22/ 05.06.1935 Stijn Streuvels aan Engelhorn Verlag. Ingooigem Stijn Streuvels Joke Debusschere revisie Pim Verhulst revisie Katrien Deroo revisie Edward Vanhoutte revisie Ron Van den Branden Marcel De Smedt Edward Vanhoutte Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie
Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde Koningstraat 18 b-9000 Gent (België) tel: +32 9 265 93 40 fax: +32 9 265 93 49 email: ctb@kantl.be
Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde Gent 2016

© 2016, KANTL/CTB

 België Antwerpen Letterenhuis S 935/B2 100603/23 Stijn Streuvels Adolf Spemann Ingooigem 1935-06-05 brief

enkel blad briefpapier

 275 x 216 mm

enkelzijdig getypt
Frans Duits Nederlands 2015-07-08 Ron Van den Branden (RvdB) scans bijgewerkt (kopie → origineel) 2012-10-17 Ron Van den Branden (RvdB) globale wijzigingen: -letHeading: toevoeging @reg aan author + addressee -entities.ent + DALF.dtd verplaatst naar aux_files 2012-10-11 Ron Van den Branden (RvdB) verbetering typfout in laatste globale wijziging 2012-10-10 Ron Van den Branden (RvdB) globale wijzigingen: -update copyright statement, medewerkers, revisionDesc (< SVN log) -toevoeging commentaar met voorbeeld voor latere verwijzing naar facsimile's -verwijdering lege regels -toevoeging @resp="JdB" voor sic|supplied|del|add|gap|unclear|abbr 2012-04-19 Ron Van den Branden (RvdB) globale wijziging: regularisering titels (verbetering) 2012-04-16 Ron Van den Branden (RvdB) globale wijziging: -regularisering titels en eigennamen -groepering noten --> back/ 2012-04-12 Ron Van den Branden (RvdB) globale wijziging: iso-8859-1 --> UTF-8 2012-02-27 Katrien Deroo (KD) Aanpassen codering Joke ( supplied reason="missing"/ naar sic corr=""/ waar nodig) 2001-09-21 markup Joke Debusschere (JD) parsing en validating 21-09-2001 markup Joke Debusschere (JD) creatie header & update markup 21-09-2001 markup Joke Debusschere (JD) markup STYN·STREUVELS Ingoyghem ce 5 Juin, '35
à Monsieur Dr. A. Spemann Stuttgart
Cher Dr. Spemann,

j' Ai trouve içi à mon retour de Hamburg une longue lettre de G. Pohl, comme suite à vôtre entretien avec lui et mon option avec la firme Engelhorn, avec la conclusion, qu' il me place devant le dilemme: le choix entre Pohl & Engelhorn, avec de mirifiques avantages pour moi quant au choix Pohl... Le lendemain j' ai reçu la lettre en réponse an die Kündigung du contrat Pohl-Streuvels - (un ton tout différent!) avec réfutations de ce que nous lui avons produit: "....... muss ich gegen die Unterstellung Widerspruch einlegen, dass die Reichsschrifttumskammer unseren Vertrag als gegen ihre Richtlinien verstossend empfinden könnte. Ich erkläre Ihnen hiermit, dass ich selbst Mitglieder dieser Vereinigung bin, und dass ein leitender Herr des Verbandes, Herr Dr. Krieger, mir offiziel erklärt hat, dass die Bedingungen die üblih gen sind. Auch mir erscheinen die Richtlinien meines Verbandes vorbildlich und ich muss gegen die (indirekt gegebene) uUndterstellung, dass ich gegen diese Grundlinien als Mitglied verstossen hätte, mit aller Klarheit und Energie Widerspruch erheben'. sSie wissen, pdass auch Frl. Smülling der Ansicht war, die Sie nun leider vertreten, und dass wir — in gütlicher Vereinbari^ung — den Verband angefragt haben: — ich in Berlin, frl. Sm. im Rheinland. Wir haben beide die gleiche Auskunft bekommen, dass mein Standpunkt der richtige sei und dass gegen meine Forderung kein Einwand zu h erheben sei."

Voilà la situation. Je crois qu' il sera prudent de ne pas répondre pour le moment, et d' attendre votre point de vue. Je dois Vous dire encore, que la personne que j' ai rencontré à Thansen et que j' ai mentionné comme membre de la Schriftumskammer dans ma lettre à Pohl, est le Prof. Blunck de Berlin, qui me connait de longue date et que j' ai rencontré dans le temps à Anvers. Seulement Vous devez vsavoir que je n' ai pas parlé au prof. Blunck de mon contrat avec Pohl, pour la bonne raison que j' ai seulement appris son titre de président à la Schriftumskammer, quand il était parti. En tout cas il pourra Vous être utile de savoir que Vous trouverexz chez le prof. Blunck une connaissance.

Je laisse à Vous de mener notre "affaire" à bonne fin, ou de donner des directives.

Avec mes Salutations Cordiales (handtekening Stijn Streuvels)

Op 11 mei 1935 werd Streuvels uitgenodigd door de Hamburgse professor Conrad Borchling om twee lezingen te komen houden. De uitnodiging werd verzonden vanuit het Germanische Seminar der Universität Hamburg onder de leiding van de Direktoren, Professor Dr. Borchling en Professor Dr. Agathe Lasch. Het Germaanse seminarie zou op zondag 26 mei op Hof Thansen in de Lüneburger Heide zijn 'Landheim', een kostschool, inwijden. Dit zou gebeuren in de aanwezigheid van enkele genodigden, sympathisanten van de Neder-Duitse taal. Borchling nodigde Streuvels bovendien uit voor een tweede lezing op maandagavond 27 mei, ditmaal in de Hamburgse universiteit zelf en dit voor een grote kring studenten. De treinreis werd vergoed en het honorarium bedroeg honderd Reichsmark. U zult hier in Hamburg mijn gast zijn; op Thansen zijn we allen de gast van de Hofbesitzer (de eigenaar van de hoeve). Op 26 mei mocht Streuvels gewoon in het Vlaams spreken, de voorlezing in Hamburg zelf zou voor de helft in het Duits moeten gebeuren, d.w.z. voorlezen uit de goede Duitse vertalingen van Uw werk. Brief van Conrad Borchling aan Stijn Streuvels, Letterenhuis, B 7404/B

Op 20 mei 1935 had Adolf Spemann, tijdens zijn verblijf in Berlijn, een onderhoud gehad met Gerhart Pohl. De bedoelde brief van Pohl aan Streuvels vonden we echter niet terug in de geraadpleegde archieven.

Met dit 'Optionsvertrag', d.d. april 1935, verbond Streuvels zich ertoe zijn werken die nog niet in het Duits waren vertaald, allereerst aan J. Engelhorns Nachf. aan te bieden.

Streuvels had op 29 september 1934 een langlopende overeenkomst afgesloten met Gerhart Pohl als literair-agent. Tijdens zijn bezoek aan het Lijsternest op 8 april 1935 had Spemann de overeenkomst met Pohl mogen inzien. Voor het contract van Prütske waren weer eens drie handtekeningen nodig geweest: die van Streuvels, die van Spemann en ook nog die van Pohl. Ik ben van Uw meening, schreef Streuvels aan Nimtz, dat Dr. Spemann (en de uitgeverij Engelhorn) een heel ander slag menschen zijn, waarmede men gerust en in vertrouwen kan handelen. En het is feitelijk een fataal toeval dat wij Dr. Sp niet eenige weken eerder ontdekt hebben, om alzoo de tusschenpersoon Pohl uit te schakelen,- die feitelijk verder - nu de zaken bij Engl zoo staan - wij hadden kunnen missen, en hetgeen hem nu als 1/3 uitbetaald wordt, aan ons beiden ware ten goede gekomen. Maar... het is nu zoo. H. Speliers, Als een oude Germaanse eik, p. 226, p. 265; brief van Streuvels aan Nimtz, d.d. 13.02.1935, Letterenhuis, S 935/B2

In Berlijn had Spemann op 23 mei gesproken met Dr. Günther Haupt, de belangrijkste medewerker van Dr. Blunck en plaatsvervangend hoofd van de Reichsschrifttumskammer (cf. brief van Adolf Spemann aan Stijn Streuvels van 11 juni 1935). Spemann had (een kopie van) het akkoord tussen Streuvels en Pohl voorgelegd en Dr. Haupt had geschrokken gereageerd. Mocht Streuvels zelf zijn problemen aan de 'Reichsschrifttumskammer' voorleggen, dan was de zaak Pohl gemakkelijk op te lossen. De dag van zijn vertrek uit Berlijn had Spemann ook nog gesproken met Dr. Carl Haensel. Dr. Haensel, financieel adviseur van het 'Reichsverband Deutscher Schriftsteller' (RDS), had Spemann verzekerd dat de vereniging dergelijke personen, die zich tussen auteur en uitgeverij proberen op te dringen, zonder zelf iets te presteren, zoveel mogelijk zal proberen tegen te houden. Spemann spoorde Streuvels aan zijn contract met Pohl te verbreken. Mocht Pohl zich verzetten, dan kon de 'Reichsschrifttumskammer' nog ingrijpen. Tegen deze hiërarchie, met aan de top Dr. Goebbels, zou Pohl niets kunnen ondernemen. Cf. brief van Adolf Spemann aan Stijn Streuvels van 25 mei 1935; H. Speliers, Als een oude Germaanse eik, p. 227-229.

Cf. antwoord van Adolf Spemann in zijn brief aan Stijn Streuvels van 11 juni 1935.

Op zijn zevenenveertigste was Blunck voorzitter geworden van de 'Reichsschrifttumskammer'. Hij was op het Germanische Seminar in Hamburg naar Streuvels' lezingen komen luisteren en blijkbaar hebben ze er dan allerlei zaken besproken.

Streuvels en Blunck hadden elkaar persoonlijk leren kennen tijdens de Eerste Wereldoorlog. Tijdens die periode werkte Blunck eerst in Brussel, daarna in Brugge, waar hij als assessor (rechter) was verbonden aan de 'Zivilverwaltung' (burgerlijk bestuur). Hij beschouwde Hugo Verriest en Stijn Streuvels als zijn directe 'buren'. H.F. Blunck, Licht auf den Zügeln. Lebensbericht 1. Band, pp. 272-273; H. Speliers, Als een oude Germaanse eik, p. 215.

Cf. antwoord van Adolf Spemann in zijn brief aan Stijn Streuvels van 11 juni 1935.