Sp
4.12.1942
Herrn Dr. h.c. Stijn Streuvels
Ingoyghem bei Kroortr.
Hochverehrter lieber Herr Dr. Streuvels!
Es wird höchste Zeit, dass ich Ihnen für die liebenswürdige Dedikation Ihres neuen Buches HEULE meinen herlzlichsten Dank sage - ich habe mich ganz ausserordentlich sdarürber gefreut, dass das Buch allen Schwierigkeiten zum Trotz fertig geworden ist und dass es so schön auaassieht. Das ist eine ausgezeichnete Leistung des Verlegers und aller beteileigten technischen Betriebe.
Ich habe das Buch in den letzten Wochen bereits gelesen und zwar mit dem grössten Vergnügen. Sie haben Ihrer Geburtstsstadt in diesem Buche ein wunderschones Denkmal gesetzt; Ihr wunderbares Gedächtnis kommt hier Ihrer unnachahmlichen Kunst der Schilderung von Landschaft, "Stadtschaft" und Menschen entgegen, und der goldene Humor, der das Ganze in der Rückschau verklärt, macht die Lektüre besonders genussreich. Ich bin überzeugt, dass dies nicht nur mir und allen, die Ihnen nahe stehen, so gehen wird, sondern dass auch ein grösserer Leserkreis dieses so überaus persönliche Werk mirt Genuss lesen wird. Wir müssen es für später ebenfalls zur Verdeutschung in Betracht ziehen; man könnte dann vielleicht bei der deutschen Ausgabe ein klein wenig kürzen. Das lässt sich erst beurteilen, wenn die späteren zwei Bände vorliegen. Jedenfalls: ich kann nur auf das Lebhafteste zureden, dass Sie diese beiden weiteren Bände gleich schreiben. In ihrer Gesamtheit werden sSie ein unverlierbares Dokument des alten Flandern sein!
Herr Ackermann arbeitet an der Übersetzung der "Maanden" und Frau Valeton an der des "Flachsacker". Ich hoffe, dass beides gut fortschreitet. Bilder Wegeners aus dem Foilm laufen jetzt durch deutsche Zeitschriften und ich will ihjm einmal deswegen schreiben und ihm einige von Ihren Büchern senden.
Neulich war ich eine Woche in Paris, zum ersten Male seit dem Krieg. Leider war das Wetter sehr nebelig, sodass man nicht viel sah. Aber trotzdem war es genussreich, wenn es sich auch nicht um eine Vergnügungsreise handelte, sondern ich sehr zu arbeiten hatte. Da ich 1908 vier Monate im Quartier Latin gelebt und studiert habe, kenne ich mich recht gut aus. Vieles ist vollkommen unverändert, am meisten vielleichrt die Franzosen selber. Gute Kenner des französischen Volkes und der augenblicklichen Lage schilderten mir sehr eindrucksvoll, wie die Franzosen sich zum grössten Teil so gar nicht in die neue, für sie so völlig veränderte Form der Welt schicken können. Im Grunde interessiert sich jeder nach wie vor nur für sein individuelles Schicksal. Das macht die Lage auch für die französischen Staatsmänner imemer so schwierig.
Erlauben Sie mir bitte, dass ich Ihnen zu Weihnachten eine Anzahl von weiteren Freistücken Ihrer eigenen Bücher senden lasse. Ich nehme an, dass Sie gutre Verwendung dafür haben. Lassen Sie mich bitte gelegentlich wissen, ob die Sendung gut angekommen ist.
Von meinem Sohne haben wir gute Nachrichten. Er ist am 1. Okt. leicht verwundet worden, Streifschuss mit ziemlich Blutverlust, aber keiner Knochenverletzung, am Kopf; er hat also grosses Glück gehabt und ist schon nach 2 Tagen wieder in die Stellung vorgegangen. Er befindet sich im südwestlichen Teile des Kakukasus, also tief im Schnee zwischen Bären und Wölfen!
Bitte grüssen Sie die Damen herzlichst und lassen Sie sich es wohl ergehen.
Stets treulich
Ihr ergebener
(handtekening Adolf Spemann)
Am 7.11. habe ich Ihnen 2 Belegstücke der "Quertreiber am Werk" aus den Wiesbadener Volksbüchern
und am 25.11. 15 Belegstücke der Lizenzausgabe für die Deutsche Wehrmacht von "Liebesspiel" senden lassen.
Streuvels werd doctor honoris causa aan de universiteiten van Leuven, Münster en Pretoria.
Op 13 oktober 1940 schreef Streuvels hierover het volgende aan Karl Jacobs: Dr. Spemann doet mij het voorstel in zijn laatsten brief om mijne "vollständigen Lebenserinnerungen" te schrijven. Daaromtrent zoudt Gij hem kunnen mededeelen dat ik nu juist aan 't werk ben om iets van dien aard samen te stellen, nl. eene soort trilogie "Heule-Avelghem-Ingoyghem" waarin de herinneringen en gebeurtenissen verhaald worden die zich aufgespeeld hebben in de drie dorpen waar ik geleefd en gewoond heb. Het eerste deel in bijna veerdig.
Met Spemanns 'laatsten brief' bedoelt Streuvels de brief van 2 oktober 1940.
De andere twee bibliografische werken waarnaar wordt verwezen, zouden pas later verschijnen: Avelghem (1946) en Ingoyghem 1904-1914 (1951). Het tweede deel van laatstgenoemd werk, Ingoyghem II. 1914-1940 verscheen pas in 1957.
Spemann was in 1941 op zoek gegaan naar een vertaler voor De maanden. Op 3 april 1941 was er nog niets beslist. Op 3 april 1941 is er nog niets beslist. Op 21 mei 1941 geeft Spemann de vertaalopdracht aan Hechtle omdat Valeton niet vrij was. Op 2 maart 1942 blijkt dat Hechtle pas in de loop van de maand maart klaar zal zijn met haar vertaling. Op 6 augustus 1942 schrijft Spemann dat hij sterk teleurgesteld is in Hechtle en De maanden zal geven aan Valeton. Dit wordt bevestigd in een brief van 13 augustus 1942; Hechtle is verontwaardigd. Op 1 september 1942 blijkt dat Valeton De vlaschaard moet vertalen, zodat de vertaling van De maanden uiteindelijk in de handen komt van Werner Ackermann. Op 28 september 1943 schrijft Spemann dat Ackermann en Jacobs ongetwijfeld de beste Streuvelsvertalers zijn. Pas op 31 mei 1944 worden de correctiekaternen naar Streuvels gestuurd. Vanaf augustus 1944 is er een volledige black-out tussen Stuttgart en Ingooigem.
Van De maanden verschijnt pas in 1945 voor het eerst een Duitse vertaling: Die zwölf Monde.
Halverwege 1942 was de kogel door de kerk. Op 17 augustus 1942 schreef Adolf Spemann aan Streuvels verheugd dat Kippenberg de toestemming had gegeven om Der Flachsacker op te nemen in een tweedelige Streuvelsuitgave. Spemann wou een compleet nieuwe vertaling van De vlaschaard omdat die van Peter Mertens zijns inziens vanuit Duits standpunt niet voldeed. Hij had daarvoor Anna Valeton aangesproken en haar bovendien opgezocht om de samenstelling van de beide Streuvelsbanden te bespreken. De tweedelige publicatie zou 'in een mooi, edel Latijnschrift' gedrukt worden, niet in de Fraktur (cf. brief van Adolf Spemann aan Stijn Streuvels d.d. 18 september 1942).
Pas op 3 augustus 1949 zal Anton Kippenberg de rechten op De vlaschaard afstaan, op voorwaarde dat Adolf Spemann niet vertaler Peter Mertens, maar vertaalster Anna Valeton zou aanduiden. Cf. het contract tussen Stijn Streuvels en Adolf Spemann d.d. 3 augustus 1949 en de brief van Adolf Spemann aan Stijn Streuvels d.d. 3 augustus 1949. H. Speliers, Als een oude Germaanse eik, p. 478-480.
Toch zou de verzamelde uitgave Ausgewählte Werke nog een tijd op zich laten wachten. Stuttgart was met zijn Daimler-Benzfabrieken een begeerd doelwit voor de geallieerden. In de strijd om het Ruhrgebied van 5 maart tot 14 juli 1943 voerden de geallieerden tussen de vijfhonderd en duizend vluchten uit tot boven Stuttgart. In de nacht van 11 maart 1943 werd Spemanns huis zwaar getroffen en hij had zijn leven uitsluitend te danken aan het feit dat hij met een tijgersprong de schuilkelder had bereikt. Bij de aanval van 24 juli tot 18 november 1943 op het noordelijk gelegen Hamburg kreeg het zuidelijk gelegen Stuttgart het nog eens hard te verduren. Daarbij werd vooral het stadscentrum zwaar getroffen. Bovendien werd de toevoer van papier afgesneden, zodat talloze uitgeverijen over de kop gingen. Toch zou Spemann de zaak blijven bagatelliseren tot in de herfst van 1943. De 'area bombing' trof Stuttgart in de nacht van 7 op 8 oktober. Het staande zetsel van Streuvels' Ausgewählte Werke in zwei Bänden werd vernietigd. Tijdens de slag om Berlijn tussen 18 november 1943 en 31 maart 1944 werd Stuttgart opnieuw hevig gebombardeerd. Tijdens het bombardement van 25 juli 1944 verloor Spemann zijn beide dochters, zijn huis en weer eens Streuvels' inmiddels gedrukte Ausgewählte Werke (ongeveer 4500 stuks). H. Speliers, Als een oude Germaanse eik, p. 478-480.
In zijn brief aan Streuvels van 1 september 1942 vroeg Spemann of Streuvels hem enkele foto's kon bezorgen van de verfilming van De vlaschaard door de Duitse filmmaatschappij Terra-film, in regie van B. Barlog.
Streuvels doet dit in zijn brief aan Spemann van 15 december 1942.
Het gaat hier om de twee Streuvelsnovellen die Franz Hammer met toestemming van Adolf Spemann heeft samengebracht in het boekje Quertreiber am Werk:
Quertreiber am Werk en Wunderzeit