6/ 06.08.1916 Insel Verlag aan Stijn Streuvels. Gent Anton Kippenberg Joke Debusschere revisie Pim Verhulst revisie Katrien Deroo revisie Edward Vanhoutte revisie Ron Van den Branden Marcel De Smedt Edward Vanhoutte Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie
Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde Koningstraat 18 b-9000 Gent (België) tel: +32 9 265 93 40 fax: +32 9 265 93 49 email: ctb@kantl.be
Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde Gent 2016

© 2016, KANTL/CTB

 Duitsland Weimar Goethe- und Schiller-Archiv 50/82,6 0 Anton Kippenberg Stijn Streuvels Gent 1916-08-06 brief

twee bladen doorslagpapier

 274 x 209 mm

telkens enkelzijdig getypt

 Duits Nederlands 2012-10-18 Ron Van den Branden (RvdB) globale wijziging: @key toegevoegd aan titels (en waar mogelijk op werk-niveau opgelost) 2012-10-17 Ron Van den Branden (RvdB) globale wijzigingen: -letHeading: toevoeging @reg aan author + addressee -entities.ent + DALF.dtd verplaatst naar aux_files 2012-10-11 Ron Van den Branden (RvdB) verbetering typfout in laatste globale wijziging 2012-10-10 Ron Van den Branden (RvdB) [brieven] - unclear ??? unclear --> gap reason="illisible" extent="3"/ -onduidelijke datums genormaliseerd -onduidelijke poststempels geüniformeerd -enkele opmerkingen van Pim Verhulst verwerkt -enkele brieven naar correcte folder verplaatst 2012-10-10 Ron Van den Branden (RvdB) globale wijzigingen: -update copyright statement, medewerkers, revisionDesc (< SVN log) -toevoeging commentaar met voorbeeld voor latere verwijzing naar facsimile's -verwijdering lege regels -toevoeging @resp="JdB" voor sic|supplied|del|add|gap|unclear|abbr 2012-04-19 Ron Van den Branden (RvdB) globale wijziging: regularisering titels (verbetering) 2012-04-16 Ron Van den Branden (RvdB) globale wijziging: -regularisering titels en eigennamen -groepering noten --> back/ 2012-04-12 Ron Van den Branden (RvdB) globale wijziging: iso-8859-1 --> UTF-8 2012-02-27 Ron Van den Branden (RvdB) kleine verbeteringen aan namen (vooral overbodige leestekens), ter voorbereiding van normaliseringslijsten 2001-10-12 markup Joke Debusschere (JD) parsing en validating 12-10-2001 markup Joke Debusschere (JD) creatie header & update markup 12-10-2001 markup Joke Debusschere (JD) markup Gent, den 6. August 1916.
Herrn Stijn Streuvels. Ingoyghem.
Hochverehrter Herr Streuvels!

Eine neue Schwierigkeit: ein Herr Georg Gaertner Nuernberg, der, nach seinem Briefe zu urteilen, das übertragen aus dem Flaemischen als Massenfabrikation , schreibt mir soeben: "Von Stijn Streuvels, der mir ebenfalls die Ermaechtigung erteilt hat, habe ich die Novelle "De Werkman " uebersetzt, die zur Zeit einem Verlag vorliegt, sowie einige andere Novellen."

Nun faellt mir freilich auf, dass er eine Abschrift dieser Vereinbarung im Gegensatz zu der von ihm mit Buysse getroffenen nicht beifuegt, und ich vermute und hoffe, dass hier etwas nicht in Ordnung ist. Er muesste anfangs 1914 an Sie geschrieben haben, und waere Ihnen nun sehr dankbar, wenn Sie durch den Boten, der diesen Brief Ihnen ueberbringt, mir mitteilen wuerden, wie die Sache steht, ob und welche Zusagen Sie mit Herrn Gaertner gegeben haben u.s.w.

Vielleicht haben Sie auch die Guete dem Boten die Briefe Gaertners an Die und Ihre Antwort, dafern Sie Sie eine Abschrift davon genommen haben, fuer einig mitzugeben.

Hoffentlich werden wir auch dieses Hindernis noch ueberwinden.

In der Hoffnung, dass es Ihnen wohl geht bin ich in herzlicher Verehrung Ihr sehr ergebener

Georg Gärtners brief aan Insel Verlag dateert van 4 augustus 1916. Van deze brief worden in het Goethe- und Schiller-Archiv Weimar twee versies bewaard (50/82,3). Inhoud en zinsbouw van beide brieven zijn nagenoeg identiek. In de ene versie heeft Gärtner het wel over een Brusselse heer, in de andere over de heer Camille Huysmans. H. Speliers, Als een oude Germaanse eik, p. 102

In de tijd dat Gärtner door Europa zwierf, had hij behoorlijk wat Nederlands geleerd en Camille Huysmans leren kennen. Huysmans had hem er in de zomer van 1914 warm voor gemaakt om de Van-Nu-en-Straksers te vertalen. Meteen had Gärtner een aantal contacten gelegd en vertaalafspraken gemaakt met Streuvels, Buysse, Sabbe en Vermeylen. De vertalingen zouden vooral bij Georg Müller Verlag in München verschijnen. H. Speliers, Als een oude Germaanse eik, p. 76 In 1914 had Gärtner aan Streuvels geschreven met de vraag om toestemming voor de vertaling van De werkman.

Op 5 maart 1914 schreef Georg Gärtner, op briefpapier van de "Redaktion der Fränkischen Tagespost", aan Streuvels:

Herr Camille Huysmans in Brüssel hat sich bei einem Freunde dafür verwendet, einige Werke der neueren niederländischen Literatur in guten Uebertragungen auch in Deutschland einzuführen. Er hat unter den in Frage kommenden Schriftstellern auch Sie genannt. Ich habe mich bereit erklärt, die Verdeutschung zu übernehmen. Hie[r]zu muss ich die Erlaubnis des Autors einholen. Ich habe von Ihren Schriften "De Werkmannn" gelesen und gefunden, dass sie sich dieses Werkchen für die Uebersetzung eignen wird. Wenn Sie geneigt sind, mir die Autorisation zu erteilen, so würde ich Sie ergebenst bitten, mir eine vollständige Liste Ihrer Arbeiten mit Angabe der Verleger zu übersenden, damit ich mir die Bücher kommen lassen und studieren kann. Hinsichtlich der erzielten Honorare würde ich vorschlagen, dass diese gleichheitlich zwischen Autor und Uebersetzer geteilt werden.

Ihrer freundlichen Rückantwort gewärtig, zeichne ich

Brief in GSA 50/82,3

Cf. ongedateerde brief van Stijn Streuvels aan Anton Kippenberg. Kippenberg stuurde na het ontvangen van Streuvels' brief onmiddellijk een militaire koerier naar Ingooigem en vroeg Streuvels om uitleg. Deze herinnerde zich plots alles haarscherp. Hij had zelfs Gärtners brief van 5 maart 1914 teruggevonden. Kippenberg loste meteen het probleem op. Om te beginnen verontschuldigde hij Streuvels bij Gärtner. Streuvels, schreef hij op 12 augustus 1916 aan Gärtner, meende dat er van een Duitse uitgave van De werkman niets meer terecht zou komen. En Gärtner mocht rustig de novelle in een of ander tijdschrift plaatsen, mits hij maar wachtte tot het boek in de Flämische Reihe bij Insel Verlag was verschenen. Bovendien zou hij schadeloos worden gesteld. Kippenberg zond hem de som van 200 mark. Gärtner verklaarde zich op 16 augustus akkoord met dit compromis. Maar in 1917 zou een einde komen aan deze samenwerking. H. Speliers, Als een oude Germaanse eik, p. 77-78