<TEI.2 xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
   <teiHeader creator="Joke Debusschere" date.created="2001-09-21">
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>320/ 22.12.1949  Engelhorn Verlag aan Stijn Streuvels. Stuttgart</title>
            <author>
               <name>Adolf Spemann</name>
            </author>
            <editor>
                <name id="JdB">Joke Debusschere</name>
            </editor>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="PV">Pim Verhulst</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="KD">Katrien Deroo</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="EV">Edward Vanhoutte</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="RvdB">Ron Van den Branden</name>
            </respStmt>
            <principal>
               <name>Marcel De Smedt</name>
            </principal>
            <principal>
               <name>Edward Vanhoutte</name>
            </principal>
            <funder>
               <name>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</name>
               <address>
                  <addrLine>Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</addrLine>
                  <addrLine>Koningstraat 18</addrLine>
                  <addrLine>b-9000 Gent</addrLine>
                  <addrLine>(België)</addrLine>
                  <addrLine>tel: +32 9 265 93 40</addrLine>
                  <addrLine>fax: +32 9 265 93 49</addrLine>
                  <addrLine>email: ctb@kantl.be</addrLine>
               </address>
            </funder>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</publisher>
            <pubPlace>Gent</pubPlace>
            <date value="2016">2016</date>
            <availability>
                    <p>© 2016, KANTL/CTB</p>
                </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <letDesc>
               <letIdentifier>
                  <country>België</country>
                  <settlement>Antwerpen</settlement>
                  <repository>Letterenhuis</repository>
                  <collection>S 935/B2</collection>
                  <idno>178605/1é</idno>
               </letIdentifier>
               <letHeading>
                  <author reg="Spemann, Adolf">Adolf Spemann</author>
                  <addressee reg="Streuvels, Stijn">Stijn Streuvels</addressee>
                  <placeLet>Stuttgart</placeLet>
                  <dateLet>1949-12-22</dateLet>
               </letHeading>
               <physDesc>
                  <type>brief</type>
                  <support>
                     <p>enkel blad briefpapier</p>
                  </support>
                  <extent>
                     <dimensions>297 x 208 mm</dimensions>
                  </extent>
                  <layout>
                     <p>dubbelzijdig getypt</p>
                  </layout>
               </physDesc>
               <envOcc occ="no"/>
               <additional>
                  <accMat>
                     <p>Doorslag in Letterenhuis, S 935/B2, 100603/350</p>
                  </accMat>
               </additional>
               <note type="facs">
                  <figure id="STR.de.engelhorn.240611_01_br.img" rend="orig.lh"/>
                  <figure id="STR.de.engelhorn.240611_02_br.img" rend="orig.lh"/>
               </note>
            </letDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
     <profileDesc>
       <langUsage>
         <language id="de">Duits</language>
       </langUsage>
       <handList>
         <hand id="AS1" scribe="Adolf Spemann" ink="black" resp="JdB"/>
       </handList>
     </profileDesc>
      <revisionDesc rend="level1">
         <change>
            <date value="2015-07-30">2015-07-30</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>scans bijgewerkt (kopie → origineel)</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-18">2012-10-18</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: @key toegevoegd aan titels (en waar mogelijk op werk-niveau opgelost) 
</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-17">2012-10-17</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -letHeading: toevoeging @reg aan author + addressee
  -entities.ent + DALF.dtd verplaatst naar aux_files</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-11">2012-10-11</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>verbetering typfout in laatste globale wijziging</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-10">2012-10-10</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -update copyright statement, medewerkers, revisionDesc (&lt; SVN log)
  -toevoeging commentaar met voorbeeld voor latere verwijzing naar facsimile's
  -verwijdering lege regels
  -toevoeging @resp="JdB" voor sic|supplied|del|add|gap|unclear|abbr</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-19">2012-04-19</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: regularisering titels (verbetering)</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-16">2012-04-16</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging:
  -regularisering titels en eigennamen
  -groepering noten --&gt; 
               <seg type="element">
                  <seg type="starttag">back/</seg>
               </seg>
            </item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-12">2012-04-12</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: iso-8859-1 --&gt; UTF-8</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">2001-09-21</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>parsing en validating</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">21-09-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>creatie header &amp; update markup</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">21-09-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>markup</item>
         </change>
      </revisionDesc>
   </teiHeader>
  <text id="es491222" n="320" lang="de">
    <body>
      <opener>
        <dateline>
                    <date value="1949-12-22">22.12.1949</date>
                </dateline>
        <address type="receiver">
          <addrLine>Herrn <lb/>
                        <abbr resp="JdB" expan="Doktor">Dr.</abbr> Stijn Streuvels</addrLine>
          <addrLine>
                        <hi rend="underline">Ingoyghem/Belgien</hi>
                    </addrLine>
          <addrLine>Het Lijsternest</addrLine>
        </address>
         <salute>Lieber hochverehrter Herr <abbr resp="JdB" expan="Doktor">Dr.</abbr> <name type="person" reg="Streuvels, Stijn">Streuvels</name>!<ptr target="n1"/>
                </salute>
      </opener>
      <p>Haben Sie herzlichsten Dank für Ihren Brief vom 13. Dezember<ptr target="n2"/> und die prächtige Dedikation des schönen Druckes von <name key="oogst.druk14" type="title.novelle" reg="De oogst">Oogst</name>.<ptr target="n3"/> Sie haben mir damit eine ganz besondere Freude gemacht und ich habe diesen Band sofort zu den anderen Luxusdrucken gestellt, die Sie mir im Laufe der Jahre geschenkt haben und die ich Gott sei Dank bei Beginn der ersten Bombenangriffe bei einem Freund im bayerischen Gebirge in Verwahrung gegeben haben, sodass sie gerettet sind.<ptr target="n4"/>
            </p>
      <p>So besitze ich nun folgende Luxusdrucke von Ihnen, sämtliche mit Ihrer handschriftlichen Widmung:
        <list type="simple">
          <item>
                        <name key="oogst.druk14" type="title.novelle" reg="De oogst">De oogst</name>
                    </item>
          <item>
                        <name key="boomen.druk1" type="title.verhaal" reg="De boomen">De boomen</name>
                        <ptr target="n5"/>
                    </item>
          <item>
                        <name key="glorierijkelicht.druk1" type="title.verhaal" reg="Het glorierijke licht">Het glorierijke licht</name>
                        <ptr target="n6"/>
                    </item>
          <item>
                        <name key="morgenstond.druk1" type="title.verhaal" reg="Morgenstond">Morgenstond</name>
                        <ptr target="n7"/>
                    </item>
          <item>
                        <name key="jeugd.druk1" reg="Jeugd" type="title.bio">Jeugd</name>
                    </item>
          <item>
                        <name key="ast.druk1" type="title.novelle" reg="Het leven en de dood in den ast">Het leven en de dood in den ast</name>
                    </item>
          <item>
                        <name key="sintjan.druk1" type="title.verhaal" reg="Sint-Jan">
                            <abbr resp="JdB" expan="Sint Jan">St.</abbr> Jan</name>.</item>
                </list>
      </p>
      <p>Eine ganz herrliche Kollektion, die ich immer wieder meinen Besuchern und Freunden zeige.</p>
	<p>Ich freue mich aber doch sehr, dass Sie frisch genug waren, die <name type="person" reg="Gezelle, Guido">Gezelle</name>-Gedächtnisfeiern mitzumachen. Es ist schön, dass Flandern in dieser Weise seines grossen <del rend="overtyped">I</del>Lyrikers gedenkt und dass man diese Feiern nicht ohne Sie abhält. Mag auch immer viel äusserliches Theater mit solchen Dingen verbunden sein, so bleibt doch immer ein Kern von Idealismus, und dem Gesamtwerk eines Dichters wird dadurch zweifellos gedient.</p>
      <p>Dieser Brief trifft Sie nun hoffentlich im Kreise Ihrer ganzen Familie und Sie werden glücklich sein, das junge Paar aus Veurne zum erstenmal als "Besuch" bei sich zu haben.<ptr target="n11"/> Wir müssen leider unsere Tochter an diesem Tage entbehren, da sie das erste Weihnachten mit ihrem Gatten zusammen in Partenkirchen feiern will, zumal er dort in dieser Zeit des Wintersports unentbehrlich ist (er ist ja <abbr resp="JdB" expan="zur Zeit">z.Zt.</abbr> Skilehrer <pb/>bei den Amerikanern).</p>
      <p>Ich habe sofort hier nach den Büchern von <name type="person" reg="Andres, Stefan">Stefan Andres</name> suchen lassen und Ihnen gestern zwei davon geschickt, nämlich "<name key="tieraustiefe" type="title" reg="Das Tier aus der Tiefe" n="extra">Tier aus der Tiefe</name>" und "<name key="rittergerechtigkeit" type="title" reg="Ritter der Gerechtigkeit" n="extra">Ritter der Gerechtigkeit</name>".<ptr target="n12"/> Nach "<name key="utopia" type="title" reg="Wir sind Utopia" n="extra">Utopia</name>" lasse ich noch<add hand="AS1"> </add>suchen.<ptr target="n13"/>
            </p>
      <p>Nun hoffe ich, dass Sie Weihnachten bei nicht zu grosser Kälte, vor allen Dingen aber in voller Gesundheit im Kreise Ihrer Lieben feiern können, und sende Ihnen dazu meine herzlichsten Wünsche, zugleich auch namens meiner Familie und meiner Mitarbeiter.</p>
      <closer>
        <salute>Stets in alter Verehrung</salute>
        <signed>Ihr <lb/>(handtekening Adolf Spemann)</signed>
      </closer>
    </body>
    <back>
      <div type="notes">
        <p/>
        <note id="n1">
          <p>Streuvels werd doctor honoris causa aan de universiteiten van Leuven, Münster en Pretoria.</p>
        </note>
        <note id="n2">
          <p>Cf. brief van Stijn Streuvels aan Adolf Spemann van <xref doc="se491213">13 december 1949</xref>.</p>
        </note>
        <note id="n3">
          <p>Streuvels bezorgde Spemann een presentexemplaar van de <rs key="oogst.druk14" type="title.novelle" reg="De oogst">dertiende druk van De oogst</rs>
                    </p>
        </note>
        <note id="n4">
          <p>Stuttgart was met zijn Daimler-Benzfabrieken een begeerd doelwit voor de geallieerden. In de strijd om het Ruhrgebied van 5 maart tot 14 juli 1943 voerden de geallieerden tussen de vijfhonderd en duizend vluchten uit tot boven Stuttgart. In de nacht van 11 maart 1943 werd Spemanns huis zwaar getroffen en hij had zijn leven uitsluitend te danken aan het feit dat hij met een tijgersprong de schuilkelder had bereikt. Bij de aanval van 24 juli tot 18 november 1943 op het noordelijk gelegen Hamburg kreeg het zuidelijk gelegen Stuttgart het nog eens hard te verduren. Daarbij werd vooral het stadscentrum zwaar getroffen. Bovendien werd de toevoer van papier afgesneden, zodat talloze uitgeverijen over de kop gingen. Toch zou Spemann de zaak blijven bagatelliseren tot in de herfst van 1943. De 'area bombing' trof Stuttgart in de nacht van 7 op 8 oktober. Het staande zetsel van Streuvels' <name key="ausgewahltewerke" type="title.vertaling-bloemlezing" reg="Ausgewählte Werke in zwei Bänden">Ausgewählte Werke in zwei Bänden</name> werd vernietigd. Tijdens de slag om Berlijn tussen 18 november 1943 en 31 maart 1944 werd Stuttgart opnieuw hevig gebombardeerd. Tijdens het bombardement van 25 juli 1944 verloor Spemann zijn beide dochters, zijn huis en weer eens Streuvels' inmiddels gedrukte <name key="ausgewahltewerke" type="title.vertaling-bloemlezing" reg="Ausgewählte Werke in zwei Bänden">Ausgewählte Werke</name> (ongeveer 4500 stuks). <bibl>H. Speliers, <name type="title" key="germaanseeik" reg="Als een oude Germaanse eik" n="extra">Als een oude Germaanse eik</name>, p. 478-480.</bibl>
                    </p>          
        </note>
        <note id="n5" type="incomplete">
          <!-- [RvdB] 
            -chronologie (1941) klopt niet met Spemann's bedanking (1937, cf. n6) 
            -se410624, n9: verwijst Streuvels naar een (onbekende?) bundel met deze werken (misschien "Het glorierijke licht, Morgenstond, Sint-Jan en De boomen, Amsterdam, L.J. Veen, [1922],  4 x 32 p.", cf. http://www.streuvels.be/bib_bloemlezing_gebundeld_werk.html), of een verzending van de 4 werken afzonderlijk? 
          -->
          <p>Op <xref doc="se410624">24 juni 1941</xref> bezorgde Streuvels Spemann een 'expl. ter kennisgeving' van <name key="glorierijkelicht.druk1" type="title.verhaal" reg="Het glorierijke licht">Het Glorierijke Licht</name>, <name key="morgenstond.druk1" type="title.verhaal" reg="Morgenstond">Morgenstond</name>, <name key="boomen.druk1" type="title.verhaal" reg="De boomen">De Boomen</name> en <name key="sintjan.druk1" type="title.verhaal" reg="Sint-Jan">Sint-Jan</name>.</p>
        </note>
        <note id="n6">
          <p>In zijn brief aan Streuvels van <xref doc="es370623">23 juni 1937</xref> bedankt Spemann zijn auteur voor het toesturen van dit exemplaar.</p>
        </note>
        <note id="n7">
          <p>In zijn brief aan Streuvels van <xref doc="es370623">23 juni 1937</xref> bedankt Spemann zijn auteur voor het toesturen van dit exemplaar.</p>
        </note>
        <note id="n11">
          <p>Dina Lateur huwde met Frank Demey.</p>
        </note>
        <note id="n12" rend="temp">
          <p>Titelbeschrijvingen:
            <list>
              <item>Stefan Andres, <name type="title" key="rittergerechtigkeit" reg="Ritter der Gerechtigkeit" n="extra">Ritter der Gerechtigkeit</name>. München, Piper, 1948.</item>
              <item>Stefan Andres, <name type="title" key="tieraustiefe" reg="Das Tier aus der Tiefe" n="extra">Das Tier aus der Tiefe</name>. München, Piper, 1949.</item>
            </list>
          </p>
        </note>
        <note id="n13">
          <p>Stefan Andres, <name type="title" key="utopia" reg="Wir sind Utopia" n="extra">Wir sind Utopia</name>. Berlin, Riemerschmidt, 1943.</p>
        </note>
      </div>
    </back>
  </text>
</TEI.2>