32/ 14.06.1915 Stijn Streuvels aan Herman Robbers. Ingooigem Stijn Streuvels Joke Debusschere revisie Pim Verhulst revisie Katrien Deroo revisie Edward Vanhoutte revisie Ron Van den Branden Marcel De Smedt Edward Vanhoutte Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie
Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde b-9000 Gent (België) tel: +32 9 265 93 40 fax: +32 9 265 93 49 email: ctb@kantl.be
Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde Gent 2014

© 2014, KANTL/CTB

 Nederland Leiden Bibliotheek Universiteit Leiden LTK 1891 0 Stijn Streuvels Herman Robbers Ingooigem 1915-06-14 kaart

voorgedrukte briefkaart

 90 x 140 mm

enkelzijdig beschreven

kopie in Letterenhuis, R 544/B2/Robbers/118737/15a-b
2013-06-18 Ron Van den Branden (RvdB) [brieven] afwerking robbers 2013-06-12 Ron Van den Branden (RvdB) [brieven] koppeling brieven - scans originelen voor deelcollectie robbers 2013-03-27 Ron Van den Branden (RvdB) [brieven] normalisering gegevens letIdentifier 2012-12-04 Ron Van den Branden (RvdB) [aux] collectienamen geüniformeerd naar camelCase 2012-11-28 Ron Van den Branden (RvdB) [brieven] huidige scans van kopies gemarkeerd als <figure rend="copy"/> 2012-11-27 Ron Van den Branden (RvdB) [brieven] globale wijzigingen: -header: 'ontbreekt' voor ontbrekende gegevens (ipv. '???' of '!!!') -lege attribuutwaarden verwijderd: @expan="???" @hand="???" -<salute> onmiddellijk vóór/na <closer>/<opener>: daarheen verplaatst -closer/date --> closer/dateline/date -huidige (onafgewerkte) status van brieven in <revisionDesc rend="level1"> 2012-11-26 Ron Van den Branden (RvdB) [brieven] koppeling brieven - scans kopies 2012-10-18 Ron Van den Branden (RvdB) globale wijzigingen: -@key toegevoegd aan titels (en waar mogelijk op werk-niveau opgelost) -entities.ent + DALF.dtd verplaatst naar aux_files 2012-10-11 Ron Van den Branden (RvdB) verbetering typfout in laatste globale wijziging 2012-10-10 Ron Van den Branden (RvdB) globale wijzigingen: -update copyright statement, medewerkers, revisionDesc (< SVN log) -toevoeging commentaar met voorbeeld voor latere verwijzing naar facsimile's -verwijdering lege regels -toevoeging @resp="JdB" voor sic|supplied|del|add|gap|unclear|abbr 2012-04-16 Ron Van den Branden (RvdB) globale wijziging: verbeterde regulariserig van titels 2008-04-24 Ron Van den Branden (RvdB) globale wijzigingen: * verbetering van address/print/addrLine tot print/address/addrLine * encoding="UTF-8" * '/' in padnamen (ipv. '\') * verwijdering van dubbele processing-instructions 2002-01-23 markup Joke Debusschere (JD) parsing en validating 23-01-2002 markup Joke Debusschere (JD) creatie header & update markup 23-01-2002 markup Joke Debusschere (JD) markup FRANK·LATEUR 14-VI-15
uit het oorlogsland
Beste —

Ik heb met veel voldoening uw stuk gelezen in Elseviers! Mane heeft het me bezorgd! Wie had er gedacht — toen ik bij U was — dat de zaken zulk een vaart zouden nemen?! — Bij mijn eerste bezoek — of liever bij Uw eerste bezoek! zullen we wel nog wat te praten hebben!! Hier zitten we nog altijd te wachten n r de gebeurtenissen! Ik stuur U binnen kort een stuk geschiedenis — vindt ge 't niet geschikt voor Elsev. stuur het dan eenvoudig n r Veen .

V r eeuwig en altijd uw (paraaf Stijn Streuvels)

gr. hartelijk ook uw vrouw van heel ons huisgezin!

Weerden Herman Robbers te Schoorl N.H.
NEUZEN 26.6.15

Robbers besprak Streuvels' dagboek In oorlogstijd in Elsevier's Geïllustreerd Maandschrift (25 (1915), 39, p. 403-407). Hij nam het daarin onvoorwaardelijk op voor de op dat moment onder vuur liggende Streuvels. Robbers schreef: Deze individualist, die van zijn vaderland houdt, maar nog meer van de moeder-aarde, van de Belgen, maar nog meer van de menschen, en die daarom, omdat hij, Belg zijnde, niet ophield mensch en dichter te zijn en al zijn medemenschen met zijn hooge en dichterlijke liefde te omvatten, thans door vele zijner nationalistischer denkende landgenooten op hun heerlijk gemeenschapsgevoel? — deze individualist, zeg ik, voelde zich "solidair" met zijn dorpsgenooten, die niet, als hij, gemakkelijk konden vluchten; hij wilde blijven, óók omdat zij allen bleven. [...] Streuvels verfoeit hartgrondig alle oorlog en heeft geen verontschuldiging voor welken Staat ook, die er een aanvangt — maar haat, haat tegen individuen, is hem vreemd. Dacht gij soms dat hij de militairistische en andere eigenschappen, waarom de Duitschers, in het algemeen genomen, berucht zijn, niet kende? Maar lees dan toch dit dagboek en gij zult er persoonsbeschrijvingen in aantreffen, die u anders inlichten. [...] Dat een groot en welbewust kunstenaar zooveel onbevangenheid wist te bevaren, dat hij dézen indruk wekte — het is met den grootsten eerbied op te merken en te memoreeren.

Cf. Streuvels' briefkaart aan Robbers van 15 februari 1915.

Van 29 juli 1914 tot september 1915 hield Streuvels een oorlogsdagboek bij. Dit dagboek zou aanleiding geven tot een storm van kritiek en een golf van her en der gevoerde polemieken. Bij de inventarisatie van het Lijsternest in 1978 werden nog dagboekaantekeningen gevonden gaande van januari 1915 tot november 1918. Waarschijnlijk heeft de hetze rond de eerste delen de schrijver ertoe gebracht het vervolg zo veel mogelijk uit de openbaarheid te houden.

Streuvels wilde gedurende de oorlog op de hoogte blijven en reisde het land door om nieuws te vernemen. Streuvels betoonde in zijn dagboek vooral sympathie voor de gewone bevolking, die niet om een oorlog gevraagd had, maar daarnaast had hij ook oog voor het feit dat de veelal jonge Duitse soldaten ook niet vrijwillig naar hier gekomen waren en in bepaalde gevallen eerder slachtoffers van de situatie waren, terwijl de echte agressors in Duitsland zaten. Streuvels werd uiteindelijk van verraad beschuldigd. Ook het feit dat in 1915 een vertaling van De vlaschaard in een Duitse krant verscheen, werd Streuvels zwaar aangerekend. Gelukkig waren niet alle reacties negatief. Steun kwam er van vrienden als Emmanuel De Bom, Jacobus Van Looy en Herman Robbers.

Streuvels' dagboeknotities van augustus tot en met december 1914 werden in 5 delen gepubliceerd bij L.J. Veen, onder de titel In oorlogstijd. Uit het dagboek van Stijn Streuvels. Streuvels' aantekeningen van 2, 3 en 4 december in het oorlogsdagboek werden afzonderlijk gepubliceerd onder de titel 'De grens over' in Elsevier's Geïllustreerd Maandschrift , 25 (1915), 50, p. 284-297 (oktober). 'De grens over' is het verhaal van Streuvels' reis naar Holland.

Cf. antwoord van Robbers op 22 juli 1915.