<TEI.2 xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
   <teiHeader creator="Joke Debusschere" date.created="2001-09-21">
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>258/ [15.10.1946]  Stijn Streuvels aan Engelhorn Verlag. [Ingooigem]</title>
            <author>
               <name>Stijn Streuvels</name>
            </author>
            <editor>
                <name id="JdB">Joke Debusschere</name>
            </editor>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="PV">Pim Verhulst</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="KD">Katrien Deroo</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="EV">Edward Vanhoutte</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="RvdB">Ron Van den Branden</name>
            </respStmt>
            <principal>
               <name>Marcel De Smedt</name>
            </principal>
            <principal>
               <name>Edward Vanhoutte</name>
            </principal>
            <funder>
               <name>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</name>
               <address>
                  <addrLine>Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</addrLine>
                  <addrLine>Koningstraat 18</addrLine>
                  <addrLine>b-9000 Gent</addrLine>
                  <addrLine>(België)</addrLine>
                  <addrLine>tel: +32 9 265 93 40</addrLine>
                  <addrLine>fax: +32 9 265 93 49</addrLine>
                  <addrLine>email: ctb@kantl.be</addrLine>
               </address>
            </funder>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</publisher>
            <pubPlace>Gent</pubPlace>
            <date value="2016">2016</date>
            <availability>
                    <p>© 2016, KANTL/CTB</p>
                </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <letDesc>
               <letIdentifier>
                  <country>België</country>
                  <settlement>Antwerpen</settlement>
                  <repository>Letterenhuis</repository>
                  <collection>S 935/B2</collection>
                  <idno>178602/4</idno>
               </letIdentifier>
               <letHeading>
                  <author reg="Streuvels, Stijn">Stijn Streuvels</author>
                  <addressee reg="Engelhorn Verlag">Engelhorn Verlag</addressee>
                  <placeLet>[Ingooigem]</placeLet>
                  <dateLet>[1946-10-15]</dateLet>
               </letHeading>
               <physDesc>
                  <type>brief</type>
                  <support>
                     <p>afgescheurde linkerhelft van huwelijkaankondiging</p>
                  </support>
                  <extent>
                     <dimensions>195 x 155 mm</dimensions>
                  </extent>
                  <layout>
                     <p>enkelzijdig getypt</p>
                     <p>Dit is vermoedelijk de kladversie van Streuvels' brief aan Hans Müller van 15 oktober 1946.</p>
                  </layout>
               </physDesc>
               <envOcc occ="no"/>
              <note type="facs">
                <figure id="STR.de.engelhorn.240579_01_br.img" rend="orig.lh"/>
                <figure id="STR.de.engelhorn.240579_02_br.img" rend="orig.lh"/>
              </note>
            </letDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
     <profileDesc>
       <langUsage>
         <language id="de">Duits</language>
         <language id="nl">Nederlands</language>
       </langUsage>
	<handList>
		<hand id="SS" scribe="Stijn Streuvels" ink="typewriter" resp="JdB"/>
		<hand id="SS4" scribe="Stijn Streuvels" ink="grey_pencil" resp="JdB"/>
	</handList>
</profileDesc>
      <revisionDesc rend="level1">
         <change>
             <date value="2012-10-18">2012-10-18</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>globale wijziging: @key toegevoegd aan titels (en waar mogelijk op werk-niveau opgelost) 
</item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-10-17">2012-10-17</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>globale wijzigingen:
  -letHeading: toevoeging @reg aan author + addressee
  -entities.ent + DALF.dtd verplaatst naar aux_files</item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-10-11">2012-10-11</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>verbetering typfout in laatste globale wijziging</item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-10-10">2012-10-10</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>globale wijzigingen:
  -update copyright statement, medewerkers, revisionDesc (&lt; SVN log)
  -toevoeging commentaar met voorbeeld voor latere verwijzing naar facsimile's
  -verwijdering lege regels
  -toevoeging @resp="JdB" voor sic|supplied|del|add|gap|unclear|abbr</item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-04-19">2012-04-19</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>globale wijziging: regularisering titels (verbetering)</item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-04-16">2012-04-16</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>globale wijziging:
  -regularisering titels en eigennamen
  -groepering noten --&gt; <seg type="element">
                        <seg type="starttag">back/</seg>
                    </seg>
                </item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-04-12">2012-04-12</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>globale wijziging: iso-8859-1 --&gt; UTF-8</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">2001-09-21</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>parsing en validating</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">21-09-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>creatie header &amp; update markup</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">21-09-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>markup</item>
         </change>
         </revisionDesc>
   </teiHeader>
  <text id="se461015-klad" n="258" lang="de">
    <body>
      <p>Ihr Schreiben <sic resp="JdB" corr="vom">von</sic> 30<del rend="overtyped">:</del>.I hat mich nicht erreicht.<ptr target="n1"/> Zunächst wäre es mich sehr angenehm etwas über <sic resp="JdB" corr="den">dem</sic> Zustand der Firma <name type="publisher" reg="Engelhorn Verlag">Spemann</name> zu vernehmen, ebenso über die Ausgabe der "<name key="ausgewahltewerke.druk1" type="title.vertaling-bloemlezing" reg="Ausgewählte Werke in zwei Bänden">Zweibändige Ausgabe</name>".<ptr target="n2"/>
            </p>
      <p>Andere meiner Werke, über denen <del resp="JdB" hand="SS" rend="strikeout">me</del> mit <name type="publisher" reg="Engelhorn Verlag">Engelhorn-<abbr resp="JdB" expan="Verlag">Verl.</abbr>
                </name> schon unterhandelt wurde, sind die Zwei Bücher: "<name key="heule.druk1a" type="title.bio" reg="Heule">Heule</name>" und "<name key="avelghem.druk1" type="title.bio" reg="Avelghem">Avelgem</name>" (Mémoires), welche hier nun beide erschienen sind.<ptr target="n3"/> Wenn ich von Ihnen vernehmen könnte, auf welcher Weise <del resp="JdB" hand="SS" rend="strikeout">die Bücher</del> Ihnen die Bücher erreichen können, und an welche Adresse, würde ich sie Ihnen zugehen lassen.<ptr target="n4"/>
            </p>
      <p>Da ich bis jetzt keine Nachricht über das wohl oder nicht bestehen der Firma <name type="publisher" reg="Engelhorn Verlag">Engelhorn</name> hatte, habe ich über das <sic resp="JdB" corr="Übersetzen">Ubersetzen</sic> und Ausgeben <del resp="JdB" hand="SS" rend="strikeout">einen</del> des Buches "<name key="levensbloesem" type="title.roman" reg="Levensbloesem">Lebensbloesem</name>" einen Kontrakt geschlossen, ein Buch das damals durch Herr <name type="person" reg="Spemann, Adolf">Spemann</name> abgewiesen wurde, als ungeeignet befunden für <del resp="JdB" hand="SS" rend="strikeout">Deutsch</del> Deutsche <sic resp="JdB" corr="Übersetzung">Ubersetzung</sic> und Ausgabe. Nun wird es bei "<name type="publisher" reg="Wiener Volksbuchverlag">Wiener <del resp="JdB" hand="SS" rend="strikeout">Vo</del> Volksbuchhandlung</name>" erscheinen.<ptr target="n5"/> <add resp="JdB" hand="SS4" place="margin_bottom">
                    <lb/>Bleibt noch: <name key="monde.druk1" type="title.bundel" reg="Die zwölf Monde">De Maanden</name> wovon ein Vertrag datiert von März 1941</add>
            </p>
    </body>
    <back>
      <div type="notes">
        <p/>
        <note id="n1">
          <p>Cf. brief van Hans Müller aan Stijn Streuvels van <xref doc="es460130">30 januari 1946</xref>.</p>
        </note>
        <note id="n2">
          <p>Cf. brief van Hans Müller aan Stijn Streuvels van <xref doc="es460912">12 september 1946</xref>.</p>
        </note>
        <note id="n3">
          <p>In <name key="ingoyghem2" type="title.bio" reg="Ingoyghem II, 1914-1940">Ingoyghem II</name> getuigde Streuvels over deze autobiografische geschriften: <quote lang="nl">1939 - Eindelijk het voornemen om te beginnen aan de gedenkschriften, die zouden verdeeld zijn over drie boeken - de drie levensperioden afgelopen op drie dorpen: Heule, Avelghem en Ingoyghem. Een terugblik over 't hele leven, vanaf de eerste kinderjaren.</quote> En verder: <quote lang="nl">1940 - Nu kan ik rustig doorwerken aan het boek De Maanden en aan Heule. Ah! jeunesse - 'l homme ne la possède qu'un temps et le reste du temps la rappelle (Gide). Ik voel er mij tegenover als een derde persoon.</quote> <bibl>
                            <name key="ingoyghem2" type="title.bio" reg="Ingoyghem II, 1914-1940">Ingoyghem II</name>, p. 180-181 en p. 195.</bibl>
                    </p>
          <p>
            <list>
              <item>
                                <name key="heule.druk1a" type="title.bio" reg="Heule">Heule</name> verscheen in 1942 bij Zonnewende te Kortrijk met een oude kaart van Heule en 20 foto's.</item>
              <item>
                                <name key="avelghem.druk1" type="title.bio" reg="Avelghem">Avelghem</name> werd in 1946 in samenwerking tussen Lannoo te Tielt en de Standaard Boekhandel te Antwerpen uitgegeven en verscheen daarmee als nummer 27 in de <name type="title.reeks" key="lijsternestreeks" reg="Lijsternestreeks">Lijsternestreeks</name> met een foto van Stijn Streuvels.</item>
              <item>
                                <title>Ingoyghem</title> werd in twee delen gepubliceerd. <name key="ingoyghem1" type="title.bio" reg="Ingoyghem 1904-1914">Ingoyghem  1904-1914</name> werd bij 't Leieschip te Kortrijk uitgegeven in 1951, pas 6 jaar later bracht Desclée De Brouwer <name key="ingoyghem2" type="title.bio" reg="Ingoyghem II, 1914-1940">Ingoyghem II. 1914-1940</name> op de markt.</item>
            </list>
          </p>
        </note>
        <note id="n4">
          <p>Cf. antwoord van Hans Müller in zijn brief aan Stijn Streuvels van <xref doc="es461126" from="id(xr1)">26 november 1946</xref>.</p>
        </note>
        <note id="n5">
          <p>Eind 1936 kwam Spemann voor het eerst in contact met <name key="levensbloesem" type="title.roman" reg="Levensbloesem">Levensbloesem</name> waaraan Streuvels al sinds 1934 bezig was en dat in 1937 door de Amsterdamse uitgeverij L.J. Veen werd gepubliceerd. Op <xref doc="es361218" from="id(xr1)">18 december 1936</xref> bedankte Spemann Streuvels voor het toezenden van enkele fragmenten uit <name key="levensbloesem" type="title.roman" reg="Levensbloesem">Levensbloesem</name> en drukte tegelijk zijn hoop uit genoeg kennis van het 'Vlaams' te bezitten om Streuvels' tekst te begrijpen. Anna Valeton verklaarde zich bereid de vertaling te verzorgen en zou, zo kondigde Spemann op <xref doc="es371223" from="id(xr1)">23 december 1937</xref> aan, Streuvels nog een bezoek brengen om enkele vertaalmoeilijkheden en mogelijke inkortingen te bespreken. Bij diezelfde brief, waaruit het voornemen blijkt om de tekst in te korten, stak Spemann nog een contract, waarmee Streuvels het alleenrecht afstond aan de Stuttgarter uitgeverij om <name key="levensbloesem" type="title.roman" reg="Levensbloesem">Levensbloesem</name> in het Duits te vertalen.</p>
          <p>Spemann, die uiteindelijk moest toegeven dat hij er niet in geslaagd was het werk in het Nederlands te lezen, maar enkel de Duitse vertaling van Valeton, feliciteerde Streuvels op <xref doc="es381207">7 december 1938</xref> en prees <name type="title.roman" key="levensbloesem" reg="Levensbloesem">Levensbloesem</name> als een belangrijk werk dat zeer geschikt was voor een Duitse vertaling. Wel vond hij Valetons vertaling zelf vaak wat onbeholpen en weinig aangenaam om te lezen en hij stelde Streuvels voor het manuscript volledig te herwerken. Voor de volledige bewerking van de Duitse vertaling moest een door Streuvels ingekort Vlaams exemplaar dienst doen.</p>
          <p>Drie weken later, op <xref doc="se381229" from="id(xr1)">29 december 1938</xref>, liet Streuvels weten dat hij van mening was dat het boek kon en moest omgewerkt worden, maar, merkte hij terecht op dat dit enige tijd zou vergen. Het door Streuvels herwerkte en fel ingekorte originele exemplaar van de eerste Nederlandstalige druk uit 1937 zou Spemann in maart 1939 in handen krijgen. Eén opmerking moest de uitgever dan nog van het hart, zoals we in zijn brief van <xref doc="es390103">3 januari 1939</xref> kunnen lezen. De lezer zou namelijk naar zijn mening in het begin moeilijkheden ondervinden om <quote lang="de">den Gang der Erzählung</quote> te begrijpen en hij stelt voor door één of twee zinnen de lezer in te lichten. Het antwoord op de vraag of Streuvels zijn tekst in die zin herwerkte, is niet terug te vinden in de brieven. Spemanns opmerking was zelfs het laatste wat in die periode over de uitgave van de Duitse vertaling van <name key="levensbloesem" type="title.roman" reg="Levensbloesem">Levensbloesem</name> op papier werd gezet.</p>
          <p>Wat volgde - en daarvan vonden we wel sporen terug in de correspondentie - was een persoonlijk onderhoud tussen Streuvels en Spemann, waarin de publicatie van de Duitse vertaling van <name key="levensbloesem" type="title.roman" reg="Levensbloesem">Levensbloesem</name> door laatstgenoemde van de hand werd gewezen omdat <quote lang="de">Charakter der Personen im Verlauf der Handlung, nicht stimmten mit der Politischen Tendenz der Deutschen Zensur</quote>, d.i. de Blut-und-Boden-literatuur (cf. Streuvels' verwijzing naar dit onderhoud in zijn brief aan van Hans Müller van <xref doc="se461215">15 december 1946</xref>).</p>
          <p>De vertaling van Anna Valeton zou aan de kant worden geschoven en negen jaar later door haar advocaat opgeëist worden. Pas zes jaar na het persoonlijke onderhoud waarin Valetons vertaling door Spemann van de hand werd gewezen, rook Streuvels zijn kans om <name key="levensbloesem" type="title.roman" reg="Levensbloesem">Levensbloesem</name> toch nog aan het Duitstalige taalgebied aan te bieden. Op 4 december 1945 had Heinz Kövari, vertaler en bemiddelaar van de Weense uitgeverij Wiener Volksbuchverlag, zich achter zijn typmachine gezet om Streuvels het voorstel over te maken voor de Duitse vertaling van één van Streuvels' werken, waarvan de rechten nog vrij waren. Streuvels zag er geen graten in de uitgave van de Duitse vertaling van <name key="levensbloesem" type="title.roman" reg="Levensbloesem">Levensbloesem</name> aan Wiener Volksbuchverlag over te laten. Hij zou immers tot <xref doc="es460128">28 januari 1946</xref>, de dag waarop voor het eerst sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog opnieuw een brief vanuit Stuttgart naar Ingooigem vertrok, geen nieuws van zijn uitgevers uit Duitsland ontvangen en hij zou tot dan ook niet weten of er nog één in leven was en al evenmin of er aan verder uitgeven of exploiteren van zijn Duitse vertalingen kon of zou voortgedaan worden. Uit beleefdheid bracht Streuvels Engelhorn Verlag, die in 1937 immers het alleenrecht op de Duitse vertaling van <name key="levensbloesem" type="title.roman" reg="Levensbloesem">Levensbloesem</name> had verworven, op de hoogte van de geplande uitgave. Op <xref doc="es470406" from="id(xr1)">6 april 1947</xref>, antwoordde Adolf Spemann gunstig op Streuvels' voorstel. Streuvels drong er vervolgens bij Wiener Volksbuchverlag op aan dat Engelhorn het werk in Duitsland mocht exploiteren en de onderhandelingen tussen beide uitgeverijen voor de 'Lizenz'-overname in Duitsland kwamen geleidelijk op gang. Op 9 september 1947 werden definitieve afspraken gemaakt wat uitmondde in de ondertekening van een onderlinge overeenkomst.</p>
        </note>
      </div>
    </back>
  </text>
</TEI.2>