<TEI.2 xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
   <teiHeader creator="Joke Debusschere" date.created="2001-10-12" type="text">
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>2/ 17.12.1915  Stijn Streuvels aan Anton Kippenberg. Ingooigem</title>
            <author>
               <name>Stijn Streuvels</name>
            </author>
            <editor>
                <name id="JdB">Joke Debusschere</name>
            </editor>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="PV">Pim Verhulst</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="KD">Katrien Deroo</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="EV">Edward Vanhoutte</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="RvdB">Ron Van den Branden</name>
            </respStmt>
            <principal>
               <name>Marcel De Smedt</name>
            </principal>
            <principal>
               <name>Edward Vanhoutte</name>
            </principal>
            <funder>
               <name>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</name>
               <address>
                  <addrLine>Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</addrLine>
                  <addrLine>Koningstraat 18</addrLine>
                  <addrLine>b-9000 Gent</addrLine>
                  <addrLine>(België)</addrLine>
                  <addrLine>tel: +32 9 265 93 40</addrLine>
                  <addrLine>fax: +32 9 265 93 49</addrLine>
                  <addrLine>email: ctb@kantl.be</addrLine>
               </address>
            </funder>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</publisher>
            <pubPlace>Gent</pubPlace>
            <date value="2016">2016</date>
            <availability>
                    <p>© 2016, KANTL/CTB</p>
                </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <letDesc>
               <letIdentifier>
                  <country>Duitsland</country>
                  <settlement>Marbach</settlement>
                  <repository>Deutsches Literaturarchiv</repository>
                  <collection>64.1536</collection>
                  <idno>3</idno>
               </letIdentifier>
               <letHeading>
                  <author reg="Streuvels, Stijn">Stijn Streuvels</author>
                  <addressee reg="Kippenberg, Anton">Anton Kippenberg</addressee>
                  <placeLet>Ingooigem</placeLet>
                  <dateLet>1915-12-17</dateLet>
               </letHeading>
               <physDesc>
                  <type>kaart</type>
                  <support>
                     <p>briefkaart</p>
                  </support>
                  <extent>
                     <dimensions>87 x 136 mm</dimensions>
                  </extent>
                  <layout>
                     <p>enkelzijdig beschreven met paarse inkt</p>
                     <p>Tekst verticaal (van boven naar onder) op de linkerhelft van de briefkaart geschreven; adressering (horizontaal) op de rechterhelft.</p>
                     <p>De slotformule en de ondertekening zette Streuvels op de voorzijde van de postkaart.</p>
                     <p>De voorzijde van de briefkaart bevat een foto van het Lijsternest te Ingooigem.</p>
                  </layout>
               </physDesc>
               <envOcc occ="yes"/>
               <note type="facs">
                   <figure id="STR.de.insel.sk151217-02.img" rend="copy"/>
                   <figure id="STR.de.insel.sk151217-01.img" rend="copy"/>
               </note>
            </letDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
     <profileDesc>
       <langUsage>
         <language id="nl">Nederlands</language>
       </langUsage>
     </profileDesc>
      <revisionDesc rend="level1">
         <change>
             <date value="2012-10-17">2012-10-17</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>globale wijzigingen:
  -letHeading: toevoeging @reg aan author + addressee
  -entities.ent + DALF.dtd verplaatst naar aux_files</item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-10-11">2012-10-11</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>verbetering typfout in laatste globale wijziging</item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-10-10">2012-10-10</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>[brieven]
  -<seg type="element">
                        <seg type="starttag">unclear</seg>
                        <seg type="content">???</seg>
                        <seg type="endtag">unclear</seg>
                    </seg> --&gt; <seg type="element">
                        <seg type="starttag">gap reason="illisible" extent="3"/</seg>
                    </seg>
  -onduidelijke datums genormaliseerd
  -onduidelijke poststempels geüniformeerd
  -enkele opmerkingen van Pim Verhulst verwerkt
  -enkele brieven naar correcte folder verplaatst</item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-10-10">2012-10-10</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>globale wijzigingen:
  -update copyright statement, medewerkers, revisionDesc (&lt; SVN log)
  -toevoeging commentaar met voorbeeld voor latere verwijzing naar facsimile's
  -verwijdering lege regels
  -toevoeging @resp="JdB" voor sic|supplied|del|add|gap|unclear|abbr</item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-04-19">2012-04-19</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>globale wijziging: regularisering titels (verbetering)</item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-04-16">2012-04-16</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>globale wijziging:
  -regularisering titels en eigennamen
  -groepering noten --&gt; <seg type="element">
                        <seg type="starttag">back/</seg>
                    </seg>
                </item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-04-12">2012-04-12</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>globale wijziging: iso-8859-1 --&gt; UTF-8</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-10-12">2001-10-12</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>parsing en validating</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-10-12">12-10-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>creatie header &amp; update markup</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-10-12">12-10-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>markup</item>
         </change>
         </revisionDesc>
   </teiHeader>
  <text id="sk151217" n="2" lang="nl">
    <body>
      <salute>Waarde,</salute>
      <p>Ik houd me aan de afspraak voor het bezoek tusschen Kerstdag en Nieuwjaar - moet <abbr resp="JdB" expan="U Edele">UE.</abbr> echter verwittigen dat ik maandag 27<hi rend="sup">
                    <hi rend="underline">sten</hi>
                </hi> afwezig ben - alle andere dagen zijn goed - en er wacht u hier eene <hi rend="underline">verrassing</hi>!-<ptr target="n1"/>
            </p>
      <closer>
        <salute>Hartelijk</salute>
        <signed>(handtekening Stijn Streuvels)</signed>
        <dateline>
                    <date value="1915-12-17">17-XII-15</date>
                </dateline>
      </closer>
    </body>
    <envelope>
      <envPart side="front">
        <address>
          <addrLine>Via Etappen-<lb/>
                        <hi rend="underline">Inspection Gent</hi>
                    </addrLine>
          <addrLine>Heer <abbr resp="JdB" expan="Oberleutnant">Oberlt.</abbr> <lb/>Kippenberg</addrLine>
          <addrLine>Kommandantur</addrLine>
          <addrLine>Thielt</addrLine>
        </address>
        <postmark>
          <placeName>
                        <gap resp="JdB" reason="illegible"/>
                    </placeName>
          <date>
                        <gap resp="JdB" reason="illegible"/>
                    </date>
        </postmark>
      </envPart>
    </envelope>
    <back>
      <div type="notes">
        <p/>
        <note id="n1">
          <p>Nadat Anton Kippenberg in Halle een tijd lang jonge rekruten had klaargestoomd voor de oorlog aan het Westfront, vond hij het tijd ook opnieuw aan zijn eigen zaak, de uitgeverij, te denken. Hij wou naar Vlaanderen en vond in Eberhard von Bodenhausen de vriend die hem hierbij kon helpen. Hij schreef op 22 oktober 1914: <quote lang="nl">Of we België nu "houden" of "protegeren" of wat dan ook, het is hoogst noodzakelijk dat we er zo snel mogelijk geestelijke banden aanknopen en daarvoor een reële basis creëren bij de boekhandel. Daarom moet de boekhandel heel wat politieker worden. Zo zweeft mij een Duits-Belgische (of Duits-Vlaamse?) uitgeverij voor ogen, politiek, artistiek en literair georiënteerd, een soort Insel-Bücherei. Ik droom bovendien van een Buchhandels-Gesellschaft voor het buitenland, met kanalen voor de verspreiding van Duitse boeken en Duitse ideeën (ook dagbladen). (...)</quote> Kippenberg vroeg aan von Bodenhausen om zijn macht aan te wenden in Berlijn om hem naar België te detacheren. Nauwelijks drie maanden later arriveerde Kippenberg in Vlaanderen. Hij schreef op 26 augustus 1915 aan von Bodenhausen: <quote lang="nl">Tot mijn vreugde kan ik u meedelen dat ik in de Staf van het Vierde Leger ben aangesteld tot hoofd van de Kriegszeitung van het Vierde Leger. Ik kan in die positie wellicht iets positiefs doen en bovendien heb ik tijd om wat rond te kijken in Vlaanderen, kan ik mijn Vlaams wat bijschaven en me wat intenser bezighouden met de Vlaamse literatuur. Ik dank u nogmaals hartelijk voor uw vriendelijke en onvermoeibare tussenkomst.</quote>
                    </p>
          <p>Het vierde Duitse leger stond onder de leiding van Zijne Koninklijke Hoogheid Hertog Albrecht von Württemberg. Albrecht had zijn keuze op Tielt laten vallen omdat Gent te ver van en Roeselare te dicht bij het front lag. De opgeëiste woningen in Tielt werden ingericht door de Firma De Coene. Op 22 augustus 1915 ontving Kippenberg van zijn informant Jan Greshoff een lijst met diens keuze van belangrijke moderne Nederlandse en Nederlands-Belgische literaire werken, onder meer <name type="title" key="wandelendejood" reg="De wandelende Jood" n="extra">De Wandelende Jood</name> van Vermeylen, <name type="title" key="rozekevandalen" reg="Het Leven van Rozeke van Dalen" n="extra">Het Leven van Rozeke van Dalen</name> van Buysse en een keuze uit de novellen van Streuvels en de poëzie van Gezelle.</p>
          <p>Eind 1915 was de rol van Greshoff als literair-agent uitgespeeld en onderhandelde Kippenberg direct of indirect met zijn auteurs, met hun Nederlandse uitgevers en met zijn vertalers. In het geval Streuvels weigerde uitgever Louis Jacobus Veen aanvankelijk in zee te gaan met een Duitse uitgever. In december 1915 kwam Kippenberg dus naar het Lijsternest om zelf met Streuvels te onderhandelen. Reeds op 13 december 1915 werd een drievoudig contract ondertekend. <bibl>Brieven van Anton Kippenberg aan Eberhard von Bodenhausen geciteerd door Bernhard Zeller (Hg.), <name type="title" key="inselgeschichte" reg="Die Insel" n="extra">Die Insel. Eine Ausstellung zur Geschichte des Verlages unter Anton und Katharina Kippenberg</name>, pp. 169-70; H. Speliers, <name type="title" key="germaanseeik" reg="Als een oude Germaanse eik" n="extra">Als een oude Germaanse eik</name>, p. 37-39, p. 51-52; J. Van der Meule, 'Hertog Albrecht von Württemberg - de illustere onbekende - en zijn IVe Duitse leger', in: <name type="title.tijdschrift" key="roedetielt" reg="De Roede van Tielt" n="extra">De roede van Tielt</name>, jaargang 9, nummer 3-4, september-december 1978, pp. 87 en 100; Bert Govaerts, 'De kleine oorlog van Anton Kippenberg', in: <name type="title.tijdschrift" key="dwb" reg="Dietsche Warande en Belfort" n="extra">Dietsche Warande en Belfort</name>, jaargang 135, nr. 6, december 1991, p. 741-746</bibl>
                    </p>
        </note>
      </div>
    </back>
  </text>
</TEI.2>