die Stadt Freiburg im Breisgau hrsg. von Franz Kerber.