<TEI.2 xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
   <teiHeader creator="Joke Debusschere" date.created="2002-01-16" type="text">
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>89/  06.02.1932  Herman Robbers aan Stijn Streuvels. Den Haag</title>
            <author>
               <name>Herman Robbers</name>
            </author>
            <editor>
               <name id="JdB">Joke Debusschere</name>
            </editor>
            <respStmt>
               <resp>revisie</resp>
               <name id="PV">Pim Verhulst</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <resp>revisie</resp>
               <name id="KD">Katrien Deroo</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <resp>revisie</resp>
               <name id="EV">Edward Vanhoutte</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <resp>revisie</resp>
               <name id="RvdB">Ron Van den Branden</name>
            </respStmt>
            <principal>
               <name>Marcel De Smedt</name>
            </principal>
            <principal>
               <name>Edward Vanhoutte</name>
            </principal>
            <funder>
               <name>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</name>
               <address>
                  <addrLine>Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</addrLine> 
                  <addrLine>b-9000 Gent</addrLine>
                  <addrLine>(België)</addrLine>
                  <addrLine>tel: +32 9 265 93 40</addrLine>
                  <addrLine>fax: +32 9 265 93 49</addrLine>
                  <addrLine>email: ctb@kantl.be</addrLine>
               </address>
            </funder>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</publisher>
            <pubPlace>Gent</pubPlace>
            <date value="2014">2014</date>
            <availability>
               <p>© 2014, KANTL/CTB</p>
            </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <letDesc>
               <letIdentifier>
                  <country>België</country>
                  <settlement>Antwerpen</settlement>
                  <repository>Letterenhuis</repository>
                  <collection>R 544/B</collection>
                  <idno>94819/2</idno>
               </letIdentifier>
               <letHeading>
                  <author reg="Robbers, Herman">Herman Robbers</author>
                  <addressee reg="Streuvels, Stijn">Stijn Streuvels</addressee>
                  <placeLet>Den Haag</placeLet>
                  <dateLet>1932-02-06</dateLet>
               </letHeading>
               <physDesc>
                  <type>brief</type>
                  <support>
                     <p>enkel gevouwen blad</p>
                  </support>
                  <extent>
                     <dimensions>183 x 283 mm</dimensions>
                  </extent>
                  <layout>
                     <p>dubbelzijdig beschreven met zwarte inkt</p>
                     <p>Adres afzender: 'Robbers 
                        <lb/>Dyckstr. 96 
                        <lb/>Haag'.
                     </p>
                  </layout>
               </physDesc>
               <envOcc occ="yes"/>
               <note type="facs">
                  <figure id="STR.nl.robbers.R544_94819_2_01.img" rend="orig.lh"/>
                  <figure id="STR.nl.robbers.R544_94819_2_02.img" rend="orig.lh"/>
                  <figure id="STR.nl.robbers.R544_94819_2_03.img" rend="orig.lh"/>
                  <figure id="STR.nl.robbers.R544_94819_2_04.img" rend="orig.lh"/>
                  <figure id="STR.nl.robbers.R544_94819_2_00.img" rend="orig.lh"/>
               </note>
            </letDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
      <profileDesc>
         <handList>
            <hand id="HR1" scribe="Robbers, Herman" ink="black" resp="JdB"/>
         </handList>
      </profileDesc>
      <revisionDesc>
         <change>
            <date value="2014-07-01">2014-07-01</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>scans toegevoegd (origineel)</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2013-06-18">2013-06-18</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] afwerking robbers</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2013-06-12">2013-06-12</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] koppeling brieven - scans originelen voor deelcollectie robbers</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2013-03-27">2013-03-27</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] verbetering typo vorige wijziging</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2013-03-27">2013-03-27</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] normalisering gegevens letIdentifier</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-12-04">2012-12-04</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[aux] collectienamen geüniformeerd naar camelCase</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-11-28">2012-11-28</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] huidige scans van kopies gemarkeerd als &lt;figure rend="copy"/&gt;</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-11-27">2012-11-27</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] globale wijzigingen:
  -header: 'ontbreekt' voor ontbrekende gegevens (ipv. '???' of '!!!')
  -lege attribuutwaarden verwijderd: @expan="???" @hand="???"
  -&lt;salute&gt; onmiddellijk vóór/na &lt;closer&gt;/&lt;opener&gt;: daarheen verplaatst
  -closer/date --&gt; closer/dateline/date
  -huidige (onafgewerkte) status van brieven in &lt;revisionDesc rend="level1"&gt;</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-11-26">2012-11-26</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>[brieven] koppeling brieven - scans kopies</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-18">2012-10-18</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -@key toegevoegd aan titels (en waar mogelijk op werk-niveau opgelost) 
  -entities.ent + DALF.dtd verplaatst naar aux_files</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-11">2012-10-11</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>verbetering typfout in laatste globale wijziging</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-10">2012-10-10</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -update copyright statement, medewerkers, revisionDesc (&lt; SVN log)
  -toevoeging commentaar met voorbeeld voor latere verwijzing naar facsimile's
  -verwijdering lege regels
  -toevoeging @resp="JdB" voor sic|supplied|del|add|gap|unclear|abbr</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-16">2012-04-16</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: verbeterde regulariserig van titels</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2008-04-24">2008-04-24</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
 * verbetering van address/print/addrLine tot print/address/addrLine
 * encoding="UTF-8"
 * '/' in padnamen (ipv. '\')
 * verwijdering van dubbele processing-instructions</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2007-07-24">2007-07-24</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  * verschillende varianten van 'I00' verbeterd in 
               <seg type="element">
                  <seg type="starttag">sic corr="100" resp="RvdB"</seg>
                  <seg type="content">I00</seg>
                  <seg type="endtag">sic</seg>
               </seg> * normalisering van verschillende aanhalingstekens in de
    transcripties naar standaard enkele/dubbele aanhalingstekens
            </item>
         </change>
         <change>
            <date value="2007-07-23">2007-07-23</date>
            <respStmt>
               <resp>transcriptie</resp>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>automatische normalisering van aanhalingstekens</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2002-01-16">2002-01-16</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>parsing en validating</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2002-01-16">16-01-2002</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>creatie header &amp; update markup</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2002-01-16">16-01-2002</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>markup</item>
         </change>
      </revisionDesc>
   </teiHeader>
   <text id="rs320206" n="89">
      <body>
         <opener>
            <dateline>
                    <name type="place" reg="Den Haag">den Haag</name> <date value="1932-02-06">6/2/32</date>
                </dateline>
         <salute>Beste <name type="person" reg="Streuvels, Stijn">Streuvels</name>,</salute>
            </opener>
         <p>Je brief van den 3<hi rend="sup">
                    <hi rend="underline">en</hi>
                </hi>
                <ptr target="n1"/> ontving ik zooeven, hier in den Haag — Wy zyn op tournee, myn vrouw en ik; maar wat naar Schoorl geadresseerd wordt bereikt my altyd.</p>
         <p>Ja, dat stukje van <name type="person" reg="Janssen, Miek">Miek <abbr resp="JdB" expan="Janssen">J.</abbr>
                </name> had <hi rend="underline">zeker</hi> veel interessanter kunnen zijn — zy is geen fameuse schryfster — maar ik vind het onderwerp merkwaardig genoeg. Dat gyzelf die foto's hebt gemaakt had zy my waarachtig wel eens kunnen vertellen! Van <name type="person" reg="De Klerk, Michel">
                    <abbr resp="JdB" expan="Michel">M.</abbr> de Klerk</name>s portret <pb/>zal ik u Dinsdag uit Amsterdam een tweede exemplaar laten zenden. Het was <name type="person" reg="De Klerk, Michel">de Klerk</name>, de jonggestorven architect, die het teekende. Het is inderdaad prachtig.</p>
         <p id="xr1">
                <name type="person" reg="Putman, Willem">Willem Putman</name>
                <sic resp="JdB" corr="s">s'</sic> stukje (<name key="armoede" type="title" reg="Armoede" n="extra">Armoede</name>) heb ik hem juist vanochtend teruggestuurd. Het zou, mits goed gespeeld, op het tooneel wel eenig effect kunnen hebben, dunkt me, maar als lectuur vind ik het onvoldoende. Geen enkel nieuw gezichtspunt op een oud geval.</p>
         <p>
                <name type="person" reg="Simons, Leo">Simons</name> is al geruimen tyd ziek. Dat hy thans erger zyn zou, <pb/>heb ik niet gehoord, maar het is zéér mogelyk by zyn kwaal: een blaaslijder.</p>
        <p>Naar uw stuk "antiek proza" (schryven wij dat niet allemaal eens?) ben ik natuurlyk zeer benieuwd. Van antiek proza gesproken — dien tweeden roman van <name type="person" reg="Roelants, Maurice">Roelants</name>: <name key="mariadanneels" type="title" reg="Maria Danneels, of, het leven dat wij droomden" n="extra">Het leven dat wy droomden</name>,<ptr target="n2"/> vind ik zeer goed, zeer fijn en indringend. Kent ge het boek? Ik zal er 15 februari (7 uur) voor de Avro over spreken.<ptr target="n3"/> Maar wat moet dat nu worden, deze <name type="person" reg="Roelants, Maurice">Roelants</name> in eén redactie met den ultra-moderneling <name type="person" reg="Ter Braak, Menno">Menno ter Braak</name>? <pb/>Zy beiden, en <name type="person" reg="Du Perron, Edgar">du Perron</name>, gaan '<name key="forum" type="title.tijdschrift" reg="Forum" n="extra">Forum</name>' redigeren, of liever: zyn daar al mee bezig.<ptr target="n4"/> Ik vermoed dat <name type="person" reg="Roelants, Maurice">Roelants</name> weldra de derde streng zal blijken die den kabel... verbreekt!<ptr target="n5"/>
            </p>
         <p>Ge moet eens zien te krygen: <name key="alleenspraak" type="title" reg="Alleenspraak" n="extra">Alleenspraak</name>, een bundeltje verzen van <name type="person" reg="De Graaff, Chris">
                    <abbr resp="JdB" expan="Chris">Chr.</abbr> de Graaff</name> (uitgave <name type="publisher" reg="De Gemeenschap">De Gemeenschap</name>)<supplied resp="JdB" reason="missing">.</supplied>
                <ptr target="n6"/> Dat is ook iets fijns, echts, deugdelyks — zonder modernigheid.</p>
         <p>Ik reik u de hand over weiden en rivieren. Groet de uwen van ons beiden &amp; geloof my</p>
         <closer>
            <salute>altyd de uwe</salute>
            <signed>(handtekening Herman Robbers)</signed>
         </closer>
         <ps>
           <p>
                    <add resp="JdB" hand="HR1" place="margin_left" rend="rotate.90">Gy weet toch dat <name type="person" reg="Van Looy, Jacobus">van Looy</name>s <name key="vlooygedichten" type="title" reg="Gedichten door Jac. Van Looy 1884-1925" n="extra">Gedichten</name> nu ook verschenen zijn?<ptr target="n7"/>
                    </add>
                </p>
         </ps>
      </body>
      <envelope>
         <envPart side="front">
            <address>
               <addrLine>Den Heer Frank Lateur</addrLine>
               <addrLine>
                        <hi rend="underline">Ingoyghem</hi>
                    </addrLine>
               <addrLine>België</addrLine>
            </address>
            <postmark>
               <placeName>'S-GRAVENHAGE</placeName>
               <date value="1932-02-06">6.II.1932</date>
            </postmark>
         </envPart>
      </envelope>
      <back>
         <div type="notes">
            <p/>
            <note id="n1">
               <p>Cf. brief van Streuvels aan Robbers van <xref doc="sr320203">3 februari 1932</xref>.</p>
            </note>
            <note id="n2">
               <p rend="temp">Maurice Roelants, <name type="title" key="mariadanneels" reg="Maria Danneels, of, het leven dat wij droomden" n="extra">Het leven dat wij droomden</name>. Rotterdam, Nijgh &amp; Van Ditmar, 1931.</p>
              <p>Robbers besprak deze roman in de 'Kroniek' van <xref doc="rs051022" from="id(n2)" rend="temp">
                            <name type="title.tijdschrift" key="egm" reg="Elsevier's Geïllustreerd Maandschrift" n="extra">Elsevier's Geïllustreerd Maandschrift</name>
                        </xref> van april 1932 (p. 283-284).</p>
            </note>
            <note id="n3">
               <p>Robbers werd door P.H. Ritter Jr. uitgenodigd om op maandag 15 februari, tussen 7.00 en 7.30, voor de AVRO, in het programma 'het boekenhalfuurtje', een bespreking te geven van Roelants' tweede roman <name type="title" key="mariadanneels" reg="Maria Danneels, of, het leven dat wij droomden" n="extra">Het leven dat wij droomden</name>. <bibl>P.H. Ritter Jr. en Jan J. Van Herpen,  <name type="title" key="ritteravro" reg="Al wat in boeken steekt: dertig jaar radiowerk van P.H. Ritter jr bij de AVRO" n="extra">Al wat in boeken steekt: dertig jaar radiowerk van P.H. Ritter jr bij de AVRO</name>, p. 199</bibl>
                    </p>
            </note>
            <note id="n4" rend="temp">
               <p>Het Nederlandse letterkundige tijdschrift <name type="title.tijdschrift" key="forum" reg="Forum" n="extra">Forum</name> werd eind 1931 opgericht door Menno Ter Braak en Edgar Du Perron. De oprichters vormden samen met Maurice Roelants de redactie.</p>
              <p>De directe aanleiding tot het oprichten van <name type="title.tijdschrift" key="forum" reg="Forum" n="extra">Forum</name> was de discussie rond Binnendijks bloemlezing <name type="title" key="prisma" reg="Prisma" n="extra">Prisma</name> (1930), waaraan vooral door Ter Braak, Binnendijk, Du Perron en H. Marsman werd deelgenomen. De discussie draaide rond de tegenstelling tussen 'vorm of vent', de tegenstelling tussen de opvatting dat een literair kunstwerk allereerst dient te worden beoordeeld als een autonome structuur, los van de auteur (Binnendijk) en de opvatting dat literatuur uitdrukking is van een oorspronkelijke persoonlijkheid (Ter Braak en Du Perron). De discussie laaide zo hoog op dat het tijdschrift <name type="title.tijdschrift" key="vrijebladen" reg="De Vrije Bladen" n="extra">De Vrije Bladen</name>, waarvan Marsman en Binnendijk redacteur en Ter Braak en Du Perron medewerker waren, eraan ten gronde is gegaan. Toen een poging tot reorganisatie mislukte, werd <name type="title.tijdschrift" key="forum" reg="Forum" n="extra">Forum</name> opgericht.</p>
              <p>Het programma van <name type="title.tijdschrift" key="forum" reg="Forum" n="extra">Forum</name> kantte zich tegen de ontwikkeling van de poëzie in de esthetiserende richting en stelde de persoonlijkheid van de kunstenaar boven de vorm waarin hij schreef. De schrijver moest zichzelf oprecht en onverhuld tonen in zijn werk (honnête homme), en moest zich als individualist niet conformeren aan een andere visie dan die van zichzelf. Vanaf de tweede jaargang gaf het tijdschrift uiting aan politieke betrokkenheid. Het keerde zich tegen het nationaal-socialisme en verdedigde de vrije persoonlijkheid tegenover collectivistische systemen.</p>
              <p>Na de tweede jaargang verliet Du Perron de redactie en vertoonde <name type="title.tijdschrift" key="forum" reg="Forum" n="extra">Forum</name> een volkomen tweeledige structuur met twee van elkaar onafhankelijke redacties: een Nederlandse (Menno Ter Braak, Simon Vestdijk en Victor Van Vriesland) en een Vlaamse (Marnix Gijsen, Raymond Herreman, Maurice Roelants en Gerard Walschap). Na de vierde jaargang (1935) hield <name type="title.tijdschrift" key="forum" reg="Forum" n="extra">Forum</name> op te bestaan door een conflict tussen de Nederlanders en de Vlamingen over het al dan niet opnemen van een 'pornografisch' geacht verhaal van V. Varangot. <bibl>
                            <name type="title" key="lexiconnlvllit" reg="Oosthoek lexicon Nederlandse &amp; Vlaamse literatuur" n="extra">Oosthoek Lexicon Nederlandse &amp; Vlaamse literatuur</name>, p. 120; <name type="title" key="encartawp" reg="Encarta encyclopedie Winkler Prins editie" n="extra">Encarta Encyclopedie Winkler Prins Editie</name>
                        </bibl>
                    </p>
            </note>
            <note id="n5">
               <p>Robbers' vermoeden was niet ongegrond. Maurice Roelants kon zich vinden in de visie van Ter Braak en du Perron <quote>dat de persoonlijkheid het eerste en laatste criterium is bij de beoordeling van de kunstenaar</quote>. Hij ging dus akkoord met de opvatting dat literatuur de uitdrukking is van een oorspronkelijke persoonlijkheid. Waarin Roelants fundamenteel verschilde van Ter Braak en Du Perron was zijn visie op polemiek. <quote>Hun opvattingen over polemiek raakten bij mij weinig levende spanningen en zouden mij verrassingen van bitsigheid reserveren, die minder of heel weinig tot mijn eigen aard behoorden. De polemiek zou een vorm van zelfbevestiging en strijdbaarheid huldigen, zgn. opbouwende kritiek, die bestendig naar altijd vluchtende objectieve criteria zoekt. Hun formulering daaromtrent was meer hun dan mijn zaak. Ik voelde mij geen wereld- of literatuurhervormer.</quote>
                    </p>
              <p>Roelants bekende later dat hij zich nooit goed gevoeld had binnen de drieledige redactie. <cit>
                            <quote>Menno ter Braak en Eddy du Perron waren uitmuntende gezellen. Wij konden desondanks met elkaar flink bekvechten, wat zij trouwens onderling ook dikwijls fel deden. Maar in het driespan zat het gareel mij persoonlijk toch niet uiterst goed. Onze bezorgdheden waren niet precies op dezelfde wijze gespreid. Onder de christelijke waarden liggen in het Noorden de kaarten van het katholicisme en het calvenisme, dat er zo zeer is op afgekleurd, anders dan in het Zuiden. Mijn beide kameraden-kornuiten, als men dit woord zonder pejoratieve zin wil aanvaarden, sloegen heel graag een kerkraam of een tempelruit in. Daarbij speelde ik, omdat ik, hoe breed ik de vrije meningsuiting ook uitmat, eerbied voor mijn eigen opvattingen opeisen moest, de bekende figuur uit het voetbalspel: ik hinderde soms de tegenspelers, door hun aanloop bewust te doorkruisen. En zij koelden bewust mijn ijver af, hoeveel punten van eensgezindheid er ook waren.</quote> <bibl>Maurice Roelants, <name type="title" key="romanforum" reg="Roman van het tijdschrift Forum of les liaisons dangereuses" n="extra">Roman van het tijdschrift Forum of les liaisons dangereuses</name>, p. 28-29, 35</bibl>
                        </cit>
                    </p>
            </note>
            <note id="n6" rend="temp">
               <p>Chris De Graaff, <name type="title" key="alleenspraak" reg="Alleenspraak" n="extra">Alleenspraak</name>. Utrecht, De Gemeenschap, 1931.</p>
            </note>
            <note id="n7" rend="temp">
              <p>
                        <name type="title" key="vlooygedichten" reg="Gedichten door Jac. Van Looy 1884-1925" n="extra">Gedichten door Jac. Van Looy 1884-1925</name>. Leiden, Slijthoff, 1932. Deze gedichtenbundel telt 127 bladzijden.</p>
            </note>
         </div>
      </back>
   </text>
</TEI.2>