<TEI.2 xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
   <teiHeader creator="Joke Debusschere" date.created="2001-09-21">
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>7/ 03.12.1947  Wiener Volksbuchverlag aan Stijn Streuvels. Wenen</title>
            <author>
               <name>Franz Latal</name>
            </author>
            <editor>
                <name id="JdB">Joke Debusschere</name>
            </editor>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="PV">Pim Verhulst</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="KD">Katrien Deroo</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="EV">Edward Vanhoutte</name>
            </respStmt>
            <respStmt>
                <resp>revisie</resp>
                <name id="RvdB">Ron Van den Branden</name>
            </respStmt>
            <principal>
               <name>Marcel De Smedt</name>
            </principal>
            <principal>
               <name>Edward Vanhoutte</name>
            </principal>
            <funder>
               <name>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</name>
               <address>
                  <addrLine>Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</addrLine>
                  <addrLine>Koningstraat 18</addrLine>
                  <addrLine>b-9000 Gent</addrLine>
                  <addrLine>(België)</addrLine>
                  <addrLine>tel: +32 9 265 93 40</addrLine>
                  <addrLine>fax: +32 9 265 93 49</addrLine>
                  <addrLine>email: ctb@kantl.be</addrLine>
               </address>
            </funder>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde</publisher>
            <pubPlace>Gent</pubPlace>
            <date value="2016">2016</date>
            <availability>
                    <p>© 2016, KANTL/CTB</p>
                </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <letDesc>
               <letIdentifier>
                  <country>België</country>
                  <settlement>Antwerpen</settlement>
                  <repository>Letterenhuis</repository>
                  <collection>S 935/B2/Wiener Volksbuchverlag</collection>
                  <idno>171373/3573a-d</idno>
               </letIdentifier>
               <letHeading>
                  <author reg="Latal, Franz">Franz Latal</author>
                  <addressee reg="Streuvels, Stijn">Stijn Streuvels</addressee>
                  <placeLet>Wenen</placeLet>
                  <dateLet>1947-12-03</dateLet>
               </letHeading>
               <physDesc>
                  <type>brief</type>
                  <support>
                     <p>enkel blad briefpapier</p>
                  </support>
                  <extent>
                     <dimensions>298 x 209 mm</dimensions>
                  </extent>
                  <layout>
                     <p>enkelzijdig getypt</p>
                  </layout>
               </physDesc>
               <envOcc occ="yes"/>
               <note type="facs">
                   <figure id="STR.de.wiener.wvs471203-01.img" rend="copy"/>
               </note>
               <note type="facs.extra">
                   <note type="acc">
                       <figure id="STR.de.wiener.wvs471203-acc01.img" rend="copy"/>
                       <figure id="STR.de.wiener.wvs471203-acc02.img" rend="copy"/>
                   </note>
               </note>
            </letDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
     <profileDesc>
       <langUsage>
         <language id="de">Duits</language>
         <language id="nl">Nederlands</language>
       </langUsage>
     </profileDesc>
      <revisionDesc rend="level1">
         <change>
             <date value="2012-10-18">2012-10-18</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>globale wijziging: @key toegevoegd aan titels (en waar mogelijk op werk-niveau opgelost) 
</item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-10-17">2012-10-17</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>globale wijzigingen:
  -letHeading: toevoeging @reg aan author + addressee
  -entities.ent + DALF.dtd verplaatst naar aux_files</item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-10-11">2012-10-11</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>verbetering typfout in laatste globale wijziging</item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-10-10">2012-10-10</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>globale wijzigingen:
  -update copyright statement, medewerkers, revisionDesc (&lt; SVN log)
  -toevoeging commentaar met voorbeeld voor latere verwijzing naar facsimile's
  -verwijdering lege regels
  -toevoeging @resp="JdB" voor sic|supplied|del|add|gap|unclear|abbr</item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-04-19">2012-04-19</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>globale wijziging: regularisering titels (verbetering)</item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-04-16">2012-04-16</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>globale wijziging:
  -regularisering titels en eigennamen
  -groepering noten --&gt; <seg type="element">
                        <seg type="starttag">back/</seg>
                    </seg>
                </item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-04-12">2012-04-12</date>
             <respStmt>
                 <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
             </respStmt>
             <item>globale wijziging: iso-8859-1 --&gt; UTF-8</item>
         </change>
         <change>
             <date value="2012-02-27">2012-02-27</date>
             <respStmt>
                 <name>Katrien Deroo (KD)</name>
             </respStmt>
             <item>Aanpassen codering Joke (<seg type="element">
                        <seg type="starttag">supplied reason="missing"/</seg>
                    </seg> naar <seg type="element">
                        <seg type="starttag">sic corr=""/</seg>
                    </seg> waar nodig)</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">2001-09-21</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>parsing en validating</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">21-09-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>creatie header &amp; update markup</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2001-09-21">21-09-2001</date>
            <respStmt>
               <resp>markup</resp>
               <name>Joke Debusschere (JD)</name>
            </respStmt>
            <item>markup</item>
         </change>
         </revisionDesc>
   </teiHeader>
  <text id="wvs471203" n="7" lang="de">
    <body>
      <opener>
        <dateline>
                    <date value="1947-12-03">3. Dezember 1947</date>.</dateline>
        <address type="receiver">
          <addrLine>Herrn <lb/>Stijn Streuvels,</addrLine>
          <addrLine>
                        <hi rend="underline">Ingoyghem bij Kortrijk,</hi>
                    </addrLine>
          <addrLine>Belgien</addrLine>
        </address>
        <address type="receiver">
          <addrLine>VV/la/k.</addrLine>
        </address>
        <salute>Sehr geehrter Herr <name type="person" reg="Streuvels, Stijn">Streuvels</name>!</salute>
      </opener>
      <p>Auf unser Schreiben vom 19.IX.1947, in welchem wir Ihnen einige gutgemeinte Vorschläge betreffs Ihres Romanes "<name key="levensbloesem" type="title.roman" reg="Levensbloesem">Levensbloesem</name>" gemacht haben, ging bisher noch keine Antwort in unserem Verlag ein.<ptr target="n1"/>
            </p>
      <p>Indessen hat uns Herr <name type="person" reg="Kövari, Heinz">Kövari</name> berichtet, daß Sie in dieser Angelegenheit an ihn geschrieben haben.<ptr target="n2"/> Sie wünschen, daß der Abdruck des Romanes so vorgenommen werden soll, wie er in der deutschen Übersetzung von Herrn <name type="person" reg="Kövari, Heinz">Kövari</name> vorliegt. Dieze Zusicherung können wir <del rend="overtyped">i</del>Ihnen ohne weiteres geben.</p>
      <p>Wir nehmen an, daß wir für Ihren Roman bald das Papier erhalten, das wir bereits in Auftrag gegeben haben. Nachdem wir möglichst <hi rend="underline">holzfreies</hi> Papier verwenden wollen, müssen wir allerdings noch ein wenig Geduld aufbringen.<ptr target="n3"/>
            </p>
      <p>Inzwischen bitten wir Sie, uns die von Ihnen bestätigte <hi rend="underline">Erklärung</hi> einzusenden, daß Sie mit der Zahlung des Honorars auf ein hiesiges Ausländerkonto einverstanden sind. Der Vordruck wurde Ihnen seinerzeit von Herrn <name type="person" reg="Kövari, Heinz">Kövari</name> zugesandt. Nach eingang dieser Erklärungen werden wir mit dem Satz beginnen.</p>
      <p id="xr1">Zum Schluß noch eine Frage: Hat sich der Verlag <name type="publisher" reg="Engelhorn Verlag">Engelhorn</name> zu unserem Vorschlag schon geäußert?<ptr target="n4"/> Leider können wir von hier aus noch immer nicht mit <name type="publisher" reg="Engelhorn Verlag">Engelhorn</name> direkt korrespondieren.<ptr target="n5"/>
            </p>
      <p>Wir empfehlen uns mit den besten Grüßen und zeichnen</p>
      <closer>
        <salute>hochachtungsvoll</salute>
        <print type="stamp">WIENER VOLKSBUCHVERLAG <lb/>Gesellschaft <abbr resp="JdB" expan="mit beschränkter Haftung">m.b.H.</abbr>
                    <lb/>Wien, VI., Theobaldgasse 19</print>
        <signed>(handtekening Franz Latal)</signed>
      </closer>
    </body>
    <envelope>
      <envPart side="front">
        <address>
          <addrLine>Herrn <lb/>Stijn Streuvels,</addrLine>
          <addrLine>
                        <hi rend="underline.double.dot">Ingoyghem bij <sic resp="JdB" corr="Kortrijk">Kortijk</sic>,</hi>
                    </addrLine>
          <addrLine>Belgien.</addrLine>
        </address>
        <postmark>
          <placeName>WIEN 6</placeName>
          <date value="1947-12-03">3.XII.47</date>
        </postmark>
      </envPart>
    </envelope>
    <back>
      <div type="notes">
        <p/>
        <note id="n1">
          <p>Cf. brief van Wiener Volksbuchverlag aan Stijn Streuvels d.d. <xref doc="wvs470919">19 september 1947</xref>.</p>
        </note>
        <note id="n2">
          <p>Streuvels was allerminst tevreden met de <quote lang="de">Abänderungsvorschläge</quote> die Franz Latal van Wiener Volksbuchverlag bij zijn brief aan Streuvels van <xref doc="wvs470919">19 september 1947</xref> voegde en bracht zijn uitgever Spemann van de <quote lang="nl">voorstellen tot verandering</quote> op de hoogte. Spemann wijtte het voorval aan de <quote lang="nl">verrotting van de moraal door de oorlog</quote> en raadde zijn auteur op <xref doc="es471022" from="id(xr1)">22 oktober 1947</xref> aan om Wiener Volksbuchverlag zeer duidelijk zijn voorwaarden te stellen voor een mogelijke Duitse vertaling van Levensbloesem: geen wijzigingen, geen verkorting.</p>
          <p>Zowel de Weense uitgeverij als zijn vertaler Kövari kreeg in december 1947 een brief, waarin Streuvels uitlegde waarom hij de 'volzinnen' weigerde te schrappen. Het zou inconsequent geweest zijn, 1° omdat het de psychologie van zijn roman zou vervalsen, 2° omdat het weglaten van de aangehaalde volzinnen niets aan de vermelde bezwaren van de uitgever zou veranderen. Volgens Streuvels zou dan zelfs 2/3 van het boek moeten weggelaten of herschreven worden. Hij vervolgde: <cit>
                            <quote lang="nl">mijn roman speelt immers in een katholiek milieu en met godsdienstig opgevoede menschen! (...) Luister hier: Mijn boek bevat geen tendenz noch godsdienstige strekking<supplied resp="JdB" reason="missing">.</supplied> Onder het schrijven van een boek denk ik niet aan mijn <add resp="JdB">publiek of</add> mogelijk lezers of aan hun religieuze of anti-religieuze opvatting, en allerminst aan den verkoop v.m. boek. (...) Als de uitgever aanmerkingen te maken had over den inhoud v.m. boek, kon hij dat gedaan hebben bij het aanbod en indien hij het ongeschikt vond voor zijn publiek, had hij kunnen weigeren het op te nemen. En dat is nu nog niet te laat: ik sta er op dat de duitsche vertaling van Levensbloesem integraal gedrukt worde naar den voorgelegden oorspronkelijken tekst [d.i. de door Streuvels herwerkte Lijsternestuitgave, JD] - anders ben ik dadelijk bereid het contract terug te sturen en de zaak ongedaan te maken.</quote> <bibl>Brief in Letterenhuis, S 935/B2</bibl>
                        </cit>
                    </p>
          <p>Wiener Volksbuchverlag besloot <name type="title.roman" key="blutezeit.druk1" reg="Des Lebens Blütezeit">Des Lebens Blütezeit</name> ongewijzigd te drukken, omdat <cit>
                            <quote lang="nl">ieder mensch van zijn kinderen [houdt]- ook van zijn geestelijken, aan die hij met opzet een bepaalde gedaante heeft gegeven', zoals Kövari het zo treffend verwoordde in zijn brief aan Streuvels van 15 november 1947.</quote> <bibl>Brief in Letterenhuis, S 935/B2</bibl>
                        </cit>
                    </p>
        </note>
        <note id="n3">
          <p>Houtvrij papier bevat — in tegenstelling tot houthoudend papier — uitsluitend celstof. Dit is een vezelmateriaal dat gewonnen wordt uit hout, espartogras of stro. Houthoudend papier bestaat voor het grootste deel uit houtslijp, een tot poeder gewreven hout. Celstof is er slechts in een beperkte mate aanwezig. Het rendement van het hout is bij houthoudend papier veel groter, waardoor het papier goedkoper, maar van mindere kwaliteit is. Houtvrij papier is van betere kwaliteit: het is duurzamer (vergeelt niet snel door het zonlicht) en dikker. <bibl>H. Van Krimpen, <name type="title" key="makenboeken" reg="Boek over het maken van boeken" n="extra">Boek over het maken van boeken</name>, p. 44.</bibl>
                    </p>
        </note>
        <note id="n4">
          <p>Cf. brief van Wiener Volksbuchverlag aan Stijn Streuvels van <xref doc="wvs470704">4 juli 1947</xref>.</p>
          <p>Op 3 juli 1947 schreef Wiener Volksbuchverlag aan Engelhorn Verlag: <quote lang="de">Wir danken es einen reinen Zufall, wenn wir Ihnen heute dieses Schreiben <del resp="JdB">ver</del>zugehen lassen können. Unsere vorausgehenden Zuschriften an Ihren Verlag als Antwort auf Ihre Briefe haben Sie leider infolge der jetzigen Verhältnisse nicht erreichen können. Wir selbst sind schuldlos daran. Und nun zur Sache selbst, Sie haben uns wiederholt geschrieben, das Sie Interesse hätten das neue Werk von Streuvels: "Lebensbloesem" zu erwerben und Sie möchten aus diesem Grunde mit uns zu einem Übereinkommen gelangen. Zu den folgenden Bedingungen wären wir grundsätzlich bereit, Ihnen die Verlagsrechte für <hi rend="underline">Deutschland</hi> zu übertragen:
            <list type="simple">
              <item>1. Zur deutschen Übersetzung ist Herr Heinz P. Kövari, Wien 8., Lerchenfelderstrasse 160 autorisiert. Wir haben Herrn Kövari mit 4 Prozent von allen umgesetzten Exemplaren beteiligt. Diese deutsche Übertragung, die von Herrn Streuvels begutachtet wurde<add resp="JdB">,</add> müste auch der Engelhorn-Verlag übernehmen. Es ist also für die Herausgabe des Romans in Deutschland ein Übereinkommen zwischen Ihnen und dem Übersetzer erforderlich.</item>
              <item>2. Für die Herausgabe in Ihrem Verlag ist auch die Zustimmung des Verfassers Bedingung.</item>
              <item>3. Der Engelhorn-Verlag ist nur berechtigt, das Verlagsrecht an diesem Werk <hi rend="underline">innerhalb Deutschlands</hi> zu verwerten.</item>
              <item>4. Als Entschädigung gibt der Engelhorn-Verlag der <hi rend="underline">Büchergilde Gutenberg Wien</hi> die Verlagsrechte für 10.000 Streuvels, "Knecht Jan", und weiters für ein neues Werk in einer einmaligen Auflage von 10.000 Exemplaren. Die Auswahl des neuen Buches erfolgt durch uns auf Grund Ihrer Vorschlagsliste.</item>
            </list>
            Wir erwarten zu unserem Vorschlag Ihre Stellungnahme. Aus unserem Schreiben ersehen Sie die Bereitwilligkeit, Ihnen in der Angelegenheit Streuvels entgegenzukommen. Vielleicht kommen wir auf dieser Basis zu einem beiderseits zufriedenstellenden übereinkommen, das auch gleichzeitig der Auftakt sein könnte für spätere geschäftliche Beziechungen zwischen unserer Wiener Büchergilde mit derzeit 30.000 Buchabonnenten und Ihrem sehr geschätzten Verlag.</quote>
                    </p>
          <p>Engelhorn Verlag verklaarde zich akkoord met het voorstel van Wiener Volksbuchverlag, zoals blijkt uit de brief van Hans Müller aan Stijn Streuvels d.d. <xref doc="es470901">1 september 1947</xref>. De 'Entschädigung' resulteerde in: Stijn Streuvels, <name type="title.roman" key="knechtjan.druk8" reg="Knecht Jan">Knecht Jan. Roman</name> (1951).</p>
        </note>
        <note id="n5">
          <p>Cf. antwoord van Stijn Streuvels in zijn <xref doc="swv471200">ongedateerde brief</xref> aan Wiener Volksbuchverlag.</p>
        </note>
      </div>
    </back>
  </text>
</TEI.2>