<TEI.2 xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
   <teiHeader creator="Joke Debusschere" date.created="2001-09-21">
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>108/ 15.04.1937  Stijn Streuvels aan Engelhorn Verlag. Ingooigem</title>
            <author>
               <name>Stijn Streuvels</name>
            </author>
            <editor>
                <name id="JdB">Joke Debusschere</name>
            </editor>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="PV">Pim Verhulst</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="KD">Katrien Deroo</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="EV">Edward Vanhoutte</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="RvdB">Ron Van den Branden</name>
            </respStmt>
            <principal>
               <name>Marcel De Smedt</name>
            </principal>
            <principal>
               <name>Edward Vanhoutte</name>
            </principal>
            <funder>
               <name>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</name>
               <address>
                  <addrLine>Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</addrLine>
                  <addrLine>Koningstraat 18</addrLine>
                  <addrLine>b-9000 Gent</addrLine>
                  <addrLine>(België)</addrLine>
                  <addrLine>tel: +32 9 265 93 40</addrLine>
                  <addrLine>fax: +32 9 265 93 49</addrLine>
                  <addrLine>email: ctb@kantl.be</addrLine>
               </address>
            </funder>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</publisher>
            <pubPlace>Gent</pubPlace>
            <date value="2016">2016</date>
            <availability>
                    <p>© 2016, KANTL/CTB</p>
                </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <letDesc>
               <letIdentifier>
                  <country>België</country>
                  <settlement>Antwerpen</settlement>
                  <repository>Letterenhuis</repository>
                  <collection>S 935/B2</collection>
                  <idno>100603/118</idno>
               </letIdentifier>
               <letHeading>
                  <author reg="Streuvels, Stijn">Stijn Streuvels</author>
                  <addressee reg="Spemann, Adolf">Adolf Spemann</addressee>
                  <placeLet>Ingooigem</placeLet>
                  <dateLet>1937-04-15</dateLet>
               </letHeading>
               <physDesc>
                  <type>brief</type>
                  <support>
                     <p>enkel blad briefpapier</p>
                  </support>
                  <extent>
                     <dimensions>275 x 216 mm</dimensions>
                  </extent>
                  <layout>
                     <p>dubbelzijdig beschreven met zwarte inkt</p>
                  </layout>
               </physDesc>
               <envOcc occ="yes"/>
               <note type="facs">
                  <figure id="STR.de.engelhorn.240203_01_br.img" rend="orig.lh"/>
                  <figure id="STR.de.engelhorn.240203_02_br.img" rend="orig.lh"/>
               </note>
            </letDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
     <profileDesc>
       <langUsage>
         <language id="fr">Frans</language>
         <language id="de">Duits</language>
       </langUsage>
	<handList>
		<hand id="SS1" scribe="Stijn Streuvels" ink="black" resp="JdB"/>
	</handList>
</profileDesc>
      <revisionDesc rend="level1">
         <change>
            <date value="2015-07-08">2015-07-08</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>scans bijgewerkt (kopie → origineel)</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-18">2012-10-18</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: @key toegevoegd aan titels (en waar mogelijk op werk-niveau opgelost) 
</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-17">2012-10-17</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -letHeading: toevoeging @reg aan author + addressee
  -entities.ent + DALF.dtd verplaatst naar aux_files</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-11">2012-10-11</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>verbetering typfout in laatste globale wijziging</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-10">2012-10-10</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -update copyright statement, medewerkers, revisionDesc (&lt; SVN log)
  -toevoeging commentaar met voorbeeld voor latere verwijzing naar facsimile's
  -verwijdering lege regels
  -toevoeging @resp="JdB" voor sic|supplied|del|add|gap|unclear|abbr</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-19">2012-04-19</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: regularisering titels (verbetering)</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-16">2012-04-16</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging:
  -regularisering titels en eigennamen
  -groepering noten --&gt; 
               <seg type="element">
                  <seg type="starttag">back/</seg>
               </seg>
            </item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-12">2012-04-12</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: iso-8859-1 --&gt; UTF-8</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-02-27">2012-02-27</date>
            <respStmt>
               <name>Katrien Deroo (KD)</name>
            </respStmt>
            <item>Aanpassen codering Joke (
               <seg type="element">
                  <seg type="starttag">supplied reason="missing"/</seg>
               </seg> naar 
               <seg type="element">
                  <seg type="starttag">sic corr=""/</seg>
               </seg> waar nodig)
            </item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">2001-09-21</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>parsing en validating</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">21-09-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>creatie header &amp; update markup</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">21-09-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>markup</item>
         </change>
      </revisionDesc>
   </teiHeader>
  <text id="se370415" n="108" lang="fr">
    <body>
      <print type="letterhead">STYN·STREUVELS</print>
      <opener>
        <dateline>
                    <date value="1937-04-15">15 Avril '37</date>
                </dateline>
         <salute>Cher <abbr resp="JdB" expan="Docteur">D<hi rend="sup">
                            <hi rend="underline">r</hi>
                        </hi>
                    </abbr> <name type="person" reg="Spemann, Adolf">Spemann</name>,</salute>
      </opener>
      <p>
                <hi rend="underline">
                    <name type="publisher" reg="Reclam Verlag">Reclam</name>
                </hi> - also: erledigt - einverstanden.<ptr target="n1"/>
            </p>
      <p>
                <hi rend="underline">
                    <name key="weihnachtsgeschichten" reg="Weihnachtsgeschichten" type="title.vertaling-bloemlezing">Weihnachtsgeschichten</name>
                </hi> (<name type="person" reg="Erkelenz, Carl Hanns">Erkelenz</name>)<ptr target="n2"/> Il s' agit bien de la traduction de "<name type="title.verhaal" reg="Kerstmis in Niemandsland" key="niemandsland">Kerstmis in Niemandsland</name>"? On devrait supprimer les 10 premières pages - donc: la 1/3 partie de la nouvelle, qui, d' après le traducteur, <seg lang="de">ist unbedingt ohne <sic resp="JdB" corr="Zusammenhang">zusammenhang</sic> mit dem eigentlichen <sic resp="JdB" corr="Gegenstand">gegenstand</sic>?</seg>
                <ptr target="n4"/> Dans le temps, la première <sic resp="JdB" corr="préoccupation">préocupation</sic> de l' auteur c' était de créer une atmosphère dans laquelle<del resp="JdB" hand="SS1" rend="strikeout">s</del> les personnages devraient agir. Maintenant... ils ont changé tout cela: il faut la manière directe, le dynamisme, <seg lang="de">der Fluss</seg> est à la page. Ainsi donc, pour <name key="niemandsland" type="title.verhaal" reg="Kerstmis in Niemandsland">Kerstmis in Niemandsland</name> le lecteur ne doit pas savoir de quel enfer sort mon pauvre paysan après une journée de travail dans la fabrique - lui qui est habitué à la vie en plein air de la campagne - le <hi rend="underline">contraste</hi> ne compte pas, pour <sic resp="JdB" corr="suggérer">suggerer</sic> sa révolte et son découragement? Je n' ai pas l' original <sic resp="JdB" corr="ici">içi</sic> et j' attendrai donc de prendre une résolution jusqu'<sic resp="JdB" corr="à">a</sic> ce que j' aurai vu la traduction - pour voir l' effect. - d' Autrepart je dois Vous dire que je suis tout-à-fait d' accord et je sais qu' une traduction doit s' adapter au goût du <del resp="JdB" hand="SS1" rend="strikeout">pl</del> public,- que du moment que la traduction est bien faite, le reste me laisse assez indifférent - je laisse la responsabilité à l' éditeur.<ptr target="n5"/>
            </p>
      <p>La même difficulté d'ailleurs se présente avec cette autre <seg lang="de">Weihnachtsgeschichte</seg>: "<name key="driekoningen" type="title.verhaal" reg="De drie koningen aan de kust">De drie Koningen aan de Kust</name>", ou les 10 premières pages donnent la description du petit port de pêcheurs, avec un tas de termes techniques difficiles à traduire,- <sic resp="JdB" corr="ici">içi</sic> aussi: <pb/>simple question de créer une atmosphère adéquate au contenu,- on devrait aussi supprimer cette première partie?<ptr target="n6"/>
            </p>
      <p>Le titre de "<name key="weihnachtsmar" type="title.verhaal" reg="Weihnachtsmär in einem flämischen Stall">Weihnachten in einem flämischen Stall</name>" est: "<name key="kerstvertelsel.druk1a" type="title.verhaal" reg="Kerstvertelsel">Een Kerstvertelsel</name>" et ne fait partie d' aucun Novellenband, est paru en forme de plaquette comme <name key="driekoningen.druk1" type="title.verhaal" reg="De drie koningen aan de kust">Drie Koningen</name> et <name key="kerstwake.druk1a" type="title.verhaal" reg="Kerstwake">Kerstwake</name> - Je Vous ferai parvenir un exemplaire de cette nouvelle, <sic resp="JdB" corr="aussitôt">aussi-tôt</sic> rentré chez-moi, fin de la semaine prochaine. (Cette nouvelle est epuisée en librairie.)</p>
      <closer>
        <salute>Avec mes Salutations Cordiales</salute>
        <signed>(handtekening Stijn Streuvels)</signed>
      </closer>
    </body>
        <envelope>
      <envPart side="front">
        <address>
          <addrLine>Herrn <abbr resp="JdB" expan="Doktor">D<hi rend="sup">
                                <hi rend="underline">r</hi>
                            </hi>
                        </abbr> <abbr resp="JdB" expan="Adolf">A.</abbr> Spemann</addrLine>
          <addrLine>
                        <abbr resp="JdB" expan="Per Adresse">P/A.</abbr> <abbr resp="JdB" expan="Johann">J.</abbr> Engelhorns <abbr resp="JdB" expan="Nachfolger">
                            <sic resp="JdB" corr="Nachf.">nachf.</sic>
                        </abbr> Verlag</addrLine>
          <addrLine>Silberburgstrasse 189</addrLine>
          <addrLine>
                        <hi rend="underline">Stuttgart</hi>
                    </addrLine>
          <addrLine>(Duitschland)</addrLine>
        </address>
        <postmark>
          <placeName>ASTENET</placeName>
          <date value="1937-04-15">15-4-37</date>
        </postmark>
      </envPart>
    </envelope>
    <back>
      <div type="notes">
        <p/>
        <note id="n1">
          <p>In 1937 werd de Duitse vertaling van de novelle <name key="martjemaertens" type="title.verhaal" reg="Martje Maertens en de misdadige grafmaker">Martje Maertens en de misdadige grafmaker</name> door de uitgeverij Philipp Reclam te Leipzig gepubliceerd als <name reg="Martje Maartens und der verruchte Totengräber" key="martjemaartens.druk1" type="title.verhaal">Martje Maartens und der verruchte Totengräber. Novelle</name>.</p>
            <p>In zijn brief aan Streuvels van <xref doc="es370413">13 april 1937</xref> stelde Spemann voor om aan Streuvels 200 RM honorarium te betalen, Anna Valeton zou net zoals Engelhorn Verlag 50 RM ontvangen.</p>
        </note>
        <note id="n2">
          <p>
                        <quote lang="de">Nur gibt es gerade mit Herrn Erkelenz noch eine kleine Schwierigkeit</quote>, schreef Spemann op <xref doc="es370413">13 april 1937</xref> aan Streuvels. En hij ging verder: <quote lang="de">Ich bitte Sie, uns zu sagen, ob Sie mit der Kürzung von Erkelenz einverstanden sind.</quote>
                    </p>
        </note>
        <note id="n4">
          <p>
                        <name type="title.verhaal" reg="Kerstmis in Niemandsland" key="niemandsland">Kerstmis in Niemandsland</name> (Amsterdam, L.J. Veen, 1926) biedt het relaas van boer Verhelst, die na de oorlog, na het werk, naar huis terugkeert. Waar ooit werd geploegd, daar is nu een met bommentrechters bezaaid terrein; waar ooit de hoeve stond, zijn nu enkel nog muurresten. Voor zijn vrouw en kinderen richt Verhelst in een oude betonnen schuilplaats zijn 'Rattenschloß' in en gaat hij ondanks alles dapper naar het werk in de fabriek. Als zijn zoontje in de kerstmis een kerstliedje zingt, klaart voor Verhelst de donkere buitenwereld weer op en herwint hij de geborgenheid op zijn eigen stukje grond.</p>
        </note>
        <note id="n5">
          <p>Over de Erkelenz-vertaling van <name type="title.verhaal" key="niemandsland" reg="Kerstmis in Niemandsland">Kerstmis in Niemandsland</name> zelf, waarvan Erkelenz op 24 april 1937 het manuscript naar Streuvels stuurde, was Streuvels allerminst te spreken. Maar ook Erkelenz wist dat <quote lang="de">eine Reihe Unstimmigkeiten und Ungenauigkeiten</quote> de vertaling ontsierden en <quote lang="de">daß die deutsche Fassung noch der Feile bedürfte</quote>. De vertaling wemelde van de fouten, schreef Streuvels op <xref doc="se370429" from="id(xr1)">29 april 1937</xref> aan Spemann.</p>
          <p>Ook Erkelenz wist heel goed dat zijn vertaalproeven, en in het bijzonder die van <name type="title.verhaal" key="niemandsland" reg="Kerstmis in Niemandsland">Kerstmis in Niemandsland</name> in gebreke bleven. Op 24 april 1937 schreef Erkelenz nogal verontschuldigend aan Streuvels: <cit>
                            <quote lang="de">Immerhin gebe ich Ihnen die volle Freiheit, wenn Ihnen meine Uebersetzung als Grundlage der deutschen Fassung nicht genügt oder Sie die Erzählung gern ganz veröffentlicht sehen möchten, noch einen anderen Uebersetzer zu wählen.</quote> <bibl>Brief in Letterenhuis, S 935/B2</bibl>
                        </cit>
                    </p>
          <p>En Spemann zou dit 'voorstel' ook maar al te graag letterlijk nemen. Op 3 mei 1937 schreef Spemann een harde brief aan Erkelenz, schrapte de Erkelenzvertaling en zou in de plaats Anna Valeton-Hoos, de Duitse echtgenote van de Nederlandse hoogleraar Mineralogie-Petrografie Josua Valeton, aanspreken. Anna Valeton vertaalde o.m. <name type="title" key="pallieter" reg="Pallieter" n="extra">Pallieter</name> van Felix Timmermans en verzorgde voor Adolf Spemann de vertaling van <name key="vlaschaard" type="title.roman" reg="De vlaschaard">De vlaschaard</name>. Streuvels reageerde bondig maar instemmend op deze 'plotse' wending in zijn brief van <xref doc="se370510" from="id(xr2)">10 mei 1937</xref>. <bibl>H. Speliers, <name type="title" key="germaanseeik" reg="Als een oude Germaanse eik" n="extra">Als een oude Germaanse eik</name>
                        </bibl>
                    </p>
        </note>
        <note id="n6">
          <p>De door Erkelenz voorgestelde verkorting van het verhaal <name key="weihnachtniemand" type="title.verhaal" reg="Weihnachten im Niemandsland">Weihnachten im Niemandsland</name> bleef niet behouden. Wel werden in <name type="title.verhaal" key="konige" reg="Die Heiligen drei Könige an der Küste">Drei Könige an der Küste</name> die passages weggelaten, waarin al te veel technische, en dus moeilijk vertaalbare termen in voorkwamen.</p>
        </note>
      </div>
    </back>
  </text>
</TEI.2>