<TEI.2 xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
   <teiHeader creator="Joke Debusschere" date.created="2002-05-13" type="text">
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>42/  17.12.1948  Zeemeeuw aan Stijn Streuvels. Johannesburg</title>
            <author>
               <name>Martha Van de Walle</name>
            </author>
            <editor>
               <name id="JdB">Joke Debusschere</name>
            </editor>
            <respStmt>
               <resp>revisie</resp>
               <name id="PV">Pim Verhulst</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <resp>revisie</resp>
               <name id="KD">Katrien Deroo</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <resp>revisie</resp>
               <name id="EV">Edward Vanhoutte</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <resp>revisie</resp>
               <name id="RvdB">Ron Van den Branden</name>
            </respStmt>
            <principal>
               <name>Marcel De Smedt</name>
            </principal>
            <principal>
               <name>Edward Vanhoutte</name>
            </principal>
            <funder>
               <name>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</name>
               <address>
                  <addrLine>Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</addrLine> 
                  <addrLine>b-9000 Gent</addrLine>
                  <addrLine>(België)</addrLine>
                  <addrLine>tel: +32 9 265 93 40</addrLine>
                  <addrLine>fax: +32 9 265 93 49</addrLine>
                  <addrLine>email: ctb@kantl.be</addrLine>
               </address>
            </funder>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</publisher>
            <pubPlace>Gent</pubPlace>
            <date value="2014">2014</date>
            <availability>
               <p>© 2014, KANTL/CTB</p>
            </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <letDesc>
               <letIdentifier>
                  <country>België</country>
                  <settlement>Antwerpen</settlement>
                  <repository>Letterenhuis</repository>
                  <collection>W 621/B</collection>
                  <idno>126918/29</idno>
               </letIdentifier>
               <letHeading>
                  <author reg="Van de Walle, Martha">Martha Van de Walle</author>
                  <addressee reg="Streuvels, Stijn">Stijn Streuvels</addressee>
                  <placeLet>Johannesburg</placeLet>
                  <dateLet>1948-12-17</dateLet>
               </letHeading>
               <physDesc>
                  <type>luchtpostbrief</type>
                  <support>
                     <p>onbekend</p>
                  </support>
                  <extent>
                     <dimensions>onbekend</dimensions>
                  </extent>
                  <layout>
                     <p>dubbelzijdig beschreven</p>
                  </layout>
               </physDesc>
               <envOcc occ="yes"/>
               <note type="facs">
                  <figure id="STR.nl.wiekOp.W621_126918_29_01.img" rend="orig.lh"/>
                  <figure id="STR.nl.wiekOp.W621_126918_29_02.img" rend="orig.lh"/>
               </note>
            </letDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
      <revisionDesc>
         <change>
            <date value="2014-07-01">2014-07-01</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>scans bijgewerkt (kopie → origineel)</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2013-07-05">2013-07-05</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] afwerking wiekOp</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2013-03-27">2013-03-27</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] verbetering typo vorige wijziging</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2013-03-27">2013-03-27</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] normalisering gegevens letIdentifier</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-12-14">2012-12-14</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven]
  -verbetering foutieve collectienamen in facsimile-verwijzingen (ddb, excelsior)
  -verwijdering extra ws na vorige toevoeging facsimile-verwijzingen</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-12-04">2012-12-04</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[aux] verwijzingen naar collectienamen geüniformeerd naar camelCase</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-12-04">2012-12-04</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[aux] collectienamen geüniformeerd naar camelCase</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-11-28">2012-11-28</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] huidige scans van kopies gemarkeerd als &lt;figure rend="copy"/&gt;</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-11-27">2012-11-27</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] globale wijzigingen:
  -header: 'ontbreekt' voor ontbrekende gegevens (ipv. '???' of '!!!')
  -lege attribuutwaarden verwijderd: @expan="???" @hand="???"
  -&lt;salute&gt; onmiddellijk vóór/na &lt;closer&gt;/&lt;opener&gt;: daarheen verplaatst
  -closer/date --&gt; closer/dateline/date
  -huidige (onafgewerkte) status van brieven in &lt;revisionDesc rend="level1"&gt;</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-11-26">2012-11-26</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] koppeling brieven - scans kopies</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-18">2012-10-18</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -@key toegevoegd aan titels (en waar mogelijk op werk-niveau opgelost) 
  -entities.ent + DALF.dtd verplaatst naar aux_files</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-11">2012-10-11</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>verbetering typfout in laatste globale wijziging</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-10">2012-10-10</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven]
  -
               <seg type="element">
                  <seg type="starttag">unclear</seg>
                  <seg type="content">???</seg>
                  <seg type="endtag">unclear</seg>
               </seg> --&gt;; 
               <seg type="element">
                  <seg type="starttag">gap reason="illisible" extent="3"/</seg>
               </seg> -onduidelijke datums genormaliseerd
  -onduidelijke poststempels geüniformeerd
  -enkele opmerkingen van Pim Verhulst verwerkt
            </item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-10">2012-10-10</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -update copyright statement, medewerkers, revisionDesc (&lt; SVN log)
  -toevoeging commentaar met voorbeeld voor latere verwijzing naar facsimile's
  -verwijdering lege regels
  -toevoeging @resp="JdB" voor sic|supplied|del|add|gap|unclear|abbr</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-10">2012-10-10</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven]
  -&lt;unclear&gt;???&lt;/unclear&gt; --&gt; &lt;gap reason="illisible" extent="3"/&gt;
  -onduidelijke datums genormaliseerd
  -onduidelijke poststempels geüniformeerd
  -enkele opmerkingen van Pim Verhulst verwerkt</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-16">2012-04-16</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: verbeterde regulariserig van titels</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2008-04-24">2008-04-24</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
 * verbetering van address/print/addrLine tot print/address/addrLine
 * encoding="UTF-8"
 * '/' in padnamen (ipv. '\')
 * verwijdering van dubbele processing-instructions</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2007-07-24">2007-07-24</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  * verschillende varianten van 'I00' verbeterd in 
               <seg type="element">
                  <seg type="starttag">sic corr="100" resp="RvdB"</seg>
                  <seg type="content">I00</seg>
                  <seg type="endtag">sic</seg>
               </seg> * normalisering van verschillende aanhalingstekens in de
    transcripties naar standaard enkele/dubbele aanhalingstekens
            </item>
         </change>
         <change>
            <date value="2007-07-23">2007-07-23</date>
            <respStmt>
               <resp>transcriptie</resp>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>automatische normalisering van aanhalingstekens</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2002-05-07">2002-05-07</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>parsing en validating</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2002-05-07">07-05-2002</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>creatie header &amp; update markup</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2002-05-07">07-05-2002</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>markup</item>
         </change>
      </revisionDesc>
   </teiHeader>
   <text id="ws481217" n="42">
      <body>
         <opener>
           <dateline>
                    <name type="place" reg="Johannesburg">Johannesburg</name>, <date value="1948-09-17">17/12/1948</date>.</dateline>
         <salute>Waarde Heer <name type="person" reg="Lateur, Frank">Lateur</name>,</salute>
            </opener>
         <p>Eindelijk! Ik slaak er zelf een zucht van verlichting bij. Maar, afgezien van het feit dat ik op 10 September <abbr resp="JdB" expan="jongstleden">j.l.</abbr> naar het hospitaal moest, waar ik een nogal zware operatie te doorstaan had, die me zoowat 2 maanden totaal buiten de circulatie hield, kan ik U meedeelen dat ik pas sinds enkele dagen uitsluitsel heb gekregen over de zaak van de Bloemlezing.<ptr target="n1"/> We zijn het in groote lijnen ééns geworden, op basis van uw voorstel, mits inachtneming van het volgende:<ptr target="n2"/>
            </p>
        <list type="simple">
          <item>1. In plaats van 45.000 woorden zullen er ± 65.000 zijn ten einde de Afrikaanse redactie toe te laten een keuze te doen uit de stukken.</item>
          <item>2. Daar het boek voor schoolgebruik bestemd is, zal de wederzijdsch aanvaarde oplage van 10.000 (tien duizend <abbr resp="JdB" expan="exemplaren">ex.</abbr>) niet <hi rend="underline">inééns</hi> moeten gedrukt worden, doch in <abbr resp="JdB" expan="verschillende">versch.</abbr> oplagen. Na het 10<hi rend="sup">
                        <hi rend="underline">e</hi>
                    </hi> duizend wordt opnieuw onderhandeld.</item>
          <item>3. Aan de tekst noch aan de spelling zal eenige verandering worden aangebracht. Nochtans daar het een boek voor het onderwijs is, <hi rend="underline">kan</hi> het noodzakelijk zijn sommige uitdrukkingen te wijzigen (<abbr resp="JdB" expan="bijvoorbeeld">b.v.</abbr> er mag hier nooit over een zwangere vrouw worden gesproken). Mocht de Afrikaanse redaktie hier of daar een wijziging verlangen, dan zal ze eerst uw toestemming moeten verkrijgen.<ptr target="n3"/>
                </item>
          <item>4. U vrijwaart de <abbr resp="JdB" expan="Afrikaanse">Afrik.</abbr> uitgever tegen <unclear resp="JdB">derden</unclear> voor wat de auteursrechten betreft.</item>
          <item>5. Een voorschot <hi rend="underline">konden</hi> ze niet geven. Na heel wat bekvechten zijn we nu zoover, dat ze een voorschot zullen betalen bij inlevering van het <abbr resp="JdB" expan="manuscript">ms.</abbr> — Daar echter moeilijkheden opgerezen zijn <unclear resp="JdB">hier</unclear> in verband met het vrijstellen van deviezen, vragen ze of een uitbetaling hier U zou gelegen komen. — Ik wou U hiervoor wel een aannemelijk voorstel maken, daar ik binnenkort <gap resp="JdB" reason="illegible" extent="3"/> van de Uwe hoop te zijn en hier een "Vlaamsch" kantoor te hebben. Dit, onder ons. <pb/>Over de andere punten en uw eereloon zijn we het eens geworden. — U zult het er ook wel mee eens <supplied resp="JdB" reason="missing">zijn</supplied>, dat mijn kantoor in Johannesburg hier een commissie op krijgt, zoolang dit uwe belangen niet schaadt, niet? — Ik was blij, via het Lijsternest een beetje nieuws uit Vlaanderen te krijgen en te hooren dat er eenige teekens van herleving zijn.<ptr target="n4"/> Voor mijn part laten ze de Yzertoren maar in gruizelementen liggen: "en laat het Yzerkruis in gruis, dan zijn we weer in Vlaanderen thuis!" Maar met onze eeuwige romantieke koppen en dito harten zullen we 't wel weer eens herbouwen, met zuur geld, dat we beter aan iets anders konden besteden. Maar ja! Ze hebben dan het voordeel, dat, als 't kruis nog eens opgeblazen wordt, ons land kan trillen van verontwaardiging en de kranten weer voor 'n tijd goed zijn. — Binnenkort kom ik eens naar 't vaderland kijken en dan kom ik eens naar 't "Lijsternest" om de punten op de i's te zetten. Ook om 'n "plan te maak" voor verdere verspreiding van uw werk hier. Zoudt Gij er niet voor voelen eens af en toe een kort verhaal te publiceeren in "<name type="title.tijdschrift" key="huisgenoot" reg="Die Huisgenoot" n="extra">Die huisgenoot</name>"<ptr target="n5"/> of "<name key="brandwag" type="title.tijdschrift" reg="Die Brandwag" n="extra">Die Brandwag</name>"<ptr target="n6"/>? — En kunt Ge mij niet eens uw laatste roman sturen<ptr target="n7"/> p/a Balkema Burgstraat, 1, Kaapstad, waar ik nu heenga?<ptr target="n8"/> Danku! Het beste aan het heele Lijsternest voor Kerstdag &amp; Nieuwjaar.</item>
        </list>
         <closer>
            <signed>(handtekening Martha Van de Walle)</signed>
         </closer>
      </body>
      <envelope>
         <envPart side="front">
            <address>
               <addrLine>Den <abbr resp="JdB" expan="Weledelen">Weled.</abbr> Heer Frank Lateur</addrLine>
               <addrLine>"Lijsternest"</addrLine>
               <addrLine>Ingooigem.</addrLine>
               <addrLine>West-Vlaanderen — België</addrLine>
            </address>
            <postmark>
              <placeName>
                        <gap resp="RvdB" reason="illegible"/>
                    </placeName>
              <date>
                        <gap resp="RvdB" reason="illegible"/>
                    </date>
            </postmark>
         </envPart>
        <envPart side="back">
          <address>
            <addrLine>M. v. d. Walle,</addrLine>
            <addrLine>Richmondlaan 6,</addrLine>
            <addrLine>Rossmore</addrLine>
            <addrLine>Johannesburg</addrLine>
          </address>
        </envPart>
      </envelope>
      <back>
         <div type="notes">
            <p/>
            <note id="n1">
               <p>Reeds op <xref doc="ws480814">14 augustus 1948</xref> schreef Martha Van de Walle Streuvels een brief met het voorstel voor een <quote>Bloemlezing, of liever een verzameling Kortverhalen, behelzende ongeveer 45.000 woorden</quote>, bedoeld voor het middelbaar onderwijs in Zuid-Afrika.</p>
            </note>
            <note id="n2">
               <p>Op <xref doc="sw480825">25 augustus 1948</xref> schreef Stijn Streuvels een brief aan Martha Van de Walle.</p>
            </note>
            <note id="n3">
               <p>Deze zaak zou nog aanslepen tot 1950, doordat er onenigheid ontstond over het al dan niet publiceren in de nieuwe spelling. Op <xref doc="ws500228">28 februari 1950</xref> meldt Martha Van de Walle dat ze een brief ontvangen heeft van de Afrikaanse uitgeverij, die zou instaan voor het publiceren van de bloemlezing. In die brief stond: <quote>Die saak in verband met 'n bloe<add resp="JdB">m</add>lesing uit die verhale van Styn Streuvels moet ek dadelik meld dat ons met die wegspringslag teen 'n d<add resp="JdB">e</add>urslaggewende faktor bots: Dit is eenvoudig ondenkbaar dat Suid-Afrikaanse skole gebruik sal maak van die werk tensy die spelling gemoderniseer is. Hierdie saak het ek deeglik met die verskillende Departemente van Onderwys bespreek, en is jammer dat hulle standpunt beslis en finaal is.</quote>
                    </p>
            </note>
            <note id="n4">
               <p>De Ijzertoren, die al een eerste aanslag op 16 juni 1945 overleefd had, werd op 15-16 maart 1946 volledig vernietigd. Er volgde een onderzoek dat in 1954 zonder gevolg werd afgesloten omdat de daders niet konden worden gevonden. Het is nochtans zeker dat de aanslag is gepleegd door mensen die tijdens de oorlog tot het verzet behoorden en die de IJzertoren als een symbool van anti-Belgisch incivisme beschouwen. De aanslag werd evenwel veroordeeld door vrijwel alle Vlaamsgezinde strekkingen en sorteerde zo een omgekeerd effect. In 1965 werd een nieuwe toren plechtig ingewijd. In 1986 erkende de Vlaamse Raad de IJzertoren als Memoriaal van de Vlaamse Ontvoogding. Intussen speelde zich in het organiserende comité een strijd af tussen gematigden en radicalen.
Op 21 juli 1948 werd het vooroorlogse IJzerbedevaartcomité met nieuwe leden aangevuld. Het waren allen gematigde Vlaamsgezinde katholieken zonder een inciviek verleden. Zo wou het comité de incivieke oorlogsbedevaarten doen vergeten en de IJzerbedevaarten opnieuw een kans geven. In 1948 vond de eerste naoorlogse bedevaart plaats. <bibl>
                            <name type="title" key="eNEVB" reg="Elektronische NEVB" n="extra">Elektronische NEVB</name>
                        </bibl>
                    </p>
            </note>
            <note id="n5" rend="temp">
               <p>Het wekelijkse tijdschrift <name type="title.tijdschrift" key="huisgenoot" reg="Die Huisgenoot" n="extra">Die Huisgenoot</name> werd uitgegeven in Kaapstad.</p>
            </note>
            <note id="n6" rend="temp">
               <p>Het tijdschrift <name type="title.tijdschrift" key="brandwag" reg="Die Brandwag" n="extra">Die brandwag: tydskrift v'r die huisgesin</name> werd uitgegeven bij Wallach in Pretoria.</p>
            </note>
            <note id="n7">
               <p>Mogelijk gaat het hier om het boek <name key="beroering.druk1" type="title.roman" reg="Beroering over het dorp">Beroering over het dorp</name> uit 1948.</p>
            </note>
            <note id="n8">
               <p>Balkema A.A., boekhandel te Kaapstad in Zuid-Afrika.</p>
            </note>
         </div>
      </back>
   </text>
</TEI.2>