<TEI.2 xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
   <teiHeader creator="Joke Debusschere" date.created="2002-03-28" type="text">
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>15/ 27.11.1930  Davidsfonds aan Stijn Streuvels. Leuven</title>
            <author>
               <name>Eduard Amter</name>
            </author>
            <editor>
               <name id="JdB">Joke Debusschere</name>
            </editor>
            <respStmt>
               <resp>revisie</resp>
               <name id="PV">Pim Verhulst</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <resp>revisie</resp>
               <name id="KD">Katrien Deroo</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <resp>revisie</resp>
               <name id="EV">Edward Vanhoutte</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <resp>revisie</resp>
               <name id="RvdB">Ron Van den Branden</name>
            </respStmt>
            <principal>
               <name>Marcel De Smedt</name>
            </principal>
            <principal>
               <name>Edward Vanhoutte</name>
            </principal>
            <funder>
               <name>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</name>
               <address>
                  <addrLine>Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</addrLine> 
                  <addrLine>b-9000 Gent</addrLine>
                  <addrLine>(België)</addrLine>
                  <addrLine>tel: +32 9 265 93 40</addrLine>
                  <addrLine>fax: +32 9 265 93 49</addrLine>
                  <addrLine>email: ctb@kantl.be</addrLine>
               </address>
            </funder>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</publisher>
            <pubPlace>Gent</pubPlace>
            <date value="2014">2014</date>
            <availability>
               <p>© 2014, KANTL/CTB</p>
            </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <letDesc>
               <letIdentifier>
                  <country>België</country>
                  <settlement>Antwerpen</settlement>
                  <repository>Letterenhuis</repository>
                  <collection>D 217/B</collection>
                  <idno>126529/9a-b</idno>
               </letIdentifier>
               <letHeading>
                  <author reg="Amter, Eduard">Eduard Amter</author>
                  <addressee reg="Streuvels, Stijn">Stijn Streuvels</addressee>
                  <placeLet>Leuven</placeLet>
                  <dateLet>1930-11-27</dateLet>
               </letHeading>
               <physDesc>
                  <type>brief</type>
                  <support>
                     <p>twee bladen briefpapier</p>
                  </support>
                  <extent>
                     <dimensions>275 x 215 mm</dimensions>
                  </extent>
                  <layout>
                     <p>telkens enkelzijdig getypt</p>
                  </layout>
               </physDesc>
               <envOcc occ="yes"/>
               <additional>
                  <surrogates>
                     <p>doorslag in KADOC, 2.21</p>
                  </surrogates>
                  <accMat>
                     <p>Contract tussen Stijn Streuvels en het Davidsfonds voor <name type="title.roman" key="alma.druk1" reg="Alma met de vlassen haren">Alma met de vlassen haren</name>, d.d. 27 november 1930.</p>
                  </accMat>
               </additional>
               <note type="facs">
                  <figure id="STR.nl.davidsfonds.DFS301127R1.img"/>
                  <figure id="STR.nl.davidsfonds.DFS301127V1.img"/>
                  <figure id="STR.nl.davidsfonds.DFS301127ENV.img"/>
               </note>
            </letDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
      <profileDesc>
         <handList>
            <hand id="EA" scribe="Amter, Eduard" ink="typewriter" resp="JdB"/>
            <hand id="EA1" scribe="Amter, Eduard" ink="black" resp="JdB"/>
         </handList>
      </profileDesc>
      <revisionDesc>
         <change>
            <date value="2013-03-18">2013-03-18</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] afwerking davidsfonds</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2013-03-18">2013-03-18</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] davidsfonds: laatste kleine verbeteringen</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2013-03-13">2013-03-13</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] koppeling brieven - scans originelen voor volgende deelcollecties:
  -davidsfonds
  -deBock</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-12-14">2012-12-14</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven]
  -verbetering foutieve collectienamen in facsimile-verwijzingen (ddb, excelsior)
  -verwijdering extra ws na vorige toevoeging facsimile-verwijzingen</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-12-04">2012-12-04</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[aux] verwijzingen naar collectienamen geüniformeerd naar camelCase</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-12-04">2012-12-04</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[aux] collectienamen geüniformeerd naar camelCase</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-11-28">2012-11-28</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] huidige scans van kopies gemarkeerd als &lt;figure rend="copy"/&gt;</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-11-27">2012-11-27</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] globale wijzigingen:
  -header: 'ontbreekt' voor ontbrekende gegevens (ipv. '???' of '!!!')
  -lege attribuutwaarden verwijderd: @expan="???" @hand="???"
  -&lt;salute&gt; onmiddellijk vóór/na &lt;closer&gt;/&lt;opener&gt;: daarheen verplaatst
  -closer/date --&gt; closer/dateline/date
  -huidige (onafgewerkte) status van brieven in &lt;revisionDesc rend="level1"&gt;</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-11-26">2012-11-26</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] koppeling brieven - scans kopies</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-18">2012-10-18</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -@key toegevoegd aan titels (en waar mogelijk op werk-niveau opgelost) 
  -entities.ent + DALF.dtd verplaatst naar aux_files</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-11">2012-10-11</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>verbetering typfout in laatste globale wijziging</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-10">2012-10-10</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -update copyright statement, medewerkers, revisionDesc (&lt; SVN log)
  -toevoeging commentaar met voorbeeld voor latere verwijzing naar facsimile's
  -verwijdering lege regels
  -toevoeging @resp="JdB" voor sic|supplied|del|add|gap|unclear|abbr</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-16">2012-04-16</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: verbeterde regulariserig van titels</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2008-04-24">2008-04-24</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
 * verbetering van address/print/addrLine tot print/address/addrLine
 * encoding="UTF-8"
 * '/' in padnamen (ipv. '\')
 * verwijdering van dubbele processing-instructions</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2008-04-06">2008-04-06</date>
            <respStmt>
               <name>Pim Verhulst (PV)</name>
            </respStmt>
            <item>voorgedrukte tekst toegevoegd aan opener</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2007-07-19">2007-07-19</date>
            <respStmt>
               <name>Pim Verhulst (PV)</name>
            </respStmt>
            <item>spatie toegevoegd tussen "tusschen" en "blz."</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2002-03-28">2002-03-28</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>parsing en validating</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2002-03-28">28-03-2002</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>creatie header &amp; update markup</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2002-03-28">28-03-2002</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>markup</item>
         </change>
      </revisionDesc>
   </teiHeader>
   <text id="dfs301127" n="15">
      <body>
         <opener>
            <dateline>
                    <print type="preprint">
                        <name type="place" reg="Leuven">LEUVEN</name>,</print> <date value="1930-11-27">
                        <print type="preprint">den</print> 27 November 1930</date>.</dateline>
	           <print type="preprint">
               <address type="sender">
                  <addrLine>Blijde-Inkomststraat, 77.</addrLine>
               </address>
            </print>
            <address type="receiver">
               <addrLine>Den Heer Frank Lateur</addrLine>
               <addrLine>"Het Lijsternest"</addrLine>
               <addrLine>
                        <hi rend="underline">Ingooigem</hi>
                    </addrLine>
            </address>
            <address type="sender">
              <addrLine>
                        <print type="preprint">DIENST:</print>
                    </addrLine>
              <addrLine>Uitgeverij</addrLine>
            </address>
           A/1
         <salute>Zeer Geachte Heer <name type="person" reg="Streuvels, Stijn">Streuvels</name>,</salute>
            </opener>
         <p>Ik las met genoegen uw brief van gisteren waarbij gij uw <del resp="JdB" hand="EA" rend="crossout">ka</del>akkoord met mijn ontwerp van kontrakt mededeelt.<ptr target="n1"/> <lb/>Wil inliggend dus het <!--***commented out: <xref targOrder="U"> without doc attribute***-->kontrakt<!--***commented out: </xref> without doc attribute***--> vinden op 2 exemplaren. Gij zult zien dat er rekening gehouden is met uw wensch om den datum van verschijnen te bepalen en de wijze van betaling. Mag ik U vragen het exem<del resp="JdB" hand="EA1" rend="strikeout">e</del>plaar dat niet door mij werd geteekend te onderteekenen en he<del resp="RvdB" rend="overtyped">m</del>t mij terug te sturen?<ptr target="n2"/>
            </p>
         <p id="xr2">Ik laat U vandaag onder aanteekening de kopij terugsturen met verzoek dat gij ze nog eens zoudt overloopen vooraleer ze naar den drukker gaat, en dit met het oog op volgende wenschen van leden van onze boekenkommissie. Ik moet U niet zeggen, nietwaar, dat ik ze geef ter inlichting, en dat gij vrij zijt er aan te voldoen in de mate die U aanstaat.</p>
           <list type="simple" id="xr1">
               <item>1) Van een paa<del resp="JdB" hand="EA1" rend="overwritten">s</del>
                    <add resp="JdB" hand="EA1" place="overwrite">r</add> dingen wenscht men dat ze wat verdoezeld zouden worden. <abbr resp="JdB" expan="Bijvoorbeeld">Bv.</abbr> sommi<del resp="JdB" hand="EA" rend="strikeout">d</del>ge details in Hoofdstuk VIII — "de vertrouwelijke mededeelingen door de kloosterzusters aan Alma gedaan (<abbr resp="JdB" expan="bladzijde">blz.</abbr> 100-101) zijn van aard om bij eenvoudige menschen de gedachte te laten ontstaan als zouden onze kloosters niets anders zijn dan... vergaarbakken van teleurstelling en miserie. Het mag wel doorschemeren dat ook achter kloostermuren ontgoochelingen te wachten staan, en alle vocaties aldaar niet even sterk en zuiver zijn, maar met eene zekere voorzichtigheid.<ptr target="n3"/>— <del resp="JdB" hand="EA" rend="crossout">al</del> ook suggereert het opkomen van de zinnelijk-wellustige liefde in <name key="alma" type="title.roman" reg="Alma met de vlassen haren">Alma</name> (<abbr resp="JdB" expan="bladzijde">blz.</abbr> 67) misschi<del resp="KD" rend="overtyped">n</del>en te veel het beeld van bloote dierlijkheid... althans voor teedere zielen."<ptr target="n4"/>
               </item>
               <item>2) Een lid van den Keurraad<ptr target="n5"/> meent dat het wat lang duurt eer het schip van wal steekt.</item>
               <item>3) En nu deel ik U dan in vertrouwen mee wat <abbr resp="JdB" expan="Eerwaarde">E.</abbr> Heer <name type="person" reg="Sobry, Paul">Sobry</name> aanmerkt over <del resp="RvdB" rend="overtyped">h</del>de<del resp="JdB" hand="EA" rend="strikeout">t</del> mystische en asketische elementen in het boek: "er zijn passages (<abbr resp="JdB" expan="onder andere">o.a.</abbr> op <abbr resp="JdB" expan="bladzijde">blz.</abbr> 46, 60, <abbr resp="JdB" expan="enzovoort">enz.</abbr>) waar Streuvels blijkbaar <hi rend="underline">theorie<del resp="KD" rend="overwritten">n</del>ën</hi> van ascese en mystiek verwerkt. Ik kan den indruk niet ontkomen dat die passages te veel rieken naar theorie, niet genoeg versmolten zijn met het vloeiende leven uit Alma naar God en uit God <del resp="JdB" hand="EA" rend="crossout">na</del>
                    <del resp="JdB" hand="EA" rend="overtyped">ar</del>in Alma. En trouwens is er geen tegenspraak tusschen <abbr resp="JdB" expan="bladzijde">blz.</abbr> 103 <abbr resp="JdB" expan="bijvoorbeeld">bv.</abbr> waar Streuvels zelf de speculatieve beschouwingen over godsvrucht als onpassend voor Alma <hi rend="underline">voorstelt</hi>, en <abbr resp="JdB" expan="bijvoorbeeld">bv.</abbr> <abbr resp="JdB" expan="bladzijde">blz.</abbr> 46 waar zooveel zware abstracte <hi rend="underline">theorie</hi> in Godes inspraken ligt ingeweven."</item>
            </list>
        <p>Ik herhaal nogmaals dat deze aanmerkingen niet gemaakt zijn om aan uw werk te kunnen peuteren, maar om het, in <pb/>de meening van den Keurraad nog sterker te maken. Uit de beoordeeling van <abbr resp="JdB" expan="Eerwaarde">E.</abbr> Heer <name type="person" reg="Sobry, Paul">Sobry</name> <abbr resp="JdB" expan="bijvoorbeeld">bv.</abbr> <del resp="RvdB" rend="overtyped">raa</del>
                <add resp="RvdB" place="inline" hand="EA">lei</add>d ik <add resp="JdB" hand="EA1" place="valign_inter">af</add> dat hij een van uw vurigste bewonderaars is.</p>
         <p>Ik meen dat uw werk zonder uitstel naar de zetterij zal kunnen gaan zoo gauw ik het t<del resp="RvdB" rend="overtyped">r</del>erug heb. Dan zijt gij er mee klaar binnen een kleine maand.<ptr target="n6"/>
            </p>
         <closer>
            <salute>Met oprechte hoogachting.</salute>
            <signed>(handtekening Eduard Amter)</signed>
         </closer>
      </body>
      <envelope>
         <envPart side="front">
            <address>
               <addrLine>Den Heer Frank Lateur</addrLine>
               <addrLine>"Het Lijsternest"</addrLine>
               <addrLine>
                        <hi rend="underline">Ingooigem</hi>
                    </addrLine>
            </address>
            <postmark>
               <placeName>LEUVEN</placeName>
               <date value="1930-11-27">27 XI 1930</date>
               <placeName>LOUVAIN</placeName>
            </postmark>
         </envPart>
      </envelope>
      <back>
         <div type="notes">
            <p/>
            <note id="n1">
               <p>Cf. brief van Stijn Streuvels aan Eduard Amter van <xref doc="sdf301125">25 november 1930</xref>.</p>
            </note>
            <note id="n2">
               <p>Streuvels stuurde het door hem ondertekende exemplaar van het <!--***commented out: <xref targOrder="U"> without doc attribute***-->contract voor <name key="alma.druk1" type="title.roman" reg="Alma met de vlassen haren">Alma met de vlassen haren</name> <!--***commented out: </xref> without doc attribute***--> op <xref doc="sdf301129">29 november 1930</xref> aan het Davidsfonds.</p>
            </note>
            <note id="n3" rend="temp">
               <p>De zoekende Alma, die in twijfel is over wat God met haar voor heeft, meent in het kloosterleven haar roeping te zullen vinden. Zij brengt geregeld een bezoek aan haar vriendin, die samen met nog een paar andere meisjes van het dorp, non geworden is. Aanvankelijk scheen het kloosterleven Alma <quote>het schoonste wat op de wereld bestond: door de drie beloftes aan God toegewijd, in gebed en versterving de dagen overbrengen, door niets van buiten gestoord, zich geheel aan de godsvrucht overgeven</quote> (p. 140). Alma moet nochtans snel constateren dat er <quote>naast de geestelijke oefeningen, naast de godsvrucht die er in alles met de meeste stiptheid, volgens den regel, onderhouden werd, [...] dat er gelijk in alle gewoon huishouden, soms twist in de lucht hing, de christelijke naastenliefde en wederzijdsche verdraagzaamheid wel eens te kort schoot, ook oneenigheid voorkwam, misnoegdheid, afgunst en weerzin bovendook.</quote> (p. 141) <quote>In hun onderling verkeer was het niet al vriendelijkheid; zij waren gereed elkaar te beoordeelen, bemoeizuchtig, nieuwsgierig en begaan met de zaken en toestanden der parochie, bezeten door verdokene afgunst en onderling wantrouwen tegenover den kaplaan, al dingen die onrust en woeling brachten in hun hart, en den inwendigen vrede verdreven en beletten dat hun zin rechtstreeks en uitsluitend naar God ging.</quote> (p. 145) Alma komt tot het inzicht dat het kloosterleven niets voor haar is; zij dankt de Heer omdat Hij <quote>haar had laten zien dat heiligheid niet bestaat in uitwendigen vorm en de regel niet altijd leidt tot de volmaaktheid</quote> (p. 145).</p>
              <p>Streuvels wil met zijn boek aantonen dat godsvrucht en heiligheid niet gelegen zijn in het blind onderhouden van wetten en regels, maar gewoon moeten tot uiting komen in het dagelijks leven. In zijn kritiek op de kleine en negatieve kanten van het kloosterleven is Streuvels heel wat strenger in het manuscript dan uit de gedrukte tekst mag blijken. Een passage over de vernederingen die de jongere zusters vanwege de oudere moeten ondergaan, is in de gedrukte tekst in een andere context bewaard gebleven dan in het manuscript. <seg id="xr3">In het handschrift (geschrapte zinsnede) schrijft Streuvels namelijk (p. 128) dat de jongere zusters bij Alma hun beklag komen doen over de manier waarop zij door de oudere zusters worden behandeld. Op dezelfde pagina in het handschrift beschrijft Streuvels in een (alweer geschrapte) passus de omstandigheden waarin en de redenen waarom de drie jongere zusters naar het klooster gegaan zijn: <quote>Zekeren keer deed hare vriendin Alma de bekentenis: dat zij zich Jezus voorgesteld had onder de gedaante van den kaplaan, <del resp="JdB">en nu ze</del> <sic resp="JdB">
                                    <add resp="JdB">heelemaal onder zijn invloed gekomen, en nu ze</add> in</sic> 't klooster was, Jezus niet gevonden had, en zich <del resp="JdB">on</del> verlaten en ontgoocheld voelde. Een andere vertelde dat zij 't gedaan had om schoon leven te hebben, en <del resp="JdB">een be</del> de derde had een overhaastig besluit genomen na oneenigheid in huis...</quote> (ms., p. 128). Bovendien leidt Streuvels de passage in met de volgende alinea: <quote>Doch eens dat zij [dit is Alma, JD] er meer vertrouwd gerocht en enkele pijnlijke tooneelen had bijgewoond, werd er soms al een woord gelost waarin de oude mensch bovenkwam. En <del resp="JdB">dan</del> eindelijk <del resp="JdB">op ee</del> dat eene gunstige gelegenheid samenviel met een moment van verteedering, de nood praamde om in 't geheim hun hart te openen aan eene vriendin, kwamen zij los.</quote> (ms., p. 129).</seg> <bibl>M. De Smedt, 'Alma met de vlassen haren', in: <name type="title" reg="Ik was een versnoekte kwâjongen in mijn tijd. Jaarboek VII van het Stijn Streuvels Genootschap" key="jaarboek7" n="extra">Jaarboek VII van het Stijn Streuvels Genootschap</name>, p. 257-259</bibl>
                    </p>
            </note>
            <note id="n4">
               <p>De tekst in het manuscript luidt: <quote>de begeerte [...] zich over te geven aan den zinnelijken wellust [...]</quote> (ms., p. 84). In de Nederlandse uitgave wordt dat afgezwakt tot <quote>'t verlangen [...] zich te laten wegdeinen om wakker te droomen</quote> (p. 99).</p>
            </note>
            <note id="n5">
               <p>Uit talrijke inzendingen koos een Keurraad voor de boeken wat het beste was voor het Davidsfonds. <name type="person" reg="Boon, Arthur">Arthur Boon</name> had het handschrift van <name key="alma" type="title.roman" reg="Alma met de vlassen haren">Alma met de vlassen haren</name> op 6 oktober van Streuvels ontvangen en het <name type="person" reg="Amter, Eduard">Eduard Amter</name> ter hand gesteld op 15 oktober. Op zijn beurt stuurde <name type="person" reg="Amter, Eduard">Amter</name> het handschrift aan een tweede jurylid, van wie hij het reeds op 21 oktober terugkreeg. Diezelfde dag nog vertrok het handschrift naar <name type="person" reg="Sobry, Paul">Sobry</name>. Cf. brief van het Davidsfonds aan Stijn Streuvels van <xref doc="dfs301104">4 november 1930</xref>.</p>
            </note>
            <note id="n6">
               <p>Cf. verder de brief van Stijn Streuvels aan Eduard Amter van <xref doc="sdf301211">11 december 1930</xref>.</p>
            </note>
         </div>
      </back>
   </text>
</TEI.2>