137/ 08.10.1938 Stijn Streuvels aan Engelhorn Verlag. Ingooigem Stijn Streuvels Joke Debusschere revisie Pim Verhulst revisie Katrien Deroo revisie Edward Vanhoutte revisie Ron Van den Branden Marcel De Smedt Edward Vanhoutte Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie
Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde Koningstraat 18 b-9000 Gent (België) tel: +32 9 265 93 40 fax: +32 9 265 93 49 email: ctb@kantl.be
Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde Gent 2016

© 2016, KANTL/CTB

 België Antwerpen Letterenhuis S 935/B2 100603/145 Stijn Streuvels Adolf Spemann Ingooigem 1938-10-08 brief

enkel blad briefpapier

 275 x 216 mm

enkelzijdig getypt
Frans Duits 2015-07-08 Ron Van den Branden (RvdB) scans toegevoegd (origineel) 2012-10-18 Ron Van den Branden (RvdB) globale wijziging: @key toegevoegd aan titels (en waar mogelijk op werk-niveau opgelost) 2012-10-17 Ron Van den Branden (RvdB) globale wijzigingen: -letHeading: toevoeging @reg aan author + addressee -entities.ent + DALF.dtd verplaatst naar aux_files 2012-10-11 Ron Van den Branden (RvdB) verbetering typfout in laatste globale wijziging 2012-10-10 Ron Van den Branden (RvdB) globale wijzigingen: -update copyright statement, medewerkers, revisionDesc (< SVN log) -toevoeging commentaar met voorbeeld voor latere verwijzing naar facsimile's -verwijdering lege regels -toevoeging @resp="JdB" voor sic|supplied|del|add|gap|unclear|abbr 2012-04-19 Ron Van den Branden (RvdB) globale wijziging: regularisering titels (verbetering) 2012-04-16 Ron Van den Branden (RvdB) globale wijziging: -regularisering titels en eigennamen -groepering noten --> back/ 2012-04-12 Ron Van den Branden (RvdB) globale wijziging: iso-8859-1 --> UTF-8 2012-02-27 Ron Van den Branden (RvdB) kleine verbeteringen aan namen (vooral overbodige leestekens), ter voorbereiding van normaliseringslijsten 2012-02-27 Katrien Deroo (KD) Aanpassen codering Joke ( supplied reason="missing"/ naar sic corr=""/ waar nodig) 2001-09-21 markup Joke Debusschere (JD) parsing en validating 21-09-2001 markup Joke Debusschere (JD) creatie header & update markup 21-09-2001 markup Joke Debusschere (JD) markup STYN·STREUVELS Ingoyghem 8 Oktober, '38 Waarde Dr. Spemann,

Je suis très en retard avec ma correspondance - il y a eu les vacances avec voyages, visites et le reste, et puis les événements politiques avec la mobilisation et dangesr de guerre, ce qui fait qu' on n' a pas la tête à la "Schreiberei". Maintenasnt que nous avons passé une nouvelle étape entre guerre et paix et que le ciel s' élaircit, nous pouvons de nouveau penser à nos petites affaires, et je me mets à mettere ma correspondance en ordre.

Je viens de recevoir le texte de la traduction des deux nouvelles: Groeikracht et Zomerland " que j' ai controlé et, sauf quelques légères corrections, peuvent aller à l' imprimerie. Je trouve la traduction parfaitement réussie.

J' ai joint au manuscrit les articles de la "Grosse Brücke" qui m' ont beaucoup interessé; je trouve le nouveau livre que que le nouveau livre a une bonne presse et fera son chemin comme les précéda ents. Toutefe ois si Vous avez de ces "Besprechungen" en double, il me sera agréable de pouvoir les joindre à mes archives. Je Voudrais Vous demander aussi de m' envoyer quelqe ues exemplaires de vôtre nouveau Prospekt 10 Stücke et aussi du Nr. 31 des Literarische Flugblätter 5 Stücke. ges. 11.10.38

J' ai reçu il y a quelques jours, avec une charmante lettre, le manuscrit d' un article très interessant avec bibliographie complète de Elisabeth Römer-Schirmann aus Kolberg (Ostseebad) qui va parâitre dans la revue "Die Neue Literatur" (Novemberheft). Je pense bien faire en Vous signalant cet article sur mon oeuvre et je Vous re serai reconnaissant si je pouvais recevoir par Vos soins, deux, trois expl. de cette revue.

Je ne me rappelle plus si je Vous ai accusé receptions des Freistücke de "Grosse Brücke "?... Et si je Vous ait dit que le livre se présente aussi solide et digne que les précéda ents. Je trouve le Schutzumschlag aussi bien réussi.

Je ne dois pas Vous dire que la lettre du Prof. Bonatz m' a bien flattée: le testimonium d' un spécialiste si répe uté a e une valeur et est d' une importance toute extraordinaire pour moi.

Mit Abrechnung durch die deutsche Bank ist auch alles in Ordnung.

An die Zeilen für "Wir vom Glanzstoff" wird ich jedenfalls denken.

Je crois que maintenant je n' ai rien oublié?

Avec mes salutations cordiales (handtekening Stijn Streuvels)

Wanneer Hitler op 13 maart 1938 Oostenrijk bij Duitsland inlijfde en in september van datzelfde jaar aanspraak maakte op het Sudetengebied in Tsjechoslovakije, kondigde België op 27 september om 14 uur de 'Pied de Paix Renforcé' af. Dit betekende dat België, net als zijn buurlanden Nederland en Frankrijk, overgegaan was tot de mobilisatie van zijn troepen. Op 2 oktober werd de demobilisatie bevolen. België had op 26 augustus 1939, na de ongelukkige mobilisatie van september 1938, een nieuw plan in vijf fasen uitgewerkt, waarbij de soldaten vaak nodeloos in paraatheid werden gebracht. Er werd gemord omdat alleen de 'doppers' (uitkeringsgerechtigden) onder de wapens moesten; de andere werklozen niet. De ploegarbeiders van de Kortrijkse Kunstwerkstede werkten zich sinds maanden uit de naad om de bestellingen voor het Franse leger, namelijk houten barakken, te voltooien. Op 3 september 1939 verklaarden Frankrijk en Engeland, omwille van de inval in Polen, de oorlog aan Duitsland. Hoewel Duitsland met Frankrijk en Engeland op voet van oorlog leefde, brak er nog steeds geen oorlogsgeweld uit en bleef België er als bufferzone tussenin liggen. Zowel de bevolking als de soldaten werden in paraatheid gebracht; anderzijds werd hen een vals gevoel van veiligheid opgezadeld. Maar op 10 mei 1940 werden zonder enige oorlogsverklaring, in de vroege ochtend zowel Nederland, het Groot-Hertogdom Luxemburg en België door de Duitse troepen aangevallen. Fase E van het mobilisatieplan trad in voege. Tevens werden de hulpdiensten en het NMBS -personeel burgerlijk gemobiliseerd en gingen de scholen dicht.

In 1939 werd de geplande 'kleine roman' met vertalingen van enkele verhalen uit Zomerland gepubliceerd: Das heisse Leben.

Op 14 en op 26 september 1938 had Spemann Streuvels enkele recensies over Die grosse Brücke laten sturen, die hij daarna graag terug had gekregen.

D.i. Heft 31 van Literische Flugblätter, d.d. september 1938 en het nieuwe prospectus.

Elisabeth Römer-Schirmann, 'Stijn Streuvels', in: Die Neue Literatur, Heft II, November 1938, pp. 546-555. Inclusief biografisch en bibliografisch addendum door Ernst Metelmann, pp. 555-559. (Letterenhuis, S 935/K/Duitse recensies).

Het contract voor Die grosse Brücke, d.d. 18 juni 1936, vermeldt dat Streuvels '15 (fünfzehn) Freistücke' moest ontvangen (art. 8).

De brief van Paul Bonatz aan Adolf Spemann dateert van 2 augustus 1938. Bonatz schreef:

Das Buch von der Brücke ist eigentlich kein Buch von einer Brücke. Die spielt im Hintergrund - Im Vordergrund spielen aber wirkliche Menschen und diese sind wunderbar gezeichnet. Mitten im Lesen habe ich mich immer besonnen: wie wird er seinen Faden weiterspinnen? Mit Katastrophen? Wahrscheinlich nicht, denn das sind keine Lösungen. Ebensowenig, wie dem alten eigensinnigen Altervorstand u. Fährmann zu liebe die Brücke eine Katastrophe erleiden darf oder muss, - ebensowenig ist diese bei den Menschen im Vordergrund angebracht.

Wieder im Lesen drin besann ich mich: Wie geht das nun mit dem braven Musterknaben und Blässling gegen die Mira, dieses Gottes- und Teufelswunder weiter? Geht er vor die Hunde, zerfleischen sie sich? Logisch geht er ihr ins Garn. Aber noch wunderbarer ist, wie sie ihn dann laufen lässt, ihre Wege geht, was einst Ziel war, wegwirft, und er brav und etwas angekratzt ebenso uninteressant, wie er vorher war, zum braven Beruf zurückkehrt. Zwischen diesen beiden sind alle Details wunderbar geschildert. Und hier liegt der dichterische Schwerpunkt - wie diese beiden so verschiedenen Wege sich treffen und ein qualvoll glückliches Stück nebeneinander hergehen.

So sehe ich schliesslich Ihre schöne Gabe nicht als "Brücke dem Brückenbauer" an, sondern als warmen Menschenwert einem Menschen. Und dafür danke ich Ihnen nocheinmal herzlich. Streuvels ist ein grosser Dichter.

Op 23 augustus 1938 schreef Spemann aan Streuvels dat 'het bedrag van de laatste afrekening', een som van RM 426.32 door de 'Devisenstelle' werd goedgekeurd. Spemann had aan de Deutsche Bank de opdracht gegeven, deze som aan Streuvels uit te betalen.

Het betreft hier de 'honorarium-afrekening' voor de periode 1 april - 30 juni 1938. Streuvels had recht op 66,47 RM honorarium voor Liebesspiel in Flandern, 22,05 RM honorarium voor Prütske, 15,99 RM honorarium voor Frühling, 34,45 RM honorarium voor Kinderseelchen, 9,73 RM honorarium voor Weihnachtsgeschichten en 325 RM honorarium voor de voorpublicatie van Die grosse Brücke in Rheinische Blätter. M.b.t. deze voorpublicatie vermeldt het contract, d.d. 18 juni 1936: Abdrucke in Zeitungen und Zeitschriften werden nur durch den Verlag vermittelt. Das Erträgnis aus solchen Abdrucken wird zwischen beiden Vertragschließenden hälftig geteilt. J. Engelhorns Nachf. werden die auf Herrn Streuvels entfallende Hälfte sofort nach Eingang des Honorars von dem betreffenden Zeitungs- oder Zeitschriften-Verleger und nach Eintreffen der Erlaubnis der Devisenstelle auf das Konto Frank Lateur bei der Dedi-Bank in Krefeld überweisen. (art. 12) Op dit totaalbedrag van 473,69 RM moest nog 10 % inkomstenbelasting betaald worden. Aan Streuvels moest dus een bedrag van 426,32 RM uitbetaald worden.

Cf. brief van Adolf Spemann aan Stijn Streuvels d.d. 19 september 1938.