De copie voor "Werkmenschen" is compleet bij Veen, de titelplaat ook; letter en papier zijn gekozen,— proeven echter heb ik nog niet gezien, en of er met zetten begonnen is, kan ik niet verzekeren, doet echter niets aan de zaak, want ik weet niet waarom Veen zulks als een truc zou moeten voorwenden? Hij schrijft mij dat hij met Belgisch drukwerk in Holland niets kan uitrichten — tegen zulk eene reden valt er niets in te brengen en wensch ik ook niet tusschen te komen — Gij zelf zult wel inzien dat er in het boek van Blachon geen twee bladz. gelijk en effen zwart gedrukt zijn,— en als het ànders kon, Veen toch wel zijn toevlucht tot den merkelijk goedkooperen druk in Belgie zijn toevlucht nemen zou, en in dit geval aan U de voorkeur moest n gem ven.

We staan dus met eene Hollandsche en eene Belgische uitgaaf, en ik ook voel me tegen mijn zin, verplicht me daarin te schikken. Het princiep van een Holl. uitgever is: nooit redeneeren met zijn cliënt. en dat vind ik maar goed, want de uitgever moet zien dat hij zijne zaak in orde brengt. Ik wilde U dus vragen dat Gij minstens tegen toek. week met een vast voorstel zoudt afkomen, opdat we dadelijk een contract kunnen opmaken,— dit om te beletten dat er door oorzaak van treuzelen te veel tijd verloren gaat, en mij niet voor 't geval te stellen dat het te laat worde om in België met "Werkmenschen" dit najaar te verschijnen.

Met het oog op onze afspraak bij mijn laatste bezoek bij U, moet ik nog doen opmerken, dat het honorar. van 5 frs. per expl. voor 2000 opl. berekend was op een vermoedelijken handen lsprijs van 15 frs. per expl. Als htet boek duurder wordt, moet de honorar.prijs in evenredigheid verhoogen. Hetzelfde geldt ook voor de evneentueele hoogere oplaag waarvan de uitbetaling op termijn zou geschieden,— in dit geval moet de prijs vastgesteld worden aan eene vaste geldwaarde. Ik wil niet meer in 't geval komen gelijk met "Herinneringen" waarvan de laatste betaling gevaar loopt op franken uit te komen die nog enkel... een centiem waard zijn, terwijl de uitgever over expl. beschikt die hij tot hoogere waarde kan opdrijve;n; ik bedoel dus: dat betalingen op termijn zoo moeten geschieden dat de prijs mede in de hoogte loopt met v den verkoopprijs der expl. Ik weet niet waarom Gij bang zijt een hoogeren prijs te stellen voor "Werkmenschen"? die boekenprijzen mogen toch automatisch omhoog gaan in tegenovergestelde richting met het dalen van onzen frank? En uwe boeken zijn tè goedkoop tegenover de prijzen van andere belgische uitgevers. Gister hoorde ik nog in Gent: dat uwe uitgave van Verriets st door De Pillecijn (10 frs.) een echt schaal is! schandaal is! Voor "Werkmenschen" kunnen we er ook nog iets anders op vinden, b.v. daar er nu toch eene ordentelijke editie van bestaat in Holland, we voor België iets maken daa t heelemaal op den goedkoop is ingericht? een echt volksboek dus, voor wat papier en b druk betreft, en dan op met eene heel groote oplaag, en aan een uiterst lagen prijs in den hanfdel brengen. Denk daarover eens na. 't Bijzonderste is dat ik zoo gauw mogelijk een vast akkoord krijg, want, als ik op een ander moet gaan, valt er geen tijd te verliezen, daar mijn tijd van proeven nazien, samen zou moeten gaan met de Holl. uitgaaf.