<TEI.2 xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
   <teiHeader creator="Joke Debusschere" date.created="2001-09-21">
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>323/ 17.01.1950  Stijn Streuvels aan Engelhorn Verlag. Ingooigem</title>
            <author>
               <name>Stijn Streuvels</name>
            </author>
            <editor>
                <name id="JdB">Joke Debusschere</name>
            </editor>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="PV">Pim Verhulst</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="KD">Katrien Deroo</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="EV">Edward Vanhoutte</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="RvdB">Ron Van den Branden</name>
            </respStmt>
            <principal>
               <name>Marcel De Smedt</name>
            </principal>
            <principal>
               <name>Edward Vanhoutte</name>
            </principal>
            <funder>
               <name>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</name>
               <address>
                  <addrLine>Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</addrLine>
                  <addrLine>Koningstraat 18</addrLine>
                  <addrLine>b-9000 Gent</addrLine>
                  <addrLine>(België)</addrLine>
                  <addrLine>tel: +32 9 265 93 40</addrLine>
                  <addrLine>fax: +32 9 265 93 49</addrLine>
                  <addrLine>email: ctb@kantl.be</addrLine>
               </address>
            </funder>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</publisher>
            <pubPlace>Gent</pubPlace>
            <date value="2016">2016</date>
            <availability>
                    <p>© 2016, KANTL/CTB</p>
                </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <letDesc>
               <letIdentifier>
                  <country>België</country>
                  <settlement>Antwerpen</settlement>
                  <repository>Letterenhuis</repository>
                  <collection>S 935/B2</collection>
                  <idno>100603/352</idno>
               </letIdentifier>
               <letHeading>
                  <author reg="Streuvels, Stijn">Stijn Streuvels</author>
                  <addressee reg="Spemann, Adolf">Adolf Spemann</addressee>
                  <placeLet>Ingooigem</placeLet>
                  <dateLet>1950-01-17</dateLet>
               </letHeading>
               <physDesc>
                  <type>brief</type>
                  <support>
                     <p>enkel blad briefpapier</p>
                  </support>
                  <extent>
                     <dimensions>275 x 215 mm</dimensions>
                  </extent>
                  <layout>
                     <p>dubbelzijdig getypt</p>
                  </layout>
               </physDesc>
               <envOcc occ="no"/>
               <note type="facs">
                  <figure id="STR.de.engelhorn.240283_01_br.img" rend="orig.lh"/>
                  <figure id="STR.de.engelhorn.240283_02_br.img" rend="orig.lh"/>
               </note>
              <note type="facs.extra">
                <note type="sur">
                  <figure id="STR.de.engelhorn.240283_03_br.img" rend="orig.lh"/>
                  <figure id="STR.de.engelhorn.240283_04_br.img" rend="orig.lh"/>
                </note>
               </note>
            </letDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
     <profileDesc>
       <langUsage>
         <language id="de">Duits</language>
         <language id="nl">Nederlands</language>
       </langUsage>
	<handList>
		<hand id="SS" scribe="Stijn Streuvels" ink="typewriter" resp="JdB"/>
		<hand id="SS4" scribe="Stijn Streuvels" ink="grey_pencil" resp="JdB"/>
		<hand id="AS4" scribe="Adolf Spemann" ink="grey_pencil" resp="JdB"/>
	</handList>
</profileDesc>
      <revisionDesc rend="level1">
         <change>
            <date value="2015-07-20">2015-07-20</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>scans toegevoegd (origineel)</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-18">2012-10-18</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: @key toegevoegd aan titels (en waar mogelijk op werk-niveau opgelost) 
</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-17">2012-10-17</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -letHeading: toevoeging @reg aan author + addressee
  -entities.ent + DALF.dtd verplaatst naar aux_files</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-11">2012-10-11</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>verbetering typfout in laatste globale wijziging</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-10">2012-10-10</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -update copyright statement, medewerkers, revisionDesc (&lt; SVN log)
  -toevoeging commentaar met voorbeeld voor latere verwijzing naar facsimile's
  -verwijdering lege regels
  -toevoeging @resp="JdB" voor sic|supplied|del|add|gap|unclear|abbr</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-19">2012-04-19</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: regularisering titels (verbetering)</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-16">2012-04-16</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging:
  -regularisering titels en eigennamen
  -groepering noten --&gt; 
               <seg type="element">
                  <seg type="starttag">back/</seg>
               </seg>
            </item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-12">2012-04-12</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: iso-8859-1 --&gt; UTF-8</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-02-27">2012-02-27</date>
            <respStmt>
               <name>Katrien Deroo (KD)</name>
            </respStmt>
            <item>Aanpassen codering Joke (
               <seg type="element">
                  <seg type="starttag">supplied reason="missing"/</seg>
               </seg> naar 
               <seg type="element">
                  <seg type="starttag">sic corr=""/</seg>
               </seg> waar nodig)
            </item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">2001-09-21</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>parsing en validating</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">21-09-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>creatie header &amp; update markup</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">21-09-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>markup</item>
         </change>
      </revisionDesc>
   </teiHeader>
  <text id="se500117" n="323" lang="nl">
    <body>
      <print type="letterhead">STYN·STREUVELS</print>
      <opener>
        <dateline>
                    <name type="place" reg="Ingooigem">Ingoyghem</name> <date value="1950-01-17">den 17 Januari, '50 <lb/>
                        <add resp="JdB" hand="AS4" place="valign_sub">20/1</add>
                    </date>
                </dateline>
        <salute>Waarde <abbr resp="JdB" expan="Doctor">Dr.</abbr> <name type="person" reg="Spemann, Adolf">Spemann</name>,</salute>
      </opener>
      <p>De twee boeken van <name type="person" reg="Andres, Stefan">Stefan Andres</name> heb ik in goede orde ontvangen.<ptr target="n1"/> Het andere - "<name key="utopia" type="title" reg="Wir sind Utopia" n="extra">Utopia</name>"<ptr target="n2"/> kan wel volgen als het te vinden is. Met besten dank daarvoor. <lb/>En meteen ons beste wenschen van geluk en welvaart voor het nieuwe jaar. Hier zijn de feestdagen met de gewone drukte voorbij gegaan: elkander gezien en <sic resp="JdB" corr="gesproken">ge<del rend="overtyped">r</del>sprkoen</sic> en elk weer de eigen richting uit.</p>
      <p>De gevraagde foto's als documentatie voor het omslag van <name key="blutezeit.druk2" type="title.roman" reg="Des Lebens Blütezeit">Levensbloesem</name>, zal <name type="person" reg="Lateur, Isa">Isa</name> U opgestuurd hebben. Ik geloof dat er 25 stuks waren. Daaruit zal Uw teekenaar wel een keus kunnen doen en er iets van maken dat op Vlaanderen trekt.<ptr target="n3"/>
            </p>
      <p id="xr1">Met dien heer <name type="person" reg="Erkelenz, Carl Hanns">Erkelenz</name> en dat <name key="dreikoningsbuch" type="title" reg="Dreiköningsbuch" n="extra">Dreikönigsbuch</name> is het een verwarde geschiedenis.<ptr target="n4"/> Ik herinner mij niet meer zoo goed het verloop van die zaak, en begrijp vooral niet hoe dat heerschap ertoe gekomen is die novelle te vertalen en te willen uitgeven? Die vertaling was toch vroeger gemaakt en gepubliceerd door <name type="person" reg="Schmülling, Hermine">
                    <abbr resp="JdB" expan="Hermine">Herm.</abbr> Schmuling</name>,-<ptr target="n5"/> en hij moest dit toch geweten hebben? Ik he<del rend="overtyped">t</del>rinner mij in elk geval niet daarvoor toelating gegeven te hebben. Gelukkig heb ik ook hee<del resp="JdB" hand="SS4" rend="overwritten">r</del>
                <add resp="JdB" hand="SS4" place="overwrite">l</add> de briefwisseling van <name type="person" reg="Erkelenz, Carl Hanns">Erkelenz</name> bewaard. Zij loopt van <abbr resp="JdB" expan="Augustus">Aug.</abbr> 1932 tot 1937,-<ptr target="n6"/> Het loopt voortdurend over eene mogelijke uitgave van mijn gezame<del rend="overtyped">l</del>nlijke Kerstnovellen bij de firma <name type="publisher" reg="Herder">
                    <sic resp="JdB" corr="Herder">herder</sic>
                </name>.<ptr target="n7"/> Ik voeg hier een merkwaardigen brief bij van (Vermoedelijk?) <name type="publisher" reg="Herder">Herder</name>.<ptr target="n8"/> Daaruit reeds zult U inzicht krijgen over de gebeurtenissen. <lb/>Het ware wel belangrijk de twee teksten der vertaling van <name type="title" reg="Dreiköningsbuch" key="dreikoningsbuch" n="extra">Drei Könige</name> te vergelijken. - Ik heb intusschen het boek van <name type="publisher" reg="Schwann Verlag">Schwan</name> ontvangen. De inhoud is wel merkwaardig, de illustratie<add resp="JdB" hand="SS4" place="inline">s</add> echter zijn louter caricaturen! <lb/>Ik verklaar mij natuurlijk over heel de lijn akkoord met Uw handelwijze en Uw voorstel om die zaak te regelen. Een vraag echter: in geval dat <name key="dreikoningsbuch" type="title" reg="Dreiköningsbuch" n="extra">Dreikönigsbuch</name> verder nog herdrukt wordt, is het dan wenschelijk dat de tekst door <name type="person" reg="Erkelenz, Carl Hanns">Erkelenz</name> vertaald behouden moet blijven, in geval - gelijk ik reden heb te vermoeden - die vertaling <del rend="overtyped">s</del>minderwaardig is dan die van <name type="person" reg="Schmülling, Hermine">
                    <abbr resp="JdB" expan="Hermine">Herm.</abbr> Schmüling</name>, die door mij nagezien werd en goedgekeurd, terwijl ik die van <name type="person" reg="Erkelenz, Carl Hanns">Erkelenz</name>, voor zoover ik weet, niet heb ingezien. Dat moet toch ook kloppen met de door U voorgestelde "<del rend="overtyped">q</del>Quellenangabe", die dus verzendt naar de uitgaaf van: "<name key="weihnachtsgeschichten" reg="Weihnachtsgeschichten" type="title.vertaling-bloemlezing">Weihnachtsgeschichten</name>" waarin diezelfde novelle <del resp="JdB" hand="SS4" rend="strikeout">in</del> voorkomt, door <name type="person" reg="Schmülling, Hermine">
                    <abbr resp="JdB" expan="Hermine">Herm.</abbr> SchMüling</name> vertaald?</p>
      <p>Dat er opnieuw mogelijkheid bestaat om betalingen uit te voeren is een verheugend teeken, dat alles geleidelijk weer in orde komt.</p>
      <p>Verleden week heb ik gelegenheid gehad een reis per auto naar Holland te doen, we hebben in Eindhoven en in Hilversum de Philips fabrieken kunnen bezichtigen en in Amsterdam vrienden kunnen ontmoeten die ik in ja-ren niet meer gezien had, alsook heb <del resp="JdB" hand="SS" rend="crossout">het</del>gelegenheid gehad het traditionele tooneelspel: <title>Gysbrecht van Amstel</title>, van <name type="person" reg="Van den Vondel, Joost">Vondel</name> bij te wonen - een merkwaardige kunstprestatie.<ptr target="n10"/> In Holland is het leven er ook weer normaal. Morgen ga ik mijn zoon<ptr target="n11"/> zien in Brussel. Dit als bewijs dat het met ons allen in orde is. Mijn zoon zal heel tevreden zijn iets van U te ontvangen; zijn adres luidt: <name type="person" reg="Lateur, Paul">Paul Lateur</name>, Bodenbroeckstraat, 8 - Brussel.</p>
      <p>Met het terugsturen der foto's en der twee ingesloten brieven<ptr target="n12"/> is geen haast - dit met gelegenheid.</p>
      <closer>
        <salute>Met hoogachting gegroet</salute>
        <seg>
                    <add resp="JdB" hand="SS4" place="margin_bottom">
                        <abbr resp="JdB" expan="Keer Om">K.O.</abbr>
                    </add>
        </seg>
      </closer>
      <pb/>
      <ps>
                <p>In "<name type="title.tijdschrift" key="booksabroad" reg="Books Abroad" n="extra">Books Abroad</name>" Universit<del rend="overtyped">i</del>y of Oklahoma press, Autumn 1949 vind ik op <abbr resp="JdB" expan="bladzijde">blz.</abbr> 390 een aankondiging en waarderend artikel over: <name type="person" reg="Spemann, Hans">Hans Spemann</name>. <name key="forschungleben" type="title" reg="Forschung und Leben" n="extra">Forschung und Leben</name>. <name type="person" reg="Spemann, Wilhelm">Friedrich Wilhelm Spemann</name>, <abbr resp="JdB" expan="editie">ed.</abbr> Stuttgart, <name type="publisher" reg="Engelhorn Verlag">Engelhorn</name>. 1943, door <name type="person" reg="Lederer, Max">Max Lederer</name>, Library of Congress.<ptr target="n13"/>
                </p>
            </ps>
      <closer>
        <signed>(handtekening Stijn Streuvels)</signed>
        <seg>2 bijlagen.</seg>
      </closer>
    </body>
    <back>
      <div type="notes">
        <p/>
        <note id="n1">
          <p>Op <xref doc="es491222">22 december 1949</xref> liet Spemann aan Streuvels weten dat hij twee boeken van Stefan Andres naar Ingooigem verstuurde, nl. <name type="title" key="tieraustiefe" reg="Das Tier aus der Tiefe" n="extra">Tier aus der Tiefe</name> (ad 12,87 RM) en <name type="title" key="rittergerechtigkeit" reg="Ritter der Gerechtigkeit" n="extra">Ritter der Gerechtigkeit</name> (ad 6,50 RM). De prijzen vonden we terug op de bij de brief bewaarde verzendnota.</p>
        </note>
        <note id="n2" rend="temp">
          <p>Stefan Andres, <name type="title" key="utopia" reg="Wir sind Utopia" n="extra">Wir sind Utopia</name>. Berlin, Riemerschmidt, 1943.</p>
        </note>
        <note id="n3">
          <p>Van de Kövari-vertaling van <name key="levensbloesem" type="title.roman" reg="Levensbloesem">Levensbloesem</name>, getiteld <name type="title.roman" reg="Des Lebens Blütezeit" key="blutezeit.druk1">Des Lebens Blütezeit</name>, is in 1949 bij Wiener Volksbuchverlag een keurige uitgave verschenen, gedrukt op een degelijke papierkwaliteit, en typografisch uitstekend verzorgd, met een evenwichtige lay-out. Eén jaar later zou Engelhorn Verlag met een <rs type="title.roman" key="blutezeit.druk2" reg="Des Lebens Blütezeit">titeluitgave</rs> van de vertaling van Kövari, weliswaar voorzien van een nieuwe bandtekening van Hela Seewald, de Duitse markt bevoorraden.</p>
        </note>
        <note id="n4">
          <p>Cf. wat Spemann hierover schreef in zijn brief aan Streuvels van <xref doc="es500111">11 januari 1950</xref>.</p>
          <p>Adolf Spemann had in het <name type="title.tijdschrift" key="frankfurterborsenblatt" reg="Frankfurter Börsenblatt" n="extra">Frankfurter Börsenblatt</name> nr. 86 van 11 november 1949 (p. 3259) de aankondiging gezien van het door Franz Hoyer geredigeerde <name type="title" key="dreikoningsbuch" reg="Dreiköningsbuch" n="extra">Dreikönigsbuch</name>, waarin ook Streuvels' novelle <name type="title.verhaal" key="konige" reg="Die Heiligen drei Könige an der Küste">Die drei Könige an der Küste</name> (<name key="driekoningen" type="title.verhaal" reg="De drie koningen aan de kust">De drie koningen aan de kust</name>) zou opgenomen worden. Spemann liet dit niet zomaar aan zich voorbij gaan, omdat Streuvels aan Engelhorn Verlag het 'Verlags- und Vervielfältigungsrecht' voor de Duitse vertaling van deze novelle had gegeven, wat op 11 mei 1937 contractueel werd vastgelegd.</p>
          <p>Franz Hoyer van uitgeverij L. Schwann te Düsseldorf - verbaasd als hij was - gaf Spemann in een brief van 19 november 1949 wat meer uitleg. De vertaling in het <name type="title" key="dreikoningsbuch" reg="Dreiköningsbuch" n="extra">Dreikönigsbuch</name> stamde van Erkelenz en werd reeds in 1937 gepubliceerd in de <name type="title.reeks" reg="Bibliothek der Unterhaltung und des Wissens" key="unterhaltungwissens" n="extra">Bibliothek der Unterhaltung und des Wissens</name> (Union Deutsche Verlagsgesellschaft). Erkelenz had verklaard van Streuvels het vertalingsrecht verkregen te hebben en gaf Franz Hoyer de toestemming om de novelle in het 'driekoningenboek' te publiceren. Wat Spemann tot een boze retourbrief aanzette, waren Hoyers overtuiging dat Erkelenz van het 'Verlags- und Vervielfältigungsrecht' niet op de hoogte moet geweest zijn en zijn laatste zin: <quote lang="de">hat es den Anschein, dass Herr Dr. Streuvels versäumt hat, Sie darauf hinzuweisen, dass er bereits vor dem Abschluss des Vertrages mit Ihnen das Übersetzungsrecht an Herrn Erkelenz übertrug</quote>. Voor zijn boze antwoordbrief d.d. 26 november baseerde Spemann zich op Streuvels' brieven van <xref doc="se361215">15 december 1936</xref> en <xref doc="se370429">29 april 1937</xref>. Bovendien ontkende ook de Union Deutsche Verlagsgesellschaft aan uitgeverij L. Schwann de toestemming gegeven te hebben om Erkelenz' vertaling af te drukken.</p>
          <p>Nu wou de firma Schwann een schadevergoeding betalen van 500 DM voor de eerste 5000 exemplaren en voor elke verdere oplage van 5000 exemplaren nog eens 400 DM. Spemann stelde voor het aanbod te aanvaarden maar wou liever eerst nog Streuvels' mening hieromtrent kennen.</p>
        </note>
        <note id="n5">
          <p>De Duitse vertaling van <name key="driekoningen" type="title.verhaal" reg="De drie koningen aan de kust">De drie koningen aan de kust</name>, <name type="title.verhaal" key="konige" reg="Die Heiligen drei Könige an der Küste">Die heiligen drei Könige an der Küste</name> werd in 1937 opgenomen in de bundel <name key="weihnachtsgeschichten.druk1" reg="Weihnachtsgeschichten" type="title.vertaling-bloemlezing">Weihnachtsgeschichten</name>.</p>
        </note>
        <note id="n6">
          <p>De brieven van Carl Erkelenz aan Streuvels, gaande van 19 augustus 1932 tot en met 24 april 1937, worden nu nog bewaard in het Letterenhuis (S 935/B2).</p>
        </note>
        <note id="n7">
          <p>Zo zette Erkelenz zich op 19 juni 1936 in Duisburg-Mündelheim achter zijn schrijfmachine om Streuvels eigenhandig het voorstel over te maken voor een Duitse vertaling en bundeling van enkele van zijn in Duitsland onuitgegeven kerstvertellingen. Hij typte: <quote lang="de">Der Verlag Herder in Freiburg betonte seine Bereitwilligkeit etwas von Ihnen zu bringen, da er Sie sehr bewundere. Er bat um den Vorschlag eines Werkes, das sich für ihn eigne. Ich schlug ihm daraufhin eine Sammlung Ihrer bisher noch nicht in Deutschland erschienenen Weihnachtserzählungen vor: also "Kerstmis in Niemandsland", "Drie <sic resp="JdB" corr="Koningen">Konigen</sic> aan de Kust", "Het Kerstvertelsel", wozu ich mich noch aus Ihrem Werk einer Nikolauserzählung [d.i. Grootmoederken, JD] zu entsinnen glaubte. (...) Wenn Sie trotzdem einen Band Weihnachtserzählungen für Ihr Gesamtwerk planen, daß sich bei Engelhorn in Aufbau befindet, so stände meines Erachtens nichts im Wege, diese Sammlung später zu veranstalten, die ja vollständig sein könnte, und diese durch Hermine Schmülling übersetzen zu lassen. Die unsere wäre denn eine reine Zwischenausgabe.</quote>
                    </p>
          <p>En op 7 augustus 1936 luidde het naar aanleiding van Streuvels' retourbrief van 9 juli 1936: <quote lang="de">Verstehe ich Sie recht, wenn ich die Sachlage jetzt so auffasse? Entweder nimmt Engelhorn die Erzählungen für eine Buchausgabe, und damit ist die Angelegenheit erledigt. Oder das zweite: Die Erzählungen passen Engelhorn nicht, und dann erscheinen sie bei Herder. Daß Herder die Erzählungen fest nimmt, wollen Sie bitte folgendem Abschnitt seines letztes Briefes entnehmen, nachdem ich ihm "Kerstvertelsel" (wofür ich als deutschen Titel "Bubenweihnacht" vorschlagen möchte) probeweise geschickt hat. Herder schreibt: "Der angeregte Plan der vier Weihnachtserzählungen von Stijn Streuvels sollte wirklich durchgeführt werden. Die bereits übersandte Erzählung "Bubenweihnacht" zeugt für den echten Streuvels. Sie packt von Anfang an durch die Herzhaftigkeit der Darstellung. Kunstvoll ist in die Erzählung das unvermittelte Auftauchen des kleinen Halunken eingeflochten, der mitten im Weihnachtsspiel der Kinder unbefangen von der frühen Jugend des göttlichen Kindes ... bis zu Jesu verborgenem Leben erzählt. Die kindlichen Uebertreibungen von Wahrheit und Dichtung nimmt man gern in Kauf: die Buben sind ursprünglich und - Gott sei Dank - frei von jeder Sentimentalität. Wenn die weiteren Erzählungen ebenso stark sind, dann würde das geplante Buch sehr bedeutsam werden. Wir bitten Sie daher dringend, von Engelhorn die Einwilligung zu der Sonderausgabe zu erwirken. Sie könnten darauf hinweisen, daß die ausgesprochen kath. Stoffe wohl für einen nicht-katholischen Verlag für die Streuvels-Ausgabe voraussichtlich nicht in Frage kommen. Andrerseits hätte ja ein Verlag wie der unsere die Möglichkeit, die Lesergemeinde von Stijn Streuvels bedeutend zu erweitern. Auf diese Weise würden auch die bei Engelhorn erscheinenden Streuvels-Werke in Zukunft einen weiteren Absatz finden.</quote>
                    </p>
        </note>
        <note id="n8">
          <p>Het betreft hier in feite <!--***commented out: <xref targOrder="U"> without doc attribute***-->een doorslag van de brief van Adolf Spemann aan Carl Erkelenz d.d. 7 augustus 1936<!--***commented out: </xref> without doc attribute***-->. Op <xref doc="es360808" from="id(xr1)">8 augustus 1936</xref> schreef Spemann hierover aan Streuvels.</p>
        </note>
        <note id="n10">
          <p>Gijsbrecht van Aemstel is een toneelstuk van Joost van den Vondel, dat werd opgevoerd ter gelegenheid van de opening van de eerste stenen Amsterdamse schouwburg op 26 december 1637. Van 1641 tot en met 1968 werd het toneelstuk jaarlijks opgevoerd in Amsterdam rond de Kerstperiode.</p>
        </note>
        <note id="n11">
          <p>Paul Lateur</p>
        </note>
        <note id="n12">
          <p>Dit zijn de brieven van Carl Erkelenz aan Stijn Streuvels van <!--***commented out: <xref targOrder="U"> without doc attribute***-->7 augustus 1936<!--***commented out: </xref> without doc attribute***--> en van <!--***commented out: <xref targOrder="U"> without doc attribute***-->24 april 1937<!--***commented out: </xref> without doc attribute***-->.</p>
        </note>
        <note id="n13">
          <p>Max Lederer, <title>Forschung und Leben by Hans Spemann, Friedrich Wilhelm Spemann</title>. <name type="title.tijdschrift" key="booksabroad" reg="Books Abroad" n="extra">Books Abroad</name>, vol. 23, no. 4 (autumn), 1949, p. 390-391. <!-- http://www.jstor.org/stable/40087280 -->
                    </p>
          <p>Uit Spemanns brief aan Streuvels van <xref doc="es430419">19 april 1943</xref> vernemen we dat dit boek op 7 april 1943 naar het Lijsternest werd gestuurd.</p>
          <p rend="temp">Titelbeschrijving: Spemann, Hans und Friedrich Wilhelm Spemann (Hrsg.), <name type="title" key="forschungleben" reg="Forschung und Leben" n="extra">Forschung und Leben</name>. Stuttgart, J. Engelhorns Nachf., s.d. [1943].</p>
        </note>
      </div>
    </back>
  </text>
</TEI.2>