<TEI.2 xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
   <teiHeader creator="Joke Debusschere" date.created="2001-09-21">
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>186/ 28.03.1941  Stijn Streuvels aan Engelhorn Verlag. Ingooigem</title>
            <author>
               <name>Stijn Streuvels</name>
            </author>
            <editor>
                <name id="JdB">Joke Debusschere</name>
            </editor>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="PV">Pim Verhulst</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="KD">Katrien Deroo</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="EV">Edward Vanhoutte</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="RvdB">Ron Van den Branden</name>
            </respStmt>
            <principal>
               <name>Marcel De Smedt</name>
            </principal>
            <principal>
               <name>Edward Vanhoutte</name>
            </principal>
            <funder>
               <name>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</name>
               <address>
                  <addrLine>Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</addrLine>
                  <addrLine>Koningstraat 18</addrLine>
                  <addrLine>b-9000 Gent</addrLine>
                  <addrLine>(België)</addrLine>
                  <addrLine>tel: +32 9 265 93 40</addrLine>
                  <addrLine>fax: +32 9 265 93 49</addrLine>
                  <addrLine>email: ctb@kantl.be</addrLine>
               </address>
            </funder>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</publisher>
            <pubPlace>Gent</pubPlace>
            <date value="2016">2016</date>
            <availability>
                    <p>© 2016, KANTL/CTB</p>
                </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <letDesc>
               <letIdentifier>
                  <country>België</country>
                  <settlement>Antwerpen</settlement>
                  <repository>Letterenhuis</repository>
                  <collection>S 935/B2</collection>
                  <idno>100603/201</idno>
               </letIdentifier>
               <letHeading>
                  <author reg="Streuvels, Stijn">Stijn Streuvels</author>
                  <addressee reg="Spemann, Adolf">Adolf Spemann</addressee>
                  <placeLet>Ingooigem</placeLet>
                  <dateLet>1941-03-28</dateLet>
               </letHeading>
               <physDesc>
                  <type>brief</type>
                  <support>
                     <p>enkel blad briefpapier</p>
                  </support>
                  <extent>
                     <dimensions>275 x 215 mm</dimensions>
                  </extent>
                  <layout>
                     <p>enkelzijdig getypt met rood lint</p>
                  </layout>
               </physDesc>
               <envOcc occ="no"/>
               <note type="facs">
                  <figure id="STR.de.engelhorn.240233_br.img" rend="orig.lh"/>
               </note>
            </letDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
     <profileDesc>
       <langUsage>
         <language id="de">Duits</language>
         <language id="nl">Nederlands</language>
       </langUsage>
	<handList>
		<hand id="SS1" scribe="Stijn Streuvels" ink="black" resp="JdB"/>
	</handList>
</profileDesc>
      <revisionDesc rend="level1">
         <change>
            <date value="2015-07-08">2015-07-08</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>scans bijgewerkt (kopie → origineel)</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-18">2012-10-18</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: @key toegevoegd aan titels (en waar mogelijk op werk-niveau opgelost) 
</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-17">2012-10-17</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -letHeading: toevoeging @reg aan author + addressee
  -entities.ent + DALF.dtd verplaatst naar aux_files</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-11">2012-10-11</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>verbetering typfout in laatste globale wijziging</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-10-10">2012-10-10</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijzigingen:
  -update copyright statement, medewerkers, revisionDesc (&lt; SVN log)
  -toevoeging commentaar met voorbeeld voor latere verwijzing naar facsimile's
  -verwijdering lege regels
  -toevoeging @resp="JdB" voor sic|supplied|del|add|gap|unclear|abbr</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-19">2012-04-19</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: regularisering titels (verbetering)</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-16">2012-04-16</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging:
  -regularisering titels en eigennamen
  -groepering noten --&gt; 
               <seg type="element">
                  <seg type="starttag">back/</seg>
               </seg>
            </item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-04-12">2012-04-12</date>
            <respStmt>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>globale wijziging: iso-8859-1 --&gt; UTF-8</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-02-27">2012-02-27</date>
            <respStmt>
               <name>Katrien Deroo (KD)</name>
            </respStmt>
            <item>Aanpassen codering Joke (
               <seg type="element">
                  <seg type="starttag">supplied reason="missing"/</seg>
               </seg> naar 
               <seg type="element">
                  <seg type="starttag">sic corr=""/</seg>
               </seg> waar nodig)
            </item>
         </change>
         <change>
            <date value="2012-02-20">2012-02-20</date>
            <respStmt>
               <name>Katrien Deroo (KD)</name>
            </respStmt>
            <item>Duitse brieven - correcties t.e.m. brief 200</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">2001-09-21</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>parsing en validating</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">21-09-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>creatie header &amp; update markup</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">21-09-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>markup</item>
         </change>
      </revisionDesc>
   </teiHeader>
  <text id="se410328" n="186" lang="de">
    <body>
      <print type="letterhead">STYN·STREUVELS</print>
      <opener>
        <dateline>
                    <name type="place" reg="Ingooigem">Ingoyghem</name> <date value="1941-03-28">28 <sic resp="JdB" corr="März">Märch</sic>, '41</date>
                </dateline>
        <salute>Sehr geehrter Herr <abbr resp="JdB" expan="Doktor">Dr.</abbr> <name type="person" reg="Spemann, Adolf">Spemann</name>,</salute>
      </opener>
      <p>Ihr <sic resp="JdB" corr="Besuch">Besüch</sic> war für uns <sic resp="JdB" corr="alle">allen</sic> eine <sic resp="JdB" corr="grosse">grosze</sic> Freude, und durch Ihren freundlichen Brief welchen ich heute erhielt<ptr target="n1"/> freute es uns auch sehr zu vernehmen <sic resp="JdB" corr="dass">dasz</sic> es Ihnen bei uns gut gefallen ist, Ihre Reise weiter gut verlaufen ist und Sie <sic resp="JdB" corr="schliesslich">schlieszlich</sic> gesund wieder zu Hause sind.</p>
      <p>Ihre Begegnung mit <name type="person" reg="Lateur, Dina">Dina</name> in Gent mag wohl einen wunderbaren Zufall <sic resp="JdB" corr="heissen">heiszen</sic> und wird für Sie beide eine unmögliche <sic resp="JdB" corr="Überraschung">Uberraschung</sic> gewesen sein... "Zu <sic resp="JdB" corr="unwahrscheinlich">unwarscheinlich</sic> um wahr zu sein!" lautet der Titel eines Englischen Romanes.<ptr target="n2"/>
            </p>
      <p>
                <name type="person" reg="Lateur, Dina">Dina</name> erzählte uns schon ausfü<add resp="JdB" hand="SS1" place="valign_inter">h</add>rlich weiter darüber.</p>
      <p>Ich betrachte es keinesfalls ein "Unding" <sic resp="JdB" corr="dass">dasz</sic> mein Buch bei einem Provinz-Verlag erscheint.<ptr target="n3"/> Ich konnte da<del rend="overtyped">r</del>s Buch <sic resp="JdB" corr="genauso">ebengut</sic> in Amsterdam oder Brüssel erscheinen lassen, aber ich ziehe es vor meinen Verleger in der Nähe zu haben, mit <sic resp="JdB" corr="dem">wem</sic> ich persönlich umgehen kann, und dieser Provinzverleger kann von <sic resp="JdB" corr="">aus</sic> Kortrijk <supplied resp="JDB" reason="missing">aus</supplied> sehr gut Amsterdam und Brüssel bearbeiten. Jetzt habe ich erfahren dasz der Verkauf selbst besser geht als bei einem <sic resp="JdB" corr="grossen">groszen</sic> Verleger.</p>
      <p>Mit der Übersetzung durch <abbr resp="JdB" expan="Fräulein Doktor">
                    <del rend="overtyped">D</del>Frl. Dr.</abbr> <name type="person" reg="Hechtle, Martha">Hechtle</name> bin ich nat<del rend="overtyped">a</del>ürlich einverstanden wenn die Übersetzung aber gut versorgt ist.<ptr target="n4"/>
            </p>
      <p>Hierbei finden Sie <sic resp="JdB" corr="ein">eines</sic> <abbr resp="JdB" expan="Exemplar">Expl.</abbr> des Vertrags mit Unterschrift und Datum, Eingeschrieben zurück.<ptr target="n5"/>
            </p>
      <p>Es freut mich ebenfalls zu hören <sic resp="JdB" corr="dass">dasz</sic> "<name key="heule" type="title.bio" reg="Heule">Heule</name>" für Deutschland in Anmerkung kommen kann. Der Titel des Buches kann aber geändert werden nach Ihrem Gutdünken. Über die Illustration sprechen wir später.<ptr target="n6"/>
            </p>
      <p>Ich hoffe nur dasz ich das Buch weiter ruhig <sic resp="JdB" corr="vollenden">abwerken</sic> kann.</p>
      <p>Nochmals vielen herzlichen Dank für <sic resp="JdB" corr="Ihren">Ihres</sic> Besuch und die prachtvollen lederen Bände welche wieder auf <sic resp="JdB" corr="dem alten Platz">die alte Plätz</sic> prangen zu <sic resp="JdB" corr="grosser">grosze</sic> Freude des Besitzers!<ptr target="n7"/>
            </p>
      <closer>
        <salute>Mit freundlichsten <sic resp="JdB" corr="Grüsse">Grüsze</sic>
                </salute>
        <signed>(handtekening Stijn Streuvels)</signed>
        <seg>2 Anlagen: <!--***commented out: <xref targOrder="U"> without doc attribute***-->1 Vertrag<!--***commented out: </xref> without doc attribute***--> <lb/>
                    <del resp="JdB" hand="SS1" rend="overwritten">1</del>
                    <add resp="JdB" hand="SS1" place="overwrite">2</add> Foto<add resp="JdB" hand="SS1" place="inline">' s</add>
                </seg>
      </closer>
    </body>
    <back>
      <div type="notes">
        <p/>
        <note id="n1">
          <p>Cf. brief van Adolf Spemann aan Stijn Streuvels van <xref doc="es410320a">20 maart 1941</xref>.</p>
        </note>
        <note id="n2" type="incomplete">
          <p>!!!"Zu unwahrscheinlich um wahr zu sein!" lautet der Titel eines Englischen Romanes: uncredible - true: KOHU opzoeken???!!!</p>
        </note>
        <note id="n3">
          <p>Streuvels bedoelt hier uitgeverij <name type="publisher" reg="Zonnewende">Zonnewende</name> te Kortrijk, waar <name key="maanden.druk1a" type="title.bundel" reg="De maanden">De maanden</name> werd uitgegeven.</p>
        </note>
        <note id="n4">
          <p>Spemann was op zoek naar een vertaler voor <name key="maanden" type="title.bundel" reg="De maanden">De maanden</name>. Op <xref doc="es410521">21 mei 1941</xref> geeft Spemann de vertaalopdracht aan Hechtle omdat Valeton niet vrij was. Op <xref doc="es420302">2 maart 1942</xref> blijkt dat Hechtle pas in de loop van de maand maart klaar zal zijn met haar vertaling. Op <xref doc="es420806">6 augustus 1942</xref> schrijft Spemann dat hij sterk teleurgesteld is in Hechtle en <name key="maanden" type="title.bundel" reg="De maanden">De maanden</name> aan Valeton zal geven. Dit wordt bevestigd in een brief van <xref doc="es420813">13 augustus 1942</xref>; Hechtle is verontwaardigd. Op <xref doc="es420901">1 september 1942</xref> blijkt dat Valeton <name key="vlaschaard" type="title.roman" reg="De vlaschaard">De vlaschaard</name> moet vertalen, zodat de vertaling van <name key="maanden" type="title.bundel" reg="De maanden">De maanden</name> uiteindelijk in handen komt van Werner Ackermann. Op <xref doc="es430928">28 september 1943</xref> schrijft Spemann dat Ackermann en Jacobs ongetwijfeld de beste Streuvelsvertalers zijn. Pas op <xref doc="es440531">31 mei 1944</xref> worden de correctiekaternen naar Streuvels gestuurd. Vanaf augustus 1944 is er een volledige black-out tussen Stuttgart en Ingooigem. <bibl>H. Speliers, <name type="title" key="germaanseeik" reg="Als een oude Germaanse eik" n="extra">Als een oude Germaanse eik</name>
                        </bibl>
                    </p>
          <p>Van <name key="maanden" type="title.bundel" reg="De maanden">De maanden</name> verschijnt pas in 1945 voor het eerst een Duitse vertaling: <name key="monde.druk1" type="title.bundel" reg="Die zwölf Monde">Die zwölf Monde</name>.</p>
        </note>
        <note id="n5">
          <p>Op <xref doc="es410320a">20 maart 1941</xref> stuurde Spemann een contract voor de Duitse vertaling van <name key="maanden" type="title.bundel" reg="De maanden">De maanden</name> aan het adres van Streuvels met de vraag één exemplaar ondertekend terug te sturen.</p>
        </note>
        <note id="n6">
          <p>
                        <name key="heule.druk1a" type="title.bio" reg="Heule">Heule</name> verscheen in 1942 bij Zonnewende te Kortrijk met een oude kaart van Heule en 20 foto's.</p>
          <p>In <name key="ingoyghem2" type="title.bio" reg="Ingoyghem II, 1914-1940">Ingoyghem II</name> getuigde Streuvels over dit autobiografische geschrift: <quote lang="nl">1939 - Eindelijk het voornemen om te beginnen aan de gedenkschriften, die zouden verdeeld zijn over drie boeken - de drie levensperioden afgelopen op drie dorpen: Heule, Avelghem en Ingoyghem. Een terugblik over 't hele leven, vanaf de eerste kinderjaren.</quote> En in 1940: <quote lang="nl">Nu kan ik rustig doorwerken aan het boek De Maanden en aan Heule. Ah! jeunesse - l' homme ne la possède qu' un temps et le reste du temps la rappelle (Gide). Ik voel er mij tegenover als een derde persoon.</quote> <bibl>
                            <name key="ingoyghem2" type="title.bio" reg="Ingoyghem II, 1914-1940">Ingoyghem II</name>, p. 180-181 en p. 195.</bibl>
                    </p>
          <p>In zijn brief aan Streuvels van <xref doc="es410618">18 juni 1941</xref> zal Spemann opnieuw voorstellen om een mooie uitgave te maken naar aanleiding van Streuvels' 70ste verjaardag. Spemann was op het idee gekomen een kleine Streuvels-anthologie te maken, die men het 'Streuvels-Buch' zou kunnen noemen. Deze uitgave zou een opstel van Friedrich Griese over Streuvels bevatten, 2 hoofdstukken uit Spemanns vertaling van <name key="heule" type="title.bio" reg="Heule">Heule</name>, 'Leseproben' uit verschillende bij Engelhorn Verlag verschenen werken van Streuvels en een volledige Streuvels-bibliografie.</p>
        </note>
        <note id="n7">
          <p>Op 10 mei 1940 brak de Tweede Wereldoorlog uit. Reeds op 20 mei werd het Lijsternest voor het eerst door granaten getroffen. <bibl>L. Schepens, <name type="title" key="kronSS" reg="Kroniek van Stijn Streuvels, 1871-1969" n="extra">Kroniek van Stijn Streuvels</name>, p. 108</bibl> De ravage was aanzienlijk: <quote lang="nl">Al vaders boeken lagen den grond op</quote>, schreef Dina Lateur aan Kitty de Josselin de Jong, <cit>
                            <quote lang="nl">z'n 800 Leicafilmen waren ontrold en rondgestrooid. Stapels foto's lagen in de bruine suiker, met jam eronder vermengd. 'n Groote pot opgelegde boter had men in de hall aan stukken geslagen en daarin had men al het naaigerief gesleurd, tafellakens, enz. enz. Al het gesteriliseerd fruit en groenten had men in 't gras uitgegoten, gebroken eieren in de schoenen en over dat alles wijn en wijnflessen en tomatenpuree, enz.enz. Verder heel veel boeken, huisraad en kleederen gestolen, tot zelfs al onze matrassen.'</quote> <bibl>Brief van Dina Lateur aan Kitty de Josselin de Jong d.d. 20 augustus 1940 uit de collectie van en geciteerd door Gé Vaartjes. Zie: Gé Vaartjes, <name type="title" reg="U hebt mij den weg gewezen" key="weggewezen" n="extra">U hebt mij den weg gewezen. Brieven van Herman de Man aan Stijn Streuvels</name>, p. 117</bibl>
                        </cit>
                    </p>
          <p>Op 22 september 1940 had Streuvels een brief geschreven aan Karl Jacobs met de volgende mededelingen: '<quote lang="nl">Sedert 8 dagen is ons boeltje weer net in orde gekomen en alle boeken één voor één van <sic resp="JdB" corr="Kriegsschmutz">Kriegsschmuts</sic> gereinigd. Nu eerst heb ik kunnen een inventaris opmaken van 't geen er ontbreekt en verdwenen is - daarbij kon ik zonderlinge vaststellingen maken. [...] Zonderling genoeg zijn er uit de kast waar ik mijne duitsche Beleg-exemplare opgeborgen hield, heele stellen verdwenen, van Liebesspiel heb ik er ettelijke overgehouden, doch de meeste liefhebberij is gegaan naar Die Große Brücke, naar Die Männer am feurigen Ofen en Das Heisse Leben; [...] Naar die drie werken is nu bzl. veel navraag - met de inkwartiering op het dorp is mijne <sic resp="JdB" corr="bibliotheek">bibliothek</sic> een soort Leih-bibl. geworden, en nu ontbreken juist de drie voornaamste boeken. Ik vernam dat het voor 't oogenblik verboden is brieven te verzenden of te correspondeeren met het buitenland, anders zou ik gevraagd hebben aan Dr. Spemann of het niet mogelijk was één, of zoo mogelijk meerdere expl. te zenden van Die große Brücke, Die Männer am feurigen Ofen en Das heiße Leben.. De rest komt later wel in orde. Nu kom ik met het verzoek bij U om te vragen of Gij misschien deze mijne vraag aan Dr. Spemann zoudt willen overmaken? [...]</quote>' In zijn brief aan Spemann van <xref doc="se401004">4 oktober 1940</xref> haalt Streuvels nog eens dezelfde zaken aan als in zijn brief aan Jacobs. 
            Op <xref doc="es401002" from="id(xr1)">2 oktober 1940</xref> reageerde Spemann met het aanbod om desnoods boeken uit zijn privé-bibliotheek aan Streuvels te schenken om diens collectie weer aan te vullen. Hij stuurde toen al vier exemplaren van zowel <name key="grossebrucke.druk1" type="title.roman" reg="Die grosse Brücke">Die große Brücke</name>, <name type="title.verhaal" reg="Das heisse Leben" key="heisseleben.druk1">Das heiße Leben</name> en <name key="feurigenofen.druk1" type="title.novelle" reg="Die Männer am feurigen Ofen">Die Männer am feurigen Ofen</name>.</p>
        </note>
      </div>
    </back>
  </text>
</TEI.2>