28 10 '43.
Geachte Heer Lateur,
Ik heb hier bij mij liggen het akkoord voor de weeldeuitgaven, maar zend het nog eerst aan den heer De Meyer, omdat hij gister vergat te onderteekenen. U ontvangt het in den loop der volgende week, samen met dat over de verzorgde filmuitgave, waarvan U heden vermoedelijk uit Antwerpen één ex. zal gestuurd worden en daarna volgen er nog 2900 exx.
Ik verwacht dat U er over tevreden zal zijn, ingezien de omstandigheden waarin we leven.
De Oogst. — Mevr. Kollar wenschte met ons overeen te komen over een goedkoope uitgave van dit werk. We zijn overeengekomen, dat zij poogt de toelating, die ze bekwam, van de
Prop. Abt.
in Nederland te gebruiken voor een nieuwe druk bestemd voor Nederland
en dat wij als uitgevers van dit werk na een akkoord met haar U het eereloon, natuurlijk berekend op den Hollandschen prijs, zouden bezorgen. Hier bezorgen wij een nieuwen druk, maar verkiezen aan de fa. Veen geen papier te moeten geven voor zoo'n kleine uitgave, maar het te sparen voor andere uitgaven van uw werken. U verliest er dus niets mede, integendeel!
Ingezien het laat aankomen van het papier voor de goedkoope filmuitgave van De Vlaschaard, zullen we slechts 20.000 ex. van dit werk drukken en de rest van het papier voor een volksuitgave van "Langs de Wegen" gebruiken. Akkoord? U verliest er niets bij en wij hebben meer zekerheid van een behoorlijken afzet.
De nieuwe uitgave van de dundrukeditie door Zonnewende op papier, dat bestemd was voor en in plaats van de totum-uitgave: we gaan er mede akkoord, dat deze uitgave mag verschijnen, indien dhr. Grymonprez dit schriftelijk wil beverstigen en dat deze uitgave niet verschijnt vooraleer de weeldeuitgave van De Vlaschaard één maand op de markt komt is en dat geen publiciteit er voor gemaakt wordt en geen aanbieding gedaan wordt voor dezen datum. Vermits alles ook nog moet gezet en gedrukt worden voor deze uitgave, meen ik dat dit dus feitelikjk geen voorwaarde is die we stellen. Ik onderstel dat U beiden daarmede vrede zal nemen.
Hierbij vertrekken afzonderlijk een proef van 8 blz. van de weeldeuitgave van De Vlaschaard en de heele proef van Het Bruidsjuweel.
De plaquetten volgen spoedig natdat alles met Léonard en met de clicheurs der helioplaten in orde is. Eeen plaquette die gezet was, moet opnieuw gezet worden omdat de maten op verlangen van Léonard veranderd worden.
Met vriendelijke wedergroeten en bizondere hoogachting,
(handtekening Joris Lannoo)
P.S. — Hier ook zijn metsers en timmerlieden vertrokken en U zal bij een volgend bezoek wel een en ander veranderd vinden.
Ik ontving teekeningen van Ael. Hoe bezorg ik U die? Per post tusschen karton? Of vooriziet U een samenkomst? (Paraaf Joris Lannoo)
Joris Lannoo zou het akkoord voor de vijftiende druk van De vlaschaard, Het leven en de dood in den ast en voor de "vier plaquetten" (Boomen, Morgenstond, Sint-Jan, Het glorierijke licht) pas op 10 november 1943 naar Streuvels sturen. Streuvels ondertekende het op 11 november 1943.
Het akkoord voor de dertiende druk van De vlaschaard wordt bewaard in het Letterenhuis (S 935/C).
Streuvels moet Lannoo op 5 november een boze brief teruggestuurd hebben met de mededeling dat hij van het beloofde nog niets ontvangen had. Op 10 november dient Lannoo Streuvels ook van antwoord op zijn boze brief: Dhr. De Meyer zal zich reeds verontschuldigd hebben en meteen weet U dat uw schrijven daarover op een verkeerd adres terecht gekomen was.
De Meyer verontschuldigde zich inderdaad in zijn brief aan Streuvels van 9 november 1943.
Op 19 augustus 1940 werd Arthur Seys Inquart benoemd tot Rijkscommisaris voor Nederland. Dit vormde de start van de censuur in uitgeverij en boekenverkoop. Ook hier is voor nieuwe edities instemming vereist van de rijkscommisaris. Op 27 november 1940 werd het departement van Volksvoorlichting en Kunsten onder leiding van dr. Tobie Goedewaagen opgericht. Dat moest de kunstenaars voor de 'juiste kar' spannen. Literatuur wordt door het D.V.K. gecontroleerd en gecensureerd door de afdeling Boekwezen en de Boekwezenaars. In de 'Richtlijnen voor het Lectoraat' beweren ze dat de papierschaarste noopt om alleen toestemming te geven voor die boeken, waarvan de verschijning zeer gewenscht geacht moet worden.
De door Boekwezen 'gewenschte' boeken gingen met gunstig advies naar het 'Reichskommissariat' ('Abteilung Schrifttum van de Hauptabteilung Volksaufklärung und Propaganda'). Keurde deze de uitgave goed, dan volgde de aanvraag bij het Rijksbureau voor Papier, Papierverwerkende en Grafische Industrie. Johan Van Iseghem, Nederlandse Literatuur Moderne Tijd. Deel 1: Facetten van de periode na 1940 syllabus, p. 2
Aan de Kortrijkse firma Zonnewende was de uitgave van het volledig werk van Stijn Streuvels toegestaan. Cf. brief van Gilbert Grymonprez aan Streuvels van 25 september 1942. Zonnewende had voor deze nieuwe uitgave houtvrij dundrukpapier verkregen.
De eerstvolgende nieuwe uitgave van Streuvels' werken in 2 delen werd pas in 1948 gerealiseerd: Stijn Streuvels' Verzamelde Werken. Kortrijk, Zonnewende. De 2 delen verschenen in een formaat van 20,2 x 13,4 cm (cf. 18,3 x 11,9 cm van de in 1941 verschenen Stijn Streuvels' Werken) en dit op houtvrij dundrukpapier. Het werk was een heruitgave van Streuvels' voornaamste werken die reeds lang uitverkocht waren. De prijs van deze twee delen bedroeg 295 fr.
Het boek in Vlaanderen, 1949, p. 170
Dina Lateur vertaalde Der Hochzeitsschmuck van Erwin Wittstock: Erwin Wittstock, Het bruidsjuweel. Tielt, J. Lannoo, 1944. Vertaald door Dina Lateur e.a.
Boomen, Het glorierijke Licht, Morgenstond en St. Jan.
Joris Lannoo ontving de tekeningen van Van Ael voor Doodendans en een paar schetsen in lavis, ook van Van Ael, voor Werkmenschen van Maurits De Meyer. De illustraties van Doodendans waren niet van de hand van Jules Van Ael, maar werden door René De Coninck verzorgd. Er is bovendien geen enkel werk in de Lijsternestreeks verschenen, dat van illustraties van Van Ael voorzien is. Werkmenschen is niet verschenen in de Lijsternestreeks.
Pas in november komt Streuvels werkelijk in het bezit van de tekeningen. Cf. brief van Joris Lannoo aan Streuvels van 10 november 1943.