<TEI.2 xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
   <teiHeader creator="Joke Debusschere" date.created="2001-09-21">
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>4/ 17.06.1947  Stijn Streuvels aan Wiener Volksbuchverlag. Ingooigem</title>
            <author>
               <name>Stijn Streuvels</name>
            </author>
            <editor>
                <name id="JdB">Joke Debusschere</name>
            </editor>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="PV">Pim Verhulst</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="KD">Katrien Deroo</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="EV">Edward Vanhoutte</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="RvdB">Ron Van den Branden</name>
            </respStmt>
            <principal>
               <name>Marcel De Smedt</name>
            </principal>
            <principal>
               <name>Edward Vanhoutte</name>
            </principal>
            <funder>
               <name>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</name>
               <address>
                  <addrLine>Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</addrLine>
                  <addrLine>Koningstraat 18</addrLine>
                  <addrLine>b-9000 Gent</addrLine>
                  <addrLine>(België)</addrLine>
                  <addrLine>tel: +32 9 265 93 40</addrLine>
                  <addrLine>fax: +32 9 265 93 49</addrLine>
                  <addrLine>email: ctb@kantl.be</addrLine>
               </address>
            </funder>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</publisher>
            <pubPlace>Gent</pubPlace>
            <date value="2016">2016</date>
            <availability>
                    <p>© 2016, KANTL/CTB</p>
                </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <letDesc>
               <letIdentifier>
                  <country>België</country>
                  <settlement>Antwerpen</settlement>
                  <repository>Letterenhuis</repository>
                  <collection>S 935/B2/Wiener Volksbuchverlag</collection>
                  <idno>171373/3570b</idno>
               </letIdentifier>
               <letHeading>
                  <author reg="Streuvels, Stijn">Stijn Streuvels</author>
                  <addressee reg="Wiener Volksbuchverlag">Wiener Volksbuchverlag</addressee>
                  <placeLet>Ingooigem</placeLet>
                  <dateLet>1947-06-17</dateLet>
               </letHeading>
               <physDesc>
                  <type>brief</type>
                  <support>
                     <p>enkel blad papier</p>
                  </support>
                  <extent>
                     <dimensions>280 x 215 mm</dimensions>
                  </extent>
                  <layout>
                     <p>enkelzijdig getypt</p>
                  </layout>
               </physDesc>
               <envOcc occ="no"/>
               <note type="facs">
                   <figure id="STR.de.wiener.swv470617-01.img" rend="copy"/>
               </note>
            </letDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
      <profileDesc>
        <langUsage>
          <language id="de">Duits</language>
          <language id="nl">Nederlands</language>
        </langUsage>
        <handList>
            <hand id="SS" scribe="Stijn Streuvels" ink="typewriter" resp="JdB"/>
            <hand id="SS4" scribe="Stijn Streuvels" ink="grey_pencil" resp="JdB"/>
         </handList>
      </profileDesc>
      <revisionDesc rend="level1">
         <change>
             <date value="2012-10-18">2012-10-18</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>globale wijziging: @key toegevoegd aan titels (en waar mogelijk op werk-niveau opgelost) 
</item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-10-17">2012-10-17</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>globale wijzigingen:
  -letHeading: toevoeging @reg aan author + addressee
  -entities.ent + DALF.dtd verplaatst naar aux_files</item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-10-11">2012-10-11</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>verbetering typfout in laatste globale wijziging</item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-10-10">2012-10-10</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>globale wijzigingen:
  -update copyright statement, medewerkers, revisionDesc (&lt; SVN log)
  -toevoeging commentaar met voorbeeld voor latere verwijzing naar facsimile's
  -verwijdering lege regels
  -toevoeging @resp="JdB" voor sic|supplied|del|add|gap|unclear|abbr</item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-04-19">2012-04-19</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>globale wijziging: regularisering titels (verbetering)</item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-04-16">2012-04-16</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>globale wijziging:
  -regularisering titels en eigennamen
  -groepering noten --&gt; <seg type="element">
                        <seg type="starttag">back/</seg>
                    </seg>
                </item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-04-12">2012-04-12</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>globale wijziging: iso-8859-1 --&gt; UTF-8</item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-02-23">2012-02-23</date>
             <respStmt>
                 <name>Katrien Deroo (KD)</name>
             </respStmt>
             <item>Langen-Müller en Wiener Volksbuchverlag afgewerkt</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">2001-09-21</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>parsing en validating</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">21-09-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>creatie header &amp; update markup</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">21-09-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>markup</item>
         </change>
         </revisionDesc>
   </teiHeader>
  <text id="swv470617" n="4" lang="de">
    <body>
      <opener>
        <dateline>
                    <name type="place" reg="Ingooigem">Ingooigem</name> <date value="1947-06-17">I7 Juni '47</date>.</dateline>
        <address type="receiver">
          <addrLine>WIENER VOLKSBUCHVERLAG</addrLine>
          <addrLine>WIEN. VL.</addrLine>
          <addrLine>Theobaldgasse, <sic corr="19">I9</sic>
                    </addrLine>
        </address>
        <salute>Sehr verehrter Herr <name type="person" reg="Latal, Franz">Latal</name>,</salute>
      </opener>
      <p>Dem Herrn <name type="person" reg="Kövari, Heinz">Kövari</name> habe ich bereits mitgeteilt, ich habe alle Gründen um mit der deutschen Ubersetzung von "<name key="levensbloesem" type="title.roman" reg="Levensbloesem">Levensbloesem</name>" sehr zufrieden zu sein, soweit es die treue und genaue Wiedergabe des originelle<add place="overtype" hand="SS">n</add> Textes anbetrifft. Die Verantwortlichkeit der <del rend="overtyped" hand="SS">D</del>deutschen Version überlasse ich dem Ubersetzer, und darüber wird auch der Verleger am besten urteilen können.<ptr target="n1"/>
            </p>
      <p id="xr1">Dem Herrn <name type="person" reg="Kövari, Heinz">Kövari</name> habe ich mich auch persönlich einverstanden erklärt - so möglich - <del rend="overtyped" hand="SS">e</del>dieselbe Ubersetzung von "<name key="levensbloesem" type="title.roman" reg="Levensbloesem">Levensbloesem</name>" bei dem <name type="publisher" reg="Engelhorn Verlag">Engelhornverlag</name> erscheinen zu lassen - nun sie mir von dort aus dringend gefragt wird.<ptr target="n2"/> Es kommt mir übrigens wünschenswert vor, dass "<name key="levensbloesem" type="title.roman" reg="Levensbloesem">Levensbloesem</name>" in die Reihe der anderen deutschen Ubersetzungen aufge<del resp="JdB" hand="SS" rend="crossout">nommm</del>nommen würde. Um so mehr, weil bei diesem V<del resp="JdB" hand="SS4" rend="overtyped">a</del>erlag ein Options-Vertrag abgeschlossen wurde um dort mein ganzes Werk herauszugeben.<ptr target="n3"/>
            </p>
      <p>Für dasjenige was die sachliche Reglung und die Bedingungen der <sic resp="JdB" corr="Verlagsrechte">Verlags-rechte</sic> anbetrifft, überlasse ich das dem <name type="publisher" reg="Wiener Volksbuchverlag">Wiener Volksbuchverlag</name> und dem <name type="publisher" reg="Engelhorn Verlag">Engelhornverlag</name> eine Reglung zu treffen.</p>
      <p>Ich hoffe nur, die Reglung wird zwischen Wien und Stuttgart nich<add resp="JdB" hand="SS4" place="inline">t</add> zu sehr entweder verhindert oder unmöglich gemacht werden durch politische Grenzsperre; sonst könnten wir die Sachen vielleicht beiderseits über Belgien abhandeln, mit mir als <del rend="overtyped" hand="SS">z</del>Zwischenperson?<ptr target="n4"/>
            </p>
      <p>Wir werden nun abwarten wie es weiter verlaufen kann.</p>
      <p>Inzwischen</p>
      <closer>
        <salute>Hochachtungsvoll</salute>
      </closer>
    </body>
    <back>
      <div type="notes">
        <p/>
        <note id="n1">
          <p>Over de Kövari-vertaling van <name key="levensbloesem" type="title.roman" reg="Levensbloesem">Levensbloesem</name>, waarvan Kövari op 13 januari 1947 het eerste kwart van het typoscript naar Streuvels stuurde, was Streuvels zeer te spreken. De vertaling, die gebaseerd was op de <rs key="levensbloesem.druk4" type="title.roman" reg="Levensbloesem">Lijsternestuitgave van Levensbloesem</rs>, bevatte wel nog wat onregelmatigheden, die Streuvels op het typoscript van Kövari afwisselend met rood en grijs potlood noteerde.</p>
          <p>Het is genoegzaam bekend dat Streuvels' vertalers voor de typisch Streuveliaanse stijl, de gecompliceerde gelaagdheid van zijn literaire taal met zijn stroeve syntaxis, kort-gekapte zinnetjes en de vele onvertaalbare nevenschikkingen vaak hun toevlucht moesten zoeken tot een aantal transformaties. Zo ook moest Kövari voor bepaalde zinswendingen die volgens hem <quote lang="nl">in een bijzonder Vlaams geschreven</quote> waren, gebruik maken van typisch Duitse uitdrukkingen om dezelfde sfeer en stemming te behouden die het Vlaamse verhaal uitdrukt. Ter illustratie: op 17 februari 1947 schrijft Kövari aan Streuvels wat hij van de vertaling van onderstaande passage dacht: <quote lang="nl">De woningen - hoevetjes, hutten, koeiplekjes, krotstulpen en aankladden uit stroo en leem, met doorzakte daken en scheve wanden, liggen tegen beide hellingen aangeplakt, of zitten in de diepte tusschen 't hout verscholen (...)</quote>: <cit>
                            <quote lang="nl">Als er een klein huisje, dat op een helling staat, zo dicht aan de grond is gebouwd, dat het met zijn omgeving bijna samengegroeid schijnt te zijn, zegggen wij soms, het "klebt wie ein Schwalbennest" op de grond.</quote> <bibl>Brief in Letterenhuis, S 935/B2</bibl>
                        </cit> Deze zin werd door Kövari vertaald als: <quote lang="de">Die Wohnstätten der Menschen, kleine Gehöfte, armselige Buden, wackelige Luderhütten, klägliche, windschiefe Häuschen, zerfallende Bauwerke aus Stroh und Lehm mit eingesunkenen Dächern und überhängenden Wänden, kleben wie Schwalbennester an dem abschüssigen Boden zu beiden Seiten oder halten sich Schüchtern im dichten Gehölz verborgen (...)</quote>
                    </p>
          <p>De Kövari-vertaling <name type="title.roman" key="blutezeit.druk1" reg="Des Lebens Blütezeit">Des Lebens Blütezeit</name> is pas in 1949 bij Wiener Volksbuchverlag verschenen.</p>
        </note>
        <note id="n2">
          <p>Cf. brief van Engelhorn Verlag aan Stijn Streuvels d.d. <xref doc="es470406" from="id(xr1)">6 april 1947</xref>. Streuvels drong er bij Wiener Volksbuchverlag op aan dat Engelhorn het werk in Duitsland mocht exploiteren en de onderhandelingen tussen beide uitgeverijen voor de 'Lizenz'-overname in Duitsland kwamen geleidelijk op gang. Op 9 september 1947 werden definitieve afspraken gemaakt wat uitmondde in de ondertekening van een onderlinge overeenkomst.</p>
        </note>
        <note id="n3">
          <p>Met deze <!--***commented out: <xref targOrder="U"> without doc attribute***-->overeenkomst<!--***commented out: </xref> without doc attribute***-->, d.d. april 1935, verbond Streuvels zich ertoe zijn werken die nog niet in het Duits waren vertaald, allereerst aan J. Engelhorns Nachf. aan te bieden.</p>
        </note>
        <note id="n4">
          <p>De Kövari-vertaling <name type="title.roman" key="blutezeit.druk1" reg="Des Lebens Blütezeit">Des Lebens Blütezeit</name> is in 1949 bij Wiener Volksbuchverlag als een keurige uitgave verschenen, gedrukt op een degelijke papierkwaliteit, en typografisch uitstekend verzorgd, met een evenwichtige lay-out. Het boek bevat geen verluchtingen en wordt enkel versierd met een eenvoudige, maar volgens Kövari <quote lang="nl">prachtige prent</quote> van de hand van Bruno Schwatzek: <quote lang="nl">Seevie, de Binder, met zijn lange, haveloze jas, zijn oude hoed en schoenen, een beetje te korte broek, met zijn schalmei en zijn ransel op de rug</quote>. Eén jaar later zou Engelhorn Verlag met een <rs type="title.roman" key="blutezeit.druk2" reg="Des Lebens Blütezeit">titeluitgave</rs> van de vertaling van Kövari, weliswaar voorzien van een nieuwe bandtekening van Hela Seewald, de Duitse markt bevoorraden.</p>
        </note>
      </div>
    </back>
  </text>
</TEI.2>