<TEI.2 xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
   <teiHeader creator="Joke Debusschere" date.created="2001-09-21">
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>242/ 25.08.1943  Engelhorn Verlag aan Stijn Streuvels. Stuttgart</title>
            <author>
               <name>Adolf Spemann</name>
            </author>
            <editor>
                <name id="JdB">Joke Debusschere</name>
            </editor>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="PV">Pim Verhulst</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="KD">Katrien Deroo</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="EV">Edward Vanhoutte</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="RvdB">Ron Van den Branden</name>
            </respStmt>
            <principal>
               <name>Marcel De Smedt</name>
            </principal>
            <principal>
               <name>Edward Vanhoutte</name>
            </principal>
            <funder>
               <name>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</name>
               <address>
                  <addrLine>Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</addrLine>
                  <addrLine>Koningstraat 18</addrLine>
                  <addrLine>b-9000 Gent</addrLine>
                  <addrLine>(België)</addrLine>
                  <addrLine>tel: +32 9 265 93 40</addrLine>
                  <addrLine>fax: +32 9 265 93 49</addrLine>
                  <addrLine>email: ctb@kantl.be</addrLine>
               </address>
            </funder>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</publisher>
            <pubPlace>Gent</pubPlace>
            <date value="2016">2016</date>
            <availability>
                    <p>© 2016, KANTL/CTB</p>
                </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <letDesc>
               <letIdentifier>
                  <country>België</country>
                  <settlement>Antwerpen</settlement>
                  <repository>Letterenhuis</repository>
                  <collection>S 935/B2</collection>
                  <idno>178600/11</idno>
               </letIdentifier>
               <letHeading>
                  <author reg="Spemann, Adolf">Adolf Spemann</author>
                  <addressee reg="Streuvels, Stijn">Stijn Streuvels</addressee>
                  <placeLet>Stuttgart</placeLet>
                  <dateLet>1943-08-25</dateLet>
               </letHeading>
               <physDesc>
                  <type>brief</type>
                  <support>
                     <p>enkel blad briefpapier</p>
                  </support>
                  <extent>
                     <dimensions>298 x 211 mm</dimensions>
                  </extent>
                  <layout>
                     <p>dubbelzijdig getypt</p>
                  </layout>
               </physDesc>
               <envOcc occ="no"/>
               <note type="facs">
                  <figure id="STR.de.engelhorn.240558_01_br.img" rend="orig.lh"/>
                  <figure id="STR.de.engelhorn.240558_02_br.img" rend="orig.lh"/>
               </note>
            </letDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
     <profileDesc>
       <langUsage>
         <language id="de">Duits</language>
       </langUsage>
	<handList>
		<hand id="AS1" scribe="Adolf Spemann" ink="black" resp="JdB"/>
	</handList>
</profileDesc>
      <revisionDesc rend="level1">
         <change>
            <date value="2015-07-29">2015-07-29</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>scans toegevoegd (origineel)</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-18">2012-10-18</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: @key toegevoegd aan titels (en waar mogelijk op werk-niveau opgelost) 
</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-17">2012-10-17</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -letHeading: toevoeging @reg aan author + addressee
  -entities.ent + DALF.dtd verplaatst naar aux_files</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-11">2012-10-11</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>verbetering typfout in laatste globale wijziging</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-10">2012-10-10</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -update copyright statement, medewerkers, revisionDesc (&lt; SVN log)
  -toevoeging commentaar met voorbeeld voor latere verwijzing naar facsimile's
  -verwijdering lege regels
  -toevoeging @resp="JdB" voor sic|supplied|del|add|gap|unclear|abbr</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-19">2012-04-19</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: regularisering titels (verbetering)</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-16">2012-04-16</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging:
  -regularisering titels en eigennamen
  -groepering noten --&gt; 
               <seg type="element">
                  <seg type="starttag">back/</seg>
               </seg>
            </item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-12">2012-04-12</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: iso-8859-1 --&gt; UTF-8</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">2001-09-21</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>parsing en validating</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">21-09-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>creatie header &amp; update markup</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">21-09-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>markup</item>
         </change>
      </revisionDesc>
   </teiHeader>
  <text id="es430825" n="242" lang="de">
    <body>
      <opener>
        Sp/Gr
        <dateline>
                    <date value="1943-08-25">25.8.43</date>
                </dateline>
        <address type="receiver">
          <addrLine>Herrn <abbr resp="JdB" expan="Doktor honoris causa">Dr. h.c.</abbr> Stijn Streuvels</addrLine>
          <addrLine>
                        <hi rend="underline.dash">Ingoyghem bei Kortrijk / Belgien</hi>
                    </addrLine>
        </address>
        <salute>Hochverehrter lieber Herr <abbr resp="JdB" expan="Doktor">Dr.</abbr> Streuvels!<ptr target="n1"/>
                </salute>
      </opener>
      <p>Der beiliegende Brief war bereits geschrieben, als Ihr Brief vom 8. August bei mir eintraf, für den ich Ihnen herzlichst danke. Ich beantworte ihn sofort.<ptr target="n2"/>
            </p>
      <p>Die Mitteilung über die verschiedenen Neuauflagen Ihrer Werke haben mich auf das lebhafteste interessiert, und ich freue mich ganz besonders, dass der grosse Künstler <name type="person" reg="Saverys, Albert">Saverys</name> Ihre Werke illustriert.<ptr target="n3"/> Er gehört zweifellos zu den bedeutendsten Landschaftern, die wir heute in Europa haben (nicht nur in Flander<add resp="JdB" hand="AS1" place="inline">n</add>)! <name type="person" reg="Thiry, Antoon">Thiry</name> schickte mir unlängst eine kleine Publikation über ihn, die mir von neuem gezeigt hat, wie hervorragend dieser Mann ist.<ptr target="n4"/> Ich hatte von ihm ja auch in der hiesigen Gemäldeausstellung der Flamen vor zwei Jahren einige vorzügliche Werke gesehen.</p>
      <p>An unserer <rs key="ausgewahltewerke" type="title.vertaling-bloemlezing" reg="Ausgewählte Werke in zwei Bänden">zweibändigen Streuvels-Ausgabe</rs> wird fleissig gearbeitet. Bisher gesetzt ("in Fahnen", wie wir das nennen) sind <sic resp="JdB" corr="">sind</sic> das "<name reg="Das heisse Leben" key="heisseleben.druk3" type="title.verhaal">Heisse Leben</name>" und "<name type="title.roman" reg="Liebesspiel in Flandern" key="liebesspiel.druk8">Liebesspiel in Flandern</name>"; zur Zeit wird der <name key="flachsacker-3.druk1" type="title.roman" reg="Der Flachsacker">Flachsacker</name> gesetzt. Ich sende Ihnen die fertigen Stücke gleichzeitig in einem Abzug zu und lasse das Weitere folgen, und zwar immer dann, wenn wieder ein Roman oder eine Erzählung vollständig fertig gesetzt ist.<ptr target="n5"/>
            </p>
      <p>Ganz besonders danke ich Ihnen für den Hinweis auf die Bücher von <name type="title" key="doctorvlimmen" reg="Doctor Vlimmen" n="extra">
                    <abbr resp="JdB" expan="Doktor">Dr.</abbr> Vlimmen</name> und "<name key="vlaminpan" type="title" reg="De vlam in de pan" n="extra">Vlam in de Pan</name>".<ptr target="n6"/> Ich werde sofort an den Verlag <name type="publisher" reg="W.L. Salm &amp; Co">Salm</name> schreiben und um Übersendung bitten.</p>
      <p>Vollkommen unerklärlich dagegen ist die Sache mit dem spanischen Geld. Bei uns ist keinerlei Zahlung eingetroffen, und ich habe auch nichts darüber in Erfahrung bringen können. Also müssten Sie wohl doch noch einmal an den Verlag in Barcelona schreiben und ihm dieses mitteilen.<ptr target="n7"/> Tatsächlich wäre auch dieser Weg nicht ohne eine Eingabe bei der Devisenstelle für uns möglich, und Ihre Weisung, den Betrag auf einer Bank in Barcelona für Sie deponieren zu lassen, ist vollkommen richtig. <pb/>Ich hoffe dass die Angelegenheit sich noch ganz nach Ihrem Wunsch erledigt.</p>
      <p>Soeben ist ein neues Buch von mir über meinen Vater, den Verleger <name type="person" reg="Spemann, Wilhelm">Wilhelm Spemann</name>, fertig geworden. Ich habe mir erlaubt, Ihnen ein Stück zu übersenden, und bitte Sie, mir gelegentlich zu sagen, ob es angekommen ist.<ptr target="n8"/>
            </p>
      <closer>
        <salute>Mit herzlichen Grüssen für Sie und die ganze Familie <lb/>in alter Verehrung</salute>
        <signed>Ihr <lb/>(handtekening Adolf Spemann)</signed>
      </closer>
    </body>
    <back>
      <div type="notes">
        <p/>
        <note id="n1">
          <p>Streuvels werd doctor honoris causa aan de universiteiten van Leuven, Münster en Pretoria.</p>
        </note>
        <note id="n2">
          <p>De brief van Streuvels aan Spemann van 8 augustus 1943 vonden we niet terug in de geraadpleegde archieven.</p>
        </note>
        <note id="n3">
          <p>Op <xref doc="se430401" from="id(xr1)">1 april 1943</xref> had Streuvels aan Spemann geschreven hoe het werk aan zijn memoires vertraging opliep door een heel aantal heruitgaven die op stapel stonden. Ook meldde hij dat Saverys de <rs key="vlaschaard.druk16" type="title.roman" reg="De vlaschaard">weeldeuitgave van De Vlaschaard</rs> zou illustreren.</p>
        </note>
        <note id="n4">
          <p>Hub. Devoghelaere, <name type="title" key="saverysdevoghelaere" reg="Albert Saverys" n="extra">Albert Saverys</name>. Antwerpen, Die Poorte, 1942.</p>
        </note>
        <note id="n5">
          <p>Toch zou de verzamelde uitgave <name key="ausgewahltewerke" type="title.vertaling-bloemlezing" reg="Ausgewählte Werke in zwei Bänden">Ausgewählte Werke</name> nog een tijd op zich laten wachten. Stuttgart was met zijn Daimler-Benzfabrieken een begeerd doelwit voor de geallieerden. In de strijd om het Ruhrgebied van 5 maart tot 14 juli 1943 voerden de geallieerden tussen de vijfhonderd en duizend vluchten uit tot boven Stuttgart. In de nacht van 11 maart 1943 werd Spemanns huis zwaar getroffen en hij had zijn leven uitsluitend te danken aan het feit dat hij met een tijgersprong de schuilkelder had bereikt. Bij de aanval van 24 juli tot 18 november 1943 op het noordelijk gelegen Hamburg kreeg het zuidelijk gelegen Stuttgart het nog eens hard te verduren. Daarbij werd vooral het stadscentrum zwaar getroffen. Bovendien werd de toevoer van papier afgesneden, zodat talloze uitgeverijen over de kop gingen. Toch zou Spemann de zaak blijven bagatelliseren tot in de herfst van 1943. De 'area bombing' trof Stuttgart in de nacht van 7 op 8 oktober. Het staande zetsel van Streuvels' <name key="ausgewahltewerke" type="title.vertaling-bloemlezing" reg="Ausgewählte Werke in zwei Bänden">Ausgewählte Werke in zwei Bänden</name> werd vernietigd. Tijdens de slag om Berlijn tussen 18 november 1943 en 31 maart 1944 werd Stuttgart opnieuw hevig gebombardeerd. Tijdens het bombardement van 25 juli 1944 verloor Spemann zijn beide dochters, zijn huis en weer eens Streuvels' inmiddels gedrukte <name key="ausgewahltewerke" type="title.vertaling-bloemlezing" reg="Ausgewählte Werke in zwei Bänden">Ausgewählte Werke</name> (ongeveer 4500 stuks). <bibl>H. Speliers, <name type="title" key="germaanseeik" reg="Als een oude Germaanse eik" n="extra">Als een oude Germaanse eik</name>, p. 478-480.</bibl>
                    </p>
        </note>
        <note id="n6" rend="temp">
          <p>Dit zijn twee werken van Anton Roothaert: 
            <list type="bulleted">
              <item>A. Roothaert, <name type="title" key="doctorvlimmen" reg="Doctor Vlimmen" n="extra">Doctor Vlimmen</name>. Amsterdam, W.L. Salm &amp; Co, 1936.</item>
              <item>A. Roothaert, <name type="title" key="vlaminpan" reg="De vlam in de pan" n="extra">De vlam in de pan</name>. Antwerpen, Van Ditmar, 1943.</item>
            </list>
          </p>
        </note>
        <note id="n7">
          <p>Cf. wat Streuvels hierover op <xref doc="se430401" from="id(xr3)">1 april 1943</xref> aan Adolf Spemann schreef.</p>
        </note>
        <note id="n8">
          <p>Titelbeschrijving: Adolf Spemann, <name type="title" key="baumeister" reg="Wilhelm Spemann. Ein Baumeister unter den Verlegern" n="extra">Wilhelm Spemann, ein Baumeister unter den Verlegern</name>. Stuttgart, Engelhorn, 1943, 313 S.</p>
        </note>
      </div>
    </back>
  </text>
</TEI.2>