STYN·STREUVELS
Ingoyghem den 26 Augustus, '48
30/8
Waarde Dr. Spemann,
In antwoord op Uw geëerd schrivjven van 18 l.l.
verklaar ik mij gaarn akkoord en verleen U volle toestemming om het werk "Das Christkind" als Verlagsrecht over te nemen om het in afzonderlijk boekdeel uit te geven, en in dien zin te onderhandelen met de firma Langen Müller uit München. Ik verklaar mij eveneens akkoord met het door U gedane voorstel van 8 % als honorar.
Een uitstekende oplossing vind ik om Knecht Jan met een nieuw contract te voorzien waarmede dat boek ook in de uniforme serie zou opgenomen worden.
Ik voeg hierbij een afschrift van het oorspronkelijke colntract uit onzalige gedachtenis der betrekkingen met den heer Pohl, die zeker voor altijd uit het geheugen zal blijven!
Van Kövari of uit Weenen ontving ik geen teeken van leven meer.
Van Dirk Baksteen - dien ik vroeger persoonlijk heel goed heb gekend - weet ik enkel dat hem bij de bevrijding veel last werd aangedaan en hij veel heeft moeten uitstaan. Hoe of zijne straf is afgeloopen, of hij nog in de gevangenis verblijft of reeds in vrijheid gekomen is, weet ik niet. Ik heb echter veel kenniissen in Linm Limburg (hij vrbleef vroeger te Mol (Achterbosch) en zal wel eerstdaags kunnen vernemen hoe het met hem gesteld is. Ik bezit een zeker aantal van zijn kempische landschappen in etsen en kan er Uù indien Gij er aan houdt, met gelegenheid wel eene cadeau doen.
Veder is de natte en koele zomer hier op zijn eind en gaan we den herfst in - het slechte weder heeft mij alle lust tot reizen ontnomen - 't was maar best te huis! Ik heb mij veel fransche boeken aangeschaft (de voor ons voordeelige wisselkoers met de fransche frank!) in voorraad als lectuur voor aanstaanden winter.
Buitendien heb ik mij voorgenomen mijn novelle "Leven en Dood in den Ast" te bewerken voor het tooneel. - "Beproeven" te zien of er iets van terecht zal komen.
Met hoogachting gegroet
(handtekening Stijn Streuvels)
Cf. brief van Ilse Spemann aan Stijn Streuvels van 18 augustus 1948.
Het nieuwe contract voor de Duitse vertaling van Langs de wegen werd op 1 september 1948 door Engelhorn Verlag opgemaakt en op 7 september 1938 ook door Streuvels ondertekend.
Gerhart Pohl trad aanvankelijk op als tussenpersoon tussen de West-Vlaamse auteur Stijn Streuvels en zijn Duitse uitgever. Pohl werd in 1929 bedankt voor bewezen diensten bij Universum-Bücherei für Alle, de uitgeverij van Knecht Jan. Eind 1929 was eveneens een eind gekomen aan Die neue Bücherschau, het tijdschrift waarvan Pohl hoofdredacteur was. Daarna bracht Pohl Knecht Jan onder bij Otto Quitzow Verlag. Toen Quitzow failliet was gegaan, bleef Pohl zo te zien de 'Herausgeber' van de roman en de literaire agent van Stijn Streuvels. H. Speliers, Als een oude Germaanse eik, p. 181
Het contract voor Knecht Jan werd op 12 februari 1934 door Engelhorn Verlag opgemaakt en op 14 februari 1934 door Gerhart Pohl, de gemachtigde vertegenwoordiger van de schrijver, ondertekend. Ook Streuvels ondertekende het akkoord, dat nu wordt bewaard in het Letterenhuis (S 935/C).
In 1956 deed Joos Florquin aan Stijn Streuvels het voorstel een toneelbewerking te maken van Het leven en de dood in den ast. Streuvels antwoordde (brief van 24 september 1956): Ik mag u daarover mededelen dat ik indertijd daarvan een bewerking gemaakt heb voor toneel (met combinatie projectie bioscoop).
En op 14 november: Het handschrift is bij Fred Engelen. Ik heb het voor enkele weken teruggevraagd, doch zonder resultaat. Wilt gij het misschien beproeven? Ik geef het u cadeau.
Florquin heeft het beproefd en kreeg van Engelen het 'handschrift'. Het gaat echter om een typoscript. Florquin schreef daarover in Dietsche Warande en Belfort (116 (1971) 8, blz. 594): Ik heb van Fred Engelen dan na enig aandringen het handschrift gekregen (25 door Streuvels getikte rode blaadjes) (...)
Prof. Florquin publiceerde de integrale versie onder de titel
Het zinnespel van droom en dood in Dietsche Warande en Belfort, a.w., blz. 564-597. De tekst vertoont naast een aanpassing in de titel - de titel van het handschrift luidt Het spel van leven en droom - lichte tekstwijzigingen en praktische herschikkingen. Deze werden vermoedelijk door Streuvels aangebracht bij het typen van de 'definitieve' tekst. Het vermoedelijk enige, oorspronkelijke handschrift (51 blz.) is geschreven op de verso-zijde van het (gecorrigeerde) typoscript van Herinneringen uit het verleden (1924). P. Thiers, Oog in oog met Streuvels, p. 93.