<TEI.2 xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
   <teiHeader creator="Joke Debusschere" date.created="2001-09-21">
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>37/ 30.12.1935  Engelhorn Verlag aan Stijn Streuvels. Stuttgart</title>
            <author>
               <name>Adolf Spemann</name>
            </author>
            <editor>
                <name id="JdB">Joke Debusschere</name>
            </editor>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="PV">Pim Verhulst</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="KD">Katrien Deroo</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="EV">Edward Vanhoutte</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="RvdB">Ron Van den Branden</name>
            </respStmt>
            <principal>
               <name>Marcel De Smedt</name>
            </principal>
            <principal>
               <name>Edward Vanhoutte</name>
            </principal>
            <funder>
               <name>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</name>
               <address>
                  <addrLine>Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</addrLine>
                  <addrLine>Koningstraat 18</addrLine>
                  <addrLine>b-9000 Gent</addrLine>
                  <addrLine>(België)</addrLine>
                  <addrLine>tel: +32 9 265 93 40</addrLine>
                  <addrLine>fax: +32 9 265 93 49</addrLine>
                  <addrLine>email: ctb@kantl.be</addrLine>
               </address>
            </funder>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</publisher>
            <pubPlace>Gent</pubPlace>
            <date value="2016">2016</date>
            <availability>
                    <p>© 2016, KANTL/CTB</p>
                </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <letDesc>
               <letIdentifier>
                  <country>België</country>
                  <settlement>Antwerpen</settlement>
                  <repository>Letterenhuis</repository>
                  <collection>S 935/B2</collection>
                  <idno>178592/27</idno>
               </letIdentifier>
               <letHeading>
                  <author reg="Spemann, Adolf">Adolf Spemann</author>
                  <addressee reg="Streuvels, Stijn">Stijn Streuvels</addressee>
                  <placeLet>Stuttgart</placeLet>
                  <dateLet>1935-12-30</dateLet>
               </letHeading>
               <physDesc>
                  <type>brief</type>
                  <support>
                     <p>enkel blad briefpapier</p>
                  </support>
                  <extent>
                     <dimensions>284 x 224 mm</dimensions>
                  </extent>
                  <layout>
                     <p>dubbelzijdig getypt</p>
                  </layout>
               </physDesc>
               <envOcc occ="no"/>
               <additional>
                  <surrogates>
                     <p>doorslag in Letterenhuis, S 935/B2, 100603/40</p>
                  </surrogates>
               </additional>
               <note type="facs">
                  <figure id="STR.de.engelhorn.240428_01_br.img" rend="orig.lh"/>
                  <figure id="STR.de.engelhorn.240428_02_br.img" rend="orig.lh"/>
               </note>
            </letDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
<profileDesc>
  <langUsage>
    <language id="de">Duits</language>
    <language id="nl">Nederlands</language>
    <language id="en">Engels</language>
  </langUsage>
	<handList>
		<hand id="AS4" scribe="Adolf Spemann" ink="grey_pencil" resp="JdB"/>
	</handList>
</profileDesc>
      <revisionDesc rend="level1">
         <change>
            <date value="2015-07-29">2015-07-29</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>scans bijgewerkt (kopie → origineel)</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-18">2012-10-18</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: @key toegevoegd aan titels (en waar mogelijk op werk-niveau opgelost) 
</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-17">2012-10-17</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -letHeading: toevoeging @reg aan author + addressee
  -entities.ent + DALF.dtd verplaatst naar aux_files</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-11">2012-10-11</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>verbetering typfout in laatste globale wijziging</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-10">2012-10-10</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -update copyright statement, medewerkers, revisionDesc (&lt; SVN log)
  -toevoeging commentaar met voorbeeld voor latere verwijzing naar facsimile's
  -verwijdering lege regels
  -toevoeging @resp="JdB" voor sic|supplied|del|add|gap|unclear|abbr</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-19">2012-04-19</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: regularisering titels (verbetering)</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-16">2012-04-16</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging:
  -regularisering titels en eigennamen
  -groepering noten --&gt; 
               <seg type="element">
                  <seg type="starttag">back/</seg>
               </seg>
            </item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-12">2012-04-12</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: iso-8859-1 --&gt; UTF-8</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">2001-09-21</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>parsing en validating</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">21-09-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>creatie header &amp; update markup</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">21-09-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>markup</item>
         </change>
      </revisionDesc>
   </teiHeader>
  <text id="es351230" n="37" lang="de">
    <body>
      <opener>
        <dateline>
                    <date value="1935-12-30">Den 30.12.1935</date>
                </dateline>
        <address type="receiver">
          <addrLine>Herrn Stijn Streuvels</addrLine>
          <addrLine>
                        <hi rend="underline">Ingoyghem</hi>
                    </addrLine>
          <addrLine>bei Kortrijk</addrLine>
        </address>
        <salute>Hochverehrter Herr <name type="person" reg="Streuvels, Stijn">Streuvels</name>!</salute>
      </opener>
      <p>Mit herzlichem Dank bestätige ich Ihnen den Eingang von zwei unterzeichneten Zusatzverträgen über "<name key="knechtjan.druk3" type="title.roman" reg="Knecht Jan">Knecht Jan</name>" und drei Zusatzverträgen über "<name key="prütske.druk1" reg="Prütske" type="title.bio">Prütske</name>", sämtliche Verträge ordnungsgemäß von allen Beteiligten unterzeichnet.<ptr target="n1"/> Wir senden nun gleichzeitig je eine Ausfertigung beider Verträge an Herrn <name type="person" reg="Pohl, Gerhart">Pohl</name> und eine Ausfertigung des Zusatzvertrages über "<name key="prütske.druk1" reg="Prütske" type="title.bio">Prütske</name>" an Fräulein <name type="person" reg="Schmülling, Hermine">Schmülling</name> und bezahlen gleichzeitig die vereinbarte Abfindung an Herrn <name type="person" reg="Pohl, Gerhart">Pohl</name>.<ptr target="n2"/>
            </p>
      <p>Damit ist nun endlich noch im alten Jahr der Schlußpunkt hinter eine ebenso törichte wie groteske als lästige Angelegenheit<ptr target="n3"/> gesetzt, und wir können alle aufatmen. Ihnen danken wir ganz besonders für die rasche Erledigung der Unterschriften.</p>
      <p>Den Abschiedsbrief des Herrn <name type="person" reg="Pohl, Gerhart">Pohl</name> an Sie vom 19. Dezember<ptr target="n4"/> habe ich mit viel Schmunzeln gelesen. "Das ist der Humor davon", sagt <name type="person" reg="Shakespeare, William">Shakespeare</name>.<ptr target="n5"/> Ich habe den Brief für <sic resp="JdB" corr="unsere">unsre</sic> Sammlung von Raritäten abschreiben lassen und gebe ihn Ihnen anbei mit Dank wieder zurück.</p>
      <p>Daß Sie immer noch <abbr resp="JdB" expan="Reichsmark">RM</abbr> 275.- von <name type="person" reg="Rost, Nico">Nico Rost</name> zu bekommen haben, wußten wir nicht.<ptr target="n6"/> Wir sehen nun allerdings keine prak<pb/>tische Möglichkeit, dieses Geld einzutreiben, denn Herr <name type="person" reg="Rost, Nico">Rost</name> ist doch offenbar ein außerhalb Deutschlands lebender Schwindler. Einfach wäre die Sache, wenn Herr <name type="person" reg="Rost, Nico">Rost</name> künftig von uns noch Honorare aus "<name key="knechtjan.druk3" type="title.roman" reg="Knecht Jan">Knecht Jan</name>" zu bekommen hätte, aber dies ist ja nicht der Fall. Infolgedessen haben wir keine praktische Möglichkeit, ihm das Geld abzuziehen; dies ist auch der Grund, warum <del resp="JdB" hand="AS4" rend="strikeout">d</del>es Herrn <name type="person" reg="Pohl, Gerhart">Pohl</name> nicht gelungen ist, bei ihm das Geld für Sie herauszuholen. Aber auch Sie werden mit uns der Meinung sein, daß man nicht etwa Herrn <name type="person" reg="Ackermann, Werner">Ackermann</name>, der ja selbst geschädigt ist, dafür haftbar machen kann. Im Grunde genommen hat die <hi rend="underline">moralische</hi> Haftpflicht Herr <name type="person" reg="Pohl, Gerhart">Pohl</name>, der im Jahre 1928 <name type="person" reg="Rost, Nico">Nico Rost</name> <add resp="JdB" hand="AS4" place="inline">(</add>in einem Brief an mich<add resp="JdB" hand="AS4" place="inline">)</add> als seinen Freund bezeichnet hat. Aber auch Sie werden nicht den Wunsch haben, in dieser Richtung bei Herrn <name type="person" reg="Pohl, Gerhart">Pohl</name> Schritte zu unternehmen.</p>
      <p>Die Ansichtskarte von Ihnen (lesend am Tisch)<ptr target="n7"/> ist ganz reizend, und ich danke Ihnen dafür herzlich. Wir legen sie in unsere Sammlung von <name type="person" reg="Streuvels, Stijn">Streuvels</name>-Bildern.</p>
      <p>Empfangen Sie nun herzliche Wünsche zum Jahreswechsel<supplied resp="JdB" reason="missing">.</supplied> Möge 1936 Ihnen und Ihrem Hause recht viel Glück bringen! Auch mein Teilhaber<ptr target="n8"/> läßt sich Ihnen bestens empfehlen.</p>
      <closer>
        <signed>Ihr verehrungsvoll ergebener <lb/>(handtekening Adolf Spemann)</signed>
      </closer>
    </body>
    <back>
      <div type="notes">
        <p/>
        <note id="n1">
          <p>Het <!--***commented out: <xref targOrder="U"> without doc attribute***-->'Zusatzvertrag'<!--***commented out: </xref> without doc attribute***--> voor <name type="title.roman" key="knechtjan.druk3" reg="Knecht Jan">Knecht Jan</name> werd op 17 december 1935 door Engelhorn Verlag opgesteld en ondertekend, op 20 december door Gerhart Pohl. Streuvels ondertekende het als allerlaatste op 24 december 1935. Het <!--***commented out: <xref targOrder="U"> without doc attribute***-->aanvullend contract<!--***commented out: </xref> without doc attribute***--> ('Zusatsvertrag') voor <name reg="Prütske" key="prütske.druk1" type="title.bio">Prütske</name> werd op 17 december 1935 door Engelhorn Verlag opgesteld en ondertekend, op 20 december door Gerhart Pohl. Hermine Schmülling zette haar handtekening op 24 december onder het akkoord, Streuvels ondertekende het als allerlaatste op 27 december 1935. (Letterenhuis, S 935/C)</p>
        </note>
        <note id="n2">
          <p>Volgens artikel 3 van het <!--***commented out: <xref targOrder="U"> without doc attribute***-->aanvullend contract<!--***commented out: </xref> without doc attribute***--> voor <name type="title.roman" key="knechtjan.druk3" reg="Knecht Jan">Knecht Jan</name> moest Engelhorn Verlag na ondertekening van het contract een éénmalige som van 75 RM aan Pohl betalen ter aflossing van Pohls rechten zoals die vastgelegd waren in het <!--***commented out: <xref targOrder="U"> without doc attribute***-->contract van 12/14 februari 1934<!--***commented out: </xref> without doc attribute***-->. Volgens artikel 6 van het <!--***commented out: <xref targOrder="U"> without doc attribute***-->aanvullend contract<!--***commented out: </xref> without doc attribute***--> voor <name reg="Prütske" key="prütske.druk1" type="title.bio">Prütske</name> moest Engelhorn Verlag na ondertekening van het contract een éénmalige som van 150 RM aan Pohl betalen ter aflossing van Pohls rechten zoals die vastgelegd waren in het <!--***commented out: <xref targOrder="U"> without doc attribute***-->contract van 24/27 december 1934<!--***commented out: </xref> without doc attribute***-->.</p>
        </note>
        <note id="n3">
          <p>Streuvels had op 29 september 1934 <!--***commented out: <xref targOrder="U"> without doc attribute***-->een langlopende overeenkomst<!--***commented out: </xref> without doc attribute***--> afgesloten met Gerhart Pohl als literair-agent. Tijdens zijn bezoek aan het Lijsternest op 8 april 1935 had Spemann de overeenkomst met Pohl mogen inzien.</p>
          <p>Voor het contract van <name reg="Prütske" key="prütske.druk1" type="title.bio">Prütske</name> waren weer eens drie handtekeningen nodig geweest: die van Streuvels, die van Spemann en ook nog die van Pohl. <quote lang="nl">Ik ben van Uw meening</quote>, schreef Streuvels aan Nimtz, <quote lang="nl">dat Dr. Spemann (en de uitgeverij Engelhorn) een heel ander slag menschen zijn, waarmede men gerust en in vertrouwen kan handelen. En het is feitelijk een fataal toeval dat wij Dr. Sp niet eenige weken eerder ontdekt hebben, om alzoo de tusschenpersoon Pohl uit te schakelen,- die feitelijk verder - nu de zaken bij Engl zoo staan - wij hadden kunnen missen, en hetgeen hem nu als 1/3 uitbetaald wordt, aan ons beiden ware ten goede gekomen. Maar... het is nu zoo.</quote> <bibl>H. Speliers, <name type="title" key="germaanseeik" reg="Als een oude Germaanse eik" n="extra">Als een oude Germaanse eik</name>, p. 226, p. 265; brief van Streuvels aan Nimtz, d.d. 13.02.1935, Letterenhuis, S 935/B2</bibl>
                    </p>
          <p>Ondertussen had Streuvels met een brief van 30 mei 1935 het akkoord Streuvels-Pohl met directe ingang opgezegd. In deze brief stond: <quote lang="de">Für "Liebeshandel" soll grundsätzlich der bisherige Zustand noch gültig bleiben, jedoch mit der Maß<del resp="JdB">nahme</del>gabe, daß der Vertrag dafür von Engelhorn entworfen werden soll.</quote>
                    </p>
        </note>
        <note id="n4">
          <p>Deze brief vonden we echter niet terug in de geraadpleegde archieven.</p>
        </note>
        <note id="n5">
          <p>Dit citaat ontleent Spemann aan de eerste scène uit <name type="title" key="henry5" reg="The Life of King Henry the Fifth" n="extra">The Life of King Henry the Fifth</name>. We vinden deze zin terug in een gesprek tussen korporaal Nym en luitenant Bardolph in een straat in Londen. Nym zegt: <quote lang="en">I am no Barbason; you cannot conjure me. I have a humour to knock you indifferently well. If you grow foul with me, Pistol, I will scour you with my rapier, as I may, in fair terms: if you would walk off, I would prick your guts a little, in good terms, as I may: and that's the humour of it.</quote>
                    </p>
        </note>
        <note id="n6">
          <p>Na zijn ontslag bij Universum-Bücherei bood Gerhart Pohl de roman <name type="title.roman" key="knechtjan.druk2" reg="Knecht Jan">Knecht Jan</name> aan uitgever Otto Quitzow aan, die het in 1929 uitgaf met Nico Rost en Werner Ackermann als vertalers. De samenwerking tussen Rost en Ackermann was maar van korte duur en beperkte zich tot die ene roman en één fragment uit <name key="prutske" reg="Prutske" type="title.bio">Prutske</name>. Rost ging er daarna met de centen vandoor. Tussen beide vertalers kwam het tot een vlammende ruzie. <bibl>H. Speliers, <name type="title" key="germaanseeik" reg="Als een oude Germaanse eik" n="extra">Als een oude Germaanse eik</name>, p. 136</bibl>
                    </p>
        </note>
        <note id="n7">
          <p>Streuvels bezorgde Spemann de <!--***commented out: <xref targOrder="U"> without doc attribute***-->postkaart<!--***commented out: </xref> without doc attribute***--> waarop de schrijver aan zijn schrijftafel te zien is. De foto werd genomen door Gaston Gyselynck. (S 935/P)</p>
        </note>
        <note id="n8">
          <p>D.i. Paul Schumann</p>
        </note>
      </div>
    </back>
  </text>
</TEI.2>