<TEI.2 xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
   <teiHeader creator="Joke Debusschere" date.created="2002-01-21" type="text">
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>11/  08.07.1909  Stijn Streuvels aan Herman Robbers. Ingooigem</title>
            <author>
               <name>Stijn Streuvels</name>
            </author>
            <editor>
               <name id="JdB">Joke Debusschere</name>
            </editor>
            <respStmt>
               <resp>revisie</resp>
               <name id="PV">Pim Verhulst</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <resp>revisie</resp>
               <name id="KD">Katrien Deroo</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <resp>revisie</resp>
               <name id="EV">Edward Vanhoutte</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <resp>revisie</resp>
               <name id="RvdB">Ron Van den Branden</name>
            </respStmt>
            <principal>
               <name>Marcel De Smedt</name>
            </principal>
            <principal>
               <name>Edward Vanhoutte</name>
            </principal>
            <funder>
               <name>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</name>
               <address>
                  <addrLine>Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</addrLine> 
                  <addrLine>b-9000 Gent</addrLine>
                  <addrLine>(België)</addrLine>
                  <addrLine>tel: +32 9 265 93 40</addrLine>
                  <addrLine>fax: +32 9 265 93 49</addrLine>
                  <addrLine>email: ctb@kantl.be</addrLine>
               </address>
            </funder>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</publisher>
            <pubPlace>Gent</pubPlace>
            <date value="2014">2014</date>
            <availability>
               <p>© 2014, KANTL/CTB</p>
            </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <letDesc>
               <letIdentifier>
                  <country>Nederland</country>
                  <settlement>Leiden</settlement>
                  <repository>Bibliotheek Universiteit Leiden</repository>
                  <collection>LTK 1891</collection>
                  <idno>0</idno>
               </letIdentifier>
               <letHeading>
                  <author reg="Streuvels, Stijn">Stijn Streuvels</author>
                  <addressee reg="Robbers, Herman">Herman Robbers</addressee>
                  <placeLet>Ingooigem</placeLet>
                  <dateLet>1909-07-08</dateLet>
               </letHeading>
               <physDesc>
                  <type>brief</type>
                  <support>
                     <p>enkel blad briefpapier</p>
                  </support>
                  <extent>
                     <dimensions>276 x 211 mm</dimensions>
                  </extent>
                  <layout>
                     <p>enkelzijdig beschreven</p>
                  </layout>
               </physDesc>
               <envOcc occ="no"/>
               <additional>
                  <surrogates>
                     <p>kopie in Letterenhuis, R 544/B2/Robbers/118737/5</p>
                  </surrogates>
               </additional>
            </letDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
      <revisionDesc>
         <change>
            <date value="2013-06-18">2013-06-18</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] afwerking robbers</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2013-06-12">2013-06-12</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] koppeling brieven - scans originelen voor deelcollectie robbers</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2013-03-27">2013-03-27</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] normalisering gegevens letIdentifier</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-12-04">2012-12-04</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[aux] collectienamen geüniformeerd naar camelCase</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-11-28">2012-11-28</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] huidige scans van kopies gemarkeerd als &lt;figure rend="copy"/&gt;</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-11-27">2012-11-27</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] globale wijzigingen:
  -header: 'ontbreekt' voor ontbrekende gegevens (ipv. '???' of '!!!')
  -lege attribuutwaarden verwijderd: @expan="???" @hand="???"
  -&lt;salute&gt; onmiddellijk vóór/na &lt;closer&gt;/&lt;opener&gt;: daarheen verplaatst
  -closer/date --&gt; closer/dateline/date
  -huidige (onafgewerkte) status van brieven in &lt;revisionDesc rend="level1"&gt;</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-11-26">2012-11-26</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] koppeling brieven - scans kopies</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-18">2012-10-18</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -@key toegevoegd aan titels (en waar mogelijk op werk-niveau opgelost) 
  -entities.ent + DALF.dtd verplaatst naar aux_files</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-11">2012-10-11</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>verbetering typfout in laatste globale wijziging</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-10">2012-10-10</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -update copyright statement, medewerkers, revisionDesc (&lt; SVN log)
  -toevoeging commentaar met voorbeeld voor latere verwijzing naar facsimile's
  -verwijdering lege regels
  -toevoeging @resp="JdB" voor sic|supplied|del|add|gap|unclear|abbr</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-16">2012-04-16</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: verbeterde regulariserig van titels</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2008-04-24">2008-04-24</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
 * verbetering van address/print/addrLine tot print/address/addrLine
 * encoding="UTF-8"
 * '/' in padnamen (ipv. '\')
 * verwijdering van dubbele processing-instructions</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2002-01-21">2002-01-21</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>parsing en validating</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2002-01-21">21-01-2002</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>creatie header &amp; update markup</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2002-01-21">21-01-2002</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>markup</item>
         </change>
      </revisionDesc>
   </teiHeader>
   <text id="sr090708" n="11">
      <body>
         <print type="letterhead">FRANK·LATEUR</print>
         <opener>
            <dateline>
                    <date value="1909-07-08">8-VII-09</date>
                </dateline>
         <salute>Weerde,</salute>
            </opener>
        <p>Terwijl het aldoor maar regent zit ik prettig prentjes te kijken 't geen wel de beste menschelijke bezigheid is. Dat wil zeggen: <name key="egm" type="title.tijdschrift" reg="Elsevier's Geïllustreerd Maandschrift" n="extra">
                    <abbr resp="JdB" expan="Elsevier">Elsev.</abbr>
                </name> heb ik in goeden staat ontvangen en beleef er plezier aan.<ptr target="n1"/> Neen, van <name type="person" reg="Veen, Lodewijk Jacobus">Veen</name> <abbr resp="JdB" expan="ontving">ontv.</abbr> ik heel zelden of nooit een bespreking over mijn werk<ptr target="n2"/> — ik moet daar bij toeval op komen! Dat heeft ook zijne aardigheid. Met mijn <abbr resp="JdB" expan="artikel">art.</abbr> in <name key="rodenbach" type="title.tijdschrift" reg="Rodenbachsblad" n="extra">Rodenbach's blad</name>
                <ptr target="n3"/> wilde ik niemand onrecht aandoen — alleen: het stuk was geschreven voor Vlaandersche Vlamingen die wat te veel dwepen met <name type="person" reg="Rodenbach, Albrecht">
                    <abbr resp="JdB" expan="Rodenbach">R.</abbr>
                </name> als dichter en hem te weinig waardeeren als werker en wekker van <abbr resp="JdB" expan="Vlaanderen">Vl.</abbr>! Dàt moest eens gezegd en daartoe gebruikte ik de gelegenheid <name type="person" reg="Uyldert, Maurits">Uyldert</name>-<name type="person" reg="Van Offel, Edmond">Van Offel</name>!<ptr target="n4"/> Naderhand eerst zag ik mijn ongelijk in en dàt wordt goedgemaakt in het <abbr resp="JdB" expan="eerstvolgende">eerstv.</abbr> <abbr resp="JdB" expan="nummer">n<hi rend="sup">
                        <hi rend="underline">r</hi>
                    </hi>
                </abbr> dat ik U sturen zal.<ptr target="n5"/>
            </p>
         <p id="xr1">Zoogauw de regen ophoudt ga ik <abbr resp="JdB" expan="naar">n<hi rend="sup">
                        <hi rend="underline">r</hi>
                    </hi>
                </abbr> Tieghem onzen schildersbaas gaan spreken<ptr target="n6"/> — alles komt wel in orde: ik heb een Brusselschen <abbr resp="JdB" expan="photograaf">photo.</abbr> in 't oog die zijn werk goed zal doen — en ik zal maken klaar te zijn met de copie tegen dat de platen gereed komen.</p>
         <p>Vader <name type="person" reg="Haspels, George F.">Haspels</name> zal wel raar opgekeken hebben!<ptr target="n7"/> 't Doet me geen plezier voor hem maar wel voor <name type="person" reg="Scharten, Carel">Scharten</name>! <name type="person" reg="De Bom, Emmanuel">Mane</name> &amp; vrouw zijn hier nu aangekondigd <abbr resp="JdB" expan="voor">v<hi rend="sup">
                        <hi rend="underline">r</hi>
                    </hi>
                </abbr> <hi rend="underline">maandag</hi>!!<ptr target="n8"/>
            </p>
         <closer>
            <salute>Genegen groeten ook aan de vrouw voor ons 4!<ptr target="n9"/>
                </salute>
            <signed>Uw (handtekening Stijn Streuvels)</signed>
         </closer>
      </body>
      <back>
         <div type="notes">
            <p/>
            <note id="n1">
               <p>Cf. Robbers' brief aan Streuvels van <xref doc="rs090703" from="id(xr1)">3 juli 1909</xref>, waarin Robbers aankondigde dat Streuvels <xref doc="rs051022" from="id(n2)" rend="temp">
                            <name type="title.tijdschrift" key="egm" reg="Elsevier's Geïllustreerd Maandschrift" n="extra">Elsevier's Geïllustreerd Maandschrift</name>
                        </xref> zou ontvangen van het Januarinummer 1909 af.</p>
            </note>
            <note id="n2">
               <p>Cf. Robbers' vraag in zijn brief aan Streuvels van <xref doc="rs090703">3 juli 1909</xref>.</p>
            </note>
            <note id="n3" rend="temp">
               <p>Op 21, 22 en 23 augustus 1909 vierde men te Roeselare het halfeeuwfeest van de geboorte van Albrecht Rodenbach. Ter gelegenheid daarvan werd er een veertiendaags <name type="title.tijdschrift" key="rodenbach" reg="Rodenbachsblad" n="extra">Rodenbachsblad</name> uitgebracht, dat verscheen van 4 april tot 15 augustus 1909 (12 nummers; de laatste 3 nummers verschenen wekelijks) en dat in opdracht van het Rodenbachcomité gedrukt werd door Jules De Meester, de bekende drukker-uitgever van Gezelle en Rodenbach.</p>
            </note>
            <note id="n4">
               <p>Streuvels had in het nummer van 27 juni (nr. 7) van <name type="title.tijdschrift" key="rodenbach" reg="Rodenbachsblad" n="extra">Rodenbachsblad</name> een artikel geschreven onder de titel '<title>Rodenbach in Holland</title>': <quote>De Hollanders snappen onzen Rodenbach niet! werd hier meer dan eens onder vrienden vermond [...] Maar menigen onder ons zou nog grooter oogen opzetten moesten zij vernemen hoe Rodenbach daar in 't Noorden overtijd toegetakeld werd!</quote> Streuvels doelt hier op een artikel van de Nederlander Maurits Uyldert in <name type="title.tijdschrift" key="beweging" reg="De Beweging" n="extra">De Beweging</name>, die ergens had gehoord dat Rodenbach werd vergeleken met Jacques Perk en die dat ongehoord vond. Hij deed dan ook zijn uiterste best om Rodenbach van zijn voetstuk te stoten en deed zijn verzen af als <quote>onrijp jeugdwerk</quote>. Streuvels zocht een verklaring: <quote>Hoe te verklaren nu den wanklank in het hooggestemd orkest van algemeenen lof en bewondering? Eenvoudig hieruit, meen ik: omdat de zaak uit een verschillig standpunt beschouwd wordt. [...] De ééne beoordeelaar mag niet enkel de verzen bekijken om den dichter te veroordeelen en de andere mag niet enkel van verzen spreken als hij alleen den dichter bekeken heeft. Zóó is, meen ik, het misverstand te verklaren.' De Hollanders, zegt Streuvels, hebben geen ontvoogdingsstrijd gekend, zoals wij hier in het Zuiden, en begrijpen Rodenbach niet. Ze concentreren zich enkel op de esthetische kant van de zaak. Verder vroeg hij zich af 'of we Rodenbach niet te zeer als onze Dichter beschouwd hadden en onze buren hem ontdekken moesten eer hij gereed gemaakt was voor de... exportatie?? omdat wij te zeer gewend waren hem in één adem als Dichter én levenwekker uit te roepen en 't eene zonder 't ander nooit beschouwd hebben?</quote> Streuvels stelde dat men Rodenbach moest stellen in zijn <quote>tijd en omgeving met de lucht waarin hij geleefd en gewerkt heeft [en dat men] het geleverde werk [moet] weten te onderscheiden van de belofte die erin vervat was. [...] [O]m zijn werk voor 't aanschijn van heel Nederland te brengen moest er meer op gelet: dat men bij onbekenden maar met alle bescheidenheid... over wonderkinderen spreken mag en dat alle genialiteit die in een schone belofte vergaan is, voor vreemden van weinig tel is.</quote> Hij citeerde ook een wederwoord van (de Vlaming) Edmond Van Offel in <name type="title.tijdschrift" key="grootnederland" reg="Groot Nederland" n="extra">Groot Nederland</name>: <quote>Die figuur van <abbr resp="JdB" expan="Rodenbach">R.</abbr> echter is van deze welke men in haar geheel dient te kennen om haar waarlijk te kunnen liefhebben.</quote>
                    </p>
            </note>
            <note id="n5">
               <p>Stijn Streuvels, 'Verantwoording' in <name type="title.tijdschrift" key="rodenbach" reg="Rodenbachsblad" n="extra">Rodenbachsblad</name>, 1 (1909), 8 (11 juli). In dit nummer nuanceerde Streuvels zijn standpunt: <quote>Tot mijn ongelijk moet ik bekennen dat ook mijn opstel: "Rodenbach in Holland" aanleiding geven kan tot [...] misverstand en om te vermijden dus dat er door mijne schuld verwarring ontsta en de feeststemming gestoord worde, meen ik goed te doen met een woord uitleg mijn vooruitgezette meening wat nader toe te lichten en alzoo alle nuttelooze staartjes af te snijden. Eerst en vooral: mijn opstel werd geschreven voor de Vlamingen van Vlaanderen, niet voor Hollanders. [...] In één woord: ik wilde beweren dat we ons niet moeten bekommeren om 't geen men ginder hoog over de verzen van onzen "Berten" zegde of hoe men erover dacht. 't Gevoel en de verschijning van Rodenbach is alleen en bijzonderlijk van beteekenis voor Vlaanderen en voor de Vlamingen. [...] Bij nader inzicht echter schijnt me de titel "<abbr resp="JdB" expan="Rodenbach">R.</abbr> in Holland" voor mijn opstel wat te breed en te algemeen...</quote> Streuvels schreef verder dat Uyldert nagenoeg alleen staat met zijn mening, ook in Nederland, en hij geeft een opsomming van positieve besprekingen van Rodenbachs werk (o.m. door Herman Robbers). Hij besloot: <quote>Maar ik herhaal het: méér dan den Dichter hebben wij Vlamingen, den Held en den Werker te vieren! Wat heeft er voor ons de grootste beteekenis?! Mettertijd moet Rodenbach worden: het Symbool van Vlaanderens ontwaking!</quote>
                    </p>
            </note>
            <note id="n6">
               <p>Valerius De Saedeleer: cf. brief van Robbers aan Streuvels van <xref doc="rs090703">3 juli 1909</xref>.</p>
            </note>
            <note id="n7">
               <p>Streuvels reageert hier op Robbers' vraag in zijn brief aan Streuvels van <xref doc="rs090703" from="id(xr2)">3 juli 1909</xref>. In <xref doc="rs051022" from="id(n2)" rend="temp">
                            <name type="title.tijdschrift" key="egm" reg="Elsevier's Geïllustreerd Maandschrift" n="extra">Elsevier's Geïllustreerd Maandschrift</name>
                        </xref> (19 (1909), 38, p. 65-70) besprak Robbers de verhalenbundel <name type="title" key="brandaris" reg="Onder den Brandaris" n="extra">Onder den Brandaris</name> van G.F. Haspels. Hij nam daarin stelling tegen een zekere Scharten, die in <name type="title.tijdschrift" key="degids" reg="De Gids" n="extra">De Gids</name> het werk de hemel in had geprezen. Robbers deed in zijn recensie <quote>(v)ooraf een bekentenis. Dit is de eerste maal dat ik een boek van den heer Haspels heb gelezen. Moet ik mij daarover schamen? Ben ik niet op de hoogte van de moderne nederlandsche litteratuur? Is het beste mij onbekend gebleven? Men zou het meenen, als men Scharten's geestdriftige aankondiging, in den Gids van Maart, gelezen en... geloofd heeft.</quote> Robbers was echter niet zo goedgelovig: <quote>Als Scharten gelijk heeft en Haspels zijn tijd vooruit is — nu dan zou daardoor bewezen zijn, dat de litteratuurgeschiedenis een kringloop maakt en wij over een jaar of wat vrijwel precies terugkrijgen, wat we veertig jaar geleden al ruimschoots hebben genoten.</quote> Hij gaf toe: <quote>(d)e novelle "Onder de Brandaris" bevat mooie bladzijden</quote>, maar daarnaast vond hij toch vooral veel <quote>foutjes</quote> en <quote>slappigheden</quote>. Robbers dreef de spot met enkele gewrongen vergelijkingen, genre <quote>het dorpje wrijft zich de vuisten in de oogen</quote>.</p>
            </note>
            <note id="n8">
               <p>Cf. Robbers' brief aan Streuvels van <xref doc="rs090703" from="id(xr3)">3 juli 1909</xref>.</p>
            </note>
            <note id="n9">
               <p>Stijn Streuvels, zijn vrouw Alida Staelens en de 2 kinderen Paula en Paul Lateur.</p>
            </note>
         </div>
      </back>
   </text>
</TEI.2>