<TEI.2 xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
   
   <teiHeader creator="Joke Debusschere" date.created="2001-05-10" type="text">
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>101/  01.02.1943  Stijn Streuvels aan Standaard Boekhandel. Ingooigem</title>
            <author>
               <name>Stijn Streuvels</name>
            </author>
            <editor>
               <name id="JdB">Joke Debusschere</name>
            </editor>
            <respStmt>
               <resp>revisie</resp>
               <name id="PV">Pim Verhulst</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <resp>revisie</resp>
               <name id="KD">Katrien Deroo</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <resp>revisie</resp>
               <name id="EV">Edward Vanhoutte</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <resp>revisie</resp>
               <name id="RvdB">Ron Van den Branden</name>
            </respStmt>
            <principal>
               <name>Marcel De Smedt</name>
            </principal>
            <principal>
               <name>Edward Vanhoutte</name>
            </principal>
            <funder>
               <name>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</name>
               <address>
                  <addrLine>Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</addrLine> 
                  <addrLine>b-9000 Gent</addrLine>
                  <addrLine>(België)</addrLine>
                  <addrLine>tel: +32 9 265 93 40</addrLine>
                  <addrLine>fax: +32 9 265 93 49</addrLine>
                  <addrLine>email: ctb@kantl.be</addrLine>
               </address>
            </funder>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</publisher>
            <pubPlace>Gent</pubPlace>
            <date value="2014">2014</date>
            <availability>
               <p>© 2014, KANTL/CTB</p>
            </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <letDesc>
               <letIdentifier>
                  <country>België</country>
                  <settlement>Antwerpen</settlement>
                  <repository>Letterenhuis</repository>
                  <collection>S 935/B</collection>
                  <idno>62793/61</idno>
               </letIdentifier>
               <letHeading>
                  <author reg="Streuvels, Stijn">Stijn Streuvels</author>
                  <addressee reg="De Meyer, Maurits">Maurits De Meyer</addressee>
                  <placeLet>Ingooigem</placeLet>
                  <dateLet>1943-02-01</dateLet>
               </letHeading>
               <physDesc>
                  <type>brief</type>
                  <support>
                     <p>enkel blad groen briefpapier</p>
                  </support>
                  <extent>
                     <dimensions>276 x 211 mm</dimensions>
                  </extent>
                  <layout>
                     <p>enkelzijdig getypt</p>
                  </layout>
               </physDesc>
               <envOcc occ="no"/>
               <note type="facs">
                  <figure id="STR.nl.standaard.S935_62793_61.img" rend="orig.lh"/>
               </note>
            </letDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
      
      <revisionDesc>
         <change>
            <date value="2014-07-01">2014-07-01</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>scans toegevoegd (origineel)</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2013-06-18">2013-06-18</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[standaard] kleine wijzigingen:
  -namen getagd in opener/salute
  -([.,])&lt;/(name|date)&gt; --&gt; &lt;/$2&gt;$1</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2013-03-27">2013-03-27</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] verbetering typo vorige wijziging</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2013-03-27">2013-03-27</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] normalisering gegevens letIdentifier</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2013-03-18">2013-03-18</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] afwerking standaard</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-12-04">2012-12-04</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[aux] collectienamen geüniformeerd naar camelCase</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-11-28">2012-11-28</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] huidige scans van kopies gemarkeerd als &lt;figure rend="copy"/&gt;</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-11-27">2012-11-27</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] globale wijzigingen:
  -header: 'ontbreekt' voor ontbrekende gegevens (ipv. '???' of '!!!')
  -lege attribuutwaarden verwijderd: @expan="???" @hand="???"
  -&lt;salute&gt; onmiddellijk vóór/na &lt;closer&gt;/&lt;opener&gt;: daarheen verplaatst
  -closer/date --&gt; closer/dateline/date
  -huidige (onafgewerkte) status van brieven in &lt;revisionDesc rend="level1"&gt;</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-11-26">2012-11-26</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] koppeling brieven - scans kopies</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-18">2012-10-18</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -@key toegevoegd aan titels (en waar mogelijk op werk-niveau opgelost) 
  -entities.ent + DALF.dtd verplaatst naar aux_files</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-11">2012-10-11</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>verbetering typfout in laatste globale wijziging</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-10">2012-10-10</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -update copyright statement, medewerkers, revisionDesc (&lt; SVN log)
  -toevoeging commentaar met voorbeeld voor latere verwijzing naar facsimile's
  -verwijdering lege regels
  -toevoeging @resp="JdB" voor sic|supplied|del|add|gap|unclear|abbr</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-16">2012-04-16</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: verbeterde regulariserig van titels</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2008-04-24">2008-04-24</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
 * verbetering van address/print/addrLine tot print/address/addrLine
 * encoding="UTF-8"
 * '/' in padnamen (ipv. '\')
 * verwijdering van dubbele processing-instructions</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-05-10">2001-05-10</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>parsing en validating</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-05-10">10-05-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>creatie header &amp; update markup</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-05-10">10-05-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>markup</item>
         </change>
      </revisionDesc>
   </teiHeader>
   <text id="ssb430201" n="101">
      <body>
         <print type="letterhead">FRANK·LATEUR</print>
         <opener>
            <dateline>
                    <name type="place" reg="Ingooigem">Ingoyghem</name> <date value="1943-02-01">den 1sten Februari, '43</date>
                </dateline>
         <salute>Waarde Heer <name type="person" reg="De Meyer, Maurits">De Meyer</name>,</salute>
            </opener>
         <p>Ik vind het eveneens j<del rend="overtyped">e</del>ammer dat het misloopt met de teekenaars,<ptr target="n1"/> doch, daar had ik mij aan verwacht,— ik heb den indruk dat die teekenaars niet eens het boek lezen dat zij illustreeren moeten! De artistieke weerde van hun teekeningen laat ik heelemaal buiten beschouwing, maar ik kan toch niet toelaten dat zij een valsche interpretatie geven aan mijn verhaal! Ik wil geen bepaalde figuren in mijn boek,— de uitbeelding van figuren moet overgelaten worden aan den lezer — de teekenaar mag zijn fantasie niet opdr<del rend="overtyped">e</del>ingen aan den lezer, en vooral is het uit den booze, als die uitbeelding niet strookt met den geest van het verhaal. Met <name type="person" reg="Gorus, Jaak">Gorus</name> was dit reeds het geval,<ptr target="n2"/> maar nog veel erger is het gesteld met <name type="person" reg="Van Straten, Henri">Van der Straeten</name>. Ik laat zijn teekeningen voor 't geen ze zijn, doch zijn figuren zijn over 't algemeen echte caricaturen, ofwel monsters!,<ptr target="n3"/>— daarbij hebben die teekeningen geen betrek met het onderwerp. Hier nochtans was het een dankbaar motief om illustraties te maken die de "stemming" van het verhaal konden weergeven; vooral in <name key="ast" type="title.novelle" reg="Het leven en de dood in den ast">Leven en Dood in den Ast</name>.<ptr target="n4"/> Ik denk dat <name type="person" reg="Van Straten, Henri">
                    <abbr resp="JdB" expan="Van der">V<del rend="overtyped">;</del>.d.</abbr> Straeten</name> nooit een Ast heeft gezien; zijn figuren gelijken beter aan koolmijners. <name key="niemandsland" type="title.verhaal" reg="Kerstmis in Niemandsland">Kerstmis in Niemandsland</name> was eveneens een geschikt motief: de sombere vlakte in 't Bloote met een kerkje met verlichte vensters, waar de menschen doorheen dompelen,<ptr target="n5"/>— doch niets van dat alles is uit de teekeningen te raden. Blijft dan nog te praten over het princiep: boekversiering...<ptr target="n6"/> <lb/>Ik ontving gister de teekeningen van <name type="person" reg="Ivanovsky, Elisabeth">Ivanovsky</name> voor "<name key="stilleavonden.druk4" type="title.bundel" reg="Stille avonden">Stille Avonden</name>"<supplied resp="JdB" reason="missing">.</supplied> deze zijn naar mijn opvatting, 't geen illustratie zijn moet: de stemming weergeven van het onderwerp en tevens boekversiering zijn.<ptr target="n8"/>
            </p>
        <p>Ik zou het best vinden <supplied resp="JdB" reason="missing">als</supplied> de vier plaquettes als genummerde uitgave in half bibliophiele manier zouden opgevat worden, <abbr resp="JdB" expan="dit is">d.i.</abbr> een beperkt aantal op luxe-papier en de rest op het bedoelde velijn. <lb/>Van <name key="ast.druk1" type="title.novelle" reg="Het leven en de dood in den ast">Leven &amp; Dood</name> zou ik er aan houden dat daarvan een beperkte oplaag uitsluitend a<del rend="overtyped">n</del>ls bibliophilieke uitgaaf, genummerd, op luxe-papier zou verschijnen.<ptr target="n9"/> Daar deze novelle toch opgenomen wordt in <name key="werkmenschen" type="title.bundel" reg="Werkmenschen">Werkmenschen</name> <abbr resp="JdB" expan="van de">v.d.</abbr> <name type="title.reeks" key="lijsternestreeks" reg="Lijsternestreeks">Lijsternestreeks</name>.<ptr target="n10"/> <lb/>Over de uitvoering en mogelijke illustratie kunnen we dan verder mondeling onderhandelen.<ptr target="n11"/> Ik kan dan ook een en ander laten zien wat mijn opvatting van die uitgave nader aantoont. <lb/>Laat hooren wanneer het U past om in Gent samen te komen.<ptr target="n12"/>
            </p>
         <closer>
            <salute>Intusschen met vriendelijken groet</salute>
            <signed>(handtekening Stijn Streuvels)</signed>
         </closer>
      </body>
      <back>
         <div type="notes">
            <p/>
            <note id="n1">
               <p>Streuvels reageert hier op de brief van De Meyer van <xref doc="sbs430130" from="id(xr2)">30 januari 1943.</xref>
                    </p>
            </note>
            <note id="n2">
              <p>Jaak Gorus' taak bestond erin om <name key="openlucht.druk4" type="title.bundel" reg="Openlucht">Openlucht</name> (met o.a. <name key="zonderdak" type="title.verhaal" reg="Zonder dak">Zonder dak</name>, p. 5-32) van een tekening te voorzien. Door Streuvels' kritiek zal Gorus weigeren zijn opdracht verder uit te voeren. Cf. brief van Maurits De Meyer aan Stijn Streuvels van <xref doc="sbs430130" from="id(xr2)">30 januari 1943</xref>.</p>
            </note>
            <note id="n3">
              <p>Henri Van Straten werd gevraagd om illustraties te verzorgen voor de uitgave van <name key="werkmenschen" type="title.bundel" reg="Werkmenschen">Werkmenschen</name> in de <name type="title.reeks" key="lijsternestreeks" reg="Lijsternestreeks">Lijsternestreeks</name>. Uiteindelijk is dit werk niet in de <name type="title.reeks" key="lijsternestreeks" reg="Lijsternestreeks">Lijsternestreeks</name> verschenen.</p>
            </note>
            <note id="n4">
               <p>In <name key="ast" type="title.novelle" reg="Het leven en de dood in den ast">Het leven en de dood in den ast</name>, de derde novelle uit <name key="werkmenschen" type="title.bundel" reg="Werkmenschen">Werkmenschen</name>, beschrijft Streuvels een nacht waarin vijf arbeiders machinaal hun werk verrichten in een cichoreidrogerij. Tijdens de rust mijmeren ze bij de open vuurhaarden. De gesprekken gaan over dromen. Een zwerver zoekt in de ast een plaats om te sterven. Maar dan wordt het weer dag en het banale leven wacht.</p>
            </note>
            <note id="n5">
               <p>
                        <name type="title.verhaal" key="niemandsland" reg="Kerstmis in Niemandsland">Kerstmis in Niemandsland</name>, de tweede novelle uit de bundel <name key="werkmenschen" type="title.bundel" reg="Werkmenschen">Werkmenschen</name>, gaat over Verhelst, vóór de vernietigende oorlog een zelfstandige boer, die op kerstavond moedeloos van de fabriek naar huis trekt. Zijn stemming verandert slechts als hij in de nachtmis, in de noodkerk, zijn zoontje Dolfke het kerstliedje hoort zingen. Het genoemde tekstfragment vinden we terug bij de beschrijving van de tocht van Verhelst en zijn vrouw door het donker naar de noodkerk om er de middernachtmis bij te wonen: <quote>In de lichtschemer der kerkvensters schoven zwarte mensenschimmen voorbij, die uit alle richtingen van over de wijde vlakte door 't donker naar hier heen kwamen gedompeld, aangetrokken door de baak die licht en warmte en leven voor de gemeenschap besloten hield.</quote>
                    </p>
            </note>
            <note id="n6">
               <p>Illustratie moest volgens Streuvels in de eerste plaats opgevat worden als boekversiering, d.w.z. het mooier maken van het boek. Dit kan met behulp van de lettersoort, de bladspiegel en het zetsel. Initialen, kop- of sluitstukken kunnen een figuur weergeven die in verband staat met het onderwerp uit de tekst, maar die moet altijd opgevat worden als tekstversiering. <bibl>'Opvatting van boekenillustratie voor de "Lijsternestreeks"', Letterenhuis, S 935/D</bibl>
                    </p>
            </note>
            <note id="n8">
               <p>In <name key="stilleavonden" type="title.bundel" reg="Stille avonden">Stille avonden</name> (5 verhalen) heerst de sfeer van het idyllisch-pastorale. Aan het begin van elk nieuw hoofdstuk bevindt zich een paginagrote illustratie. Elisabeth Ivanovsky inspireerde zich voor haar illustraties op de talrijke beschrijvingen van het landschap. In <name key="lustigebegraving" type="title.verhaal" reg="Een lustige begraving">Een lustige Begraving</name> stemt de tekening overeen met de beschrijving van enkele mannen, op weg om vlas te lossen bij een rootput. In <name key="horieneke" type="title.verhaal" reg="Horieneke">Horieneke</name> is Streuvels op wandel naar Heestert. Al zijn aandacht gaat uit naar de bomen en hij komt voorbij een oud huis met een linde in de voortuin, er klinkt een klokje op de achtergrond. Van <name key="zomerdagen" type="title.verhaal" reg="Zomerdagen op het vlakke land">Zomerdagen op het vlakke land</name> krijgen we het beeld van een stuk polderland, waarvan Streuvels zich probeert in de beelden hoe het moet geweest zijn, toen de Noormannen zo'n dorp overweldigden. De illustratie van <name key="zonneblommen" type="title.verhaal" reg="Zonneblommen">Zonneblommen</name> toont de dreiging van het onweer voor drie ruiters, die Streuvels toevallig ontmoette. In <name key="ingoyghem" type="title.verhaal" reg="Ingoyghem">Ingoyghem</name> wendt Streuvels zich tot een ingebeeld personage: <quote>Kom, meiske, 't wordt tijd, de zonne zal gaan rijzen en op gindschen hille hebben we de lucht en de streek vóór ons; 't geen ge te aanschouwen krijgt is de moeite wel weerd.</quote> (p. 147) Op de tekening zien we de beide personen, leunend tegen een boom die de dageraad en het beschreven landschap aanschouwen. Bovendien wordt elke eerste letter van een nieuw hoofdstuk in een sierlijke miniatuur verwerkt.</p>
            </note>
            <note id="n9">
              <p>Zowel de vier plaquetten (<name key="boomen.druk2" type="title.verhaal" reg="De boomen">Boomen</name>, <name key="morgenstond.druk3" type="title.verhaal" reg="Morgenstond">Morgenstond</name>, <name key="sintjan.druk2" type="title.verhaal" reg="Sint-Jan">Sint-Jan</name>, <name key="glorierijkelicht.druk4" type="title.verhaal" reg="Het glorierijke licht">Het glorierijke licht</name>) als <name key="ast.druk1" type="title.novelle" reg="Het leven en de dood in den ast">Het leven en de dood in den ast</name> zijn als half-bibliofiele uitgaven verschenen. 400 genummerde exemplaren werden op Munster Velum-papier gedrukt, voor 100 andere (genummerd van 1 tot 100) werd geschept Hollands papier Van Gelder en zonen gebruikt.</p>
            </note>
            <note id="n10">
               <p>De oorspronkelijke bedoeling was dat <name key="ast" type="title.novelle" reg="Het leven en de dood in den ast">Het leven en de dood in den ast</name> als derde novelle in de bundel <name key="werkmenschen" type="title.bundel" reg="Werkmenschen">Werkmenschen</name> zou opgenomen worden. <name key="werkmenschen" type="title.bundel" reg="Werkmenschen">Werkmenschen</name> is echter niet verschenen in de <name type="title.reeks" key="lijsternestreeks" reg="Lijsternestreeks">Lijsternestreeks</name>. <name key="ast.druk1" type="title.novelle" reg="Het leven en de dood in den ast">Het leven en de dood in den ast</name> verscheen in 1944 buiten de <name type="title.reeks" key="lijsternestreeks" reg="Lijsternestreeks">Lijsternestreeks</name> wel als afzonderlijke weeldeuitgave.</p>
            </note>
            <note id="n11">
               <p>Alle plaquetten werden door G.C. De Bruyne geïllustreerd, <name key="ast.druk1" type="title.novelle" reg="Het leven en de dood in den ast">Het leven en de dood in den ast</name> door Albert Saverys.</p>
            </note>
            <note id="n12">
               <p>De bijeenkomst vond pas op donderdag 11 maart 1943 plaats: cf. brief van Maurits De Meyer aan Stijn Streuvels van <xref doc="sbs430302" from="id(xr1)">2 maart 1943</xref>.</p>
            </note>
         </div>
      </back>
   </text>
</TEI.2>